III SA/Wr 694/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2016-01-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyrada powiatuuchwałaprocedurasesja radyporządek obradkworumgłosowaniewiceprzewodniczący

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na uchwałę Rady Powiatu T. w sprawie wyboru wiceprzewodniczącego, uznając procedurę jej podjęcia za legalną.

Skarga dotyczyła uchwały Rady Powiatu T. w sprawie wyboru wiceprzewodniczącego. Skarżąca zarzucała naruszenie procedury, w tym zmianę porządku obrad bez zgody wnioskodawcy, prowadzenie obrad przez osobę nieuprawnioną po przerwaniu sesji przez przewodniczącego oraz głosowanie na nieopatrzonych pieczęcią kartach. Sąd uznał, że sesja została zwołana prawidłowo w trybie zwyczajnym, a zmiana porządku obrad była dopuszczalna. Stwierdził również, że obrady mogły być kontynuowane przez najstarszego wiekiem radnego po opuszczeniu sali przez przewodniczącego i część radnych. Brak pieczęci na kartach do głosowania, spowodowany działaniem starostwa, nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały.

Przedmiotem sprawy była skarga M. S. na uchwałę Rady Powiatu T. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyboru A. G. na wiceprzewodniczącego Rady Powiatu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o samorządzie powiatowym oraz statutu powiatu, w tym podjęcie uchwały na sesji zwołanej w trybie nadzwyczajnym, której porządek obrad zmieniono bez zgody wnioskodawcy (Zarządu Powiatu), a także prowadzenie obrad przez osobę nieuprawnioną po przerwaniu sesji przez przewodniczącego. Podniesiono również zarzut głosowania na kartach nieopatrzonych pieczęcią rady. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd ustalił, że VIII sesja Rady Powiatu została zwołana przez przewodniczącego w trybie zwyczajnym, a nie nadzwyczajnym, co oznaczało, że zgoda Zarządu Powiatu na zmianę porządku obrad nie była wymagana. Sąd uznał, że przerwanie obrad przez przewodniczącego było czynnością bezskuteczną, a dalsze prowadzenie sesji przez najstarszego wiekiem radnego było zgodne z prawem, mimo opuszczenia sali przez część radnych, w tym przewodniczącego. W odniesieniu do zarzutu głosowania na nieopatrzonych pieczęcią kartach, sąd stwierdził, że brak pieczęci wynikał z działań starostwa, które uniemożliwiło radzie dostęp do pieczęci. W tej sytuacji, zastąpienie pieczęci podpisami członków komisji skrutacyjnej uznano za wystarczające dla zapewnienia prawidłowości głosowania. Sąd podkreślił, że nie każde naruszenie prawa, lecz jedynie istotne, może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zgoda wnioskodawcy na zmianę porządku obrad jest wymagana tylko w przypadku sesji zwołanej w trybie nadzwyczajnym na wniosek zarządu lub grupy radnych.

Uzasadnienie

Sesja została zwołana przez przewodniczącego w trybie zwyczajnym, a nie nadzwyczajnym, co oznacza, że do zmiany porządku obrad wystarczyła bezwzględna większość głosów ustawowego składu rady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.s.p. art. 14 § 1-3

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 15 § 1, 2, 7, 8

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 87 § 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Pomocnicze

u.s.p. art. 32

Ustawa o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 33

Ustawa o samorządzie powiatowym

Statut Powiatu T. art. 11 § 3

Statut Powiatu T. art. 12 § 1, 8

Statut Powiatu T. art. 16 § 4

Statut Powiatu T. art. 17 § 3

Statut Powiatu T. art. 32 § 1

p.p.s.a. art. 50 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 178 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sesja rady powiatu została zwołana prawidłowo w trybie zwyczajnym, a nie nadzwyczajnym. Zmiana porządku obrad była dopuszczalna, ponieważ sesja nie była zwołana na wniosek Zarządu Powiatu. Przerwanie obrad przez przewodniczącego było bezskuteczne, a dalsze prowadzenie sesji przez najstarszego wiekiem radnego było zgodne z prawem. Brak pieczęci na kartach do głosowania, spowodowany działaniami starostwa, nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż głosowanie zostało przeprowadzone prawidłowo z wykorzystaniem podpisów komisji skrutacyjnej.

Odrzucone argumenty

Uchwała została podjęta na sesji zwołanej w trybie nadzwyczajnym, której porządek obrad zmieniono bez zgody wnioskodawcy. Obrady były prowadzone przez osobę nieuprawnioną po przerwaniu sesji przez przewodniczącego. Głosowanie odbyło się na kartach nieopatrzonych pieczęcią rady.

Godne uwagi sformułowania

Nie każde naruszenie prawa, lecz jedynie mające charakter istotny, może bowiem skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo istotnego naruszenia prawa, ustawa nie sprecyzowała jednak tego terminu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących uchybień. Przerwanie obrad przez przewodniczącego było bez wątpienia czynnością bezskuteczną, przekraczającą jego statutowe uprawnienia. Rolą zarządu powiatu i starostwa powiatowego (urzędu) jest wspieranie, a nie utrudnianie czy uniemożliwianie wykonywania zadań konstytucyjnie i ustawowo przypisanych organowi stanowiącemu powiatu, jakim jest rada powiatu. Brak dostępu przez radę powiatu do pieczęci spowodowany czynnikami obiektywnymi, niezależnymi od rady, wskutek poczynań instytucji, osób, organów, które z założenia i woli ustawodawcy (...) mają przyczynić się do zapewnienia sprawnej obsługi i stosownych warunków materialno-technicznych dla wykonywania prac przez radę nie może uniemożliwiać demokratycznego procesu podejmowania uchwał i wykonywania przez organ stanowiący jego ustawowych funkcji.

Skład orzekający

Marcin Miemiec

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Jankowska-Szostak

sędzia

Maciej Guziński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zwoływania sesji rady powiatu, zmiany porządku obrad, prowadzenia obrad po opuszczeniu sali przez przewodniczącego, a także kwestie związane z głosowaniem i pieczęciami w uchwałach organów samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa miejscowego (statutu powiatu) i konkretnych okoliczności faktycznych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury podejmowania uchwał w samorządzie terytorialnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące zwoływania sesji, zmiany porządku obrad i prowadzenia obrad, a także jak ocenia działania organów administracji.

Czy przerwanie sesji rady powiatu przez przewodniczącego i jego opuszczenie sali unieważnia podjęte uchwały? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 694/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2016-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marcin Miemiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 595
art. 14 ust. 1-3, art. 15 ust. 1, 2, 7 i 8, art. 32, art. 33, art. 87 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Maciej Guziński, Marcin Miemiec (sprawozdawca), Protokolant Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Powiatu T. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyboru Wiceprzewodniczącego Rady Powiatu T. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. 2013 r. poz. 595 z późn. zm., zwana dalej w skrócie u.s.p.), Rada Powiatu T. dokonała wyboru A. G. na wiceprzewodniczącego Rady Powiatu. Tego samego dnia wcześniejszą uchwałą nr [...], zaskarżoną w odrębnej sprawie, Rada odwołała z funkcji swej wiceprzewodniczącej M. S.
W uzasadnieniu skargi M. S. (dalej skarżąca) zarzuciła, że zaskarżoną uchwałę podjęto na sesji Rady, po przerwaniu przez przewodniczącego Rady Powiatu sesji oraz po opuszczeniu przez niego oraz obu wiceprzewodniczących sali obrad. Co za tym idzie, procedowano w trakcie obrad, które ze względu na ogłoszoną przerwę w ogóle nie powinny się toczyć, a ponadto były prowadzone przez osobę nieuprawnioną. Obrad nie prowadził bowiem najstarszy radny obecny na sali. W ocenie skarżącej taki sposób procedowania był sprzeczny z art. 14 ust. 3 u.s.p. i § 11 ust. 3 statutu powiatu.
Skarżąca zarzuciła, że uchwała nie była objęta porządkiem obrad. Stanowiło to naruszenie art. 15 ust. 1 u.s.p. i § 12 ust. 1 statutu. Sesja jako zwołana przez Zarząd Powiatu stanowiła bowiem sesję nadzwyczajną, której porządku obrad nie można było zmienić bez zgody wnioskodawcy. W rozstrzyganej sprawie wnioskodawca nie wyraził natomiast zgody na zmianę porządku obrad. Według skarżącej, zmiana porządku obrad naruszyła art. 15 ust. 8 u.s.p. i § 12 ust. 8 statutu.
Według skarżącej zgodnie z § 32 ust. 1 statutu powiatu, głosowanie w sprawie uchwał o odwołaniu z funkcji lub powołaniu do pełnienia funkcji powinno odbywać się na kartach do głosowania opatrzonych pieczęcią rady powiatu. Głosowanie odbyło się za pomocą kart do głosowania przygotowanych w trakcie sesji, nieopatrzonych pieczęcią rady. Karty do głosowania wrzucane były do nieopieczętowanej urny. Rodzi to wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego głosowania.
Końcowo skarżąca wyjaśniła swój pogląd na charakter sesji rady, na której zapadły zaskarżone uchwały, przytaczając przebieg wypadków. Podała, że wniosek o zwołanie sesji złożył Zarząd Powiatu w dniu [...] kwietnia 2015 r., z załączonym porządkiem obrad i z projektami uchwał. Po otrzymaniu dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosku, przewodniczący rady zlecił pracownikowi biura rady przygotowanie zawiadomień o sesji, doręczonych członkom rady. Wyjaśniła, że zawiadomienia o sesji omyłkowo (błąd pisarski) datowano na [...] marca 2015 r. W rzeczywistości zostały sporządzone dnia [...] kwietnia 2015 r. W zawiadomieniach nie podano, że sesję zwołano na wniosek zarządu powiatu, lecz przepisy prawa nie wymagają zamieszczania w treści zawiadomienia takiej informacji. Zdaniem skarżącej okoliczności te nie podważają więc tego, że sesję zwołano w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. Nie podważa tego również, że radni pocztą elektroniczną zostali zawiadomieni o terminie sesji już w dniu [...] marca 2015 r. Wiadomość ta miała bowiem charakter wyłącznie sygnalizacyjny i nie stanowiła zwołania sesji rady z inicjatywy jej przewodniczącego w trybie art. 15 ust. 1 u.s.p.
W ocenie skarżącej przytoczone przez nią okoliczności świadczą o naruszeniu prawa w stopniu powodującym konieczność stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu T. wniosła o jej oddalenie. Zdaniem rady sesję zwołał ówczesny przewodniczący rady na podstawie art. 15 ust. 1 u.s.p. Brak jest podstaw do przyjęcia, że sesję zwołano na wniosek Zarządu Powiatu w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. Nie istniały więc przeszkody prawne, aby w trakcie sesji zmienić porządek obrad i podjąć rozstrzygnięcia w sprawach pierwotnie nieprzewidywanych do rozpatrzenia.
Organ podkreślił, że radni otrzymali zawiadomienie o zwołaniu sesji rady na dzień [...] kwietnia 2015 r. dwukrotnie, czyli w dniu [...] marca 2015 r. pocztą elektroniczną i na piśmie w dniu [...] kwietnia 2015 r. To ostatnie zawiadomienie datowane było na dzień [...] marca 2015 r. Zdaniem organu, skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych wyjaśnień, z jakiego powodu sesja rady powiatu została zwołana jeszcze przed wpływem wniosku Zarządu Powiatu o zwołanie sesji. Skoro w żadnym z zawiadomień nie wskazano, że sesja jest zwołana w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p., należy przyjąć, że zwołano ją z inicjatywy przewodniczącego rady na podstawie art. 15 ust. 1 u.s.p. Zwrócono również uwagę, że wniosek Zarządu Powiatu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie zawierał projektów uchwał. Okoliczność ta także świadczy o tym, że w rzeczywistości Przewodniczący Rady zaplanował zwołanie sesji już w dniu [...] marca 2015 r., a najpóźniej w dniu [...] marca 2015 r. Przedmiotowa sesja nie miała więc charakteru sesji nadzwyczajnej.
Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącej, że sesję prowadziła osoba do tego nieuprawniona. Wskazał, że sesja została przygotowana i zwołana przez uprawniony - w świetle art. 14 ust. 3 u.s.p. podmiot, tj. przez Przewodniczącego Rady, który następnie przez kilka godzin prowadził obrady. W ich trakcie część osób, w tym skarżąca, dobrowolnie i bez usprawiedliwienia opuściła salę. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, zaskarżona uchwała nie została podjęta po przerwaniu obrad przez przewodniczącego sesji, który działając samodzielnie jako przewodniczący nie był bowiem uprawniony do podjęcia takiej decyzji. Na mocy art. 17 ust. 3, 4 i 5 statutu powiatu, jest to bowiem kompetencja rady, a nie jej przewodniczącego. Poza tym wniosek o przerwanie obrad nie został złożony i przegłosowany.
Według organu po opuszczeniu sali przez przewodniczącego dalsze obrady prowadziła uprawniona do tego osoba, czyli najstarszy obecny na sali radny uprawniony do prowadzenia obrad. Organ wyjaśnił, że najstarszy obecny na sali radny, z uwagi na pełnioną funkcję członka Zarządu Powiatu, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.s.p. nie mógł bowiem objąć przewodniczenia sesji. W tej sytuacji obrady poprowadził kolejny najstarszy radny.
Odnosząc się do zarzutu głosowania na kartach nieopatrzonych pieczęcią organ wskazał, że pracownicy starostwa na polecenie starosty opuścili salę obrad zabierając pieczęć. Nie było więc możliwe jej użycie.
Organ przedstawił także chronologię wydarzeń, które nastąpiły po opuszczeniu sali obrad przez skarżącą i część radnych. Między innymi stwierdził, iż w trakcie dalszych obrad zgłoszono wnioski o zmianę porządku obrad, które przegłosowano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.p." ). Wstępnie badając skargę Sąd ocenił, że spełniono wszystkie wymagane prawem wymogi jej wniesienia do sądu. Zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, pochodzi od podmiotu uprawnionego w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p. w związku z art. 50 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), które przewidują, że taką skargę może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej. Spełniony też został wymóg formalny wniesienia skargi. Jej wniesienie poprzedzono bowiem bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia. Niniejsza skarga podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.
Kontrolując legalność zaskarżonej uchwały Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podjęciu tego aktu w stopniu, który mógłby obligować do wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. Nie każde naruszenie prawa, lecz jedynie mające charakter istotny, może bowiem skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo istotnego naruszenia prawa, ustawa nie sprecyzowała jednak tego terminu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących uchybień, np. w razie podjęcia uchwały przez niewłaściwy organ, braku podstawy prawnej do podjęcia aktu określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy naruszenia procedury podejmowania uchwał. Charakter naruszenia prawa podlega ocenie Sądu, na tle występujących w sprawie okoliczności faktycznych danego przypadku, mających walor prawotwórczy, wyznaczony hipotezą stosowanych w sprawie przepisów prawa.
W skardze sformułowano zarzuty podważające procedurę podjęcia uchwały przez poddanie pod głosowanie zmiany porządku obrad sesji oraz ich prowadzenie przez osobę nieuprawnioną; podjęcie uchwały, mimo że nie była objęta porządkiem obrad; wprowadzenie zmiany do porządku obrad i objęcie tym porządkiem głosowania nad uchwałą pomimo braku zgody wnioskodawcy (tj. Zarządu Powiatu) na dokonanie takiej zmiany; przeprowadzenie głosowania nad zaskarżoną uchwałą za pomocą kart do głosowania nieopatrzonych pieczęcią Rady, co wyrażało się wskazaniem w petitum skargi na naruszenie przepisów art. 14 ust. 3 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 8 u.s.p., a także uregulowań prawa miejscowego, czyli § 11 ust. 3 § 12 ust.1 i 8, § 32 ust. 1 Statutu Powiatu T. (przyjętego uchwałą nr III/7/98 Rady Powiatu Trzebnickiego z dnia 30 grudnia 1998 r.; Dz. Urz. Woj. Dolnośl. Nr 11, poz. 513 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 u.s.p. rada powiatu obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego rady powiatu w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. W myśl art. 15 ust. 2 u.s.p. rada powiatu może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Według art. 15 ust. 7 u.s.p. - na wniosek zarządu lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi art. 15 ust. 1 u.s.p. Stosownie do art. 15 ust. 8 u.s.p. - do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w art. 15 ust. 7 stosuje się przepis ust. 2, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy.
Z akt sprawy wynika, że VIII sesja, na której w dniu [...] kwietnia 2015 r. podjęto zaskarżoną uchwałę, została zwołana przez przewodniczącego Rady Powiatu w trybie zwyczajnym (art. 15 ust. 1 u.s.p.), a nie w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 15 ust. 7 u.s.p. Uzasadniając przesłanki tej konkluzji należy podkreślić, że grupa radnych składała do Przewodniczącego Rady trzy wnioski o zwołanie sesji na podstawie art. 15 ust. 7 u.s.p., a mianowicie w dniach [...] lutego, [...] marca i [...] marca 2015 r., do których dołączyła między innymi projekt uchwały o odwołaniu przewodniczącego rady z pełnionej funkcji. Z akt wynika, że przewodniczący odmawiał zwołania sesji na wniosek radnych kolejnymi pismami - z [...] lutego, [...] marca i [...] kwietnia 2015 r. Pismo przewodniczącego z [...] kwietnia nie wskazuje konkretnej przyczyny odmowy zwołania sesji nadzwyczajnej na wniosek grupy radnych. Wcześniej, przed wystosowaniem tego pisma, w dniu [...] marca 2015 r., e-mailem, pracownik Starostwa Powiatowego powiadomił radnych, że najbliższa sesja Rady Powiatu odbędzie się [...] kwietnia 2015 r. a porządek obrad wraz z materiałami na sesję radni otrzymają w terminie późniejszym. Pismami datowanym na [...] marca 2015 r. przewodniczący rady wystosował podpisane przez siebie zaproszenie do radnych na VIII sesję Rady w dniu [...] kwietnia 2015 r. wraz z załączonym porządkiem obrad i projektami uchwał, na co wskazuje wprost tekst pisma. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Zarząd Powiatu złożył wniosek do Przewodniczącego Rady o zwołanie w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. posiedzenia VIII sesji Rady Powiatu, lecz do wniosku nie załączono projektów uchwał, w każdym bądź razie treść pisma nie wymienia załączników. W tej samej dacie ([...] kwietnia 2015 r.) pracownik starostwa wysłał kolejny e-mail do radnych z porządkiem obrad i projektami uchwał na sesję w dniu [...] kwietnia 2015 r.
W świetle przytoczonych okoliczności należy przyjąć, że VIII sesja Rady Powiatu została zwołana formalnie przez Przewodniczącego pismem z [...] marca 2015 r. Ta czynność Przewodniczącego Rady była niewadliwa, a przez to skuteczna. Spełniała bowiem wymogi art. 15 ust. 1 u.s.p., gdyż do zawiadomienia dołączony został porządek obrad i projekty uchwał. Jest to wystarczające dla uznania jej prawidłowości. Została ona dokonana wcześniej niż Zarząd Powiatu sformułował swój wniosek (pomijając nawet fakt, że nie spełniał on wszystkich wymagań formalnych; zawierał wprawdzie porządek obrad zawierał, ale bez projektów uchwał). Trzeba także zważyć, że ani w pisemnych zawiadomieniach Przewodniczącego Rady, ani w e-mailach starostwa, nie podano jakiejkolwiek informacji, że zwołanie sesji następuje na wniosek Zarządu Powiatu. Chociaż takiego wymogu obowiązujące przepisy nie nakładają, to ta okoliczność na tle twierdzenia przewodniczącego, że data [...] marca, jaką opatrzono zawiadomienia, została wpisana omyłkowo, gdyż faktycznie sporządzono je [...] kwietnia - nie popartego żadnym dowodem lub choćby przekonującą argumentacją, dodatkowo pozwala na przyjęcie, że to właśnie w dniu [...] marca 2015 r. przewodniczący wyraził w sposób formalny swoją wolę zwołania VIII sesji.
Skoro zatem VIII sesja Rady Powiatu nie została zwołana na wniosek Zarządu Powiatu, lecz z inicjatywy jej przewodniczącego w trybie zwykłym, nie zaś nadzwyczajnym, to tym samym nie była konieczna zgoda Zarządu Powiatu na zmianę porządku obrad. Sąd stwierdza zatem, że zachodzi wobec tego brak podstaw do przyjęcia naruszenia art. 15 ust.1 i ust. 8 u.s.p. i § 12 ust.1 i 8 statutu powiatu. Co za tym idzie, w świetle ust. 2 art. 15 u.s.p. można było wprowadzić zmiany w porządku obrad bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady.
Kolejnym problemem do rozważenia jest, czy doszło do zamknięcia dnia obrad VIII sesji tudzież przeniesienia jej posiedzenia na inny dzień, a to w takim kontekście, że doszło do przerwania tej sesji przez Przewodniczącego Rady Powiatu i podjęcie uchwały o odwołaniu skarżącej będącej wiceprzewodniczącą rady z pełnionej funkcji i podjęcia uchwały o wyborze nowej wiceprzewodniczącej rady procedowano już po opuszczeniu Sali przez przewodniczącego i skarżącą wraz z innymi radnymi (w sumie salę opuściło 10 radnych, w tym przewodniczący i dwóch wiceprzewodniczących; na sali obrad pozostało 11 radnych).
W tej materii statut stanowi w § 17 ust. 3: "Porządek obrad sesji rady powiatu powinien zostać wyczerpany w zasadzie na jednym posiedzeniu. Na wniosek przewodniczącego rady lub radnego, rada powiatu może postanowić o przerwaniu obrad i ich kontynuowaniu w innym terminie na kolejnym posiedzeniu tej samej sesji."
Tym samym, skoro statut powiatu będący aktem prawa miejscowego jednoznacznie zastrzega kompetencję do przerwania obrad wyłącznie na rzecz Rady Powiatu, to zarządzenie przerwy przez przewodniczącego było bez wątpienia czynnością bezskuteczną, przekraczającą jego statutowe uprawnienia. Oznacza to, że także po opuszczeniu sali przez część radnych (w tym skarżącej) możliwe było kontynuowanie dalszych obrad na tej sesji. Liczba pozostających na sali radnych odpowiadała bowiem wymaganemu quorum gwarantując zachowanie zdolności do podejmowania uchwał (w tym uchwały zaskarżonej) przez Radę Powiatu, a także uprzedniego wprowadzenia zmian w porządku obrad. Sama natomiast ocena dokonana przez skarżącą, że porządek obrad był zakłócany, co najwyżej mógł uzasadniać zgłoszenie wniosku do Rady Powiatu o przegłosowanie przerwy (czego przewodniczący nie uczynił), lecz nie mogła stanowić podstawy do samodzielnego przerwania obrad przez przewodniczącego. Przepisy prawa miejscowego nie przewidują odstępstw w tym względzie.
Nie można się również zgodzić z poglądem, że bez obecności przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących na sesji nie można było prowadzić dalszych obrad. Ustawa o samorządzie powiatowym nadaje w tym względzie szczególne znaczenie najstarszemu wiekiem radnemu. Zasada starszeństwa wynika z art. 14 ust. 3 u.s.p., który stanowi, że: "Zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem." Zgodnie art. 14 ust. 2: "Radny wchodzący w skład zarządu nie może pełnić funkcji, o których mowa w ust. 1." Według art. 14 ust. 1 u.s.p. rada powiatu wybiera ze swego grona przewodniczącego i jednego lub dwóch wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.
W zaistniałej sytuacji należało uznać, że kwalifikuje się ona do przypadku objętego hipotezą normy ujętej w zdaniu trzecim art. 14 ust. 3 u.s.p. Wbrew twierdzeniom skargi analiza protokołu prowadzi do wniosku, że zostały spełnione warunki do zastosowania tej normy. Trzeba bowiem zważyć, że skoro przepis art. 14 ust. 2 u.s.p. wyklucza, aby radny wchodzący w skład zarządu mógł pełnić funkcje, o których mowa w ust. 1, czyli występować w charakterze przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rady, a obecny na dalszej części obrad VIII sesji najstarszy wiekiem radny zrezygnował z prowadzenia obrad właśnie zważywszy na okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu, to obradom, zgodnie ze zdaniem 3 art. 14 ust. 3 u.s.p. mógł przewodniczyć obecny na sesji, następny w kolejności najstarszy wiekiem radny. Z protokołu obrad prowadzonych po opuszczeniu sali przez przewodniczącego, skarżącą i grupę radnych wynika, że radny Damian Sułkowski był protokolantem, a nie prowadzącym obrady.
W tym stanie rzeczy zarzuty o dalszym prowadzeniu obrad oraz poddawanie w ich toku wniosków formalnych pod głosowanie (co dotyczy również wniosków o zmianę porządku obrad zgłoszonych w drugiej części sesji) przez osobę nieuprawnioną nie mogły się ostać. Skoro nie naruszono normy art. 14 ust. 3 u.s.p. (a tym samym odpowiadającego mu przepisu § 11 ust. 3 statutu), to nie można kwestionować legalności przejęcia przewodnictwa obrad Rady.
Porządek obrad zmieniono bez naruszenia prawa, przyjęto wymaganą, bezwzględną większością głosów przy obowiązującym quorum stosownie do reguł art. 15 ust. 2 u.s.p. oraz zgodnie z § 12 ust. 2 statutu powiatu.
Wniosek o zmianę porządku obrad przez dodanie punktu o podjęcie uchwały w sprawie wyboru wiceprzewodniczącego został złożony przez radną Małgorzatę Matusiak. Wyboru dokonano w zgodzie z art. 14 ust. 1 u.s.p. bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.
W rozpatrywanej sprawie nie można skutecznie zarzucić naruszenia § 32 ust. 1 statutu. Zgodnie z tym przepisem w głosowaniu tajnym radni głosują na kartach opatrzonych pieczęcią rady. W tej materii Sąd wskazuje, że według art. 178 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Przechodząc do rozważenia tej kwestii należy podkreślić, że z akt, w szczególności z protokołu wynika, że pracownica starostwa zabrała na polecenie zwierzchnika służbowego (starosty) między innymi pieczęcie i przygotowane karty do głosowania. Abstrahując od oceny tego przypadku w kategorii co najmniej sprzeczności z dobrymi obyczajami, godzi się wspomnieć, że rolą zarządu powiatu i starostwa powiatowego (urzędu) jest wspieranie, a nie utrudnianie czy uniemożliwianie wykonywania zadań konstytucyjnie i ustawowo przypisanych organowi stanowiącemu powiatu, jakim jest rada powiatu. Za pomocą takich praktyk można by całkowicie i trwale blokować prace rady. Takie działanie nie może zatem korzystać z ochrony prawnej przez powoływanie się na regulacje statutowe, czyli wymieniony § 32. Brak dostępu przez radę powiatu do pieczęci spowodowany czynnikami obiektywnymi, niezależnymi od rady, wskutek poczynań instytucji, osób, organów, które z założenia i woli ustawodawcy (por. art. 32 i art. 33 u.s.p., § 16 ust. 4 statutu) mają przyczynić się do zapewnienia sprawnej obsługi i stosownych warunków materialno-technicznych dla wykonywania prac przez radę nie może uniemożliwiać demokratycznego procesu podejmowania uchwał i wykonywania przez organ stanowiący jego ustawowych funkcji. Z tego względu nie można stwierdzić nielegalności głosowania tylko dlatego, że było przeprowadzone na nieopieczętowanych kartach i z wykorzystaniem nieopieczętowanej urny, skoro nastąpiło to wyłącznie z powodu zlikwidowania dostępu do pieczęci. Poza tym co do wykorzystywania urny podczas aktu głosowania tajnego w statucie nie zamieszczono uregulowań, więc ten aspekt sprawy nie ma znaczenia.
Brak pieczęci na kartach do głosowania zastąpiono przez złożenie na nich podpisów przez trzech członków wyłonionej komisji skrutacyjnej. Można uznać, że był to zabieg wystarczający w tych warunkach dla zapobieżenia potencjalnym nadużyciom. Procedura głosowania przebiegała w sposób nienasuwający wątpliwości i zgodnie z prawem. Analiza sporządzonego protokołu odzwierciedlającego przebieg obrad oraz załączników w postaci protokołów komisji skrutacyjnej z głosowań tajnych nie wzbudza zastrzeżeń co do poprawności głosowania z zachowaniem demokratycznych mechanizmów, zresztą w skardze nie sformułowano konkretnych zarzutów.
Z tych powodów, wobec braku naruszeń prawa, Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI