II SA/PO 431/25

II SA/Po 431/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 15 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prokuratora Rejonowego w W. z dnia 2 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 4 kwietnia 2025 r. M. M. (zwany dalej "skarżącym"), działając samodzielnie, wniósł skargę na decyzję Prokuratora Rejonowego w W. (zwanego dalej "Prokuratorem"), której przedmiot został opisany w rubrum niniejszego postanowienia. Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 27 marca 2025 r. skarżący zwrócił się do Prokuratora z prośbą o udostępnienie informacji publicznej poprzez nadesłanie na adres mailowy zanonimizowanej treści orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] W odpowiedzi na ww. pismo, które skarżący potraktował jako decyzję administracyjną, Prokurator poinformował wnioskodawcę, że dokument zarejestrowany pod wskazaną sygnaturą nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p."), bowiem jego treść nie dotyczy sprawy publicznej.
W reakcji na wiadomość Prokuratora, wnioskodawca wniósł pismo zatytułowane: "odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej". Prokurator powiadomił wnioskodawcę, że żadnej decyzji nie wydał w tej sprawie, nie procedowano sprawy, jako sprawy administracyjnej, a zatem żadne odwołanie nie przysługuje.
Skarżący, działając samodzielnie, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę [błędnie nazwaną "odwołaniem od decyzji w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji publicznej" – uw. Sądu] dotyczącą decyzji Prokuratora. Pismo to, chociaż z pozoru wyraża odwołanie od decyzji, to jednak odnosi się do błędnego, zdaniem skarżącego, uznania przez Prokuratora, że postanowienie o umorzeniu postępowania nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący kwestionuje tok rozumowania Prokuratora i wyraża przekonanie, że postanowienie wydane przez prokuratora stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na wniosek zainteresowanej strony.
W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że orzeczenie zapadłe w sprawie indywidualnej jest dostępne dla stron w oparciu o odrębne przepisy, a nie ustawę o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie przepisów o postępowaniu karnym można zapoznać się z aktami sprawy, w tym z orzeczeniem. Nie podlega ono udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.
Po wpłynięciu ww. skargi, błędnie nazwanej "odwołaniem", Sąd zwrócił się do skarżącego z zapytaniem, jak ma postrzegać wniesioną skargę – jako skargę na bezczynność Prokuratora, czy jako skargę na jego decyzję. Skarżący stwierdził, że jego pismo należy traktować jako dwie skargi – skargę na bezczynność oraz skargę na decyzję. Z tego też względu tut. Sąd zarejestrował dwie sprawy – II SAB/Po 187/25 oraz II SA/Po 431/25. W sprawie o sygn. akt II SAB/Po 187/25 zapadł wyrok w dniu 8 października 2025 r., gdzie skarga na bezczynność została uwzględniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga na "decyzję" Prokuratora podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Sąd w składzie orzekającym po analizie akt sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest niedopuszczalna.
Prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, realizujące konstytucyjne prawo do sądu, jest dopuszczalne, gdy przedmiotem tej skargi uczyni się jeden z elementów kognicji sądów administracyjnych, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. W przypadku art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być akt, czynność, czy też działanie organu administracji publicznej, a w pozostałym przypadku, określonym w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi jest szeroko rozumiane zaniechanie w działalności organu administracji publicznej.
Skarga na decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) jest dopuszczalna, kiedy zostanie wydana taka decyzja, jako zwieńczenie postępowania administracyjnego. Elementy konstruujące decyzję administracyjną zostały wymienione w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.), jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja administracyjna powinna posiadać co najmniej następujące elementy, aby za takową być uznaną: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz [...], dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: [...]).
Wydanie decyzji administracyjnej jest możliwe, kiedy istnieje norma prawna zobowiązująca organ administracji publicznej do jej wydania w sytuacji oraz kiedy spełnią się okoliczności prawem wymagane. W takiej sytuacji, organ wydaje decyzję, w której czyni zadość treści normy prawnej w odniesieniu do konkretnej sprawy administracyjnej zawisłej przed organem. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca przewidział tylko jedną możliwość wydania decyzji administracyjnej. Mowa jest o przepisie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Powołany przepis stanowi: "Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji". Zastosowanie zacytowanego przepisu jest więc możliwe, kiedy organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej uznaje ją za taką informację, ale odmawia jej udostępnienia z przyczyn określonych przez niego z uwagi na przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Są to wyłączne przesłanki do wydania decyzji administracyjnej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że Prokurator nie wydał żadnej decyzji. Pismo, a właściwie wiadomość mailowa nie spełnia wymagań do uznania jej za decyzję administracyjną, ponieważ nie zawiera podpisu Prokuratora (podpisanie się imieniem i nazwiskiem oraz z powołaniem stanowiska zajmowanego w jednostce powszechnej prokuratury nie stanowi podpisu odręcznego, elektronicznego, ani kwalifikowanego), ani rozstrzygnięcia, które uczyniłoby zadość art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W powołanej wiadomości Prokurator nie odmówił udostępnienia informacji publicznej, tylko stwierdził, że żądany dokument nie podlega udostępnieniu, ponieważ nie dotyczy sprawy publicznej. Inny jest zatem skutek wywołany przez nadesłaną wiadomość. To oznacza, że nie został wydany akt o randze decyzji administracyjnej, ponieważ nie zawiera on w sobie elementu rozstrzygnięcia korespondującego z normą prawną z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny: "Istnienie sprawy administracyjnej, wymagającej jej załatwienia w formie decyzji administracyjnej, wymaga dokonania rekonstrukcji normy prawnej dotyczącej uprawnienia lub obowiązku podmiotu administrowanego, które to uprawnienie lub obowiązek wymagają konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej przez upoważniony prawem organ." (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 4460/21, dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie nie doszło do konkretyzacji treści normy prawnej w indywidualnej sprawie, ponieważ odpowiedź Prokuratora nie nawiązuje nawet do tej normy. Z uwagi na to, że nie ma żadnego związku funkcjonalnego pomiędzy wiadomością mailową z dnia 2 kwietnia 2025 r., którą skarżący potraktował jako decyzję administracyjną, a przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p., należy stwierdzić, że Prokurator nie wydał żadnej decyzji. To oznacza, że skarżący zaskarżył "decyzję nieistniejącą".
Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn oznacza m.in. brak przedmiotu zaskarżenia, który ma miejsce w przypadku wniesienia skargi na nieistniejący akt lub czynność. W ocenie Sądu, skoro określona przez stronę skarżącą jako przedmiot skargi decyzja Prokuratora z dnia 2 kwietnia 2025 r. nie stanowi rozstrzygnięcia organu władzy publicznej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, to nie istnieje przedmiot kontroli sądowej, a w konsekwencji postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie jest niedopuszczalne.
Mając na względzie imperatywny charakter przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a także fakt, że ziściła się wskazana przesłanka, Sąd nie może podjąć innego rozstrzygnięcia, gdyż jest związany powołaną podstawą prawną. Skarga na decyzję Prokuratora okazała się niedopuszczalna. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt I sentencji postanowienia).
O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w oparciu o przepis 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).
Na koniec należy tylko przypomnieć, że sprawa skarżącego została dopuszczona do rozstrzygnięcia w odniesieniu do skargi na bezczynności. W sprawie o sygn. akt II SAB/Po 187/25 zapadł wyrok uwzględniający skargę.