III SA/Wr 646/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-07-08
NSAinneŚredniawsa
dług celnypostępowanie sądowoadministracyjnenastępstwo prawneśmierć stronyprawo celneKodeks celnyOrdynacja podatkowaumorzenie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia długu celnego z powodu śmierci skarżącego, ponieważ przepisy celne obowiązujące w czasie powstania długu nie przewidywały następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzeniu długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia części do autobusów na polski obszar celny. Skarżący, Z. W., zmarł przed merytorycznym rozpoznaniem skargi przez sąd. Sąd zauważył, że przepisy celne obowiązujące w czasie powstania długu (2001-2002) nie przewidywały następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych, w przeciwieństwie do późniejszych regulacji. W związku z tym, że dług celny był ściśle związany z osobą zmarłego i nie mógł przejść na inne osoby, sąd umorzył postępowanie.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. o stwierdzeniu powstania długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny części do autobusów. Skarżący, Z. W., zmarł w dniu 5 stycznia 2005 r., jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Sąd, analizując stan prawny, zwrócił uwagę na istotną zmianę przepisów celnych dokonaną w 2004 r. Stwierdził, że sprawy dotyczące długu celnego powstałego przed uzyskaniem przez Polskę członkostwa w UE powinny być rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych, czyli Kodeksu celnego z 1997 r. Podkreślił, że Kodeks celny z 1997 r. nie przewidywał następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych w przypadku długu celnego, w przeciwieństwie do późniejszej ustawy Prawo celne z 2004 r. i przepisów Ordynacji podatkowej. W związku z tym, że dług celny był ściśle związany z osobą zmarłego skarżącego i nie mógł przejść na inne osoby w drodze następstwa prawnego, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu celnego obowiązujące w momencie powstania długu celnego nie przewidywały następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych, w przeciwieństwie do późniejszych regulacji. Dług celny był ściśle związany z osobą zmarłego i nie mógł przejść na inne osoby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony, gdy nie ma następcy prawnego.

Pomocnicze

przepisy wprowadzające Prawo celne art. 26

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne

Stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

k.c. art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej, ale bez art. 97 § 1 w zakresie następstwa prawnego osób fizycznych.

o.p. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący następstwa prawnego spadkobierców podatnika, który nie miał zastosowania pod rządami Kodeksu celnego z 1997 r. w odniesieniu do osób fizycznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć skarżącego w trakcie postępowania. Brak następstwa prawnego dla osób fizycznych w zakresie długu celnego na podstawie przepisów obowiązujących w czasie jego powstania.

Godne uwagi sformułowania

Kodeks celny regulował kwestię następstwa prawnego strony tylko względem osób prawnych... Rozwiązania normatywne obowiązujące w chwili powstania długu celnego... nie przewidywały wprost takiego następstwa w odniesieniu do osób fizycznych. Zasady ówcześnie obowiązującego prawa celnego nie dopuszczały umownego przenoszenia obowiązków publicznoprawnych, a należności celne nie mogły być spełnione przez osoby trzecie.

Skład orzekający

Józef Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o następstwie prawnym w sprawach celnych, zwłaszcza w kontekście śmierci strony i przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem Polski do UE i specyfiki przepisów celnych z tamtego okresu. Późniejsze zmiany prawa mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak zmiany w prawie i zdarzenia losowe (śmierć strony) mogą wpływać na przebieg postępowania, nawet jeśli pierwotne zagadnienie dotyczyło kwestii technicznych prawa celnego.

Śmierć przekreśliła dług celny? Jak losowe zdarzenie wpływa na postępowanie sądowe.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 646/04 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Józef Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 161  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt III SA/Wr 646/04 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. - Prywatne Biuro Podróży A Z. W. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego postanawia: umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
Sygnatura akt III SA/Wr 646/04
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] (Nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] (Nr [...]) - skierowaną do Z. W., działającego pod firmą Prywatne Biuro Podróży A w G. - w której stwierdzono powstanie z mocy prawa długu celnego (wraz z obowiązkiem uiszczenia odsetek za zwłokę), wynikającego z faktu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny zakupionych za granicą części do autobusów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. Jednakże w dniu 5 stycznia 2005 r. skarżący zmarł (odpis aktu zgonu Nr [...], sporządzony w USC w O.), co nastąpiło jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem skargi przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ze względu na dokonaną w 2004 r. zmianę przepisów celnych, istotna była przede wszystkim kwestia określenia właściwego stanu normatywnego, na podstawie którego powinny były orzekać organy celne obu instancji, co nie pozostawało także bez znaczenia dla kierunku załatwienia sprawy przez Sąd.
Należy zauważyć, że rozpoznawana sprawa dotyczyła długu celnego powstałego w latach 2001-2002. Okoliczność ta jest ważna z punktu widzenia art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623), według którego, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro dług celny Z. W., o którym orzekały organy celne, powstał przed dniem 1 maja 2004 r., czyli przed wejściem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, organy celne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.).
Konstatacje te mają istotne znaczenie dla postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że Kodeks celny regulował kwestię następstwa prawnego strony tylko względem osób prawnych powstałych w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub połączenia osób prawnych oraz w odniesieniu do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej (art. 264 Kodeksu celnego). Nie zawierał natomiast odesłania, jakie znajduje się w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r.. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.). Przepis art. 74 tego aktu prawnego odsyła także do rozdziału 14 w dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), a w tym zakresie -między innymi - do art. 97 § 1 tej ustawy, według którego spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Pod rządami Prawa celnego z 2004 r. ustawodawca przewiduje już zatem następstwo prawne także względem osób fizycznych, jednakże - co wymaga raz jeszcze zaakcentowania - rozwiązania normatywne obowiązujące w chwili powstania długu celnego, o którym mowa w niniejszej sprawie, nie przewidywały wprost takiego następstwa w odniesieniu do osób fizycznych. Artykuł 262 Kodeksu celnego z 1997 r. odsyłał bowiem jedynie do art. 12 oraz do przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w której to grupie przepisów nie mieścił się art. 97 § 1 tejże Ordynacji. Dlatego też w orzecznictwie przyjęto trafny pogląd, że zasady ówcześnie obowiązującego prawa celnego nie dopuszczały umownego przenoszenia obowiązków publicznoprawnych, a należności celne nie mogły być spełnione przez osoby trzecie. Osoby trzecie mogą bowiem odpowiadać za zobowiązania celne i po-
2
Sygnatura akt III SA/Wr 646/04
datkowe tylko w przypadkach ściśle określonych prawem (niepubl. wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., I SA/Gd 1798/98, LEX Nr 48960).
Skoro dług celny, stanowiący przedmiot rozpatrywanej przez organy celne sprawy,
był ściśle związany z osobą zmarłego Z. W., jako że nie mógł przejść - co
wykazano wcześniej - w drodze następstwa prawnego na inne osoby, przeto postępowanie
przed Sądem należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.
1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI