III SA/Wr 639/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-02-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwałanagrodanadzórwojewodagminastatutkompetencjefinanse publiczne

WSA uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy o przyznaniu nagrody, uznając, że uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i ma oparcie w statucie gminy.

Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie przyznania Nagrody Miasta, uznając ją za akt prawa miejscowego podjęty bez podstawy ustawowej, naruszający Konstytucję. Gmina wniosła skargę, argumentując, że uchwała jest aktem indywidualnym, zgodnym ze statutem gminy, który nie został zakwestionowany. Sąd administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że uchwała o przyznaniu nagrody nie jest aktem prawa miejscowego, a jej podstawą jest statut gminy, a także że środki na nagrody były ujęte w budżecie i nie były kwestionowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy J. G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie przyznania Nagrody Miasta J. G. Panu J. L. Wojewoda uznał uchwałę za akt prawa miejscowego podjęty z naruszeniem art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz zasad techniki prawodawczej, argumentując brak wyraźnego upoważnienia ustawowego do przyznawania nagród pieniężnych przez radę gminy. Gmina w skardze podniosła, że uchwała jest aktem indywidualnym, a jej podstawą jest statut miasta, który nie został zakwestionowany. Ponadto, nagrody były corocznie ujmowane w budżecie i nie kwestionowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że uchwała o przyznaniu nagrody nie jest aktem prawa miejscowego, ponieważ nie posiada cech ogólności i abstrakcyjności, a jest aktem indywidualnym. Sąd podkreślił, że podstawą uchwały był statut gminy, który ma walor powszechnie obowiązującego prawa i nie został zakwestionowany. Sąd odniósł się również do kwestii finansowych, wskazując, że środki na nagrody były ujęte w uchwale budżetowej i nie budziły zastrzeżeń organów kontroli finansowej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając je za niezgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała o przyznaniu nagrody pieniężnej nie jest aktem prawa miejscowego, ponieważ nie posiada cech ogólności i abstrakcyjności, a jest aktem indywidualnym i konkretnym.

Uzasadnienie

Akty prawa miejscowego muszą mieć cechy ogólności i abstrakcyjności, podczas gdy uchwała o przyznaniu nagrody odnosi się do konkretnej osoby i sytuacji, co czyni ją aktem indywidualnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru stosował art. 91 ust. 1 u.s.g. do stwierdzenia nieważności uchwały, jednak sąd uznał jego zastosowanie za niezasadne.

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Sąd wskazał, że statut gminy, na podstawie którego podjęto uchwałę o nagrodzie, ma walor przepisów powszechnie obowiązujących zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organ nadzoru błędnie interpretował art. 2 Konstytucji jako podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały o nagrodzie.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organ nadzoru błędnie interpretował art. 7 Konstytucji jako podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały o nagrodzie.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organ nadzoru błędnie stosował art. 94 Konstytucji, uznając uchwałę o nagrodzie za akt prawa miejscowego wymagający wyraźnego upoważnienia ustawowego.

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Sąd odniósł się do rozróżnienia istotnego i nieistotnego naruszenia prawa w kontekście art. 91 ust. 4 u.s.g.

u.f.p. art. 35 § 2

Ustawa o finansach publicznych

Organ nadzoru powołał się na art. 35 ust. 2 u.f.p. (w brzmieniu z 1998 r.), jednak sąd uznał, że uchwała o nagrodzie nie narusza tej zasady, gdyż środki były ujęte w budżecie.

Konstytucja RP art. 163

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd powołał się na art. 163 Konstytucji w kontekście zadań samorządu terytorialnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała o przyznaniu nagrody nie jest aktem prawa miejscowego. Podstawą uchwały jest statut gminy, który nie został zakwestionowany. Środki na nagrody były ujęte w budżecie i nie były kwestionowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową. Organ nadzoru błędnie zinterpretował przepisy Konstytucji i ustawy o samorządzie gminnym.

Odrzucone argumenty

Uchwała o przyznaniu nagrody jest aktem prawa miejscowego podjętym bez podstawy ustawowej. Uchwała narusza art. 2 i 7 Konstytucji RP. Uchwała narusza zasady gospodarki finansowej organów jednostek samorządowych.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ta jest aktem indywidualnym, konkretnym, ulegającym skonsumowaniu wskutek jednokrotnego zachowania się. organ nadzoru błędnie uznał uchwałę w przedmiocie przyznania nagrody pieniężnej za akt prawa miejscowego. Statut Gminy tymczasem – co wynika z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym – ma walor przepisów powszechnie obowiązujących. uchwała, której nieważność stwierdzało zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, w istocie nie miała bezpośredniego charakteru finansowego, a zatem nie mogła naruszać wyżej wymienionej ustawy z dnia 26 listopada 1998 r.

Skład orzekający

Jerzy Strzebińczyk

przewodniczący

Krystyna Anna Stec

sprawozdawca

Anetta Chołuj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru uchwał o przyznaniu nagród przez rady gmin, zakres kompetencji organów nadzoru wobec uchwał niebędących aktami prawa miejscowego, oraz znaczenie statutu gminy jako podstawy prawnej działań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania nagród przez radę gminy i interpretacji przepisów o nadzorze nad samorządem terytorialnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między aktem prawa miejscowego a indywidualnym rozstrzygnięciem, co jest istotne dla zrozumienia zakresu nadzoru nad samorządem.

Czy nagroda od miasta to akt prawa miejscowego? Sąd wyjaśnia granice nadzoru Wojewody.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 639/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Jerzy Strzebińczyk /przewodniczący/
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
_Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2 i 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Gminy J. G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia 12 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie przyznania Nagrody Miasta J. G. I. uchyla zaskarżone postanowienie nadzorcze; II. określa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 19 września Nr [...] Rada Miejska J. G. – powołując jako podstawę prawną swego aktu § 52 ust.1 pkt 2 Statutu Miasta J. G. - przyznała Panu J. L. Nagrodę Miasta J. G. w dziedzinie ekologii (§1), wykonanie tej uchwały powierzyła Przewodniczącemu Rady Miejskiej (§2), wskazała jednocześnie, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§3).
W dniu 12 października 2006 r. Wojewoda D. na mocy art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] stwierdził nieważność w/w uchwały w sprawie przyznania Nagrody Miasta J. G.
Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego, w toku badania legalności uchwały organ nadzoru stwierdził, że została ona podjęta z naruszeniem art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) i § 142 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 r., Nr 100, poz. 908). Wojewoda uzasadniał, że w świetle art. 2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pochodną zasady demokratycznego państwa prawnego jest art. 7 Ustawy zasadniczej, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w tym także rady gminy, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. W świetle art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego podejmowane są w oparciu o wyraźne upoważnienie ustawowe. Podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Działania zatem jednostek samorządu terytorialnego muszą być oparte na podstawie prawnej, przy czym zakres tych działań i kompetencji organów jednostek samorządowych wyznaczają ustawy, kompetencja jednostki samorządu terytorialnego do podjęcia uchwały w zakresie danej regulacji winna wyraźnie wynikać z przepisu rangi ustawowej, nie może być domniemywana ani wywodzona z norm o ogólnym charakterze, nie przewidujących wprost upoważnień do działania. Brak jest tymczasem przepisu ustawy upoważniającego radę gminy do przyznawania nagród pieniężnych. W dalszej części wywodów organ nadzoru argumentował, że odnośnie swobody wydatkowania środków finansowych na realizację zadań gminy należy zaznaczyć, iż obowiązuje tu generalna reguła, przyjęta jednolicie w orzecznictwie i w doktrynie, iż w ramach gospodarki finansowej organom jednostek samorządu terytorialnego wolno tylko to, na co zezwalają ustawy (por. wyrok NSA z 24 maj 1993 r., sygn. akt III SA 2017/93, publ. ONSA 1993, nr 4, poz. 13; wyrok NSA z 17 marca 2000 r., sygn. akt SA/Lu 31/00, publ. OwSS 2001/1/0). Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w wyroku z dnia 23 marca 2000 r. (sygn. akt II SA/Ka 2407/99, publ. OwSS 2000/4/113) zasada ta znalazła swój wyraz w normie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 o finansach publicznych (obecnie art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych), w myśl której jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków, a wobec tego podstawa dokonania wydatków, jak i sposób ich finansowania muszą wynikać wyraźnie z przepisów ustaw, które przewidują między innymi rodzaj świadczeń i wskazują podmiot uprawniony do ich udzielania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Gmina J. G. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego zarzucając naruszenie prawa przez błędną wykładnię i zastosowanie przywołanych przepisów Konstytucji oraz pominięcie szeregu norm ustawy o samorządzie gminnym. Na poparcie skargi strona skarżąca podnosiła, iż Statut Miasta J. G. - będący aktem prawa miejscowego, wydanym na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym - nadaje Radzie Miejskiej uprawnienie do przyznawania nagród miasta. Ten przepis statutu nie został nigdy zakwestionowany przez Wojewodę jako organ nadzoru. Wypłacane od kilkunastu lat nagrody są corocznie ujmowane w budżecie miasta a kompetentna w tym zakresie Regionalna Izba Obrachunkowa nigdy nie kwestionowała zasadności uchwał w przedmiocie przyznania nagrody, jej wysokości czy też ujęcia w budżecie wypłaty nagród. Stanowisko Wojewody zawarte w uzasadnieniu zawiera nieuprawnioną i ograniczającą samodzielność samorządu gminnego interpretację Konstytucji i ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie strony skarżącej uchwała Rady Miejskiej nie narusza żadnego z zacytowanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego przepisów Konstytucji gdyż nie łamie ani art. 2, ani art. 7, ani też art. 94, przepis ten nie wymaga bowiem, aby każdy akt prawa miejscowego posiadał "wyraźne upoważnienie ustawowe". Równocześnie powołane w tym uzasadnieniu przepisy art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji nie mają w przedmiotowej sprawie żadnego zastosowania. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym uchylił uchwałę, która nie jest aktem prawa miejscowego, a tylko rozstrzyga o przyznaniu nagród. Zgodnie z treścią art. 87 i 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminy tylko w przypadkach określonych ustawami uznając za nieważne rozstrzygnięcia sprzeczne z prawem. Rada Miejska J. G. na podstawie art. 163 Konstytucji wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone dla innych władz publicznych. Przyznając nagrody miasta Rada Miejska realizuje zadania określone w ustawie o samorządzie gminnym w artykułach 2, 3, 6, 7, 18 ust.1 i 51 ust.1, w związku z tym nie narusza żadnych norm prawnych, a w szczególności nie uchybia art. 35 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Uchwała Rady Miejskiej o charakterze rozstrzygnięcia organizacyjno-gospodarczego nie może być przez organ nadzoru oceniana tak jak akty prawa miejscowego. Ingerencja nadzorcza Wojewody jest zatem nieuprawniona i narusza konstytucyjną zasadę samodzielności gminy.
W odpowiedzi organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi utrzymując między innymi, że każda uchwała, nie tylko prawa miejscowego, podlega nadzorowi i jest w ten sam sposób badana pod kątem legalności z przepisami prawa. Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone przez Konstytucję i ustawy dla organów innych władz publicznych (art. 163 Konstytucji). Podejmowane, w celu wykonania owych zadań publicznych uchwały, także te podejmowane w oparciu o przepisy aktów prawa miejscowego, muszą być zatem zgodne nade wszystko z wyższymi w hierarchii źródeł prawa aktami, tzn. Konstytucją i ustawami. W przypadku spornej uchwały Rady Miejskiej J. G. Nr [...] w sprawie przyznania Nagrody Miasta J. G. organ nadzoru stwierdził, że została podjęta bez podstawy prawnej, a zatem Rada Miejska naruszyła art. 7 Konstytucji RP. Podejmowanie uchwał bez upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Takie działanie organu nadzoru nie narusza konstytucyjnej zasady samodzielności gminy, bowiem owa samodzielność gminy nie jest nieograniczona, lecz wręcz przeciwnie jest obwarowana przepisami Konstytucji RP oraz ustaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. – sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Zgodnie z art. 148 powołanej ustawy sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powołane ustawy: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Prawo o ustroju sądów administracyjnych ani też ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "u.s.g.", nie wprowadzają kryteriów oceny sądu administracyjnego innych jak zgodność rozstrzygnięcia nadzorczego z przepisami prawa.
W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia tego aktu powinno być każde naruszenie prawa, bez względu na jego materialnoprawny lub procesowy charakter. Rozstrzygniecie nadzorcze jest zgodne z prawem, jeżeli jest zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawami. Podstawy podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały organu gminy reguluje art. 91 ust. 1 i ust. 4 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Według przywołanego art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 4, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwała lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. wyróżnia zatem dwie kategorie wad uchwał (zarządzeń organów gminy): istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa. Zgodnie z niekwestionowanym stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę przepisów o właściwości, podjęcie uchwały bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia uchwały.
Natomiast art. 91 ust. 3 u.s.g. zawiera wskazanie wymogów jakie rozstrzygnięcie nadzorcze winno spełniać; winno ono zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu. Analiza powyższej regulacji wskazuje, iż intencją ustawodawcy było zobowiązanie organu nadzoru do ujawnienia elementów faktów i prawa leżących u podstaw rozstrzygnięcia nadzorczego, a także przedstawienie toku rozumowania organu. Organ nadzoru zobligowany jest wywieść z konkretnie wskazanych przepisów prawa wyraźnie określony rodzaj naruszenia prawa. Ten wywód jest obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia, bowiem w tym właśnie zakresie legalność aktu nadzoru podlega kontroli.
W niniejszej sprawie ocenie Sądu podlegała legalność rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody D., stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie przyznania Nagrody Miasta J. G.
Zdaniem składu orzekającego zaskarżony akt nadzoru – kontrolowany co do zawartego w nim uzasadnienia faktycznego i prawnego - uchybia prawu w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Przypomnieć należy, że według uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru - przypisując uchwale walor aktu prawa miejscowego - dopatrzył się naruszenia artykułów 2, 7 i 94 Konstytucji RP oraz § 142 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2002 r., Nr 100, poz. 908). Organ nadzoru wywodził, iż stanowienie danego aktu prawa miejscowego winno znajdować wyraźnie upoważnienie ustawowe, tymczasem w zakresie uregulowanym uchwałą brak jest stosownej normy rangi ustawowej, z mocy której wynikałaby możliwość przyznawania nagród pieniężnych.
Oceny wymaga zatem czy uchwała, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, jest aktem prawa miejscowego i czy istniała podstawa prawna do jej podjęcia.
Odnosząc się do kwestii charakteru prawnego omawianej uchwały należy podnieść przede wszystkim, iż w doktrynie i orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że akty prawa miejscowego nie mogą się odnosić do konkretnej, jednostkowej, niepowtarzalnej sytuacji, lecz muszą posiadać cechy ogólności i abstrakcyjności.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż przedmiotowa uchwała nie spełnia tych wymogów. W ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości, że uchwała ta jest aktem indywidualnym, konkretnym, ulegającym skonsumowaniu wskutek jednokrotnego zachowania się. Nie zawiera żadnych norm o generalnym i abstrakcyjnym charakterze. W tej materii trzeba zatem stwierdzić, iż organ nadzoru błędnie uznał uchwałę w przedmiocie przyznania nagrody pieniężnej za akt prawa miejscowego. (Aktem takim jest natomiast statut gminy, na podstawie którego przedmiotową uchwałę podjęto i który w świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji stanowi źródło obowiązującego prawa na obszarze gminy – o czym niżej.).
Co prawda, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani podaną w niej podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy.
Pamiętać jednak należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. (w zakresie, w jakim dotyczy ono zakwestionowanej przez organ nadzoru uchwały) nie zaś uchwała, nieważność której organ nadzoru stwierdził, ani też statut Miasta J. G.
Rozważenia czy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zasadnie zarzuca uchwale Rady Miejskiej J. G. w sprawie przyznania Nagrody Miasta J. G. brak podstaw prawnych do jej podjęcia - jak słusznie wskazał WSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 638/06 - wymaga też odniesienia się do elementarnych zasad dotyczących samorządu terytorialnego.
Jak trafnie wywiódł WSA w powołanym orzeczeniu: "samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej, wykonując przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 16 ust. 2 Konstytucji RP), co oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność oraz w interesie ich mieszkańców (art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego). Społeczności lokalne mają więc – w zakresie określonym prawem – pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy (art. 163 Konstytucji w związku z art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego). Również gmina, jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego niezastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego (art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Realizacja przypisanych konstytucyjnie i ustawowo gminie zadań wymaga wyposażenia tej jednostki w niezbędne zasoby finansowe, nie jest bowiem możliwa odpowiedzialność za wykonywanie zadań publicznych bez dysponowania środkami pozwalającymi na ich sfinansowanie. W związku z tym przyjmuje się, że art. 16 ust. 2 Konstytucji zawiera również finansową gwarancję dla samorządu terytorialnego, określając równocześnie finansowe władztwo publiczno-prawne korporacji terytorialnych. W przepisie tym ustawodawca konstytucyjny kwalifikuje władztwo finansowe jako istotną gwarancję samodzielności gminy, rozwijając pojęcie i zakres tego władztwa w rozdziale VII Konstytucji. Zakresem władztwa finansowego obejmuje się władztwo wydatkowe – realizowane w ramach gospodarki budżetowej w celu wykonywania funkcji samorządu lokalnego, oraz władztwo dochodowe, którego istotę można sprowadzić do roszczenia samorządu terytorialnego o przyznanie mu dochodów z różnych źródeł (zob. W. Miemiec, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998, s. 46; tejże, Prawne gwarancje samodzielności finansowej gminy w zakresie dochodów publicznoprawnych, Wrocław 2005, s. 36 i nast.).
Wykonywanie przez gminę władztwa wydatkowego, związanego z realizacją zadań przypisanych tej jednostce samorządu terytorialnego, następuje na podstawie i w granicach prawa, gdyż gmina należy do kręgu organów władzy publicznej, o których mowa w art. 7 Konstytucji RP. To zaś oznacza, że również przyznanie przez gminę nagrody za oznaczoną działalność prowadzoną na jej obszarze musi mieć umocowanie w normie prawnej".
Zgodzić należy się z tym, że działanie organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa wymaga wskazania źródła prawa upoważniającego do oznaczonego działania. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są jednak nie tylko Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe i rozporządzenia, ale także akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 Konstytucji).
W niniejszej sprawie - jak już podnoszono - poza sporem jako podstawę prawną zakwestionowanej przez Wojewodę D. uchwały Rada Miejska J. G. wskazała § 52 statutu Miasta J. G., upoważniający Radę do przyznawania nagród za szczególne zasługi dla Miasta w określonych dziedzinach. Statut Gminy tymczasem – co wynika z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym – ma walor przepisów powszechnie obowiązujących.
W niniejszym przypadku nie jest sporne, że legalność Statutu Miasta J. G. nie była przez Wojewodę podważona.
Statut ten w części VII (§ 52 do § 54) zawiera ogólne postanowienia, co do trybu oraz zasad przyznawania rzeczonych nagród, zaś w § 55 przewiduje delegację do wydania odrębnej uchwały w omawianym przedmiocie.
Z kolei wysokość danej nagrody wynika z uchwały o jej przyznaniu. Podejmowane zatem przez Radę Gminy indywidualne akty administracyjne, o treści analogicznej jak uchwała zakwestionowana przez Wojewodę D., zmierzają jedynie do wykonania postanowień Statutu, aktu funkcjonującego w obrocie prawnym, w którym znajdują wyraźne oparcie.
Odnośnie natomiast zawartych w rozstrzygnięciu nadzorczym zarzutów, iż podjęta przez Radę Gminy uchwała o przyznaniu Nagrody Miasta J. G., narusza zasady gospodarki finansowej organów jednostek samorządowych wyrażone w art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych, należy zauważyć, że według tegoż przepisu jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków, stosownie zaś do postanowień art. 35 ust. 1 tej ustawy, wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonych w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem kwestionowana przez organ nadzoru uchwała dotyczy wydatków na nagrody, które były objęte stosowną uchwałą budżetową jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto uchwała, której nieważność stwierdzało zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, w istocie nie miała bezpośredniego charakteru finansowego, a zatem nie mogła naruszać wyżej wymienionej ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. Uchwała ta stanowiła jedynie konkretyzację przepisów Statutu Gminy, który zawiera w swych postanowieniach delegację dla Rady Miasta do uchwalenia szczegółowego tryby przyznawania nagród, oraz wydanej na podstawie tej delegacji uchwały Nr [...] z dnia 23 maja 2000 r. (załączonej do akt III SA/Wr 640/06) w sprawie trybu przyznawania nagród i honorowych tytułów miasta J. G., która w punkcie 3 Załącznika Nr 1 przewidywała, iż wysokość nagrody określa Rada Miejska w ramach środków przewidzianych na ten cel w budżecie (...). Jak słusznie podnosiła strona skarżąca, przepisy Statutu, jak i powołanej uchwały z dnia 23 maja 2000 r. nie zostały zakwestionowane przez Wojewodę D. w trybie nadzoru, natomiast odpowiednie postanowienia budżetu gminy, przewidujące środki na poszczególne nagrody, były weryfikowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową i również w tym przypadku organ nadzoru nie znalazł podstaw do podważania ważności tych przepisów. Z tego względu, uwagi podnoszone przez organ nadzoru, a dotyczące zasad gospodarowania finansami publicznymi, nie uzasadniały stwierdzenia nieważności uchwały.
Dotychczasowe wywody – w ocenie Sądu - przemawiają za uznaniem, iż zarzuty sformułowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody D. nie były zasadne, a zakwestionowana przez organ nadzoru uchwała nie tylko nie jest niezgodna z art. 2 i 6 Konstytucji RP, ale także znajduje oparcie w art. 163 tego aktu, a ponadto w art. 6 ust. 1 Ustawy o samorządzie gminnym.
Z tych wszystkich względów, skarga Gminy J. G. zasługiwała na uwzględnienie, a zatem – stosownie do dyspozycji art. 148 i art.152 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI