III SA/Wr 625/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Działu Egzekucji Należności Pieniężnych odmawiające uwzględnienia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut dotyczył opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Skarżący, właściciel pojazdu, twierdził, że w dniu zdarzenia pojazd był użyczony S. M. i że organ egzekucyjny nieprawidłowo ustalił osobę zobowiązaną. Organy administracji obu instancji uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych, za nieuiszczenie opłaty dodatkowej odpowiada właściciel pojazdu, chyba że udowodni, iż pojazdem korzystała inna osoba. Skarżący nie przedstawił jednak wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ograniczając się do wskazania danych osobowych domniemanego użytkownika i kserokopii jego paszportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "korzystający z dróg publicznych", ale w orzecznictwie przyjmuje się, że może nim być zarówno właściciel, jak i każda inna osoba faktycznie władająca pojazdem. Sąd zaznaczył, że wierzyciel ma prawo domniemywać, iż korzystającym jest właściciel pojazdu, a obowiązek wskazania innej osoby spoczywa na właścicielu. Właściciel musi wykazać, kto konkretnie kierował pojazdem w danym dniu i czasie, a samo wskazanie danych osobowych i kserokopii paszportu, bez innych dowodów (np. umowy użyczenia, oświadczenia użytkownika), nie jest wystarczające do obalenia domniemania. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo materialne i nie naruszyły przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza dotycząca odpowiedzialności właściciela pojazdu za opłaty parkingowe i ciężaru dowodu w przypadku zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Dotyczy sytuacji, gdy właściciel pojazdu nie uiścił opłaty dodatkowej za parkowanie i próbuje uwolnić się od odpowiedzialności, wskazując innego użytkownika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel pojazdu może być uznany za zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, jeśli twierdzi, że pojazdem w dniu zdarzenia korzystała inna osoba?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel pojazdu może być uznany za zobowiązanego, a ciężar dowodu wykazania, że pojazdem korzystała inna osoba, spoczywa na właścicielu.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "korzystający z dróg publicznych", ale w orzecznictwie przyjmuje się, że wierzyciel ma prawo domniemywać, iż korzystającym jest właściciel pojazdu. Właściciel, który chce obalić to domniemanie, musi przedstawić dowody wskazujące, kto konkretnie kierował pojazdem w danym dniu i czasie, a nie tylko podać jego dane osobowe.
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek samodzielnego ustalania faktycznego użytkownika pojazdu w celu przypisania odpowiedzialności za opłatę dodatkową za parkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie ma obowiązku prowadzenia rozbudowanego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznego użytkownika drogi publicznej.
Uzasadnienie
Na etapie postępowania egzekucyjnego, to na zobowiązanym (właścicielu pojazdu) spoczywa obowiązek wykazania słuszności podniesionego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu.
Czy w przypadku wątpliwości co do stanu faktycznego lub prawnego, należy stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za parkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ta ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji niejasności dotyczących normy prawnej, a nie w przypadku przerzucenia ciężaru dowodu na stronę.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące opłaty dodatkowej za parkowanie są jednoznaczne, a wątpliwości podnoszone przez skarżącego dotyczyły oceny dowodów i ciężaru dowodu, a nie niejasności normy prawnej. W takich przypadkach organ związany jest zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Przepis stanowi, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.
u.d.p. art. 13f § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony ma zastosowanie tylko do niejasności normy prawnej, a nie do oceny dowodów.
KC art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności obejmuje uprawnienie do korzystania z rzeczy i rozporządzenia rzeczą, co stanowi podstawę do domniemania korzystania z pojazdu przez właściciela.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu. • Ciężar dowodu wykazania, że pojazdem korzystała inna osoba, spoczywa na właścicielu pojazdu. • Przedstawione przez skarżącego dowody (kserokopia paszportu) były niewystarczające do obalenia domniemania.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny bezprawnie przyjął domniemanie, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu. • Organ nie miał podstaw do zobowiązania skarżącego do czynności wykraczających poza zakres obowiązków wynikających z ustawy. • Przedstawiony dokument w postaci kserokopii paszportu powinien być wystarczającym dowodem. • Wątpliwości powinny przemawiać na korzyść skarżącego (art. 7a K.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
obowiązek wskazania tej "innej" osoby, zobowiązanej do poniesienia opłaty dodatkowej, spoczywa - bez względu na ilość posiadanych przez niego pojazdów - na właścicielu pojazdu samochodowego a nie na organie egzekucyjnym, czy też wierzycielu. • organ egzekucyjny nie ma możliwości, aby prowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie osoby faktycznie korzystającej z drogi publicznej. • Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał to wie, kto to uczynił. • Odpowiedzialność administracyjna jest z reguły tzw. odpowiedzialnością obiektywną, a więc oderwaną od kwestii winy, kluczowej w prawie karnym.
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący
Katarzyna Borońska
sprawozdawca
Anetta Chołuj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca odpowiedzialności właściciela pojazdu za opłaty parkingowe i ciężaru dowodu w przypadku zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel pojazdu nie uiścił opłaty dodatkowej za parkowanie i próbuje uwolnić się od odpowiedzialności, wskazując innego użytkownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za parkowanie i odpowiedzialności właścicieli pojazdów, prezentując utrwalone stanowisko sądów administracyjnych.
“Czy jesteś odpowiedzialny za mandat, nawet jeśli nie parkowałeś? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.