III SA/Po 698/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-01-09
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośrednieARiMRrolnictwowsparcie rolnictwapostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniapowierzchnia kwalifikowalnaortofotomapazabiegi agrotechniczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która uchyliła wcześniejszą decyzję przyznającą płatności bezpośrednie z powodu błędnego ustalenia powierzchni kwalifikującej się do dopłat.

Rolnik złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję uchylającą wcześniejsze przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2021. Powodem uchylenia była ponowna analiza powierzchni działek, która wykazała, że rzeczywista powierzchnia kwalifikująca się do płatności była mniejsza niż zadeklarowana i przyznana pierwotnie. Sąd uznał, że organ prawidłowo wznowił postępowanie, ponieważ na jaw wyszły nowe okoliczności faktyczne (dane z ortofotomapy) istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi. W konsekwencji, sąd oddalił skargę rolnika.

Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w P., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR uchylającą wcześniejszą decyzję przyznającą płatności bezpośrednie na rok 2021. Pierwotnie, decyzją z 19 stycznia 2022 r., skarżącemu przyznano jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie oraz płatność redystrybucyjną, ustalając powierzchnię działek na 8,00 ha. Jednakże, w wyniku wznowienia postępowania, organ I instancji ustalił, że rzeczywista powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 6,98 ha, co skutkowało uchyleniem pierwotnej decyzji. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że podstawą wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ na jaw wyszły nowe okoliczności faktyczne (dane z ortofotomapy z 25 sierpnia 2021 r.) istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uznał, że organy ARiMR prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Sąd stwierdził, że dane z ortofotomapy, potwierdzające mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności z powodu braku zabiegów agrotechnicznych w wymaganym terminie, stanowiły istotne i nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji. W związku z tym, sąd oddalił skargę rolnika, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo wznowił postępowanie, ponieważ na jaw wyszły nowe okoliczności faktyczne (dane z ortofotomapy) istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi właściwemu do jej wydania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dane z ortofotomapy, które ujawniły rzeczywistą powierzchnię kwalifikującą się do płatności, stanowiły istotne i nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ były nieznane organowi właściwemu do wydania pierwotnej decyzji w dacie jej wydawania, mimo że dowód je utrwalający istniał wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u. o ARiMR art. 9 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

u. o ARiMR art. 10 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

rozp. MRiRW § § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu

Rozporządzenie UE nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. c (ii)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ARiMR prawidłowo wznowiły postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ na jaw wyszły nowe okoliczności faktyczne (dane z ortofotomapy) istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi właściwemu do jej wydania. Dane z ortofotomapy, potwierdzające mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności z powodu braku zabiegów agrotechnicznych w wymaganym terminie, stanowiły istotne i nowe okoliczności faktyczne, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy prawidłowo ustaliły mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności, zgodnie z przepisami prawa materialnego dotyczącymi wymogów dla gruntów rolnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej interpretacji i niezgodności z stanem faktycznym sprawy zostały odrzucone przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi okoliczności te nie wynikały bowiem z dowodów dostępnych Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w P. w dacie wydawania pierwotnej decyzji przyznającej płatności nie sposób przyjąć, że wszystkie wspomniane komórki stanowią jednolity organ administracji publicznej. Przeciwnie: każdy z wymienionych organów (...) stanowią odrębne organy administracji publicznej okoliczność istotna dla sprawy to okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze

Skład orzekający

Zbigniew Kruszewski

przewodniczący sprawozdawca

Mirella Ławniczak

członek

Małgorzata Górecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w kontekście nowych dowodów dotyczących stanu faktycznego, a także zasady przyznawania płatności bezpośrednich w rolnictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami ARiMR i dowodami z ortofotomap. Kluczowe jest ustalenie, czy organ właściwy do wydania decyzji był faktycznie nieświadomy nowych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa rolnego ze względu na szczegółową analizę przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego i interpretację przepisów dotyczących płatności bezpośrednich.

Rolnik przegrał sprawę o płatności ARiMR. Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie administracyjne.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 698/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Mirella Ławniczak
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2157
art. 9 ust. 1-2, art. 10 ust. 1-2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 351
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. c
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Sentencja
Dnia 9 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 8 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021, po wznowieniu postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2023 roku (nr: [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej również: Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej również: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR) z dnia 15 maja 2023 roku (nr: [...]) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że w dniu 27 maja 2021 r. W. S. (dalej: skarżący) wniósł o przyznanie płatności na rok 2021. Do wniosku dołączono załączniki graficzne. Następnie w dniu 15 czerwca 2021 roku oraz 18 października 2021 roku zostały złożone zmiany do wniosku.
W 2021 roku zadeklarowano do płatności działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...]. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2021 (po uwzględnieniu zmian i wycofań) do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 8,00 ha.
Decyzją z dnia 19 stycznia 2022 roku (nr: [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. jednolitą płatność obszarową za 2021 roku w kwocie 3.303,63 zł, płatność za zazielenienie za 2021 rok w kwocie 2.457,72 zł oraz płatność redystrybucyjną za 2021 rok w wysokości 696,64 zł. W toku postępowania organ stwierdził jednak, że rzeczywista powierzchnia deklarowanych działek wynosi 7,51 ha, a nie 8,00 ha. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji.
Jednakże w dniu 19 kwietnia 2023 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie (nr: [...]) o wznowieniu postępowania administracyjnego, wskazując przy tym, że na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne. Ponowna analiza powierzchni kwalifikowanej do płatności wykazała, że powierzchnia, do której przyznano płatność jest większa od maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, do którego płatność może zostać przyznana.
Decyzją z dnia 15 maja 2023 roku (nr: [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia 19 stycznia 2022 roku (nr: [...]). W toku wznowionego postępowania ustalono, że powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do płatności jest jeszcze mniejsza od przyjętej za podstawę przyznania płatności i wynosi 6,98 ha. Organ zaznaczył przy tym, że ustalił ją w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.
Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i pismem z dnia 29 maja 2023 roku złożył odwołanie do Dyrektora ARiMR, zarzucając Agencji dokonywanie niezrozumiałych korekt swoich decyzji. Jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia skarżący złożył pismo wyjaśniające, w którym wskazał, że działki nr [...] oraz [...] w 2021 roku nie były zadrzewione i zakrzewione, stąd zostały prawidłowo zgłoszone do płatności. Ponadto, dokonywane przez skarżącego w 2022 i 2023 roku korekty zgłoszonych obszarów były spowodowane poszerzeniem drogi dojazdowej, rezygnacją oraz zmianą upraw i nie stanowią zdaniem skarżącego podstawy do umniejszenia powierzchni w 2021 roku.
Z powyższymi argumentami skarżącego nie zgodził się Dyrektor ARiMR, który decyzją z dnia 8 września 2023 roku (nr: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu podstawą prawną wznowienia przedmiotowego postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), bowiem wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące już w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane jednak wcześniej organowi. Tymi nowymi okolicznościami faktycznymi było udostępnienie w dniu 12 lipca 2022 r. Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR wykazu działek ewidencyjnych, z którego wynika, iż powierzchnia określona na podstawie ortofotomapy wykonanej w roku składania wniosku, stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji z dnia 19 stycznia 2022 roku (nr [...]) okoliczność, potwierdzającą nieprawidłową deklarację skarżącego. W ocenie Dyrektora ARiMR należało również podkreślić, że samo postanowienie wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wznowieniu postępowania administracyjnego, nie oznaczało jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej, ponieważ o tym zadecydował dopiero dalszy etap postępowania, w którym to organ I instancji dokonał szczegółowej analizy "ujawnionych" nowych okoliczności, które istniały w chwili wydania decyzji z dnia 19 stycznia 2022 roku (nr: [...]) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lecz nie były one znane organowi z niezależnych od niego przyczyn.
Dyrektor ARiMR zauważył także, za proces weryfikacji i certyfikacji powierzchni działek ewidencyjnych odpowiada Departament Baz Referencyjnych Centrali Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., który realizuje zadania dotyczące baz referencyjnych w zakresie tworzenia i prowadzenia krajowego systemu ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, oraz budowy i aktualizacji Systemu Identyfikacji Działek Rolnych, w tym szczególności prowadzenia, modernizacji i aktualizacji baz referencyjnych w zakresie danych GIS. Informacja o zmianie powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru została udostępniona w bazie systemu informatycznego po wydaniu decyzji z dnia 19 stycznia 2022 r. (nr: [...]), a informacje o zmianie powierzchni kwalifikowanej dla spornych działek ewidencyjnych została przekazana do organu właściwego za wydanie decyzji w dniu 12 lipca 2022 r. Obowiązkiem Agencji płatniczej jest natomiast dokonanie weryfikacji w zakresie spełnienia warunków do otrzymania płatności.
Dyrektor ARiMR ustalił, że maksymalny obszar kwalifikowalny dla spornych działek ewidencyjnych został wyznaczony poprawnie. Do płatności zostały zakwalifikowane jedynie te z zadeklarowanych powierzchni, które wskazują na fakt użytkowania w roku 2021. Na działce rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) z płatności wykluczono północno-zachodnią, zachodnią, południowo-zachodnią i południową część działki ewidencyjnej. Na działce rolnej F (na części położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) z płatności wykluczono północno-zachodnią, północno-wschodnią, południowo-zachodnią, południową i południowo-wschodnią część działki. Natomiast na działce rolnej D z płatności wykluczono w całości część położoną na działce ewidencyjnej nr [...], na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] północną i środkową część działki, a na działce ewidencyjnej nr [...] północno-wschodnią część działki. Jak wskazuje obraz ortofotomapy wykluczone powierzchnie nie były użytkowane rolniczo w roku 2021 i nie zostały wykoszone w terminie do 31 lipca 2021 r.
Na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR skarżący pismem z dnia 19 września 2023 roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając dokonanie błędnej interpretacji, niezgodnej ze stanem faktycznym sprawy.
Organ złożył odpowiedź na skargę, w której podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a także wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w takich granicach kognicji, Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, ponieważ organy ARiMR trafnie uznały, że w sprawie zaszła przesłanka wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej i ponownego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Wznowienie postępowania stanowi tryb wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej służący do usunięcia stanu jej niezgodności z prawem, w sytuacji, gdy dotknięta jest przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA: z 22 kwietnia 1998 r., II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
W rozpoznawanej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśnia się zgodnie, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por. np: wyrok NSA z 21 czerwca 2004 r. sygn. akt: FSK 170/04; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).
Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą więc charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji) oraz istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone.
W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że ostateczna decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznająca skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego naruszała prawo, ponieważ już po jej wydaniu organ I instancji uzyskał dowody potwierdzające nieznane mu w dacie wydawania decyzji ostatecznej okoliczności faktyczne, czyli inna niż ustalona pierwotnie powierzchnia kwalifikująca się do płatności na pięciu z jedenastu działek ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z dnia 27 maja 2021 r.
Organy prawidłowo oceniły, że okoliczności te były nowe i nieznane organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Okoliczności te nie wynikały bowiem z dowodów dostępnych Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w P. w dacie wydawania pierwotnej decyzji przyznającej płatności. Organ dysponował wówczas danymi i mapami niepotwierdzającymi aktualnych danych dotyczących kwalifikowalności gruntów oraz deklaracją skarżącego, który we wniosku o płatności zadeklarował powierzchnię gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...], a organ wartości podane przez skarżącego przyjął za podstawę obliczenia płatności. Dane dotyczące rzeczywistej powierzchni działek, kwalifikującej się do płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uzyskał już po wydaniu decyzji ostatecznej, poprzez uzyskanie w dniach 19 stycznia 2022 r., 29 czerwca 2022 r. i 14 lipca 2022 r. dostępu do ortofotomap obrazujących stan działek dnia 25 sierpnia 2021 r. Potwierdza to, że okoliczności faktyczne stwierdzone tymi dowodami były dla organu nowe i nieznane, niezależnie od tego, że dowód, który je utrwalał został sporządzony jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej i był w posiadaniu Departamentu Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych ARiMR. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.) w ramach Agencji wyodrębnia się: Centralę Agencji; oddziały regionalne w każdym województwie, którymi kierują dyrektorzy; biura powiatowe działające w każdym powiecie, z wyłączeniem miast na prawach powiatu, gdzie nie tworzy się odrębnych biur powiatowych, którymi kierują kierownicy, a decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach wydają Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych, z tym, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do kierowników biur powiatowych jest dyrektor oddziału regionalnego. W świetle powyższych regulacji prawnych nie sposób przyjąć, że wszystkie wspomniane komórki stanowią jednolity organ administracji publicznej. Przeciwnie: każdy z wymienionych organów (Prezes ARiMR, poszczególni dyrektorzy oddziałów regionalnych oraz poszczególni kierownicy biur powiatowych) stanowią odrębne organy administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 14 maja 2015 r. II GSK 946/14; CBOSA). Stąd prawnie istotna z punktu widzenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dla oceny tego, czy okoliczności faktyczne były nieznane organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej była więc data pozyskania informacji na temat okoliczności faktycznych przez organ ARiMR właściwy do rozpoznania sprawy, którym w rozpoznawanej sprawie był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P.. Nie ma przy tym podstaw do podważania ustalenia o datach w jakich organ ten uzyskał dostęp do opracowanych zdjęć potwierdzających stan działek. Dostęp do danych organ uzyskał już po wydaniu pierwotnej decyzji w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wykazał również, że informacje o stanie działek były istotne w znaczeniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak już była mowa, okoliczność istotna dla sprawy to okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego (zob. np. wyrok NSA z 19 listopada 2021 r. III OSK 4676/21; CBOSA). Organ dowodząc istotności okoliczności faktycznych, w zaskarżonej decyzji trafnie wskazał na przepisy prawa materialnego, z których wynika, które grunty kwalifikują się do płatności. Mowa tu w szczególności o art. 4 ust. 1 lit. c (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 351 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że płatności przysługują wyłącznie do gruntów nadających się do wypasu lub uprawy, czyli gruntów na których został przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu zniszczenie niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Trafnie więc przyjęto, że okoliczności których dotyczą informacje wynikające z ortofotomapy mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samym okoliczności te były "istotne" w znaczeniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organy orzekające w sprawie trafnie również uznały, że dane wynikające z ortofotomapy wykazują inną, niższą niż zadeklarowana przez skarżącego powierzchnię gruntów kwalifikujących się do płatności. Ortofotomapa potwierdzała bowiem stan działek na 25 sierpnia 2021 r., czyli datę czasowo nieodległą od 31 lipca 2021 r., do kiedy to, zgodnie z § 2 wspomnianego powyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, skarżący winien był przeprowadzić przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu zniszczenie niepożądanej roślinności, tak by grunt nadawał się do wypasu lub uprawy. Organy, poprzez analizę danych zawartych na ortofotomapie ustaliły przy tym obszar spełniający kryteria prawne kwalifikujące do płatności istniejące w 2021 roku, którego dotyczyła ostateczna decyzja przyznająca płatności. Ustalenia te potwierdzały, że części z powierzchni działek nie poddano koniecznym zabiegom agrotechnicznym w prawnie przewidzianym terminie przez co, w tych częściach, nie nadawały się one do wypasu lub uprawy i nie mogły być w 2021 roku użytkowane rolniczo. Okoliczności te miały więc oczywisty wpływ na treść decyzji przyznającej płatności.
Ostatecznie Sąd uznał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jasno wywiódł wszystkie przesłanki do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej oraz ponownego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Sąd nie dostrzega też błędu w ustaleniu właściwych obszarów kwalifikujących się do płatności i rachunkowym obliczeniu kwot płatności. Szczegółowe wskazanie podstaw prawnych oraz stawek płatności zawarte jest w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Wskazuje ono właściwe przepisy i nie ujawnia ono błędów rachunkowych.
Odpowiadając na zarzut skargi, wskazać należy, że podstawą wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej i ponownego określenia kwot płatności nie była deklaracja skarżącego zawarta we wniosku o płatności na 2022 rok, lecz ustalenia dotyczące stanu działek na dzień 25 sierpnia 2021 r. potwierdzające, że w decyzji pierwotnej przyznano płatności zawyżone w stosunku do powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej i płatności dodatkowej (redystrybucyjnej).
Z opisanych tu przyczyn Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI