III SA/Wr 595/06

III SA/Wr 595/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska /przewodniczący/
Krystyna Anna Stec
Maciej Guziński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 72 ust. 3, art. 78 ust. 2 pkt 2, art. 2 pkt 36, art. 68 ust. 9
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 1999 nr 59 poz 632
par. 14 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 18 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
W dniu 21 grudnia 2000 r. D. K. złożył wniosek o rejestrację pojazdu marki Star A200, oznaczając rodzaj i przeznaczenie pojazdu jako "specjalny asenizacyjny". Do wniosku dołączył: umowę sprzedaży, opinię biegłego, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne. Prezydent W. decyzją z dnia 21 grudnia 2000 r. zarejestrował pojazd marki Star A200 [...]. W dowodzie rejestracyjnym (seria [...]) określono rodzaj pojazdu używając skrótu "cięż. specj.", natomiast przeznaczenie pojazdu określono jako "inne". W polu przeznaczonym na dokonanie adnotacji urzędowych umieszczono informację, że pojazd jest przeznaczony do przewozu nieczystości.
W dniu 17 listopada 2005 r. D. K. będący właścicielem wyżej wskazanego pojazdu – reprezentowany przez pełnomocnika - wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że D. K. nabywając w 2000 r. pojazd marki Star A200, na miejscu zdemontowanej skrzyni ładunkowej, zamontował pojemnik asenizacyjny. Podniesiono, że w toku postępowania rejestracyjnego, pomimo dołączonej do akt sprawy dokumentacji wskazującej na fakt, że pojazd ten ma charakter pojazdu specjalnego (opinia biegłego), organ dokonał rejestracji pojazdu jako "ciężarowo – specjalizowany". Tym samym naruszono art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Ponadto zauważono, że wpis w dowodzie o treści "cięż. specj." pozwolił Prezydentowi W. obciążyć stronę podatkiem od środków transportowych, a także uznać przez właściciela, że pojazd został zakwalifikowany do pojazdów specjalnych.
Decyzją z dnia 1 lutego 2006 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. W uzasadnieniu wskazano, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Kolegium podniosło, że skarżący w istocie zakwestionował formę wpisu w dowodzie rejestracyjnym, gdyż użycie skrótu "specj." zostało zinterpretowane przez stronę jako "specjalny", natomiast organ rejestrujący oraz organy podatkowe uznały, że oznacza to "specjalizowany". Podkreślono, że skrót typu "specj." nie jest wyrażeniem normatywnym, tzn. żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przewiduje stosowania skróconej pisowni określeń odnoszących się do rejestrowanych pojazdów, a posługiwanie się przez organ takim skrótem jest czynnością typowo techniczną. Kolegium podniosło, że w przypadku wieloznaczności tego typu wyrażeń organ rejestrujący powinien z urzędu wyjaśnić treść używanych w decyzji określeń. Zauważono także, iż w prawie brak jest urzędowej wykładni zastosowanego skrótu "specj." i że jest to wada niekwalifikowana tej decyzji, którą usunąć może jedynie organ rejestrujący w trybie określonym w art. 113 § 2 k.p.a. Ponadto wskazano, że analiza akt sprawy i obowiązujących w chwili rejestracji przepisów nie pozwoliła Kolegium, na ustalenie jakiego rodzaju pojazd zarejestrowano pod numerem [...], a brak rozstrzygnięcia przez właściwy organ tej kwestii – w ocenie Kolegium – powoduje, że procedowanie w przedmiocie zgodności z prawem opisanej na wstępie decyzji o zarejestrowaniu byłoby przedwczesne.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia 21 grudnia 2000 r. Podniesiono, że SKO we W. nie uwzględniło treści załączonych do sprawy dokumentów, z których jednoznacznie wynika, iż zaskarżona decyzja dotyczyła zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako pojazdu specjalizowanego. Takim dokumentem - w ocenie strony – było postanowienie Urzędu Miejskiego W. o wszczęciu postępowania podatkowego od środków transportowych (pojazdy specjalne są zwolnione z obowiązku uiszczania tego właśnie podatku), a także pismo Urzędu Miejskiego W., gdzie wyjaśniono, że samorządowy organ podatkowy zwrócił się do Wydziału Spraw Obywatelskich o uzyskanie dodatkowych danych dotyczących przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi Urząd Miejski W. uzyskał od organu rejestrującego informację, że pojazd marki STAR był samochodem ciężarowym specjalizowany. Takie stanowisko – zdaniem skarżącego – stało się podstawą opodatkowania przedmiotowego pojazdu. Ponadto podniesiono, że SKO we W. w sytuacji wątpliwości dotyczących treści decyzji o rejestracji, zobowiązane było na podstawie art. 77 k.p.a. do wystąpienia do Urzędu Miejskiego W. o przedłożenie dokumentu decyzji o rejestracji.
Decyzją z dnia 18 maja 2006 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., orzekające w nowym składzie, utrzymało w mocy decyzję z dnia 1 lutego 2006 r. W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko i argumenty zawarte we wcześniejszej decyzji. Ponadto wskazano, że decyzje administracyjne korzystają z domniemania trwałości, a wyjątki od tej zasady ustawodawca wprowadził w art. 156 § 1 k.p.a. Podniesiono, iż wady wymienione w powyższym przepisie mają charakter materialnoprawny, a ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady takie tkwią w samej decyzji i godzą w podmiotowe elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Podkreślono, że ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie. Zdaniem Kolegium skarżący ponownie zakwestionował jedynie formę wpisu do dowodu rejestracyjnego. Użycie w dowodzie rejestracyjnym skrótu "specj." Jest wadą niekwalifikowaną, która nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto podniesiono, że Kolegium rozpoznając sprawę dysponowało powołaną przez skarżącego dokumentacją, w tym także decyzją Prezydenta W. z dnia 21 grudnia 2000 r.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem D. K. – reprezentowany przez pełnomocnika - złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie: 1) art. 7 k.p.a., przez niedostateczne rozważenie materiału faktycznego sprawy; 2) art. 77 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, jak również przez wadliwą i niepełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego; 3) art. 80 k.p.a., poprzez odmowę dania wiary dowodom skarżącego bez wszechstronnego ich rozpatrzenia i nie wyjaśnienie przyczyn takiej oceny oraz poprzez ustalenie okoliczności faktycznych niezgodnie z zasadami logiki; 4) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta W. dotycząca rejestracji pojazdu skarżącego jako pojazdu specjalizowanego nie naruszyła treści art. 2 ust. 36 i art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji SKO we W. z dnia 1 lutego 2006 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia 21 grudnia 2000 r. W uzasadnieniu wskazano, że rejestracja pojazdu skarżącego jako pojazdu ciężarowego specjalizowanego świadczyła o rażącym naruszeniu prawa, bowiem decyzja z dnia 21 grudnia 2000 r. została podjęta sprzecznie z treścią załączonych do wniosku dokumentów wskazujących, że przedmiotowy pojazd jest typowym pojazdem specjalnym – asenizacyjnym (opinia biegłego) oraz z art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Wskazano ponadto, że SKO we W. nie odniosło się do kwestii związanej z treścią Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, która daje podstawę do zakwalifikowania pojazdu skarżącego do grupy pojazdów mechanicznych przeznaczonych do celów specjalnych. Powołano się także na stanowisko Izb Skarbowych, które na swoich stronach internetowych informują o stosowaniu prawa podatkowego w odniesieniu do pojazdów specjalnych. Ponadto podniesiono, że materiał zebrany w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje, że przedmiotowy pojazd zarejestrowano jako specjalizowany. Wskazano, że SKO we W. pomimo wyraźnych twierdzeń, żądań i wniosków zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W., podkreśla w uzasadnieniu obu decyzji, że pełnomocnik skarżącego kwestionuje jedynie formę wpisu do dowodu rejestracyjnego. Podkreślono także, iż skarżący pomimo wystąpień do organu rejestrującego o zmianę decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu nie otrzymał od organu żadnej odpowiedzi, natomiast organy podatkowe otrzymały pisemną odpowiedź organu rejestrującego potwierdzającą, że zapis w dowodzie rejestracyjnym kwalifikuje przedmiotowy pojazd do kategorii samochodów ciężarowych specjalizowanych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślono, że w wyniku użycia przez organ rejestracyjny skrótu "cięż. specj." doszło do rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy organem rejestracyjnym a stroną. Wskazano, że usunięcie tego rodzaju rozbieżności następuje w procesowej formie postanowienia wydanego na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. i tylko postanowienie wydane przez właściwy organ może usunąć rozbieżności interpretacyjne i jako takie będzie wiązać Kolegium w ewentualnym postępowaniu nadzorczym. Podniesiono, że wątpliwości tych nie rozstrzygają pisma przedstawione przez skarżącego, a Kolegium nie może samodzielnie przesądzić, z pominięciem postępowania określonego w art. 113 § 2 k.p.a., czy w dniu 21 grudnia 2000 r. został zarejestrowany pojazd specjalny, czy też specjalizowany. Zwrócono również uwagę na fakt, iż w stanie prawnym z 2000 r. istotnym elementem normatywnej definicji pojazdu specjalnego było to, aby konstrukcyjnie nie był on przeznaczony do przewozu osób lub ładunków. Ponadto wskazano, że w opinii biegłego użyto sformułowania "samochód specjalny-asenizacyjny" dla opisu dokonanych zmian w pojeździe. We wnioskach z badania stwierdzono jednak, że pojazd zakwalifikowano jako samochód specjalistyczny, a nie specjalny. SKO we W. zauważyło także, iż nie można przy pomocy przepisów rozporządzenia z dnia 18 marca 1997 r., w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) wyjaśnić znaczenia wyrażenia użytego w ustawie – Prawo o ruchu drogowym, w szczególności, że zostało ono wprost w tej ustawie zdefiniowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze, jako organy wyższego stopnia w stosunku do organów decyzyjnych jednostek samorządu terytorialnego, w rozumieniu art. 17 pkt 1 k.p.a.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
W niniejszej sprawie bezsporne było, że w dniu 21 maja 2000 r. D. K. zakupił samochód marki Star 200 o nr rejestracyjnym [...], z wypisem w rubryce rodzaj: "cięż. uniwer.". Następnie na miejscu zdemontowanej skrzyni ładunkowej zamontował pojemnik asenizacyjny. Bezspornym było również to, że Prezydent W. decyzją z dnia 21 grudnia 2000 r. zarejestrował powyższy pojazd marki Star, wydając dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne nr [...]. W decyzji nie wpisano rodzaju pojazdu, natomiast w dołączonej do decyzji karcie ewidencyjnej pojazdu oznaczono rodzaj: "cięż. specj." Podobnie w dowodzie rejestracyjnym określono rodzaj pojazdu używając skrótu "cięż. specj.", natomiast przeznaczenie pojazdu określono jako "inne". W polu przeznaczonym na dokonanie adnotacji urzędowych umieszczono informację, że pojazd jest przeznaczony do przewozu nieczystości.
Istota zagadnienia w sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy określenie w dokumentach rejestracyjnych rodzaju pojazdu jako "cięż. specj." stanowiło rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności tego zapisu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Należy także zauważyć, że rozpoznawana sprawa dotyczy decyzji z dnia 21 grudnia 2000 r. w sprawie rejestracji pojazdu i dlatego też należało uwzględnić stan prawny obowiązujący w tym dniu.
W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, że zm.) , zgodnie z art. 71 ust. 1 dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Wydanie tego dokumentu tj. dowodu rejestracyjnego właścicielowi pojazdu samochodowego następuje po dokonaniu (na wniosek właściciela) przez uprawniony organ rejestracji danego pojazdu na podstawie wymaganych, określonych w ustawie dokumentów (art. 71 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 cyt ustawy). Odnośnie dokonywania rejestracji nie budzi wątpliwości stanowisko, iż jest ona dokonywana w formie decyzji administracyjnej, jak przyjęto w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99 i z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. OPK 21/99 (ONSA nr 2 poz. 54 i 55 z 2000 r.). W uchwałach tych wskazano także, iż decyzja w przedmiocie rejestracji jest rozstrzygnięciem organu odnośnie spełnienia wymogów ustawowych przez osobę ubiegającą się o dokonanie rejestracji, zaś "skutkiem" takiego pozytywnego rozstrzygnięcia jest wydanie dowodu rejestracyjnego jako dokumentu potwierdzającego wydanie decyzji o zarejestrowaniu danego pojazdu oraz stwierdzającego dopuszczenie tegoż pojazdu do ruchu a samo "wydanie" tegoż dowodu jest niewątpliwie czynnością materialno-techniczną.
Należy wskazać, że w obowiązującym w dacie rejestracji pojazdu rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632), określone zostały wzory wniosków o dokonanie rejestracji pojazdu. We wnioskach tych zawarto między innymi rubrykę na wskazanie rodzaju pojazdu i chociaż druga strona tych wzorów określająca treść "decyzji" w przedmiocie rozstrzygnięcia tegoż wniosku takiej rubryki nie zawiera a ponadto opracowanie takiego wzoru decyzji nie ma podstawy w delegacji ustawowej (załączniki nr 1), to z kolei we wzorach dowodu rejestracyjnego (załączniki nr 2) zamieszczono rubrykę: "Rodzaj pojazdu" (później także: "i przeznaczenie") - i w tej to właśnie rubryce wpisywane jest określenie pojazdu jako osobowego lub ciężarowego lub też innego.
Jeśli więc dowód rejestracyjny danego pojazdu zawiera określoną treść, min. dane identyfikujące pojazd samochodowy, jego właściciela uznać należy, że jest dokumentem wydanym w następstwie podjęcia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu określonego w złożonym wniosku i opisanego w karcie ewidencyjnej pojazdu. W konsekwentnie należy przyjąć, że również zmiana któregokolwiek z elementów treści tegoż dowodu powinna być poprzedzona stosownym rozstrzygnięciem tj. decyzją w sprawie rejestracji pojazdu. W tej sytuacji, jeśli uprawniony organ administracyjny, w następstwie zawiadomienia o zmianach dokonanych w zarejestrowanym już pojeździe samochodowym wydał zgłaszającemu właścicielowi nowy dowód rejestracyjny uwzględniający w treści te zmiany to sądzić można, iż podjął decyzję o uwzględnieniu tych zmian.
Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie dokonano rejestracji pojazdu pod numerem [...], w oparciu o decyzję administracyjną Prezydenta W. z dnia 21 grudnia 2000 r. W tej sytuacji, pomimo braku zapisu rodzaju pojazdu w sentencji decyzji, wobec określenie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu jaki i w karcie ewidencji pojazdy jego rodzaju, uznać należało, że oznaczenie rodzaju pojazdu jest następstwem rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Kwestionowanie przez skarżącego tego wpisu, jest więc podważaniem decyzji o rejestracji pojazdu, a nie jedynie formy wpisu w dowodzie rejestracyjnym, jak to podniesiono w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, w dalszych rozważaniach Sąd będzie oceniał zasadność odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w przedmiocie rejestracji pojazdu.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, aczkolwiek z nieco innych przyczyn niż wskazanych przez skarżącego.
Na wstępie podkreślić trzeba, że Sąd w przedmiotowej sprawie nie badał, czy organ rejestrujący potraktował przedmiotowy pojazd jako specjalny, czy też jako specjalizowany. W niniejszej sprawie nie ustalano także, jakiego rodzaju jest rejestrowany pojazd. Rozważania ograniczono do analizy określenia rodzaju pojazdu w dowodzie rejestracyjnym poprzedzonym decyzją o rejestracji i zgodności tego wpisu z przepisami prawa. Istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy określenie rodzaju pojazdu jako "cięż. specj." w dniu jego rejestracji (21 grudnia 2000 r.) stanowiło rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić przy tym należy, że pojęcie rażącego naruszenia prawa, jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, zostało utrwalone zarówno w orzecznictwie jak i literaturze. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie tej sprzeczności da się wykazać przez proste ich zestawienie. Wykazanie oczywistego naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym do uznania, że ma ono charakter rażący. Jednakże dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie wystarczy sama "oczywistość" naruszenia, lecz należy również wykazać "rażący" charakter tego naruszenia, dokonując oceny rażącego charakteru naruszenia przede wszystkim przez pryzmat skutków prawnych wywołanych przez decyzję, przy czym skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04 - Lex nr 165717). Stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych), na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja, ale także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję, odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. Inaczej mówiąc, nie jest wystarczające stwierdzenie, że określony przepis (przepisy) należy rozumieć inaczej, niż przyjął to organ wydający kwestionowaną decyzję, ale konieczne jest ponadto dokonanie oceny w okolicznościach sprawy, że to inne rozumienie treści przepisu (przepisów) jest rażąco wadliwe (por. wyrok NSA z 26 maja 2004 r., OSK 221/04, LEX 180747). Nie wystarczy więc dla takiej oceny samo stwierdzenie, że decyzja była prawidłowa, ponieważ nie naruszała przepisów ustawy – Prawo o ruchy drogowym, odnośnie wymagań rejestracyjnych.
Stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o rejestracji, rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu,
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana,
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane,
4) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,
5) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie art. 72 ust. 3 ustawy, Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określił, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dokumenty, na podstawie których rejestruje się pojazd, lub może zwolnić z obowiązku przedstawienia niektórych dokumentów określonych w ust. 1 (art. 72 ust. 3). W myśl natomiast § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632, ze zm.) w przypadku zawiadomienia o zmianie innych danych technicznych, niż wynikające z wymiany nadwozia/podwozia lub silnika w pojeździe, zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, do zawiadomienia dołącza się dokument (dokumenty) potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów.
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym zawierała definicje pojazdu samochodowego oraz wyróżniała ich rodzaje. Określając rodzaje pojazdów wyróżniały pojazdy ciężarowe, osobowe i specjalne Zgodnie z art. 2 pkt 36 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa, konstrukcyjnie nie przeznaczone do przewozu osób lub ładunków. Samochód osobowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu (art. 2 pkt 40), natomiast samochód ciężarowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą (art. 2 pkt 42).
Zauważyć należy, iż obowiązujące przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów określając rodzaje pojazdów wyróżniając pojazdy ciężarowe, nie przewidywały kategorii "cięż. specj." W przedmiotowej sprawie dokonano rejestracji pojazdu określając jego rodzaj jako "cięż. specj.". Wskazać przy tym trzeba, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przewidywał stosowania skróconej pisowni określeń odnoszących się do rejestrowanych pojazdów. Zastosowanie wszelkich skrótów określających rodzaj pojazdu w decyzji administracyjnej i w konsekwencji w dowodzie rejestracyjnym powinno znajdować podstawę w obowiązujących aktach prawnych. Skoro jednak nie określono obowiązujących i używanych w praktyce skrótów przypisanych do odpowiednich rodzajów pojazdów, to posługiwanie się takimi skrótami do rejestrowanych pojazdów stanowiło naruszenie prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że dane zawarte w akcie rejestracyjnym nie są jedynie danymi technicznymi, ale stanowią o treści decyzji administracyjnej o rejestracji pojazdu. Wpis rodzaju pojazdu nie stanowi jedynie zwykłej formalności, ale wywołuje określone skutki prawne i to nie tylko w zakresie prawa o ruchu drogowym, ale również w innych dziedzinach prawa, chociażby w zakresie prawa podatkowego – inne zasady obowiązują w rozliczeniach podatkowych odnośnie samochodu specjalnego, a inne odnoście samochodu ciężarowo – specjalizowanego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 listopada 1998 r., II SA 1215/98, LEX 41313).
Dlatego, w ocenie Sądu, posłużenie się przez organ administracyjny przy określeniu rodzaju pojazdu zapisem nie przewidzianym w obowiązujących przepisach stanowiło rażące naruszenie prawa. Określenie rodzaju pojazdu jest istotnym elementem treści decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, pociąga za sobą znaczące skutki prawne i dlatego musi być jasne oraz precyzyjne. Podnieść trzeba, że przepisy prawa materialnego wprost określają rodzaje pojazdów i wymagają, by w dowodzie rejestracyjnym, również ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, określony był precyzyjnie rodzaj zarejestrowanego pojazdu. Wobec tak istotnego znaczenia rodzaju pojazdu rzeczą nie do przyjęcia byłoby uznanie, że dane w tym zakresie mogą być określone w sposób wymagający wykładni lub interpretacji treści wpisu. Zwrócić należy również uwagę na to, że poza wskazanymi wyżej konsekwencjami w zakresie prawa podatkowego związanymi z określeniem rodzaju pojazdu, nieprecyzyjne określenie mogłoby także powodować konieczność ewentualnego domniemywania tego rodzaju np. przez organy kontrolujące ruch drogowy (Policję) lub też inne organy w zakresie stosowania innych przepisów prawa.
Powyższe prowadzi do wniosku w rozpatrywanej sprawie, że naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przez użycie określenia rodzaju pojazdu nie występującego w obowiązujących aktach normatywnych, należało uznać – wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. – za rażące naruszenie prawa. Zauważyć bowiem należy, że w przedmiotowej sprawie dokładne określenie rodzaju pojazdu miało istotne znaczenie i pociągało za sobą znaczące skutki w zakresie prawa podatkowego. Ponadto podkreślić jeszcze raz trzeba, że akt rejestracyjny ma charakter konstytutywny, a nie tylko porządkowy i formalny. Użycie zatem sformułowania "cięż. specj.", które nie zostało wymienione w art. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ani w żadnym innym przepisie prawa powszechnie obowiązującego, stanowiło rażące naruszenie prawa, skoro nie wskazywało o jaki rodzaj pojazdu chodzi.
Podsumowując powyższe zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie Sąd nie oceniał, czy organ używając skrótu cięż. specj." zarejestrował pojazd jako specjalny, czy jako specjalizowany i jaki był rodzaj przedmiotowego pojazdu w świetle zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji zatem Sąd nie oceniał także podniesionych w tym zakresie przez skarżącego zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., przez niedostateczne rozważenie materiału faktycznego sprawy; art. 77 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, jak również przez wadliwą i niepełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego; art. 80 k.p.a., poprzez odmowę dania wiary dowodom skarżącego bez wszechstronnego ich rozpatrzenia i nie wyjaśnienie przyczyn takiej oceny oraz poprzez ustalenie okoliczności faktycznych niezgodnie z zasadami logiki. Podkreślić przy tym trzeba, że skoro samo sformułowanie rodzaju pojazdu było nieprecyzyjne, niezgodne z prawem i budziło wątpliwości interpretacyjne, to nie było podstaw – wbrew stanowisku strony skarżącej - do jednoznacznego przyjęcia, że organ zarejestrował pojazd jako specjalizowany. Wobec tego nie było także podstaw do oceny zasadności takiego oznaczenia rodzaju pojazdu. W pierwszej kolejności konieczne jest zamieszczenie w dowodzie rejestracyjnym prawidłowego określenia rodzaju pojazdu – zgodnego z przepisami prawa, a dopiero w dalszej kolejności będzie możliwe ewentualne badanie zasadności wpisu dotyczącego rodzaju pojazdu.
Niezależnie od powyższego godzi się zauważyć, że w dacie rejestracji przedmiotowego pojazdu, w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów w orzecznictwie uznawano, że istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji w razie zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu (zob. uchwała NSA z dnia 23 października 2000 r., OPK 17/00, ONSA 2001/2/62).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wpis dotyczący rodzaju przedmiotowego pojazdu w dowodzie rejestracyjnym o treści "cięż. specj." nie może się ostać, a zatem zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uznać za zasadny. Wbrew sugestiom Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., nie mógł być zastosowany w tej sprawie przepis o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji w trybie art. 113 § 1 i 2 kpa, bowiem zapis w decyzji rejestrującej rodzaju pojazdu nastąpił z rażącym naruszeniem prawa i dlatego konieczne będzie wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego i wydanie decyzji określającej rodzaj pojazdu w sposób precyzyjny i zgodny z przepisami prawa.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w toku postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. naruszyło art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt) 1 lit. "c" p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, orzeczono jak w punkcie II wyroku. W punkcie III wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.