III SA/Wr 595/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie długu celnego z powodu śmierci strony skarżącej, gdyż przepisy obowiązujące w czasie powstania długu nie przewidywały następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych.
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzeniu powstania długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia części samochodowych na polski obszar celny. Skarżący Z. W. zmarł przed merytorycznym rozpoznaniem skargi przez Sąd. Sąd umorzył postępowanie, wskazując, że przepisy Kodeksu celnego obowiązujące w czasie powstania długu celnego (2001-2002) nie przewidywały następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych, w przeciwieństwie do późniejszych regulacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego stwierdzające powstanie długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia części samochodowych na polski obszar celny. Kluczową kwestią dla Sądu było ustalenie właściwego stanu normatywnego, na podstawie którego powinny orzekać organy celne. Ponieważ dług celny powstał w latach 2001-2002, przed przystąpieniem Polski do UE, Sąd uznał, że prawidłowo zastosowano przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Sąd podkreślił, że Kodeks celny z 1997 r. nie zawierał przepisów o następstwie prawnym w odniesieniu do osób fizycznych, w przeciwieństwie do późniejszej ustawy Prawo celne z 2004 r. Artykuł 262 Kodeksu celnego odsyłał do przepisów Ordynacji podatkowej, ale nie obejmował art. 97 § 1 tej ustawy, który reguluje przejmowanie obowiązków przez spadkobierców. W związku z tym, dług celny był ściśle związany z osobą zmarłego Z. W. i nie mógł przejść na inne osoby w drodze następstwa prawnego. Z uwagi na śmierć strony skarżącej i brak możliwości kontynuowania postępowania, Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Kodeksu celnego obowiązujące w czasie powstania długu celnego nie przewidywały następstwa prawnego w odniesieniu do osób fizycznych, w przeciwieństwie do późniejszych regulacji. Dług celny był ściśle związany z osobą zmarłego i nie mógł przejść na spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony.
Pomocnicze
Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623 art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Reguluje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed wejściem Polski do UE.
k.c.
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Obowiązujący w momencie powstania długu celnego, nie przewidywał następstwa prawnego dla osób fizycznych.
Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 art. 74
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne
Odsyła do rozdziału 14 działu III Ordynacji podatkowej, w tym do art. 97 § 1, który przewiduje następstwo prawne dla osób fizycznych.
o.p. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Reguluje przejmowanie majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy przez spadkobierców.
k.c. art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Odesłanie do art. 12 oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, nie obejmujące art. 97 § 1.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony skarżącej przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy. Brak przepisów w Kodeksie celnym z 1997 r. przewidujących następstwo prawne dla osób fizycznych w zakresie długu celnego.
Godne uwagi sformułowania
dług celny był ściśle związany z osobą zmarłego Z. W., jako że nie mógł przejść - co wyżej wykazano - w drodze następstwa prawnego na inne osoby rozwiązania normatywne obowiązujące w chwili powstania długu celnego... nie przewidywały wprost takiego następstwa w odniesieniu do osób fizycznych.
Skład orzekający
Jerzy Strzebińczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o następstwie prawnym w sprawach celnych w kontekście śmierci strony, zwłaszcza w odniesieniu do przepisów obowiązujących przed wejściem Polski do UE."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 2004 r. i specyficznej sytuacji braku następstwa prawnego dla osób fizycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny problem proceduralny związany ze śmiercią strony i jego konsekwencjami dla postępowania, szczególnie w kontekście zmian przepisów prawa celnego.
“Śmierć strony jako powód umorzenia postępowania celnego: kluczowa interpretacja następstwa prawnego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 595/04 - Postanowienie WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-05-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Jerzy Strzebińczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku *Umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 161 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], Nr [...] do [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego postanawia: umorzyć postępowanie. Uzasadnienie Opisaną we wstępie decyzją - wydaną w postępowaniu odwoławczym, w którym organ drugiej instancji połączył 6 spraw - Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...], oznaczone kolejnymi numerami od [...] do [...], w których ten ostatnio wymieniony organ stwierdził powstanie - z mocy prawa - długu celnego (wraz z obowiązkiem uiszczenia odsetek za zwłokę), wynikającego z faktu nielegalnego wprowadzenia przez Z. W. na polski obszar celny, z naruszeniem art. 39 Kodeksu celnego, różnych części samochodowych. Z. W. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zmarł jednak w dniu 5 stycznia 2005 r. (odpis aktu zgonu Nr [...], sporządzony w USC w O.), jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem skargi przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze względu na dokonaną w 2004 r. zmianę przepisów celnych, istotna była przede wszystkim kwestia określenia właściwego stanu normatywnego, na podstawie którego powinny były orzekać organy celne obu instancji, co - pośrednio -miało także znaczenie dla kierunku załatwienia sprawy przez Sąd. Z dokumentacji wynika, że rozpoznawana sprawa dotyczyła długu celnego powstałego jeszcze w latach 2001-2002. Okoliczność ta jest ważna z punktu widzenia art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623), po myśli którego, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro dług celny Zygmunta Wojasa, o którym orzekał Naczelnik Urzędu Celnego w O., powstał przed dniem 1 maja 2004 r., czyli przed wejściem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, organy celne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (jednolity tekst - Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.). Konstatacje te mają istotne znaczenie dla postępowania sądowoadmini-stracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że Kodeks celny regulował kwestię następstwa prawnego strony tylko w odniesieniu do osób prawnych powstałych w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub połączenia osób prawnych oraz w odniesieniu do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej (art. 264 Kodeksu celnego). Nie zawierał natomiast odesłania, jakie znajduje się w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.). Przepis art. 74 ostatnio przywołanego aktu prawnego odsyła mianowicie także do rozdziału 14 w dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a w tym zakresie - między innymi - do art. 97 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Pod rządami Prawa celnego z 2004 r. ustawodawca przewiduje już zatem następstwo prawne także w odniesieniu do osób fizycznych, jednakże - co wymaga raz jeszcze silnego zaakcentowania - rozwiązania normatywne obowiązujące w chwili powstania długu celnego, o którym mowa w niniejszej sprawie, nie prze- 2 Sygn. akt III SA/Wr 595/04 widywały wprost takiego następstwa w odniesieniu do osób fizycznych. Artykuł 262 Kodeksu celnego z 1997 r. odsyłał bowiem jedynie do art. 12 oraz do przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w której to grupie przepisów nie mieścił się art. 97 § 1 tejże Ordynacji. Dlatego też w orzecznictwie przyjęto słuszne zapatrywanie, że zasady ówcześnie obowiązującego prawa celnego nie dopuszczały umownego przenoszenia obowiązków publicznoprawnych, a należności celne nie mogły być spełnione przez osoby trzecie. Osoby trzecie mogą bowiem odpowiadać za zobowiązania celne i podatkowe tylko w przypadkach ściśle określonych prawem (niepubl. wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., I SA/Gd 1798/98, LEX Nr 48960). Skoro dług celny stanowiący przedmiot sprawy rozpatrywanej przez organy celne był ściśle związany z osobą zmarłego Z. W., jako że nie mógł przejść - co wyżej wykazano - w drodze następstwa prawnego na inne osoby, postępowanie przed Sądem należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI