III SA/Wr 581/05

III SA/Wr 581/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Maciej Guziński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
art. 11  ust. 1  pkt 4
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie: Asesor WSA Anetta Chołuj Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i Kartograficznego we . z dnia 10 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gminy L., w działce nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją [...] z 15 września 2005 r. Starosta K.
na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. zmienił zapis
w operacie ewidencji gruntów odnośnie działki nr [...] położonej w obrębie B., gminy L. stanowiących grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (P. B.), w której jako właściciel figurował Skarb Państwa, a jako administrator Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W., wykreślając tę jednostkę
i wpisując w to miejsce Marszałka Województwa D.
W uzasadnieniu podał, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z 18 lipca 2001 r. -Prawo wodne (Dz. U. nr 115 z 2001 r. poz. 1229 ze zm.) należy przyjąć, że prawa właścicielskie w stosunku do przedmiotowych działek winien wykonywać Marszałek Województwa D. jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa. P. B. obejmuje ostatni akapit cytowanego przepisu jako woda nie wymieniona w pkt 1-3 ustępu 1 cytowanego przepisu.
Wskutek odwołania Marszałka Województwa D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. decyzją [...] z 10 listopada 2005 r. uchylił przedmiotową decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Organ drugiej instancji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego przywołał przede wszystkim podstawy prawne kontrolowanego orzeczenia, stwierdzając w tym zakresie, iż Decyzja Starosty K. ustalająca administratora wody płynącej opisanej w osnowie decyzji, została wydana na podstawie ustawy z dnia
17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia
29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
W myśl art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne - jak referował dalej organ odwoławczy - ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (prezydenci miast na prawach powiatu). Przepisy § 44 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nakładają na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, co oznacza zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Także w § 47 wskazano, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Przytoczone wyżej przepisy - jak zauważył organ drugiej instancji - wskazują wyraźnie, że starosta dokonuje zmiany (aktualizacji) wpisu w ewidencji po uzyskaniu dokumentów, z których wynikają
te zmiany.
Analizując dalej zaprezentowane w decyzji organu pierwszej instancji stanowisko, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
we W. stwierdził, że w niniejszej sprawie do Starosty K.
nie wpłynęły żadne nowe dokumenty i materiały źródłowe, które uzasadniałyby dokonanie zmiany wpisu. Przepisy z dziedziny geodezji i kartografii, powołane jako podstawa prawna decyzji, nie pozwalają na dokonywanie tak daleko idącej ingerencji, jak ustanawianie wykonywania praw właścicielskich. Zadaniem prowadzącego ewidencję - podkreślono w decyzji drugoinstancyjnej - jest w zasadzie rejestrowanie faktów, stanów wynikających z dokumentów, które wpływają do ewidencji gruntów,
co oznacza, że starosta nie może kreować samoistnie nowych stosunków prawnych
w zakresie władztwa nad gruntem przez zmianę wpisu w ewidencji. Organ odwoławczy powołał się na istniejące w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przyjął, że przez zapis w ewidencji gruntów lub jego zmianę nie można ustanowić ani pozbawić kogoś własności, adekwatnie: ustanowić wykonywania praw właścicielskich (por. np. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1997 r. sygn. akt SA/Wr 509/96, z dnia 28 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 1709/98 - niepubl.)
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego sporną kwestią w niniejszej sprawie jest czy opisany w osnowie decyzji ciek jest potokiem górskim czy wodą "pozostałą niewymienioną w pkt 1-3", o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne oraz kto powinien nim władać. Żadna z tych kwestii według organu odwoławczego nie może być rozstrzygnięta na podstawie przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a powołany artykuł 22
tej ustawy nie daje staroście podstawy do rozstrzygania sporów pomiędzy jednostkami władającymi wodami publicznymi. Stwierdzono zatem w decyzji ostatecznej, iż nie jest zadaniem starosty regulowanie stanów prawnych wód w zakresie władania nimi
lub podejmowanie innych czynności, na podstawie przepisów prawa geodezyjnego
i kartograficznego.
Wprawdzie - według opinii Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego - § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów
i budynków wskazuje, że zmiany w ewidencji mogą być wprowadzone na podstawie aktów normatywnych, ale w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, na objęcie w posiadanie nieruchomości Skarbu Państwa składają się dwa elementy, to jest ustanowienie prawa, np. zarządu, na rzecz określonego podmiotu oraz wydanie nieruchomości (mienia). Pierwszy
z wymienionych elementów powstaje z reguły w drodze decyzji właściwego organu lub z mocy samego prawa, jak w niniejszym przypadku w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne. Drugi - po wykonaniu odpowiednich czynności prowadzących
do wydania nieruchomości nowemu podmiotowi, który obejmuje ją we władanie.
Bez względu na tryb przekazania nieruchomości, czy to w drodze decyzji czy z mocy prawa, nieodzowne jest spełnienie drugiego warunku w postaci objęcia jej we władanie. W ocenie organu odwoławczego aby móc skutecznie dokonać zmian w operacie ewidencji gruntów należało spisać protokół zdawczo-odbiorczy według stanu faktycznego, stwierdzonego na gruncie. W myśl art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela,
a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych - inne osoby fizyczne
i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. W niniejszej sprawie chodzi o nieruchomości Skarbu Państwa, zatem zmiana wpisu w ewidencji może dotyczyć tylko osoby, w której władaniu znajdują się przedmiotowe nieruchomości. Odwołujący się Marszałek Województwa D. dotychczas nie przejął we faktyczne władanie spornych działek, a art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne nie stanowi samodzielnej podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, przewidzianych w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wobec powyższych okoliczności dopiero po faktycznym przejęciu od dotychczas władającego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., Starosta K. będzie mógł dokonać zmiany wpisu osoby władającej gruntami państwowymi. Wydaje się słusznym, że spisanie protokołu faktycznego przejęcia powinno nastąpić pomiędzy jednostką dotychczas wieloletnie władającą,
tu Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej we W., a jednostką przejmującą, prawdopodobnie Marszałkiem Województwa D..
Według organu odwoławczego na szczególne podkreślenie zasługuje fakt,
że zaskarżoną decyzją, w oparciu o przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, Starosta K. jednostronnie rozstrzygnął wynikły spór, dotyczący władania gruntem pokrytym wodami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego uzasadniając swe rozstrzygnięcie zaznaczył, że nie jest organem wyższego rzędu w żadnej sprawie unormowanej w ustawie - Prawo wodne, zatem nie może w postępowaniu odwoławczym i w drodze decyzji orzekać, co do prawidłowości dokonanych przez starostę ustaleń. Treść art. 11 ustawy - Prawo wodne, wskazuje bowiem jednoznacznie organy wyższego rzędu w tych sprawach. Zatem w tym stanie rzeczy postępowanie o zmianę wpisu w ewidencji gruntów w zakresie ustalenia administratora cieku jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Na powyższą decyzję skargę wniósł Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., domagając się jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie
art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne
i kartograficzne, § 12 ust. 1 pkt 5, § 44, § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.).
Zdaniem skarżącego nowa ustawa - Prawo wodne spowodowała położenie kresu istnieniu tzw. wód niczyich, bowiem aktualnie wszystkie mają swojego administratora. Jako że P. B. nie ujęto w zamieszczonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. nr 16, poz. 149) wykazie wód, prawa właścicielskie do niego wykonuje Marszałek Województwa. Skarżący uznał
za pozbawione podstaw prawnych stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uzależniające przejście administrowania gruntem
od sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego. Do zmiany administratora doszło bowiem z mocy prawa. Stąd też nie może być mowy o ingerencji Starosty K. w prawa właścicielskie, skoro wykonał on jedynie dyspozycję
z § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a w świetle § 46 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia stosownych zmian winien dokonać
z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego we W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że podstawę prawną postępowań odwoławczych prowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego od decyzji starostów weryfikujących wpisy
w ewidencji gruntów stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100 poz. 1089 ze zm.), a nie ustawy
z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił,
że nie jest organem nadzoru nad zadaniami z zakresu administracji rządowej, określonymi w ustawie - Prawo wodne, w tym w art. 11 ust. 1 pkt 4, a tym samym nie posiada uprawnień ustawowych do klasyfikowania konkretnych wód do "pozostałych, niewymienionych w pkt 1-3". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego nie kwestionuje konieczności rozwiązania problemu tzw. "wód niczyich" - jednakże nie w formie sugerowanej przez skarżącego. Zmiana wpisu osoby władającej wodami powinna być następstwem, konsekwencją innych czynności, które przede wszystkim w wyraźny sposób zdefiniują przedmiot postępowania w kontekście ustawy - Prawo wodne, a to z kolei pozwoli na jednoznaczne wskazanie właściwego podmiotu praw określonych w tej ustawie. Problemu tego bowiem nie można rozwiązać jedynie przez wykreślenie wpisu dotychczas władającego wodami w ewidencji gruntów. Dopiero uporządkowanie stanu prawnego i faktycznego z wzajemnym przekazaniem nieruchomości pomiędzy tymi jednostkami może być podstawą - co zostało zasugerowane w odpowiedzi na skargę - do dokonania stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie
do treści art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrola sądów administracyjnych polega zatem na badaniu, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądy czynią to wedle stanu prawnego i faktycznego z dnia wydania zaskarżonego aktu lub czynności. A zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne oparta jest na kryterium zgodności z prawem działań organów administracji publicznej.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja uchybia prawu, stąd zawarty w skardze wniosek o jej uchylenie - chociaż z przyczyn innych niż wskazane w jej uzasadnieniu - zasługiwał na uwzględnienie,.
Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. w dacie wydania kwestionowanych decyzji (Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.)) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące między innymi ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela,
a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne
lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty. Rejestr ewidencji gruntów ma być wyłącznie - co nie jest sporne - odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (tak. m.in. wyrok NSA w Warszawie 20 listopada 1998 r.
II SA 914/98, opubl. LEX nr 41816).
W myśl zaś § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), ewidencja obejmuje także dane dotyczące właścicieli a według § 11 ust.1 pkt 1 w ewidencji wykazuje się też m.in. jednostki organizacyjne sprawujące zarząd nieruchomością (lit. b), państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności (lit. c), organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości.
Prawa osób i jednostek organizacyjnych, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie między innymi ostatecznych decyzji administracyjnych oraz dyspozycji zawartych w aktach normatywnych.
Według § 12 ust.1 powołanego aktu wykonawczego prawa osób i jednostek o których miwa w § 10 ust.1 pkt 2 oraz § 12 ust.1 pkt 1 i 2 uwidacznia się w ewidencji m.in. na podstawie dyspozycji zawartych w katach normatywnych. Nadto stosownie do treści § 46 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, przy czym w tym ostatnim przypadku chodzi o wypadki powstania skutków z mocy prawa (ex lege).
Z dniem 1 stycznia 2002 r. w życie weszła ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Ustawa ta w rozdziale II reguluje między innymi prawo własności wód
oraz gruntów pokrytych wodami, a także zasady gospodarowania tymi składnikami
w odniesieniu do majątku Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 10 ust. 1 wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych. Wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa. Wody stanowiące własność Skarbu Państwa
lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 grunty pokryte wodami powierzchniowymi, to jest tworzące dna i brzegi cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych, w granicach linii brzegu stanowią własność właściciela tych wód. Powołany przepis reguluje więź prawną, jaka zachodzi pomiędzy własnością wody a gruntem pokrytym wodami powierzchniowymi. O więzi tej rozstrzygnął ustawodawca wyrażając zasadę, że własność wody powierzchniowej rozciąga się na własność gruntu pod wodą. Przepis ten jednocześnie rozstrzyga o granicach własności gruntu pod wodami.
W art. 11 ust. 1 pkt 4 wskazanej wyżej ustawy marszałkowi województwa powierzono zaś wykonywanie praw właścicielskich w odniesieniu do gruntów pokrytych wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, które obejmują wody istotne
dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służące polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, a także tych wód, w stosunku do których praw właścicielskich nie wykonuje żaden inny organ. Z powyższym związane jest uregulowanie zawarte w art. 14 ust. 3, zgodnie z którym jednostkom wskazanym w art. 11 ust. 1 powierzono też gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w ust. 2.
Te zmiany prawne były podstawą wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków i podstawą prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, a w konsekwencji wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska organu odwoławczego, że skoro organ pierwszej instancji rozstrzygnął kwestię unormowaną
w art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, to Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który nie jest organem wyższego rzędu w sprawach unormowanych w tej ustawie, musiał umorzyć postępowanie.
Stanowisko takie zdaje się być wynikiem nieporozumienia.
Jak stanowi w art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Ewidencją tą zaś jest - zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 8 - jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach
i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zbiór ten jest więc niczym innym jak zebranymi w określonej formie informacjami dotyczącymi gruntów, budynków lub lokali. Informacje te mogą być uzyskiwane z wniosku osób, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia
z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa lub z urzędu
(§ 46 pkt 1 i 2 wyżej wskazanego rozporządzenia). Pozyskanie takiej informacji rodzi
po stronie starosty obowiązek uaktualnienia prowadzonej ewidencji.
Nie ma natomiast znaczenia dla obowiązku aktualizacji ewidencji i właściwości organu, jaka ustawa czy czynność cywilnoprawna lub administracyjnoprawna spowodowały zmiany, które starosta obowiązany jest ujawnić w prowadzonej ewidencji.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić również,
że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie skonkretyzował przesłanki swojego rozstrzygnięcia na gruncie art. 105 kpa. Należy zauważyć, że organ odwoławczy może podjąć w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 105 kpa
(z tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1981 r. SA 1031/81, opubl. ONSA 1981/1 poz. 60). Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy przyjął, iż Starosta K. wszczął postępowanie w wyniku wadliwej oceny swojej właściwości co do możliwości orzekania na podstawie art. 11 ustawy - Prawo wodne. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego postępowanie winno zostać zakończone umorzeniem postępowania.
Przedstawione wyżej przepisy jak i wniosek, który spowodował wszczęcie niniejszego postępowania przeczą powyższemu.
Z treści decyzji Starosty K. wynika, iż prowadził
on - zgodnie z wnioskiem strony - postępowanie w celu dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów. Z powołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych jednoznacznie wynika, iż to starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej jest organem prowadzącym ewidencję gruntów. Jemu zatem i tylko jemu przysługuje kompetencja wprowadzania w tym operacie zmian. Podkreślić należy, iż istnieją dwa tryby wprowadzania zmian do ewidencji. Tryb "podstawowy", kiedy organ nie ma wątpliwości odnośnie danych wprowadzanych do operatu ewidencji oraz tryb "kwalifikowany", kiedy organ przeprowadza postępowanie administracyjne z wszystkimi tego konsekwencjami. W pierwszym przypadku - w trybie podstawowym - organ dokonuje jedynie czynności materialno-technicznej, polegającej na wprowadzeniu odpowiednich aktualnych danych do operatu ewidencji.
W przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów kończy je wydaniem decyzji wprowadzającej zmiany do ewidencji lub odmawiającej zmian w ewidencji.
Istotnym jest, iż przedmiotem postępowania jest "zmiana" ewidencyjna, która jedynie odzwierciedla zmiany wynikające z odpowiedniego źródła. W przedmiotowym postępowaniu Starosta K. nie orzekał o skutkach prawnych wynikających z treści art. 11 Prawa wodnego. Natomiast wyprowadzając wnioski z tej regulacji orzekł o wpisaniu Marszałka Województwa D. jako administratora gruntów. Rzeczą organu odwoławczego była więc ocena czy zachodziły podstawy
do uaktualnienia prowadzonej przez Starostę K. ewidencji w oparciu
o powoływane przez wnioskującego przepisy Prawa wodnego, a w szczególności
o zapis stanowiący o wykonywaniu przez marszałka województwa praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa oraz stosowne przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisów wykonawczych do tego aktu dające prawo dokonywania zmian w ewidencji gruntów.
Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o umorzeniu postępowania pierwszej instancji nie mogło się ostać.
Na marginesie niniejszych rozważań zauważyć należy, że skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest wykreślenie jednostek administrujących nieruchomościami, istotne jest ustalenie podstawy pierwotnego ich wpisu - tak, aby
ich derogacja nastąpiła we właściwym trybie.
Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji.