III SA/Wr 58/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-01-04
NSAinneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneZUSskładkiubezpieczenie społeczneubezpieczenie zdrowotnezarzutyrozliczenie wpłatukład ratalnydoręczenie upomnienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie ZUS o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając prawidłowość rozliczenia składek i doręczenia upomnień.

Skarżący S.S. zaskarżył postanowienie ZUS oddalające jego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Zarzuty dotyczyły wygaśnięcia obowiązku wskutek zapłaty oraz braku doręczenia upomnień. Sąd, opierając się na wcześniejszym wyroku WSA, uznał zarzut braku doręczenia upomnień za nieuzasadniony. Stwierdził również, że nie doszło do zawarcia układu ratalnego, a wpłaty zostały prawidłowo rozliczone zgodnie z przepisami rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczania składek, począwszy od najstarszych należności.

Przedmiotem skargi S.S. było postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 16 grudnia 2022 r. oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący kwestionował prowadzenie egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z 27 listopada 2020 r., obejmujących zaległe składki za marzec 2019 r. i styczeń 2020 r. Podnosił, że należności te zostały uregulowane, a także że nie doręczono mu upomnień. Wcześniejszy wyrok WSA z 22 czerwca 2022 r. uchylił poprzednie postanowienie ZUS, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii zaliczenia wpłat i układu ratalnego, ale uznał zarzut braku doręczenia upomnień za nieuzasadniony. W ponownym postępowaniu ZUS, wydając zaskarżone postanowienie, odniósł się do tych kwestii. Organ wykazał, że upomnienia za styczeń 2020 r. i marzec 2019 r. zostały doręczone skarżącemu. Co do zarzutu wygaśnięcia obowiązku, ZUS stwierdził, że nie zawarto umowy układu ratalnego obejmującej zaległości za 2016 r. Wpłata z 29 kwietnia 2019 r. została rozliczona na najstarszą zaległość (marzec-kwiecień 2016 r.) zgodnie z § 12 rozporządzenia z 2017 r. Wpłaty z 16 grudnia 2020 r., dokonane po wszczęciu egzekucji, zostały rozliczone zgodnie z ich oznaczeniem. Sąd, związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, uznał zarzut braku doręczenia upomnień za nieuzasadniony. Podzielił również stanowisko o dopuszczalności stosowania rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczania składek, które weszło w życie 1 stycznia 2018 r. i określa szczególne zasady rozliczania wpłat przez ZUS. Sąd stwierdził, że nie doszło do zawarcia układu ratalnego, a wpłaty zostały prawidłowo rozliczone. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest nieuzasadniony, ponieważ akta sprawy zawierają dowody (zwrotne potwierdzenia odbioru) wskazujące na prawidłowe doręczenie upomnień skarżącemu.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wcześniejszym wyroku WSA, uznał zarzut braku doręczenia upomnień za nieuzasadniony, wskazując na posiadanie w aktach zwrotnych potwierdzeń odbioru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (48)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2017 poz.1831 art. 12

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Dz. U. z 2017 poz.1831 art. 23

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Dz. U. z 2017 poz.1831 art. 24

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2017 poz.1831 art. 32

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 art. 13

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. z 2017 r., poz. 1027

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. z 2017 r., poz. 1027 art. 49 § 1

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. z 2017 r., poz. 1027 art. 49 § 1a

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

u.p.e.a. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 31 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 14

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.u.s. art. 31 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 31 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

o.p. art. 62 § 1

Ordynacja podatkowa

Dz.U. z 2017 r., poz. 1027 art. 5 § 1

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. z 2017 r., poz. 1027 art. 5 § 3

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Konstytucja RP art. 42

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. z 2017 r., poz. 1027 art. 1 § 11

Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

u.s.u.s. art. 49 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Konstytucja RP art. 31 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. z 2008 r., nr 78, poz. 465

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe doręczenie upomnień skarżącemu. Brak zawarcia układu ratalnego. Prawidłowe rozliczenie wpłat zgodnie z rozporządzeniem z 2017 r. Dopuszczalność stosowania rozporządzenia z 2017 r.

Odrzucone argumenty

Wygaśnięcie obowiązku wskutek zapłaty. Brak doręczenia upomnień. Niedopuszczalność stosowania rozporządzenia z 2017 r. z uwagi na zarzuty konstytucyjne. Niewłaściwe rozliczenie wpłat z uwagi na rzekomy układ ratalny.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku wiąże zarówno organ orzekający ponownie w sprawie, jak i sąd. Wpłata w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu (...) począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Nie jest to materia prawna – wbrew argumentacji skarżącego – zastrzeżona wyłącznie do regulacji ustawowej.

Skład orzekający

Katarzyna Borońska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Ciołek

sędzia

Dominik Dymitruk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności zarzutów z art. 33 u.p.e.a., rozliczania składek przez ZUS na podstawie rozporządzenia z 2017 r., oraz zasady związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących rozliczania składek przez ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym ZUS, ale zawiera szczegółową analizę rozliczeń składek i interpretację przepisów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 58/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-01-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek
Dominik Dymitruk
Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 grudnia 2022 r. nr 470000/71/2020/RED-EG-PEG-396-3 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. S. (dalej: strona, skarżący, zobowiązany jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) z dnia 16 grudnia 2022 nr 47000/71/2020/RED-EG-PEG-396-3 oddalające zarzuty w egzekucji administracyjnej.
Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Oddziału ZUS we Wrocławiu prowadzi postępowanie egzekucyjne względem skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...],[...], [...], [...], wystawionych w dniu 27 listopada 2020 r., obejmujących zaległe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za marzec 2019 r. oraz za styczeń 2020 r.
Pismem z 18 grudnia 2020r. skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc wygaśnięcie obowiązku oraz braku uprzednio doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że należności na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2019r., objęte tytułami wykonawczymi o nr: [...], [...] zostały uregulowane wpłatą z 29 kwietnia 2019r., a należności na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2020r. objęte tytułami wykonawczymi o nr: [...] i [...], uregulowane zostały wpłatą z 16 grudnia 2020r. Dodatkowo skarżący wskazał, że nie zostały doręczone upomnienia, za zalegle składki za marzec 2019r. i styczeń 2020 r. Na tej podstawie skarżący zażądał uchylenia zajęcia rachunku bankowego oraz zakończenia postępowania egzekucyjnego wobec wygaśnięcia zobowiązania.
Postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. ZUS zawiesił postępowanie egzekucyjne w sprawie na podstawie art. 35 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) - dalej: u.p.e.a., a postanowieniem z 20 stycznia 2021 r. nr 470000/71/2020/RED-EG-PEG-396-2 oddalił zarzuty podniesione przez zobowiązanego.
Wyrokiem z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 170/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił powyższe postanowienie o oddaleniu zarzutów uznając, że zaskarżone postanowienie nie poddawało się kontroli legalności, bowiem akta sprawy nie pozwalały na weryfikację twierdzeń strony o niedopuszczalności zaliczenia dokonanej przez skarżącego wpłaty z dnia 29 kwietnia 2019 r. na poczet należności z tytułu składek za marzec i kwiecień 2016 r. , a to ze względu na objęcie tych należności układem ratalnym. WSA uznał, że niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia poddanego kontroli Sądu postępowania jest wyjaśnienie, czy doszło do zawarcia układu ratalnego i w razie takiego ustalenia, wyjaśnienia wymaga, czy zawarty przez stronę układ ratalny obejmował zaległe składki za kwiecień i marzec 2016 r., a sporna wpłata strony mogła być zaliczona i na jakiej podstawie na te należności. Organ natomiast nie odniósł do twierdzeń strony o niedopuszczalności zaliczenia wpłat na poczet należności z tytułu składek objętych układem ratalnym i w tym kontekście – do wygaśnięcia zobowiązania wskutek tych wpłat. Tymczasem od ustalenia, czy zaliczenie wpłaty z 29 kwietnia 2019 r. na poczet składek za marzec 2019 r. było skuteczne oraz czy dokonane zostało w rezultacie zaliczenia na poczet długu czy na poczet raty (kwiecień-marzec 2016 r.) - zależy kardynalne w sprawie ustalenie: wygaśnięcie obowiązku zapłaty składki za marzec 2019 r. i za styczeń 2020 r. - jako podstawy zarzutu w egzekucji administracyjnej. Sąd jednocześnie w powyższym wyroku uznał za nieuzasadniony zarzut niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia i wskazał na prawidłowe zastosowanie rozporządzenia z 2017 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ skarżonym obecnie postanowieniem z 16 grudnia 2022 r. oddalił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia w uzasadnieniu wskazał, że w wyniku nieuregulowania należności na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres styczeń 2020r. wierzyciel 2 marca 2020 r. wystawił pisemne upomnienia o nr [...],[...], które zostały skarżącemu doręczone za pośrednictwem Poczty P. 13 marca 2020 r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Odnośnie natomiast należności na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres marzec 2019rv wierzyciel 13 maja 2019r. wystawił pisemne upomnienia o nr [...],[...], które zostały doręczone skarżącemu za pośrednictwem Poczty P. 29 maja 2019r., co zostało również potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W związku z widniejącym zadłużeniem objętym ww. upomnieniami, wierzyciel w dniu 27 listopada 2020r. wystawił tytuły wykonawcze o nr: [...], [...], [...], [...], na podstawie których Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu dokonał zajęcia: rachunku bankowego w I. Banku [...] S.A. Przedmiotowa egzekucja została wszczęta 30 listopada 2020r. w dniu odbioru przez Bank zawiadomień o zajęciu. Natomiast tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu zostały doręczone skarżącemu 9 grudnia 2020r.
Co do zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku że organ stwierdził natomiast, że nie została zawarta ze skarżącym umowa układu ratalnego obejmująca jakikolwiek okres zaległości, w tym również nie zawarto umowy obejmującej swoim zakresem rok 2016. W sytuacji braku układu ratalnego obejmującego zaległość za 2016 r., odnosząc się do podniesionego zarzutu, wygaśnięcia obowiązku w związku z dokonanymi przez zobowiązanego wpłatami z dnia 29 kwietnia 2019r. oraz 16 grudnia 2020r. organ wskazał, że wpłata z dnia 29 kwietnia 2019r. w kwocie 658,22 zł, oznaczona jako składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za: marzec 2019, została rozliczona na najstarszą zaległość tj. za okres 03-04. 2016r., zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017r. w sprawie szczegółowych zasad i tryby postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 poz.1831). W myśl § 12 Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i ewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących (...) Kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy podlega zaliczeniu (...), począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Natomiast wpłata w kwocie 558 zł z 16 grudnia 2020 r. dokonana już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego na rachunek egzekucyjny została rozliczona zgodnie z oznaczaniem, tj. na FUS za styczeń 2020r. oraz wpłata w kwocie 453,90 zł z 16 grudnia 2020r. zgodnie z oznaczeniem , tj. na FUZ za styczeń 2020r. Zgodnie z § 23 i 24 ww. rozporządzenia. Zatem biorąc pod uwagę fakt, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 30 listopada 2020 r., uznać należy, że ww. należności na dzień wszczęcia były należne i wymagalne. Dopiero dokonane przez skarżącego wpłaty z 16 grudnia 2020 r. pokryły część zaległości objętych postępowaniem egzekucyjnym.
W skardze na powyższe postanowienie strona zarzuciła wydanie go z naruszeniem:
a) art. 33 par 2 pkt 4-5-6- w zw z art.15 par 1u.p.e.a. poprzez jego pominiecie i nie uwzględnienie zarzutów do postępowania egzekucyjnego w postaci braku doręczenia przed jego wszczęciem upomnień oraz wygaśnięcia obowiązku zobowiązaniowego w dacie wszczęcia egzekucji i wystawienia tytułów wykonawczych poprzez wcześniejszą spłatę, względnie przedwczesności istnienia zobowiązania wskutek związania stron układem ratalnym,
b) art. 34 par 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie zarzutów dłużnika w egzekucji, zamiast zastosowania art. 34 par 2 w zw z art. 59 par 1 i 4 u.p.e.a. i uznania zarzutów w całości i umorzenia egzekucji,
c) art. 7, art. 77 par 1 oraz art. 80 kpa w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez nie rozpoznanie wyczerpujące istoty sprawy wskutek błędnej oceny faktów i nienależyte (pobieżne) ustalenie faktów w sprawie w postępowaniu dowodowym, a w tym:
- pominięcie, że brak jest dowodu doręczenia bezpośrednio skarżącemu, zamiast innemu podmiotowi upomnienia dotyczącego należności z tytułu składek za miesiące styczeń 2020r oraz marzec 2019r,
- pominięcie, że należności za te okresy zostały uregulowane przez skarżącego jego wpłatami w dniach odpowiednio 29 kwietnia 2019r oraz 16 grudnia 2020r oraz błędne zaksięgowanie przelewów skarżącego z z tych dat na poczet innych należności niż sporne w sprawie i wskazane w tytułach opisów tych przelewów,
- niezweryfikowanie należycie przedwczesności (niewymagalności) zobowiązania wskutek istnienia pomiędzy stronami układu ratalnego, obejmującego również sporny okres zobowiązań, w oparciu o korespondencję ZUS do skarżącego, na którą się organ powołuje, bez potwierdzenia doręczenia jej skarżącemu;
d) art. 10 kpa, art. 79 a kpa w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich pominiecie i nie zaznajomienie skarżącego przed wydaniem postanowienia ze sprawą celem umożliwienia przedstawienia ostatecznego stanowiska w sprawie czy zgłoszenia ewentualnych dowodów,
e) rażące naruszenie art. 40 § 2, art. 33 § 2 i § 3 oraz art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że skarżący skutecznie ustanowił pełnomocnika, któremu można było doręczyć upomnienie do spełnienia świadczenia i że doręczenie takiego upomnienia pełnomocnikowi Skarżącego zamiast Skarżącemu wywołuje skutek prawny.
f) art. 14 kpa, oraz art. 39 par 2 -3 kpa w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich pominięcie, iż doręczenia w toku sprawy pism przez organ winien następować na piśmie listami poleconymi przez Pocztę Polską SA lub osobiście,
g) art. 8 kpa w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie przez organ zasady zaufania do organu wskutek zarzuconych w skardze uchybień w niniejszym postępowaniu,
h) przepisów par 12 ust 1-5, par 13, par 32 Rozporządzenia poprzez ich bezzasadne zastosowanie do sprawy, wskutek błędnej interpretacji i naruszenie zasady konstytucyjnej nie działania prawa wstecz,
i) pominięcie: art. 2 Konstytucji RP w zw. z § 32 ww. Rozporządzenia z 21 września 2017 r. oraz w zw. z art. 5-6 kpa, że organy administracyjne działają w granicach i na podstawie prawa, zaś organ naruszył tę zasadę, wydając postanowienie w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa materialnego, tj. niemające zastosowania przepisy z ww. Rozporządzenia z 21 września 2017 r., dokonując zarachowania i rozliczenia wpłat wnioskodawcy za sporny okres na składki na ubezpieczenia społeczne w szczególności w oparciu o § 12, co stanowiło rażące naruszenie prawa, w tym zasady zaufania do organu władzy publicznej, zasady zakazu działania prawa wstecz oraz zasady legalizmu, więc działania organu wyłącznie w oparciu o przepis prawa,
j) pominięcie przepisów art. 31 ust 1-2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 62 par 1 Ordynacji podatkowej,
k) przepisów art. 5 ust 1- 3 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw poprzez jego zastosowanie i nie uznanie go za sprzecznego z przepisami art. 2 i 42 Konstytucji RP i zasadą nie działania prawa wstecz,
I) art. 1 pkt 11 lit a ustawy z dnia 11 maja 2017r o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie ustawy kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw w zw z art. 49 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie niekonstytucyjności tych przepisów w zakresie błędnej delegacji ustawowej do przepisów par 12 Rozporządzenia Ministrów z dnia 21.09.2017r w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest ZUS w stanie przepisów w wersji od 1.01.2018r poprzez naruszenie zasady konstytucyjnej z art. 31 ust 1-3 Konstytucji RP nie nakładania obowiązków oraz nie ograniczania wolności przepisami rangi niższej niż ustawa oraz naruszenie art. 217 Konstytucji RP w zakresie nakazu nakładania obciążeń daninami publicznymi wyłącznie w drodze ustawy.
Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy wygaśnięcia obowiązku wskutek zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za marzec 2019 r. i za styczeń 2020 r. objętych egzekucją administracyjną w sprawie.
Oceny zasadności skargi należało dokonać w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070), zgodnie z art. 13 ww. ustawy nowelizującej. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte z dniem podjęcia pierwszej czynności przez organ, o której zobowiązany został powiadomiony (27 listopada 2020 r. - data wystawienia tytułu wykonawczego).
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (§ 2) jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Skarżący w niniejszej sprawie podniósł zarzuty oparte na podstawach wskazanych w art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a.
Dokonując oceny prawidłowości stanowiska organu o braku podstaw do uwzględnienia powyższych zarzutów w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po uchyleniu przez WSA wyrokiem z 22 czerwca 2022 r. poprzedniego postanowienia ZUS (z 20 stycznia 2021 r.), rozstrzygającego w przedmiocie tych samych zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W wyroku tym Sąd poza wskazaniem podstaw uchylenia ww. postanowienia oraz zaleceń dla organu zajął także merytoryczne stanowisko w określonych kwestiach – m.in. zasadności zarzutu dotyczącego braku doręczenia skarżącemu upomnienia przed wszczęciem postepowania egzekucyjnego oraz w kwestii stosowania rozporządzenia z 2017 r w sprawie rozliczania składek. Zauważyć należy na mocy art. 153 P. p. s. a., że ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku, którym uchylone zostało poprzednie postanowienie o oddaleniu zarzutów wiąże zarówno organ orzekający ponownie w sprawie, jak również sąd. Ocena ta stanowi wskazanie co do zastosowania i wykładni prawa w konkretnej sprawie w tym stanie faktycznym i prawnym, który był przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny (por. J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Wrocław 2012, s. 885). W tym kontekście sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest zatem związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 170/21, w takim zakresie, w jakim nie uległ zmianie stan prawny i nie zostały dokonane nowe ustalenia faktyczne.
W świetle powyższego Sąd nie mógł więc uwzględnić zarzutów skargi dotyczących bezzasadnego nieuwzględnienia zarzutu niedoręczenia skarżącemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W powołanym wyżej wyroku Sąd, na podstawie tych samych dokumentów, ocenił ten zarzut jako bezpodstawny wskazując, że z akt administracyjnych (zwrotne potwierdzenie odbioru) jasno wynika, że upomnienia zostały skarżącemu doręczone. W dniu 29 maja 2019 r. stronie doręczone zostało upomnienie w zakresie zaległej składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za marzec 2019 r., zaś w dniu 13 marca 2020 r. – za styczeń 2020 r. Odbiór pism skarżący pokwitował osobiście. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie (pkt e -g petitum skargi) należało uznać za nieuzasadnione.
W przywołanym wyżej wyroku z 22 czerwca 2022 r. Sąd wypowiedział się również co stosowania rozporządzenia z 2017 r w sprawie rozliczania składek wyjaśniając, że nie ma racji skarżący co do tego, że przepisy tego rozporządzenia nie mogą być stosowane. Zgodnie z przedstawionym w wyroku stanowiskiem, które podziela również Sąd w obecnym składzie, rozporządzenie z 2017 r. w sprawie rozliczania składek weszło w życie w dniu 1 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1831). Zostało wydane na podstawie art. 49 § 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 1027). Wskutek tej nowelizacji ZUS został zobowiązany - jak dotychczas - do rozliczania nie tylko wpłat składek na FUS oraz innych należności, do których poboru jest zobowiązany, jeżeli płatnik opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy (art. 49 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), ale także został zobowiązany do stosowania kolejności i sposobu zaliczania wpłat na należności FUS oraz inne należności, do których poboru jest obowiązany ZUS (art. 49 § 1 pkt 1a u.p.e.a.). Wynika to ze zmiany systemu ubezpieczeń społecznych, która przyjęła zasadę jednego konta rozliczeniowego płatnika (wszystkie składki i wpłaty płatnik dokonuje na jedno konto). Do czasu nowelizacji kolejność i sposób zaliczania wpłat wynikała z odesłania ustawowego zawartego w art. 31 u.p.e.a. do odpowiedniego stosowania Ordynacji podatkowej. Od dnia 1 stycznia 2018 r. ustawodawca zdecydował o szczególnych – względem regulacji ujętych w Ordynacji podatkowej - zasadach rozliczania wpłat składek i należności przez ZUS, a zasady i tryb w tym zakresie określa rozporządzenie z 2017 r. w sprawie rozliczania składek. Nie jest to materia prawna – wbrew argumentacji skarżącego – zastrzeżona wyłącznie do regulacji ustawowej. Zgodnie z § 32 rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczania składek do wpłat dokonanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, co czyni ponadto niezasadną argumentację strony o konieczności stosowania do rozliczenia ww. wpłat rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2008 r., nr 78, poz. 465 ze zm.).
Zarówno wpłata z 29 kwietnia 2019 r. jak i z 16 grudnia 2020 r. nastąpiła po 1 stycznia 2018 r., zatem do ich rozliczenia – co do zasady - zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczenia składek. W świetle § 12 tego rozporządzenia kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z uwzględnieniem § 13 ust. 1 (ust. 2). Kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Emerytur Pomostowych podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności (ust. 3). Kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenie zdrowotne podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności (ust. 4).
Zarzuty skarżącego dotyczące błędnego rozliczenia dokonanych przez niego wpłat opierały się na twierdzeniu, że zaliczenia tych wpłat na inne, niż wskazane przez stronę okresy, dokonane przez organ, nie mogły odnieść skutku z powodu obowiązującego strony układu ratalnego dotyczącego składek za 2016 r. Zasady rozliczania wpłat na poczet należności objętych układem ratalnym określa n co prawda § 20 i 21 rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczania składek rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczania składek, jednak w rozpoznawanej sprawie organy wykazały, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – do zawarcia układu ratalnego dotyczącego 2016 r. nie doszło.
Jak wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu i co potwierdzają dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, skarżący złożył wniosek o rozłożenie zaległości na raty 3 października 2016 r., jednak wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie dokumentacji umożliwiającej udzielenie ulgi. W odpowiedzi na kolejny wniosek o układ ratalny z dnia 22 marca 2017 r., pismem z dnia 17 maja 2017 r. ZUS poinformował zobowiązanego o wyrażeniu zgody na spłatę zadłużenia w układzie ratalnym pod warunkiem uregulowania w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma składek za marzec i kwiecień 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę – którego to warunku skarżący nie dopełnił, wobec czego nie doszło do podpisania umowy (o czym poinformowano stronę pismem z 4 lipca 2017 r., kończąc tym samym postępowanie w przedmiocie złożonego wniosku). Natomiast wniosek skarżącego z 17 lipca 2017 r. został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuregulowanie kosztów egzekucyjnych, o których opłacenie wezwano no stronę pismem z 27 lipca 2017 r. - o sposobie zakończenia sprawy poinformowano skarżącego pismem z 28 sierpnia 2017 r. Kolejny wniosek z 18 grudnia 2020 r. został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuregulowanie kosztów egzekucyjnych i niedoręczenie wymaganych dokumentów, o których opłacenie i doręczenie wezwano skarżącego pismem z 5 stycznia 2021 r; o sposobie zakończenia sprawy poinformowano skarżącego pismem z 12 lutego 2021 r. Wniosek o raty z 20 lipca 2022 r. został pozostawiony bez rozpoznania 7 września 2022 r. z uwagi na niewykonanie wezwania z 2 sierpnia 2022 r. o nadesłanie dokumentacji.
Tym samym przedstawione przez organ dokumenty nie potwierdzają , by została zawarta ze skarżącym umowa układu ratalnego obejmująca jakikolwiek okres zaległości, w tym również nie zawarto umowy obejmującej swoim zakresem rok 2016.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że organ prawidłowo dokonał rozliczenia dokonanej przez skarżącego wpłat z 29 kwietnia 2019 r. w kwocie 658,22 oznaczonej jako składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za marzec 2019 na najstarszą zaległość tj. za okres 03-04. 2016r., zgodnie z powołanymi przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017r. w sprawie rozliczania składek. Natomiast wpłaty w kwocie 558 zł i 453,90 zł z 16 grudnia 2020 r. zostały dokonane już po wszczęciu postepowania egzekucyjnego i nie mogły uzasadniać zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Wpłatę tę – jak wskazał organ – rozliczono zgodnie § 23 i 24 rozporządzenia z 2017 r. w sprawie rozliczania składek zgodnie z oznaczeniem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI