III SA/Wr 57/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezydenta Wrocławia odmawiającą przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej, uznając, że formalne kryterium wpisu w rejestrze REGON nie może wykluczać przedsiębiorcy, który faktycznie prowadził działalność gastronomiczną jako przeważającą.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej dla R. Sp. z o.o. we W., spowodowanej niespełnieniem formalnego wymogu prowadzenia działalności gastronomicznej (PKD 5610A) jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r., co wynikało z danych GUS i rejestru REGON. Sąd uchylił zaskarżony akt, uznając, że formalne kryterium wpisu w rejestrze nie może być jedynym dowodem i nie może wykluczać przedsiębiorcy, który faktycznie prowadził wskazaną działalność, co narusza zasadę równości wobec prawa.
Przedmiotem skargi R. Sp. z o.o. we W. był akt Prezydenta Wrocławia odmawiający przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odmówił dotacji, wskazując, że według danych GUS na dzień 30 września 2020 r. skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 5610A jako przeważającej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15zze4 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że nie kwalifikuje się do dotacji. Podniosła również, że nie została pouczona o możliwości zaskarżenia aktu, a początkowe stanowisko urzędów w sprawie zaskarżalności takich aktów było błędne. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że akt odmawiający dotacji podlega kontroli sądu administracyjnego, a termin na wniesienie skargi został przywrócony z uwagi na brak pouczenia i nieświadomość skarżącej co do możliwości zaskarżenia. Kluczową kwestią była interpretacja pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej" oraz sposobu jej weryfikacji. Sąd uznał, że opieranie się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. jest zbyt formalistyczne i nieproporcjonalne. Podkreślił, że celem przepisów o dotacjach było wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii, a formalne kryterium nie powinno wykluczać podmiotów, które faktycznie spełniają merytoryczne przesłanki, co można wykazać innymi dowodami. Sąd uchylił zaskarżony akt, nakazując organowi ponowne rozpoznanie wniosku z uwzględnieniem stanowiska sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyznania dotacji oparta wyłącznie na formalnym wpisie w rejestrze REGON, bez uwzględnienia faktycznego prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę, jest niezgodna z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że formalne kryterium wpisu w rejestrze REGON nie może być jedynym dowodem i nie może wykluczać przedsiębiorcy, który faktycznie prowadził działalność gastronomiczną jako przeważającą, co narusza zasadę równości wobec prawa i cel przepisów pomocowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
ustawa COVID-19 art. 15zze4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten określa zasady udzielania dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej przez mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców, wskazując m.in. na wymóg prowadzenia określonej działalności jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r. oraz sposób jej weryfikacji.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej niż decyzje i postanowienia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, jeśli ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 31qa § ust. 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten wskazuje, że zadania związane z udzielaniem dotacji są finansowane ze środków Funduszu Pracy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.
u.o.s.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa o statystyce publicznej
Ustawa określa zasady klasyfikacji działalności gospodarczej.
u.o.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o statystyce publicznej
Wpisowi do rejestru REGON podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności.
u.o.s.p. art. 46
Ustawa o statystyce publicznej
Delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów.
u.KRS art. 40 § ust.1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Obowiązek zamieszczenia w rejestrze przedsiębiorców przedmiotu działalności według PKD, w tym jednego przedmiotu przeważającej działalności.
u.KRS art. 17 § ust.1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Domniemanie prawdziwości wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego.
p.p. art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicje mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt odmawiający przyznania dotacji podlega kontroli sądu administracyjnego. Formalny wpis w rejestrze REGON nie może być jedynym kryterium oceny spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej. Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez wykluczenie z pomocy podmiotu faktycznie spełniającego kryteria merytoryczne. Brak pouczenia o prawie do zaskarżenia i nieświadomość strony uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Odrzucone argumenty
Odmowa przyznania dotacji nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wpis w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. jest jedynym wiążącym kryterium oceny przeważającej działalności gospodarczej. Termin na wniesienie skargi upłynął, a wyrok w innej sprawie nie wpływa na bieg terminu.
Godne uwagi sformułowania
nie może on ponosić negatywnych skutków prawnych wynikających z rażącego naruszenia przez organy państwa przepisów prawa oraz z braku pouczenia o przysługujących możliwościach zaskarżenia wadliwego rozstrzygnięcia. nie sposób jednak wywodzić z tego sankcji w postaci odmowy przyznania pomocy publicznej związanej z epidemią COVID. W ocenie Sądu, dla prawidłowego odczytania kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy niezbędne jest odkodowanie pojęcia "przeważającej działalności". Wpis w rejestrze nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o wsparcie na pewno spełnia wymagane kryterium. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.
Skład orzekający
Kamila Paszowska-Wojnar
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Borońska
sędzia
Barbara Ciołek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w związku z COVID-19, w szczególności w zakresie weryfikacji warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej na podstawie kodu PKD i wpisu w rejestrze REGON."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy COVID-19 i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów pomocy lub sytuacji prawnych, gdzie formalne kryteria są ściśle określone i niepodważalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej w czasie pandemii COVID-19 i pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy w kontekście faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, a nie tylko formalnych wpisów.
“Formalny wpis w rejestrze nie zawsze decyduje o prawie do unijnej dotacji – sąd po stronie przedsiębiorcy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 57/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Borońska
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I GSK 1010/24 - Wyrok NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Barbara Ciołek, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. we W. na akt Prezydenta Wrocławia w przedmiocie odmowy przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. sp. z o.o. we W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest akt Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) – pismo Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu z dnia 3 marca 2021 r. nr AP.532.909.2.2021.JOK odmawiające udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek z dnia 21 grudnia 2020 r. o udzielenie dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy przyznawanej na podstawie rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. W sprawie zastosowanie miał przepis art. 15zze4 i nast. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm., dalej: ustawa COVID-19).
W złożonym wniosku (pkt 6 ust. 4) strona złożyła oświadczenie, że na dzień 30 września 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, oznaczoną kodem 5610A jako rodzaj przeważającej działalności.
Organ zaskarżonym aktem odmówił udzielenia dotacji, wskazując, że w uparciu o dane pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego ustalono, że na dzień 30 września 2020 r. strona nie prowadziła działalności gospodarczej jako rodzaj przeważającej działalności według PKD 2007, kodami wskazanymi art. 15zze4 ustawy COVID-19, a tym samym strona nie kwalifikuje się do uzyskania dotacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższy akt, datowanej na dzień 7 lutego 2023 r., strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto strona wniosła o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 15zze4 4 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że strona nie kwalifikuje się do uzyskania prawa do otrzymania dotacji w związku z niespełnieniem warunku prowadzenia działalności gastronomicznej jako przeważającej działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi spółka w pierwszej kolejności wskazała, że w wydanym akcie brak było pouczenia co do możliwości i terminu jego zaskarżenia, a akt ten nie jest decyzją w rozumieniu k.p.a. Podniosła także, że początkowo Urzędy Pracy w całym kraju powszechnie utrzymywały, że w przypadku instytucji z art. 15 zze4 ustawy COVID-19 mamy do czynienia z zawarciem umowy cywilnoprawnej, zaś odmowa jej zawarcia nie podlega badaniu przez sądy administracyjne i twierdzenie to było głoszone publicznie. Stanowisko to zostało następnie słusznie zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzkie Sądy Administracyjne w wyrokach zapadłych w znacznym okresie po odmowie udzielenia stronie dotacji. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego nie może on ponosić negatywnych skutków prawnych wynikających z rażącego naruszenia przez organy państwa przepisów prawa oraz z braku pouczenia o przysługujących możliwościach zaskarżenia wadliwego rozstrzygnięcia. Dopiero po powzięciu wiadomości o masowym uchylaniu Powiatowych Urzędów Pracy w sprawach dotyczących odmowy przyznawania dotacji na skutek błędnego rozumienia terminu "przeważająca działalność gospodarcza" skarżąca dowiedziała się o przysługującym jej prawie do złożenia skargi do tutejszego Sądu. W dalszej części uzasadnienia skargi strona stwierdziła, że niedopuszczalne jest dokonanie kwalifikacji prawnej jedynie na podstawie kodu PKD, podczas, gdy zarówno z KRS, jak i wniosku skarżącej wynika, że w badanym okresie prowadziła ona działalność gospodarczą objętą prawem do wystąpienia o dofinansowanie miejsc pracy – jedyną rzeczywiście prowadzoną przez stronę w 2020 r. działalnością była działalność gastronomiczna i tylko z tej działalności uzyskiwała ona całość swoich przychodów. Zdaniem skarżącej, kod PKD ma charakter jedynie statystyczny i nie przesądza o realnie wykonywanej działalności. Przedsiębiorca winien dokonywać aktualizacji wpisu, nie sposób jednak wywodzić z tego sankcji w postaci odmowy przyznania pomocy publicznej związanej z epidemią COVID. W ocenie strony wykładnia art. 15 zze3 i art. 15 zze4 ustawy COVID-19 jest zbyt formalistyczna, prowadząc do absurdalnych wniosków i jaskrawie niesprawiedliwego rozstrzygnięcia. Powołała się również na treść analogicznego wyroku tutejszego Sądu wydanego w sprawie z jej skargi na decyzję ZUS o odmowie udzielenia zwolnienia z opłacania składek (III SA/Wr 221/21), w którym podzielono jej argumentację, przyjmując prymat rzeczywistej przeważającej działalności gospodarczej nad formalnym wpisem do rejestru REGON.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ wskazał na brak podlegania sprawy kognicji sądu administracyjnego, jak również podtrzymał stanowisko w zakresie braku podstaw do uzyskania dotacji. Organ podał również, że jego zdaniem strona powinna była wnieść skargę najpóźniej w dniu 14 lipca 2022 r., tj. po upływie 30 dni od daty wydania wyroku tutejszego Sądu w sprawie III SA/Wr 221/21 z dnia 15 czerwca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl § 2 art. 1 ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do wniosku organu o odrzucenie skargi. Sąd stwierdza, że zaskarżona odmowa udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy (pismo organu z dnia 3 marca 2021 r.) podlega sądowej kontroli, ponieważ - wbrew stanowisku organu - mieści się w katalogu form poddanych tej kontroli (art. 3 § 2 p.p.s.a.) – jest innym niż decyzja lub postanowienie aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Formułując powyższe stanowisko, Sąd ma również na uwadze poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) m.in. w postanowieniach z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1414/21 i sygn. akt I GSK 1413/21, z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1415/21, z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 474/21, jak również z 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GSK 211/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Wyżej wymienione postanowienia dotyczą przepisów art. 15gga ustawy COVID-19 oraz art. 15zzb ust. 1 ustawy COVID-19, jednakże w ocenie Sądu argumentacja w nich zawarta znajduje zastosowania również na gruncie niniejszej sprawy, tj. art. 15zze4 ustawy COVID -19.
Zgodnie z art. 15zze4 ust. 1 ustawy COVID-19, w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 starosta może, na podstawie umowy, udzielić ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy na zasadach wskazanych w ww. przepisie. W przepisie tym nadaje się staroście uprawnienie do udzielenia jednorazowej dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z treścią art. 31qa ust. 4 uCOVID, zadania, o których mowa w art. 15zze4 i art. 15zze4a, oraz koszty ich obsługi są finansowane w latach 2020 i 2021 ze środków Funduszu Pracy zasilonego środkami Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, po dokonaniu odpowiednich zmian w planie finansowym Funduszu Pracy.
Z powyższych przepisów wynika, że w sprawie nie mamy do czynienia z klasyczną umową cywilnoprawną. Umowa ta została uregulowana (ma podstawę prawną) w art. 15zze4 ustawy, który to przepis znajduje się w obszarze prawa administracyjnego. Reguluje bowiem stosunki pomiędzy państwem a jednostką. Zawieranie tej umowy wiąże się z realizacją określonych zadań starosty jako organu administracyjnego. Wynika to wprost z treści art. 31qa ust. 4 ustawy. Działanie starosty na podstawie art. 15zze4 ust. 1 ustawy COVID-19 jest zatem działaniem z zakresu administracji publicznej, tyle tylko, że z wykorzystaniem pewnych konstrukcji cywilnoprawnych.
Aby uznać, że organ administracyjny rozstrzyga lub podejmuje czynność dotyczącą uprawnień lub obowiązków z zakresu administracji publicznej, należy wskazać przepis lub przepisy, z których wynika, że upoważniają one dany organ do decydowania o tym, że z jednym podmiotem umowa zostanie zawarta, a z innym - nie. Przytoczone przepisy nie zawierają takiego uregulowania, które wskazywałoby wprost, że starosta może o tym rozstrzygać. W przepisie art. 15zze4 ust. 1 ustawy COVID-19 użyto jednak zwrotu "starosta może udzielić". Oznacza to, że gdy organ ten zamierza "udzielić" dotacji, musi zawrzeć umowę, ale najpierw musi podjąć rozstrzygnięcie, że to uczyni. Ustawodawca przemilczał, w jakiej formie ma nastąpić odmowa przyznania dotacji. Nie jest to decyzja administracyjna. Z uwagi na to, że mamy tu do czynienia z dysponowaniem przez starostę środkami z funduszu pracy, nie mamy tu typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawną konstrukcję związaną z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli starosta dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że chce przekazać pewne środki beneficjentowi zawiera umowę. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie przez organ, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie art. 15zze4 ustawy COVID-19, stanowi rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. W sprawie mamy do czynienia z dwuetapowością postępowania związanego z przyznaniem dotacji. Pierwszy etap oparty jest o konstrukcje administracyjnoprawne, natomiast drugi etap to etap cywilnoprawny. Skoro "starosta może na podstawie umowy" udzielić dotacji, to organ ten ocenia warunki przyznania dofinansowania i sam kreuje relację prawną a nie jedynie urzeczywistnia obowiązek wynikający już z przepisów prawa przez jego konkretyzację, co odpowiadałoby formule czynności materialno-technicznej. Podzielając to stanowisko, należy dojść do wniosku, że mamy tu do czynienia z innym aktem, a nie z czynnością materialno – techniczną. Sądowej kontroli aktu odmowy zawarcia umowy, o którym mowa w art. 15zze4 ust. 1 ustawy COVID-19, nie wyklucza przy tym okoliczność, że jest on podejmowany w sferze uznania administracyjnego.
Ponadto Sąd doszedł do przekonania, że z uwagi na okoliczności podniesione w skardze, a także okoliczności znane Sądowi z urzędu, w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W sytuacji, w której mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi na przedmiotowy akt. Skarżąca – jak podnosiła w skardze i jak wynika z akt administracyjnych – nie została bowiem pouczona o prawie wniesienia skargi do Sądu na ów akt, a zatem brak pouczenia nie może spowodować dla strony negatywnych konsekwencji w postaci pozbawienia jej prawa do zaskarżenia tego aktu. Ponadto skarżąca podała w skardze okoliczności, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazują na to, że nie miała ona świadomości odnośnie możliwości zaskarżenia omawianego aktu również ze względu na sporny charakter działania organu w niniejszej sprawie, które początkowo traktowane było (również w orzecznictwie) wyłącznie jako odmowa zawarcia umowy cywilnoprawnej, nie podlegająca kognicji sądów administracyjnych. Sąd przyjął za twierdzeniami skargi, że dopiero po powzięciu wiadomości o masowym uchylaniu Powiatowych Urzędów Pracy w sprawach dotyczących odmowy przyznawania dotacji na skutek błędnego rozumienia terminu "przeważająca działalność gospodarcza" skarżąca dowiedziała się o przysługującym jej prawie do złożenia skargi do tutejszego Sądu. Jednocześnie w ocenie Sądu organ nie zdołał skutecznie zakwestionować podnoszonych przez stronę okoliczności. W szczególności nie jest uzasadnione stwierdzenie organu, że termin na złożenie skargi w niniejszej sprawie upływał w dniu 14 lipca 2022 r., tj. po upływie 30 dni od dnia wydania wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 czerwca 2022 r. w sprawie III SA/Wr 221/21. Należy bowiem dostrzec, że wyrok ten został wydany w sprawie ze skargi strony na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, nie dotyczył natomiast aktu w przedmiocie udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy. W orzecznictwie ani w doktrynie nigdy nie kwestionowano możliwości zaskarżenia decyzji ZUS w powyższym przedmiocie, a decyzja administracyjna zawsze winna zawierać pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Nie sposób zatem powiązać wydania powyższego wyroku z okolicznościami niniejszej sprawy i jego zaistnienie w obrocie prawnym nie przełożyło się na możliwość zaskarżenia przedmiotowego aktu przez stronę. Zdaniem Sądu, na podstawie powołanych już wcześniej okoliczności, strona mogła zatem – mimo wydania tego wyroku - przez dłuższy czas pozostawać w przekonaniu, że akt w przedmiocie odmowy przyznania omawianej dotacji nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Przechodząc do kwestii merytorycznych, należy wskazać, że istota sporu w sprawie dotyczy zasadności odmowy udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy z uwagi na niespełnienie wymogów z art. 15zze4 ustawy COVID-19. Wniosek strony został rozpoznany negatywnie, ponieważ jak stwierdził organ (Prezydent Wrocławia - miasta na prawach powiatu, działający w postępowaniach administracyjnych jako starosta), z danych GUS wynika, że, wbrew wymogom przepisów prawa, na dzień 30 września 2020 r. strona nie posiadała przeważającego PKD, które jest ujęte w ustawie COVID-19 (w tym przypadku 5610A).
Ocena zasadności skargi wymaga przypomnienia, że wnioskowana przez stronę dotacja jest jedną z form pomocy przewidzianej przez państwo jako wsparcie przedsiębiorstw dotkniętych skutkami pandemii koronawirusa. Pomoc ta stanowi pomoc publiczną zatwierdzoną na podstawie Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz.U.UE C z dnia 20 marca 2020 r.) (oraz kolejnych jego zmian). Dotacja na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców ze środków Funduszu Pracy jest wsparciem branżowym zatwierdzonym na podstawie Sekcji 3.1. Tymczasowych ram - decyzją Komisji nr programu SA.60376(2020/N) (oraz zmiany wynikające z decyzji KE nr SA.62078 (2021/N), z decyzji KE nr SA.100902(2021/N))
W pierwszym (i kolejnych również) Komunikacie Komisji podkreślony został wpływ epidemii na gospodarkę, wskazano że wprowadzone przez państwa członkowskie rozmaite środki powstrzymujące rozprzestrzenianie wirusa – ograniczenie kontaktów personalnych, restrykcje w zakresie przemieszczania się, kwarantanny, zamknięcia placówek handlowych i kulturalnych itp. – mają na celu jak największe ograniczenie skali i czasu trwania kryzysu. Środki te mają bezpośredni wpływ zarówno na popyt, jak i na podaż; poważnie dotykają one przedsiębiorstwa i pracowników, zwłaszcza w sektorze zdrowia, turystyki, kultury, handlu detalicznego i transportu. Poza bezpośrednim wpływem na mobilność i handel epidemia COVID-19 niesie też coraz większe konsekwencje dla przedsiębiorstw wszelkiego rodzaju – zarówno dla małych i średnich ("MŚP"), jak i dla dużych korporacji – we wszystkich sektorach. Skutki odczuwane są również na światowych rynkach finansowych, w szczególności w zakresie płynności finansowej. Nie ograniczą się one do jednego konkretnego państwa członkowskiego; zaszkodzą gospodarce Unii jako całości. Wskazano że komunikat ma na celu określenie ram, które pozwolą państwom członkowskim rozwiązywać problemy, z jakimi borykają się obecnie przedsiębiorstwa, przy zachowaniu integralności unijnego rynku wewnętrznego oraz zapewnieniu równych warunków działania.
Ustawodawca krajowy, mając również na uwadze powyższy Komunikat (i kolejne jego zmiany), wprowadził (wprowadza) szereg rozwiązań prawnych mających na celu pomoc przedsiębiorcom, w tym zawarte w ustawie COVID-19. Ustawa COVID-19 wraz z ustawami ją nowelizującymi, którymi są zmieniane i wprowadzane nowe formy pomocy – programy (w tym m.in. dodany przez art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.2020.2255) zmieniającej ustawę COVID-19 z dniem 19 grudnia 2020 r. art. 15zze4) tworzą tzw. tarczę antykryzysową, które mają stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. Jest to pakiet rozwiązań, które ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią.
Przepis art. 15zze4 ustawy COVID-19 zalicza się do pomocy branżowej, tj. skierowanej do danych sektorów/branż odczuwających skutki pandemii koronawirusa, mi.in. poprzez niemożność czy utrudnienie prowadzenia działalności ze względu na wprowadzone przez państwo środki w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa lub muszących ponieść koszty związane z ograniczeniami sanitarnymi, co spowodowało spadek liczby klientów. W przepisie tym przewidziana została pomoc w postaci dotacji z Funduszu Pracy na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej przez mikroprzedsiębiorców lub małych przedsiębiorców. Przepis określa krąg podmiotów uprawnionych oraz zasady i warunki na jakich jest udzielana.
W sprawie zastosowanie znajduje art. 15 zze4 ustawy COVID-19, zgodnie z którym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 starosta może, na podstawie umowy, udzielić ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy, o których mowa odpowiednio w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzili działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, i których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w październiku albo listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w październiku albo listopadzie 2019 r.
Natomiast ust. 3 tego paragrafu stanowi, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Z przepisów mających zastosowanie w sprawie wynika zatem, że krąg podmiotów mogących ubiegać się o pomoc to:
- mikroprzedsiębiorcy i mali przedsiębiorcy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców,
- prowadzący na dzień 30 września 2020 r. działalność gospodarczą oznaczoną PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności - w sprawie - kodem 5610A;
- których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w październiku albo listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w październiku albo listopadzie 2019 r.
Ubiegający się o pomoc składa oświadczenie o spełnieniu powyższych warunków zaliczenia do kręgu uprawnionych do pomocy pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 15zze4 ust. 5 uCOVID). Nadto weryfikacja spełnienia warunku dotyczącego prowadzenia na dany dzień działalności gospodarczej jako przeważającej oznaczonej danym kodem PKD następuje na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
W ocenie Sądu, dla prawidłowego odczytania kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy niezbędne jest odkodowanie pojęcia "przeważającej działalności". W zakresie powyższej kwestii Sąd odwoła się do stanowiska zawartego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20, które w całości podziela.
Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 r., NR 251, POZ. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 459, ze zm., dalej: u.o.s.p.). W powyższym akcie, odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7 wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Natomiast w ustawie o statystyce publicznej ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej" ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Z kolei § 9 ust. 2 pkt 1 (tego dotyczy sprawa) stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku:
- osób prawnych (...) na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
W świetle przywołanych przepisów, jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z wyżej wskazanych przepisów statystycznych.
Należy zatem stwierdzić, że podmiot, o jakim mowa w art. 15zze4 ustawy COVID-19 to - w przypadku osób prawnych - przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność we wskazanym zakresie (wg podanego PKD; w sprawie 5610A), a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Po takim odkodowaniu pojęcia "przeważającej działalności", konieczne jest odniesienie się do wprowadzonego przez ustawodawcę sposobu potwierdzenia spełnienia powyższego warunku.
Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca wprowadził w tej materii dwojakie rozwiązanie: po pierwsze w ust. 3 art. 15zze4 ustawy COVID-19 wskazał, że oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. i po drugie, przewidział, że przedsiębiorca składa w tym zakresie oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 15zze4 ust. 5 ustawy COVID-19).
W tym miejscu niezbędne jest omówienie charakteru wpisu w rejestrze (KRS i REGON). W ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. (tj. Dz.U. 2021, poz. 112, ze zm.) w art. 40 ust.1 przewidziano obowiązek przedsiębiorcy do zamieszczenia w rejestrze przedsiębiorców przedmiotu działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy. Jednocześnie wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON (art. 20 ust. 1a przewiduje, że wpis w przedmiocie NIP i numeru identyfikacyjnego REGON polega również na ich automatycznym zamieszczeniu w Rejestrze po przekazaniu z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników i z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej). Jednocześnie w art. 17 zawarte jest domniemanie prawdziwości wpisów do Rejestru.
Wskazać również trzeba, że domniemanie, o jakim stanowi uKRS, jest domniemaniem wzruszalnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustanowione w art. 17 ust. 1 ustawy z 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemanie jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym, tak długo, jak nie zostanie obalone, zaś odpis z rejestru jest dokumentem - środkiem dowodowym określonego stanu (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2015 r. I ACa 1154/15, LEX nr 2440792. Ustanowione w tym przepisie domniemanie jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym, z tym że może być obalone, ponieważ ustawa tego nie wyłącza. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012 r. (II CSK 328/2011, LexisNexis nr 4003598, OSNC-ZD 2013, nr C, poz. 61).
Nadto w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku nie może różnić się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak. np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy powinien mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności. Jednocześnie wskazać należy, że - z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego - organ ewidencyjny, ani później podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności, np. podatnik, zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast według § 14 rozporządzenia o metodologii aktualizacja rejestru (REGON) jest dokonywana przez służby statystki publicznej na podstawie m.in. wniosku na formularzu RG-OP. Zaś zgodnie z § 2 rejestr REGON jest aktualizowany w zakresie wpisu informacji, zmiany informacji objętych wpisem oraz skreślenia informacji, na podstawie:
1) danych oraz informacji przekazywanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. poz. 647, 1544, 1629 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 60 i 730), zwanej dalej "ustawą o CEIDGPIP";
2) danych objętych treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz danych uzupełniających, o których mowa w art. 42 ust. 3a ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, zwanej dalej "ustawą", przekazywanych odpowiednio z Krajowego Rejestru Sądowego oraz z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników - w przypadku podmiotów podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, z wyłączeniem rejestru dłużników niewypłacalnych i podmiotów, o których mowa w art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1142, 1893 i 1923). W u.o.s.p. w art. 56 przewidziano, że kto wbrew obowiązkowi przekazuje dane statystyczne niezgodne ze stanem faktycznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (ust. 1). Z kolei ust. 2 stanowi, że w wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie.
Odnośnie natomiast charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, Sąd przywoła orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15, Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową." SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r., która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. Sąd Najwyższy, wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej."
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest zdaniem Sądu istotne dla właściwego, zgodnego z jego celem odczytania art. 15zze4 ustawy COVID-19.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty przez ustawodawcę jako jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis w REGON na dzień 30 września 2020 r., nie przyczynia się do realizacji celu przepisu pomocowego i jest nieproporcjonalny w kontekście skutków, jakie wywołuje i w efekcie prowadzi również do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP.
Jeszcze raz Sąd podkreśla, że omawiane przepisy stanowią reakcję państwa na skutki spowodowane epidemią koronawirusa, w tym wywołane działaniami podejmowanymi przez państwo w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się wirusa, na co przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu. Pomoc przewidziana omawianym przepisem nie ma charakteru typowej ulgi, jest to pomoc publiczna, której wprowadzenie jest spowodowane pandemią i której zamierzeniem jest ratowanie gospodarki, poprzez wsparcie przedsiębiorców, którzy ją kształtują. Mając na uwadze dalekosiężny negatywny wpływ pandemii na funkcjonowanie gospodarki zostały wdrożone określone, dedykowane konkretnym podmiotom (zagrożonym branżom) środki pomocowe (w sprawie jako pomoc publiczna zatwierdzone decyzją Komisji Europejskiej), których rozdysponowanie do rąk właściwych (ustawowo zamierzonych) podmiotów powinien być skutecznie zagwarantowany. Pomoc jest selektywna, tzn. skierowana do wybranych branż (ponoszących straty w danym okresie) i nie powinno, z uwagi na procedurę jej udzielania, dochodzić do dodatkowej nieuzasadnionej selekcji skutkującej w efekcie wykluczeniem uprawnionych.
W ocenie Sądu w sprawie wprowadzony jako jedyny sposób (dowód) spełnienia spornego warunku - wpis w rejestrze REGON na dany dzień - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do wsparcia podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur, a takie zdaje się być jego zamierzenie. Wpis w rejestrze nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o wsparcie na pewno spełnia wymagane kryterium, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie składane we wniosku (dodatkowo pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń).
Nie ulega również wątpliwości, że uproszczenie procedur (w tym skrócenie procedury, aby środki pomocowe, jak najszybciej trafiły do przedsiębiorców, których działalność jest zagrożona) ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia - do czego jednak ww. sposób oceny warunku nie prowadzi. Wpis w rejestrze jako jedyny sposób oceny spełnienia warunku pomocy de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej kryterium spełniają (tzn. prowadzą na dzień 31 marca 2021 r. przeważającą działalność wg podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Tak przyjęty sposób weryfikacji spełnienia warunku jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. W ocenie Sądu weryfikacja warunku nie powinna w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek ubiegania się o pomoc spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.
Przyjęte rozwiązanie, zdaniem Sadu, prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP, tj. równego dostępu do pomocy podmiotów, które znajdują się w tej samej sytuacji. Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD i ich sytuacji, po zastosowaniu wprowadzonego sposobu weryfikacji powyższego wymogu, tj. wpisu w rejestrze.
Wymóg wpisu w rejestrze na dzień 30 września 2020 r. jako miernik spełnienia prawa do wsparcia, prowadzi do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. rzeczywiście prowadzą na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność gospodarczą we wskazanym zakresie wg PKD, z uwagi na powyższy wymóg formalny (niespełniony), przy jednoczesnej możliwości wykazania przez nie spełnienia warunku w inny sposób – zostały pozbawione dostępu do środków pomocy. Wprowadzony sposób weryfikacji spełnienia warunku powoduje więc w skutkach nierówny dostęp do pomocy.
Sąd zwraca także uwagę, że ustawodawca w art. 15zze4 ustawy COVID-19 przewidział, że starosta dochodzi nienależnie udzielonych dotacji. Zatem starosta będzie również miał możliwość (czy obowiązek) zweryfikowania spełnienia warunku prowadzenia danej działalności, jako przeważającej na dany dzień według podanego PKD. Sprawdzenie na podstawie samego wpisu w rejestrze REGON nie daje przy tym pewności, że pomoc była udzielona należnie. Sam wpis w REGON nie czyni danej działalności przeważającą w rozumieniu wynikającym z omawianych przepisów. Zauważa również Sąd, że powiązanie przez ustawodawcę warunków otrzymania pomocy z uwagi na epidemię koronawirusa z dopełnieniem obowiązków z u.o.s.p., stanowiło dla przedsiębiorców zaskoczenie. W tej szczególnej sytuacji (pandemia, zmieniające się warunki funkcjonowania oraz ilość i zmienność przepisów), przedsiębiorca nie powinien napotykać na dodatkowe bariery formalne uniemożliwiające otrzymanie przewidzianej pomocy, o ile w rzeczywistości warunki spełnia.
W ocenie Sądu stanowisko zajęte przez organ w sprawie spowodowało, że strona została wykluczona z kręgu podmiotów mogących się ubiegać o pomoc bez uwzględnienia faktycznego prowadzenia danej działalności jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r., co może zostać wykazane w postępowaniu.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu. Organ winien przyjąć/umożliwić wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uchylił zaskarżony akt, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI