III SA/Wr 744/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że organy nie miały wystarczających podstaw do stwierdzenia przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h, zwłaszcza w świetle późniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd administracyjny uchylił decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy, wydaną na podstawie informacji o przekroczeniu prędkości o 51 km/h w obszarze zabudowanym. Skarżący kwestionował prawidłowość pomiaru prędkości i uwzględnienie błędu pomiarowego. Sąd uznał, że organy nie miały wystarczających podstaw do wydania decyzji, a późniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zgodności z Konstytucją przepisów regulujących zatrzymanie prawa jazdy potwierdził zasadność wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Dzierżoniowskiego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego na okres trzech miesięcy. Podstawą do wszczęcia postępowania była informacja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o przekroczeniu przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o 51 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, kwestionując prawidłowość pomiaru prędkości i nieuwzględnienie błędu pomiarowego. Organy administracji opierały się na stanowisku, że nie prowadzą własnych ustaleń faktycznych w takich sprawach, a informacja GITD ma charakter dokumentu urzędowego. Sąd, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt K 4/21), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu pozwalającego na wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego, uznał, że zaszła podstawa do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że organy powinny mieć pewność co do przekroczenia prędkości, zwłaszcza gdy kierujący kwestionuje prawidłowość pomiaru, a błąd pomiarowy mógł wpłynąć na ostateczny wynik. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ powinien mieć pewność co do przekroczenia prędkości, a kierujący powinien mieć możliwość dowodzenia swoich racji, zwłaszcza w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis pozwalający na wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego jest niezgodny z Konstytucją, naruszając zasady demokratycznego państwa prawnego i bezpieczeństwa prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.k.p. art. 102 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Organ ten jest zobligowany do wydania decyzji, a rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie są pozostawione do uznania organu.
u.k.p. art. 102 § 1c
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje się na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.
u.k.p. art. 102 § 1e
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Jeżeli w chwili wydawania decyzji, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1
Art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, rozumiany jako podstawa wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego, został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP przez Trybunał Konstytucyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszcza się wznowienie postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
u.k.p. art. 102 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Zgodnie z tą regulacją starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1
Podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 102 ust. 1d lub art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Informację o takim naruszeniu sporządza i niezwłocznie przekazuje staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
Rozporządzenie z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 21 § 2
Błąd pomiaru dla prędkości powyżej 100 km/h wynosi +/- 3% wartości mierzonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające podstawy do stwierdzenia przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h z uwagi na nieuwzględnienie błędu pomiarowego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji.
Godne uwagi sformułowania
organ nie jest zobligowany i uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą sporządzenia informacji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa. jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie na nią sankcja. pojęcie "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. należy rozumieć w sposób zobiektywizowany - to jest w ten sposób, że samo wystąpienie jednej z przesłanek wznowienia postępowania jest równoznaczne z naruszeniem prawa i uzasadnia uchylenie decyzji. brak jednoznacznej pewności, jaką dokładnie wartość miało przekroczenie. organ powinien mieć pewność przed wydaniem decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., że do przekroczenia prędkości o 51 km/h doszło.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący
Andrzej Nikiforów
sprawozdawca
Kamila Paszowska-Wojnar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy organ nie ustalił jednoznacznie przekroczenia prędkości i nie uwzględnił możliwości kwestionowania pomiaru przez kierującego, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatrzymaniem prawa jazdy na podstawie informacji o przekroczeniu prędkości i wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 4/21. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie nie ma wątpliwości co do pomiaru lub nie zapadł wyrok TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości, ale kluczowe jest tu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zmieniło zasady gry i pokazało, że organy nie mogą działać 'automatycznie'. Pokazuje to, jak ważne jest prawo do obrony i kwestionowania dowodów.
“Prawo jazdy zatrzymane przez pomyłkę? Sąd uchyla decyzję po wyroku Trybunału Konstytucyjnego!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 744/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Nikiforów /sprawozdawca/ Anetta Chołuj /przewodniczący/ Kamila Paszowska-Wojnar Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II GZ 301/23 - Postanowienie NSA z 2023-08-31 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1268 art. 102 ust.1 pkt 4 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Kamila Paszowska-Wojnar, , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 lipca 2022 r. nr SKO 4162/63/2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Dzierżoniowskiego z dnia 9 czerwca 2022 r. nr KT.5430.3258.01.8.2022.3; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z 23 sierpnia 2022 r. D. P. (skarżący, strona skarżąca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (organ, Kolegium, SKO) z 27 lipca 2022 r. nr SKO 4162/63/2022, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Dzierżoniowskiego z 9 czerwca 2022 r. nr KT.5430.3258.01.8.2022.3 o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego na okres trzech miesięcy. Jak wynika, ze stanu faktycznego sprawy, postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Starostę Dzierżoniowskiego na podstawie zawiadomienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 7 kwietnia 2022 r. informującego, że skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Decyzją z 9 czerwca 2022 r. Starosta Dzierżoniowski orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy stronie skarżącej na okres trzech miesięcy. Pismem z 20 czerwca 2022 r. strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji, zarzucając naruszenie art. 80 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że zaistniały przesłanki do uznania, ze skarżący przekroczył maksymalną dopuszczalną prędkość na drodze publicznej o więcej niż 50 km/h, podczas gdy skarżący jechał o 51 km/h ponad prędkość dopuszczalną (czyli zatrzymanie prawa jazdy warunkowane jest stwierdzeniem przekroczenia prędkości o 1 km/h) podczas gdy wartość błędów granicznych dopuszczalnych wskazania prędkości przyrządu przy zatwierdzeniu typu, legalizacji pierwotnej oraz legalizacji ponownej w warunkach odniesienia wynoszą +/- 1 km/h dla prędkości do 100 km/h, +/- -1 % wartości mierzonej dla prędkości powyżej 100 km/h, a wartości mierzonej dla prędkości powyżej 100 km/h a w znamionowych warunkach użytkowania +/- 3km/h dla prędkości do 100 km/h oraz +/- 3% wartości mierzonej dla prędkości powyżej 100 km/h. Po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją z 27 lipca 2022 r. Kolegium podzieliło stanowisko Starosty Dzierżoniowskiego. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h. Kolegium zwróciło uwagę, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń faktycznych dotyczących przekroczenia prędkości. Z woli ustawodawcy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego (art 76 § 1 k.p.a.), stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu pomiaru prędkości, czy rodzaju urządzeń do tego służących. Organ stoi na stanowisku, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie powinien mieć zastosowana w sprawie, gdyż — zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18 — prawomocne rozstrzygniecie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm. dalej: u.k.p.) oraz art. 80, art. k.p.a. Strona skarżąca zażądała: 1) uchylenia decyzji obu organów, 2) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 3) zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku I Prezes SN , 4) zwrócenia się do Głównego Inspektoratu Drogowego o udzielenie informacji, czy przy ustalaniu wartości pomiaru prędkości pojazdy kierowanego przez skarżącego uwzględniono błąd pomiarowy oraz 5) zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego – według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nie przyznała się do popełnienia zarzuconego mu czynu albowiem – jak wynika z dokumentacji zebranej przez GITD – przekroczyła dozwoloną prędkość dokładnie o 51 km/h, a zatem o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy decydować ma przekroczenie normy prędkości poruszania się po drodze publicznej o dokładnie 1 km/h. W dalszej części uzasadnienia powołała się na naruszenie prawa materialnego przez organ mające istotny wpływ na wynik sprawy polega na niezastosowaniu § 21 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Strona utrzymała, że niezastosowanie tych przepisów doprowadziło do błędnego przyjęcia, że pomiar był dokładny w stopniu wystarczającym do wskazania, że przekroczenie prędkości wynosiło więcej niż o 50 km/h. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 1c, 1d i 1 da u.k.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997 Nr 78 poz. 483; dalej: Konstytucja) sądy administracyjne razem z Sądem Najwyższym, sądami powszechnymi i sądami wojskowymi sprawują wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do art. 184 Konstytucji Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej, zaś zgodnie z art. 176 ust. 2 Konstytucji ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny zatem rozstrzygając sprawę dokonuje jej wcześniejszej oceny z punktu widzenia legalności, czyli zgodności postępowania administracyjnego oraz wydanego w nim aktu i zastosowania w nim przepisów pod kątem zgodności z prawem. Z kolei w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). Wskazać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z 7 kwietnia 2022 r. poinformował Starostę Dzierżoniowskiego, że w dniu 25 października 2021 r. strona skarżąca kierując pojazdem przekroczyła w obszarze zabudowanym dozwoloną prędkość o 51 km/h. Na skutek tej informacji Starosta, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268) – dalej; u.k.p., wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Postępowanie zakończył decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy utrzymaną w mocy przez decyzję SKO. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzające rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c, ust. 1e u.k.p. Zgodnie z tą regulacją starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c stanowiąc, że decyzję wydaje się na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Jeżeli zaś w chwili wydawania decyzji, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji (ust. 1e). Jak natomiast wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), podstawą wydania decyzji, o której mowa w m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, jest informacja o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 102 ust. 1d lub art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Informację o takim naruszeniu sporządza i niezwłocznie przekazuje staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia ( art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. ustawy). Konsekwentnie też organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji powołał przepis art. 102 ust. 1 pkt 4, u.k.p. i stwierdził, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o 51 km/h, czyli więcej niż 50 km/h. Zatem po otrzymaniu informacji od Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydał ww. decyzję Na tle tych regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto stanowisko, zaakceptowane następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18, o związanym charakterze decyzji wydawanej przez starostę na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Z brzmienia przepisu, zgodnie z którym starosta "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wywiedziono, że organ ten jest zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji, a rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie są pozostawione do uznania organu, który w związku z powyższym nie jest zobligowany i uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą sporządzenia informacji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W realiach przedmiotowej sprawy najistotniejsze jednak pozostaje, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 - po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o zbadanie zgodności: art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 1c, ust. 1d i ust. 1da ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268, ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji - orzekł, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał przychylił się do stanowiska prezentowanego m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, iż zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4. Strona nie powinna być pozbawiona możliwości przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie na nią sankcja. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził konieczność uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b w zw. z art. 135 p.p.s.a. wydanych w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjnym orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 "ziściła się" przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że dopuszcza się wznowienie postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jak wykazano wyżej, sytuacja taka niewątpliwie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zatem pomimo tego, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji organom nie można skutecznie przypisać naruszenia przepisów postępowania, ani prawa materialnego, jakie zarzuca im skarżący, zaistnienie podstawy wznowieniowej z 145 a § 1 k.p.a. po wydaniu zaskarżonej decyzji, obligowało Sąd do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. Jak wskazano na wstępie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie odnośnie wykładni wskazanego przepisu podziela prezentowane w orzecznictwie oraz w piśmiennictwie stanowisko, że pojęcie "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. należy rozumieć w sposób zobiektywizowany - to jest w ten sposób, że samo wystąpienie jednej z przesłanek wznowienia postępowania jest równoznaczne z naruszeniem prawa i uzasadnia uchylenie decyzji (por. min. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt I FSK 511/06 oraz z dnia 11 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 591/11, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 958/07, wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 263/14). Nie musi być to zatem przesłanka wznowienia postępowania równoznaczna z naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej. Odnotować należy, że w orzecznictwie wyrażane jest także stanowisko przeciwne, gdzie cześć składów orzekających przyjmuje, że uchylenie decyzji jest możliwe jedynie wówczas, gdy zaistnieje jedna z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego równoznaczna z naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04, z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 518/05, z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 96/10, z dnia 6 listopada 2011 r. sygn. akt I GSK 284/09). Tego stanowiska Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela. Wyjaśnienia wymaga, że przyjmując za własne pierwsze ze wskazanych wyżej stanowisk, tut. Sąd uwzględnił szczególne realia przedmiotowej sprawy oraz przede wszystkim fakt, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, mają bezpośredni wpływ na treść decyzji. Winny zatem podlegać uwzględnieniu z urzędu przez sąd administracyjny nawet wówczas, gdy orzeczenie to zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd dostrzegł jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak również sądowego do dnia rozprawy podnosił, że informacja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 7 kwietnia 2022 r. nie odzwierciedla stanu rzeczywistego i kwestionował, że faktycznie dopuścił się naruszenia prawa polegającego na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h na terenie zabudowanym. Obydwa organy pominęły zatem, że skarżący zakwestionował prawidłowość pomiaru prędkości. Sąd zauważa, że z przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wynika obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale tylko wtedy jeżeli prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada hipotezie tej normy, czyli kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W sytuacji, kiedy kierujący pojazdem kwestionuje fakt popełnienia spornego wykroczenia, orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy nie może być wydane jedynie w oparciu o przekazaną staroście informację Policji (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 842/22). Wymaga podkreślenia, że z informacji Głównego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że kierujący poruszał się z prędkością 101 km/h. Informacja przekazana Staroście nie wskazuje jednak faktycznej, rzeczywistej prędkości poruszania się, bo nie uwzględnia błędu pomiaru, który zgodnie z § 21 pkt 2 lit. b powołanego w skardze rozporządzenia wynosi +/- 3% wartości mierzonej - dla prędkości powyżej 100 km/h. Zatem w rozpatrywanym przypadku prędkość mierzona na drodze - w obszarze zabudowanym ustalona na 101 km/h może zawierać błąd pomiaru o wartości +/- 3, 03 km/h, czyli zmierzona prędkość mogła wynosić (w zaokrągleniu) od 98 - 104 km/h. W tej sytuacji stwierdzić można, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej prędkości o wartości od 48 do 54 km/h, ale brak jednoznacznej pewności, jaką dokładnie wartość miało przekroczenie. W ocenie Sądu – w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. - organ powinien mieć pewność przed wydaniem decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., że do przekroczenia prędkości o 51 km/h doszło. W przeciwnym razie powinien podjąć czynności w kierunku ustalenia, czy można stwierdzić w sposób jednoznaczny, że przekroczenie nastąpiło. Skarżący poinformował obydwa organy, że odmówił przyjęcia mandatu, gdyż kwestionuje poprawność urządzeń pomiarowych. Kierujący pojazdem, który kwestionuje fakt popełnienia takiego naruszenia, ma możliwość dowodzić swoich racji w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby takie postępowanie się toczyło. Zatem dopiero poczynienie przez organ ustaleń w tym zakresie dawałoby mu podstawę do wydania decyzji w sprawie. Sąd nadmienia, że nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na skierowane do Trybunału Konstytucyjnego sprawy o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 1c, 1d i 1 da u.k.p., ponieważ sąd administracyjny jest uprawniony do samodzielnej odmowy zastosowania przepisu ustawy pozostającego w oczywistej sprzeczności z Konstytucją RP. Ponadto jak wynika z uzasadnienia niniejszego wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się na tle ww. zagadnienia wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21, które to rozstrzygnięcie Sąd uwzględnił. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI