III SA/Wr 539/22

III SA/Wr 539/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 978
art. 18
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca), Protokolant referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr SKO 4162/36/2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B. oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Z. D. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ) z dnia 1 kwietnia 2022 r. (nr SKO 4162/36/2022) utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 19 stycznia 2022 r. (nr SKO 4162/94/2021) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r. (nr BK.5430.180.2018).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że objętą postępowaniem nadzwyczajnym decyzją z dnia 2 maja 2018 r. Prezydent Miasta Wałbrzycha – działając na podstawie art. 103 ust. 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.), dalej jako: u.k.p. – cofnął skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznym kategorii B w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Przedmiotowa decyzja, skierowana do skarżącego na adres w W. przy "ul.[...]", pozostała w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z uwagi na brak podjęcia przesyłki pocztowej w terminie.
Wnioskiem z dnia 27 października 2021 r. skarżący – działający przez profesjonalnego pełnomocnika – zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r., wskazując jako jej kwalifikowaną wadę art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej jako: k.p.a., to jest uznając, że wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.
Uzasadniając swoje stanowisko, strona podniosła, że choć jest zameldowana w W. przy "ul. [...]", to pod wskazanym adresem nie mieszka od wielu lat. Skarżący podał, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 26 września 2013 r. jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...] położonej w miejscowości D. (gmina Walim) przy "ul. [...]". Wobec tego uznał, że logicznym jest, iż dom ten zakupił w celu zamieszkania, co rzeczywiście uczynił. Na tej podstawie skarżący wywiódł, że Prezydent Miasta Wałbrzycha nie był organem właściwym do wydania przedmiotowej decyzji; był nim bowiem Starosta Wałbrzyski.
Po przeprowadzeniu postępowania w trybie nadzwyczajnym, SKO, decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r. (nr SKO 4162/94/2021), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r., z kolei na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. (nr SKO 4162/36/2022), utrzymało decyzję wydaną w pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał na podstawie akt kierowcy, że decyzją z dnia 9 czerwca 1989 r. Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu Z. D., zamieszkały w W. przy "ul.[...]", otrzymał prawo jazdy kat. B. Wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2004 r. skarżący, zamieszkały w W. przy "ul. [...]", wystąpił do Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu o wydanie prawa jazdy kat. B+E. Z kolei wnioskiem z dnia 9 lutego 2007 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu o wymianę dokumentu prawa jazdy kat. B. W dniu 12 lutego 2007 r. Starosta Wałbrzyski wydał Z. D. prawo jazdy kat. B nr [...], na blankiecie którego w poz. 8 został wskazany adres zamieszkania w W. przy "ul.[...]".
Ponadto, z metryki karty kierowcy skarżącego oraz wykazu dokumentów przekazanych przez Starostę Wałbrzyskiego Prezydentowi Miasta Wałbrzycha wynika, że Z. D. zamieszkuje w W. przy "ul.[...]" oraz nie informował Starosty Wałbrzyskiego o zmianie adresu zamieszkania.
W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że teczka kierowcy została przyjęta ze Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu w dniu 22 lutego 2017 r. w związku z tym, że jedynym wskazanym w systemie informatycznym i we wniosku adresem był W., "ul.[...]". Korespondencja, która wpłynęła do Biura Komunikacji z Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, wskazywała adres wałbrzyski kierowcy. Także we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, który wpłynął w dniu 19 grudnia 2017 r. o skierowanie Z. D. na sprawdzenie kwalifikacji, wskazany został adres w W., "ul. [...]".
Organ argumentował, że do dnia wydania decyzji stanowiącej przedmiot postępowania nadzwyczajnego, skarżący nie poinformował starostę o zmianie adresu zamieszkania, choć w myśl art. 18 u.k.p. kierowca zobowiązany jest powiadomić organ o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w prawie jazdy w terminie 30 dni od dnia zaistnienia zdarzenia. Wobec tych faktów, po weryfikacji danych zawartych w systemie centralnej ewidencji kierowców, którymi dysponuje organ, korespondencja skierowana została pod wskazany w systemie adres. W toku postępowania Prezydent Miasta Wałbrzycha wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu zostało odebrane przez dorosłego domownika w dniu 3 stycznia 2018 r., a więc zgodnie z art. 43 k.p.a. zostało uznane za doręczone. W związku z tym, wobec braku informacji o zmianie miejsca zamieszkania, przedmiotowa decyzja została uznana za skutecznie doręczoną. Adres wskazany we wniosku składanym przez zainteresowanego jest dla tutejszego organu właściwy do momentu jego zmiany również przez zainteresowanego.
SKO w toku postępowania przeprowadziło także postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustaliło, że w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu pod sygn. akt III K 698/18 skarżący odebrał wezwanie w W. pod adresem przy "ul. [...]", natomiast w sprawach o sygn. akt III K 1631/18 i III K 804/17 skarżący brał czynny udział w rozprawach i był obecny na ogłoszeniu wyroku w sprawie III K 1631/18. Dalej Sąd poinformował, że skarżący wskazywał następujące adresy, pod którymi odbierał korespondencję: "ul. [...]" lub "ul. [...]". Pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy poinformował natomiast, że w sprawie o sygn. akt Ii W 128/17 pisma kierowane były na adres wskazany przez skarżącego w W. przy "ul. [...]" i pod tym adresem osobiście je odbierał.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r., organ wskazał, że skarżący, choć ciążył na nim prawny obowiązek, nie poinformował organu o zmianie miejsca zamieszkania. Zatem w oparciu o zasób dokumentów będących w posiadaniu Prezydenta Miasta Wałbrzycha, z których wynikało, że skarżący miał miejsce zamieszkania w Wałbrzychu, organem właściwym w oparciu o art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. był Prezydent Miasta Wałbrzycha. Właściwość tę nie zakwestionował skarżący po otrzymaniu pisma-zawiadomienia z dnia 27 grudnia 2017 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 27 grudnia 2017 r. o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które to zawiadomienia miało miejsce pod adresem w W. przy "ul. [...]". Ten stan rzeczy potwierdziły informacje Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, z których wynika, że Z. D. w czasie toczących się postępowań sądowych z jego czynnym udziałem, mieszkał w W. pod adresem "ul. [...]" i "ul. [...]".
Organ zwrócił także uwagę, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący jest zameldowany w W. przy "ul.[...]", to jednak pod wskazanym adresem nie mieszka od wielu lat. Stwierdzenie to nie znalazło w ocenie organu uzasadnienia faktycznego w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
SKO, zestawiając twierdzenia i dowody strony z ustaleniami poczynionymi na podstawie akt kierowcy oraz w toku postępowania nadzwyczajnego, uznało, że w dacie wydania decyzji, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, skarżący mieszkał w W. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona powołała się na swój wpis do CEiDG, z którego wynika, że adres prowadzenia działalności gospodarczej i adres do doręczeń to "ul. [...]" oraz wskazany jest adres w D., a nie ma adresu przy "ul. [...]". Wynika z tego dokumentu, że adres w D. to dodatkowe stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Zdaniem organu, z wpisu w ewidencji nie wynika, aby którykolwiek z miejsc wykonywania działalności gospodarczej był miejscem zamieszkania.
Organ argumentował również w oparciu o dowody przedstawione przez stronę (tj. akt własności nieruchomości zabudowanej w D., decyzja organu podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości oraz faktury za energię dostarczaną do tej nieruchomości), że brak jest podstaw do uznania, iż w dacie wydania decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, skarżący miał miejsce zamieszkania poza miastem W., a konkretnie, że mieszkał wówczas w D. Nabycie własności rodzi ustawowy obowiązek podatkowy od nieruchomości, niezależnie od faktu w niej zamieszkania, zaś podłączenie energii do niej nie dowodzi faktu zamieszkiwania w nieruchomości.
Odnoszą się natomiast do wniosku dowodowego o przesłuchanie strony, organ wyjaśnił, że skoro wniosek o stwierdzenie nieważności zawiera pełną argumentację faktyczną i prawną, to w przedmiotowym postępowaniu przesłuchanie strony nie było uzasadnione.
Na tej podstawie uznał, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r.
W skardze na powyższą decyzję SKO skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja z dnia 2 maja 2018 r. (nr BK.5430.180.2018) o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznym w zakresie prawa jazdy kategorii B została wydana przez organ właściwy, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, iż Prezydent Miasta Wałbrzycha nie był organem właściwym do jej wydania, w związku z tym decyzja jest nieważna;
2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 78 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 75 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie zawnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania strony, podczas gdy we wniosku o stwierdzenie nieważności złożono wniosek o przesłuchanie strony na istotną okoliczność miejsca zamieszkania;
3) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i bezzasadne przyjęcie, że strona mieszka w W. przy "ul. [...]", podczas gdy w świetle zasad współżycia społecznego oraz logicznego rozumowania, w świetle przedłożonych dokumentów oczywistym jest, iż strona mieszka od 2013 r. w D. przy "ul.[...]".
W oparciu o te zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r. (nr BK.5430.180.2018). Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą.
Na wstępie Sąd wskazuje, że istotą postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania i czy nie zawiera wad powodujących jej nieważność. Ocena te jest dokonywana zasadniczo przez pryzmat akt postępowania zwykłego, jednakże ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2022/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 726/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt I OSK 689/15 - te i kolejne powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Biorąc natomiast pod uwagę, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej (por. powołany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2022/15).
Biorąc pod uwagę, że zainicjowane przez skarżącego postępowanie nadzwyczajne zmierzało do oceny, czy decyzja Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r. dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., wskazaną jako wyłączną podstawę wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Konsekwencją naruszenia przepisów o właściwości podczas wydawania decyzji administracyjnej jest jej nieważność, o czym rozstrzyga przywołany już art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Na tle powołanego przepisu przyjmuje się, że nie wprowadza on żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 2550/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1637/19 ).
Także w literaturze wskazuje się, że podstawą stwierdzenia nieważności jest jakiekolwiek (każde) naruszenie przepisów wyznaczających właściwość organów orzekających w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od zakresu, stopnia naruszenia, oraz prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia (por. M. Kamiński w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Krawiec, M. Kamiński, T. Kiełkowski, Postępowanie administracyjne, LexisNexis, 2013 r., wyd. 1, str. 468).
Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie o istnieniu kwalifikowanej wady prawnej decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie następuje w oderwaniu od konkretnych okoliczności faktycznych, w szczególności odnoszących się do stanu świadomości organu orzekającego co do miejsca zamieszkania strony postępowania, a także realizacji przez nią prawnych obowiązków związanych z aktualizacją danych adresowych w rejestrach publicznych.
Po analizie sprawy Sąd doszedł do przekonania, że okoliczności istniejące w dacie wydania przez Prezydenta Miasta Wałbrzycha decyzji w dniu 2 maja 2018 r. nie pozawalały na kategoryczne stwierdzenie, że organ ten (jako prezydent miasta na prawach powiatu) nie był właściwy w sprawie ustawowo zastrzeżonej do kompetencji starosty.
Z treści art. 103 ust. 1 lit. d u.k.p., który stanowił podstawę prawną kontrolowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji, wynika, że decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydaje starosta. Stosownie natomiast do art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868 z późn. zm.) prezydent miasta na prawach powiatu (a taki status prawny posiada Wałbrzych) ma uprawnienia do działania także jako organ powiatu, tj. starosta.
Obowiązujące w dacie orzekania przez Prezydenta Miasta Wałbrzycha, jak również aktualnie przepisy nie wskazują wprost sposobu ustalania właściwości miejscowej organu właściwego do rozpatrzenia sprawy tego rodzaju, co oznacza, że zastosowanie znajdą ogólne zasady z zawarte w przepisach k.p.a.
Właściwość miejscową starosty (prezydenta miasta) ustalić zatem należało według art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., co polega na uwzględnieniu miejsca zamieszkania w kraju osoby posiadającej prawo jazdy, a w razie braku miejsca zamieszkania w kraju - miejsce jej pobytu; jeżeli nie ma zaś w kraju miejsca zamieszkania lub pobytu - właściwość starosty ustalić należy według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju. Dopiero, gdy nie można ustalić organu właściwego na podstawie tych kryteriów sięgnąć trzeba do regulacji art. 21 § 2 k.p.a.
Dokonując oceny, czy w rozpoznawanej sprawie decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wydał organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego w chwili załatwiania sprawy administracyjnej, organ prawidłowo uwzględnił fakt, że skarżący, jako osoba posiadająca prawo jazdy stwierdzające uprawnienie do kierowania pojazdami określonej w tym dokumencie kategorii, obowiązany był zawiadomić właściwy organ m.in. o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w wydanym prawie jazdy - i to w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.
Z przepisu art. 18 ust. 1 u.k.p. wynika, że osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych (a więc także zmiany adresu zamieszkania), w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Co prawda ustawodawca nie obwarował tego obowiązku sankcją w postaci uznania za skuteczne doręczenia korespondencji pod dotychczasowy adres. Tym niemniej skoro obowiązkiem osoby posiadającej prawo jazdy jest podanie aktualnego adresu zamieszkania, wymagającego odnotowywania w ewidencji kierowców (art. 100b ust. ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.) i informowanie o zmianach w tym zakresie - to nie można z góry przyjąć, że informacje adresowe podane w prawie jazdy nie są prawdziwe, nie odpowiadają stanowi faktycznemu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 145/16).
Sąd wskazuje, że adres zamieszkania posiadacza był ówcześnie zamieszczany na dokumencie prawa jazdy. W stanie prawnym wówczas obowiązującym zakres danych ujawnianych w dokumencie wynikał z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 702 z późn. zm.).
Dopiero począwszy od dnia 4 marca 2019 r., tj. wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 lutego 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 406), prawodawca zrezygnował z umieszczania adres zamieszkania w dokumencie prawa jazdy, a zatem od tej daty wynikający z powołanego art. 18 ust. 1 u.k.p. obowiązek jego aktualizacji ustał. Należy mieć jednak na względzie, że otrzymanie nieaktualnego adresu zamieszkania w ewidencji kierowców może pociągać za sobą negatywne konsekwencje dla kierowcy.
Bezspornie zatem skarżący, jeżeli zmieniłby uwidocznione na dokumencie prawa jazdy lub w centralnej ewidencji kierowców miejsce zamieszkania, obowiązany byłby w wyznaczonym terminie zawiadomić o tym fakcie organ, czego jednak nie uczynił.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że tożsamy z zawartym w centralnej ewidencji kierowców oraz dokumencie prawa jazdy adres zamieszkania skarżącego wskazany został także w ewidencji ludności jako adres zameldowania, co przyznał zresztą wielokrotnie sam skarżący.
Jak wynika z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657 z późn. zm.), dalej jako: u.e.l., obowiązek meldunkowy obywateli polskich przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej polega m.in. na zameldowaniu oraz wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Co do zasady, zameldowanie jest powiązane z zamieszkiwaniem. W myśl bowiem art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Wskazać także należy, że ustawodawca określił terminu dochowania obowiązku meldunkowego, wskazując w art. 27 ust. 1 w zw. z art. 24 u.e.l., że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.
Choć zameldowanie, jako należące do kategorii pojęć prawa administracyjnego, stwierdza fakt przebywania osoby w określonym miejscu, nie przesądza o miejscu zamieszkania, może być jednak traktowane jako wskazówka dla oceny, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki określone w art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 330/11; także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1970 r., sygn. akt I CR 208/69, opubl. w OSN z 1971 r., nr 2, poz. 37 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Wynika z powyższego, że zameldowanie może być zatem elementem pomocnym przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby.
Skoro więc skarżący nie dokonał zmiany adresu zamieszkania w odpowiednich rejestrach publicznych, to nie może domagać się zniesienia powstałych z tego tytułu niekorzystnych dla siebie skutków prawnych, skoro organ nie dysponował nigdy adresem, na który skarżący się aktualnie powołuje.
Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeżeli strona sama zdecydowała, że korespondencję będzie odbierać pod adresem, w którym nie zamieszkuje i wskazuje to miejsce dla potrzeb ewidencji kierowców, jak też ewidencji ludności, należy uznać, iż ów adres jest "mieszkaniem", o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 145/16).
Poza tym, jak zasadnie odnotowało SKO, adres w W. przy "ul. [...]" był wykorzystywany do doręczania przez Prezydenta Miasta Wałbrzycha korespondencji w postępowaniach prowadzonych z udziałem skarżącego dotyczących jego uprawnień do kierowania pojazdami. Z akt administracyjnych wynika, że po otrzymaniu m.in. decyzji z dnia 27 grudnia 2017 r. (nr BK.5430.11034.2017) o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z nieprzedstawieniem orzeczenia psychologicznego oraz decyzji z dnia 29 grudnia 2017 r. (nr BK.5430.1168.2017) o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które to doręczenia były dokonywane pod adresem w W. przy "ul. [...]" w formie doręczeń zastępczych w trybie art. 43 k.p.a., skarżący nie kwestionował dokonywanych pod tym adresem doręczeń.
Istotne jest również, że w okresie wydawania przedmiotowej decyzji przez Prezydenta Miasta Wałbrzycha, skarżący podawał na użytek prowadzonych postępowań karnych zarówno adres zamieszkania przy "ul. [...]" i "ul. [...]", oba jednakże w W. Nie wskazywał natomiast adresu w D., na który aktualnie się powołuje jako jego adres zamieszkania także w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, potwierdza zatem słuszność stanowiska SKO o braku podstaw do podważenia właściwości organu pierwszej instancji w dacie orzekania.
Nie okazała się również uzasadniona argumentacja skarżącego opierająca się na znaczeniu danych skarżącego jako przedsiębiorcy ujawnionych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) w kontekście ustalenia jego adresu zamieszkania.
Przede wszystkim Sąd wskazuje, że CEiDG nie ujawnia adresu zamieszkania. Nie sposób więc wyprowadzać domniemania jak to czyni skarżący w treści skargi, zgodnie z którym wskazany w ewidencji dodatkowy adres prowadzenia działalności gospodarczej jest tożsamy z adresem zamieszkania przedsiębiorcy. Przemawia za tym, po pierwsze, sposób definiowania dodatkowego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej jako takiego, w którym wykonywana jest działalność w celu osiągnięcia przychodu (np. filie, odziały, magazyny czy punkty przyjmowania zleceń), a także fakt, że obligatoryjnym elementem wniosku o wpis do CEiDG jest adres zamieszkania wnioskodawcy, który nie jest jednak ujawniany publicznie.
Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r. (nr BK.5430.180.2018) nie można postawić zarzutu wydania z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej (art. 21 § 1 pkt 3 w zw. z art. 19 k.p.a.) w sytuacji, gdy organ miał podstawy do uznania, iż skarżący przebywa pod adresem wynikającym z rejestrów publicznych.
Okoliczność, że skarżący posługiwał się adresem, pod którym już nie mieszkał i nie dokonał należnej aktualizacji danych w stosownych ewidencjach, nie może skutkować uznaniem, że po stronie organu doszło do naruszenia prawa. Posługując się tym adresem, skarżący powinien liczyć się z tym, że może być na ten adres kierowana korespondencja urzędowa. Podkreślić należy, że przyjęcie za uprawnione rozumowania strony skarżącej, powodowałoby brak pewności prawa i obawę istotnych nadużyć.
Sąd nie dopatrzył się również sygnalizowanych w skardze naruszeń przepisów postępowania, w szczególności art. 78 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 75 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie zawnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania strony.
Przede wszystkim należy przypomnieć, że w postępowaniu nadzwyczajnym co do zasady organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, opierając się na zgromadzonym dotychczas materiale dowodowym, w oparciu o który następuje ocena zgłoszonej wadliwości rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 3768/17).
Skoro analiza zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń, a dokonana ocena dowodów zebranych w sprawie jest prawidłowa, to organ zasadnie uznał, że żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony dla wyjaśnienia okoliczności już dostatecznie ustalonych nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zgromadzone przez organ dowody były wystarczające dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu dalsze prowadzenie postępowania dowodowego przez dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony byłoby nieracjonalne i niecelowe w świetle zasad ekonomiki oraz szybkości i prostoty postępowania, określonej w art. 12 k.p.a.
Sąd zwraca ponadto uwagę, że wniosek dowodowy strony postępowania powinien zawierać szczegółowe i skonkretyzowane wskazanie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, które mają zostać udowodnione, a także źródło lub źródła tego rodzaju ustaleń faktycznych. Tylko tak skonkretyzowana treść wniosku dowodowego strony pozwala organowi na prawidłowe wykonanie kompetencji zgodnie z zasadami określonymi w art. 78 k.p.a.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie wniosek o przesłuchanie strony umieszczony został w treści wniosku o stwierdzenie nieważności pośród wymienionych przez stronę załączników, bez wyjaśnienia, jaka szczegółowa okoliczność winna być za jego pomocą wyjaśniona. Ma to o tyle znaczenia, że już w samym podaniu, a następnie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący przywołał wszelkie okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają przekonanie o wadliwości podjętej przez Prezydenta Miasta Wałbrzycha decyzji oraz przedstawił na te okoliczności stosowne dowody. Już zatem z tej przyczyny nie było celowe przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu.
Końcowo należy wskazać, że w treści skargi skarżący nie uzasadnił w sposób przekonujący powołanej wadliwości decyzji SKO, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że wniosek ten zmierzał do ustalenia jego miejsca zamieszkania.
W konkluzji Sąd stwierdza, że organ w sposób prawidłowy uznał, iż powołane przez stronę skarżącą okoliczności nie wypełniają przesłanki nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., skutkującej koniecznością stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 2 maja 2018 r. (nr BK.5430.180.2018).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.