III SA/Wr 536/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-09-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdykategoria Czatrzymanie prawa jazdyprokuratorpostępowanie karnezakaz prowadzenia pojazdówustawa o kierujących pojazdamiKodeks postępowania administracyjnegokontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C, uznając, że zatrzymanie prawa jazdy przez prokuratora nie jest równoznaczne z zakazem prowadzenia pojazdów w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego.

Skarżący K.P.K. ubiegał się o wydanie prawa jazdy kategorii C. Wniosek został odrzucony przez Starostę, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponieważ skarżącemu wcześniej zatrzymano prawo jazdy kategorii AM i B przez prokuratora w związku z postępowaniem karnym. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że zatrzymanie prawa jazdy przez prokuratora nie stanowi prawomocnego zakazu prowadzenia pojazdów, który jest warunkiem odmowy wydania nowego uprawnienia.

Sprawa dotyczyła wniosku K.P.K. o wydanie prawa jazdy kategorii C. Starosta Lwówecki odmówił wydania prawa jazdy, powołując się na postanowienie prokuratora o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii AM i B w związku z prowadzonym postępowaniem karnym o czyn z art. 177 § 2 k.k. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że postanowienie prokuratora ma taki sam cel jak zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami, podstawą do odmowy wydania prawa jazdy jest prawomocny wyrok sądu orzekający zakaz prowadzenia pojazdów lub decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień lub zatrzymaniu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym nie spełnia tych kryteriów. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, zrównując postanowienie prokuratora z zakazem sądowym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także postanowienie SKO o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zatrzymanie prawa jazdy przez prokuratora nie jest równoznaczne z prawomocnym zakazem prowadzenia pojazdów orzeczonym przez sąd ani decyzją administracyjną o cofnięciu uprawnień, które są jedynymi podstawami do odmowy wydania prawa jazdy zgodnie z art. 12 ustawy o kierujących pojazdami.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami jasno określają przesłanki odmowy wydania prawa jazdy, którymi są prawomocny zakaz sądowy lub decyzja administracyjna. Postanowienie prokuratora o zatrzymaniu prawa jazdy w postępowaniu przygotowawczym nie spełnia tych wymogów, a jego utożsamianie z zakazem sądowym jest błędną wykładnią prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.k.p. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Prawo jazdy nie może być wydane m.in. osobie, wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, lub wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia lub zatrzymaniu prawa jazdy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub postępowania.

Pomocnicze

u.k.p. art. 12 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

u.k.p. art. 12 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D, w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

p.r.d. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Podstawa prawna postanowienia prokuratora o zatrzymaniu prawa jazdy.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MS art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

Podstawa śledztwa prowadzonego przeciwko skarżącemu.

k.k. art. 42

Kodeks karny

Środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.w. art. 29

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatrzymanie prawa jazdy przez prokuratora nie jest równoznaczne z prawomocnym zakazem prowadzenia pojazdów w rozumieniu ustawy o kierujących pojazdami. Brak podstaw prawnych do odmowy wydania prawa jazdy kategorii C na podstawie art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, gdy nie orzeczono prawomocnego zakazu prowadzenia pojazdów ani nie wydano decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień.

Odrzucone argumenty

Utrzymanie w mocy decyzji o odmowie wydania prawa jazdy na podstawie interpretacji, że postanowienie prokuratora o zatrzymaniu prawa jazdy jest równoznaczne z zakazem prowadzenia pojazdów.

Godne uwagi sformułowania

W stosunku do skarżącego nie został bowiem orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie została również wydana decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy. Wobec powyższego, skoro w sprawie nie było podstawy prawnej do odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C (uprawnienie takie nie wynika z art. 12 ustawy o kierujących pojazdami), to tym samym konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W demokratycznym państwie prawa organy administracji nie mogą podejmować działań, które będą osłabiać lub podważać skutki działania prokuratury i sądu.

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący

Anetta Chołuj

sędzia

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania prawa jazdy w sytuacji zatrzymania dokumentu przez prokuratora w związku z postępowaniem karnym. Zakres kontroli sądu administracyjnego nad postanowieniami o zawieszeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania prawa jazdy przez prokuratora, a nie prawomocnego zakazu sądowego czy decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotną różnicę między zatrzymaniem prawa jazdy przez prokuratora a zakazem prowadzenia pojazdów orzeczonym przez sąd, co ma kluczowe znaczenie dla osób ubiegających się o nowe uprawnienia. Pokazuje też, jak sądy administracyjne korygują błędne interpretacje organów.

Zatrzymali Ci prawo jazdy? Nie znaczy, że nie dostaniesz nowego! Sąd wyjaśnia różnicę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 536/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 12
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Anetta Chołuj, Anna Kuczyńska - Szczytkowska, (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi K.P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 21 czerwca 2021 r. nr SKO/41/RD-31/2021 w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr 1/2020 oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 16 lutego 2021 r. nr SKO/41/KPA-2/2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze na skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K. K. (dalej: skarżący) w dniu 1 kwietnia 2019 r. złożył do Starosty Lwóweckiego wniosek o wydanie prawa jazdy kat. C. Do wniosku dołączył m.in. orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne i kopię prawa jazdy z którego wynika, że posiada uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii AM i B.
W dniu 8 lipca 2020 r. do Starostwa Powiatowego w Lwówku Śląskim wpłynęło postanowienie Prokuratora Rejonowego w Lwówku Śląskim z 6 lipca 2020 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii AM i B. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Prokuratura Rejonowa w Lwówku Śląskim prowadzi śledztwo przeciwko skarżącemu podejrzanemu o czyn z art. 177 § 2 k.k. Postanowienie Prokuratora wydane zostało na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Postanowieniem z 14 grudnia 2020 r. (nr 001/2020) Starosta Lwówecki (dalej: Starosta, organ I instancji) zawiesił postępowanie w sprawie wydania prawa jazdy kat. C skarżącemu. W uzasadnieniu wskazał, że za przestępstwo zarzucane skarżącemu Sąd może orzec środek karny – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Rozstrzygnięcie Sądu będzie zatem wpływać na możliwość wydania prawa jazdy.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ odwoławczy) postanowieniem z 16 lutego 2021 r. (nr SKO/41/KPA-2/2021) uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwestia wpływu wydanego uprzednio przez prokuratora postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy kat. AM i B na ocenę żądania strony winna być rozstrzygnięta w toku postępowania administracyjnego, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r. (nr 1/2020, pismo nr: KD.5430.488.2021.AK) Starosta odmówił wydania K. K. prawa jazdy kat. C. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256). W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie Prokuratora o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Osoba, wobec której zostało wydane takie postanowienie, posiada zakaz poruszania się pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii objętej dokumentem prawa jazdy.
W odwołaniu od wyżej wskazanej decyzji skarżący podkreślił, że nie został wobec niego orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów, a postanowienie Prokuratora ogranicza się do zatrzymania prawa jazdy kat. AM i B i w świetle art. 39 Kodeksu karnego nie jest równoznaczne z zakazem prowadzenia pojazdów. W ocenie skarżącego nie zaistniała podstawa do odmowy wydania prawa jazdy z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Decyzją z 21 czerwca 2021 r. (nr SKO/41/RD-31/2021) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020, poz. 1268, dalej: ustawa o kierujących pojazdami), art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021, poz. 450, dalej: Prawo o ruchu drogowym). SKO podzieliło interpretację dokonaną przez Starostę odnośnie podstawy odmowy wydania stronie prawa jazdy kat. C wobec wydania w stosunku do kierującego postanowienia Prokuratora w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. AM, B w związku z toczącym się postępowaniem o czyn z art. 177 § 2 kodeksu karnego. Wskazało, że postanowienie Prokuratora zostało wydane na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodziło się ze skarżący, że w niniejszej sprawie nie orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego. Jednak w ocenie organu odwoławczego należy mieć na uwadze cel regulacji zawartej w art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, jakim jest zapobieżenie i wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. Kolegium stanęło na stanowisku, że wydanie przez Prokuratora postanowienia na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym odpowiada w swej istocie i ma taki sam cel, jakim jest zakaz prowadzenia pojazdów, orzeczony wyrokiem sądu. Za takim wnioskiem – w ocenie SKO - przemawia wykładnia celowościowa art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię skutkującą odmową wydania stronie skarżącej legalnie uzyskanego prawa jazdy kategorii C w sytuacji gdy nie doszło wcześniej do prawomocnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy tej kategorii.
- naruszenie art. 7a § 1 kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych powstałych w trakcie rozpoznawania sprawy z pominięciem zasady wykładni przepisów prawa na korzyść strony postępowania co ostatecznie w sposób istotny wpłynęło na treść decyzji.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Lwóweckiego z 12 kwietnia 2021 r. i nakazanie temu organowi wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że bezspornie skarżącemu zatrzymano prawo jazdy kat. AM postanowieniem Prokuratora z dnia 6 lipca 2020 r., a w dniach od 5 kwietnia 2019 r. do dnia 27 lipca 2020 r. skarżący odbył szkolenie kandydata na kierowcę kat. C, które ukończył uzyskując pozytywny wynik z egzaminu teoretycznego 5 sierpnia 2020 r. oraz w dniu 2 września 2020 r. z egzaminu praktycznego. Zauważył, że do dnia wniesienia skargi wobec skarżącego nie został orzeczony prawomocnym wyrokiem przewidziany przepisami Kodeksu karnego (art. 42 kk) oraz Kodeksu wykroczeń (art. 29 kw) środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Kolegium Odwoławcze w sposób całkowicie niezrozumiały zrównało charakter prawomocnego orzeczenia Sądu z postanowieniem Prokuratora wydanym w postępowaniu przygotowawczym.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. C.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem Prokuratora z dnia 6 lipca 2020 r. zostało zatrzymane skarżącemu prawo jazdy kategorii AM i B w związku z prowadzeniem śledztwa przeciwko skarżącemu podejrzanemu o czyn z art. 177 § 2 kodeksu karnego. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący, który odbył szkolenie kandydata na kierowcę kat. C zakończone pozytywnym wynikiem z egzaminu teoretycznego i praktycznego, złożył wniosek o wydanie mu prawa jazdy kategorii C. Organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie wniosku skarżącego, a następnie po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania przez organ II instancji, odmówił skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii C, które to rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez SKO.
W sprawie problem sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy osobie, której postanowieniem prokuratora zostało zatrzymane prawo jazdy kat. AM i B, może być wydane prawo jazdy kat. C w sytuacji uzyskania przez taką osobę przewidzianych prawem kwalifikacji.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie:
1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu;
3) w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji;
4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym;
5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia;
6) której prawo jazdy zostało wymienione w trybie art. 97 ust. 1 i 2;
7) która rozpoczęła w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, procedurę wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedurę wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.
Stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
W myśl art. 12 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii:
1) C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
2) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
W sprawie skarżący posiada uprawnienia kategorii AM i B. Prawo jazdy to zostało mu zatrzymanie przez prokuratora w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym o czyn z art. 177 § 2 kodeksu karnego. W sprawie nie mógł zatem znaleźć zastosowania ani art. 12 ust. 2, ani art. 12 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. W stosunku do skarżącego nie został bowiem orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie została również wydana decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji w dacie orzekania przez organy obu instancji nie było wynikających z przepisów prawa - których wykładnia językowa nie budzi wątpliwości - podstaw do odmowy wydania prawa jazdy kategorii C. Podstawą taką mogłoby być tylko prawomocne orzeczenie sądu lub decyzja administracyjna o zatrzymaniu prawa jazdy. Dopóki zatem nie ma prawomocnego wyroku sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w określonym zakresie i na określony okres to, nie ma formalnych podstaw do odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C.
Do sytuacji skarżącego, skoro prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, będzie mógł ewentualnie znaleźć zastosowanie art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, który zakazuje wydania prawa jazdy osobie, w stosunku do której prawomocnym wyrokiem sądu orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, a który to przepis stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kat. C w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B. Od tego zatem, czy wobec skarżącego orzeczony zostanie przez sąd prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B uzależniona będzie możliwość rozpoznania wniosku o wydanie prawa jazdy kat. C. Ocenie sądu w sprawie karnej podlegać będzie czyn skarżącego popełniony przed zdaniem przez niego egzaminu na kategorię C.
Wobec powyższego, skoro w sprawie nie było podstawy prawnej do odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C (uprawnienie takie nie wynika z art. 12 ustawy o kierujących pojazdami), to tym samym konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organy wydając decyzje o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C na podstawie art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami dopuściły się naruszenia prawa materialnego.
Należy przy tym podkreślić, że w demokratycznym państwie prawa organy administracji nie mogą podejmować działań, które będą osłabiać lub podważać skutki działania prokuratury i sądu. Zatrzymanie skarżącemu przez prokuratora prawa jazdy w związku z podejrzeniem popełnienia przez skarżącego czynu z art. 177 § 2 kodeksu karnego ma charakter prewencyjny i eliminuje z ruchu drogowego kierowcę, co do którego występuje podejrzenie stwarzania zagrożenia dla innych uczestników ruchu. W takiej sytuacji wydanie skarżącemu prawa jazdy kat. C i przyznanie uprawnienia do kierowania pojazdami tej kategorii, gdy nie może on kierować pojazdem kategorii B byłoby zupełnie niezrozumiałe. Dopiero rozstrzygnięcie sądu w sprawie karnej usunie niepewność co do możliwości wydania skarżącemu prawa jazdy kat C. (por. wyrok WSA w Łodzi z 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 111/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
W konsekwencji - w ocenie Sądu - w stanie faktycznym sprawy zasadne było zawieszenie podstępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a więc orzeczenia przez właściwy organ co do zakazu w zakresie kategorii B. Zachodziła zatem wskazana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C. W konsekwencji sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, została dokonana nie tylko w kontekście zarzutów skargi, którymi sąd administracyjny nie jest związany (stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), ale także obligowała Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego poza bezpośrednio zaskarżonymi decyzjami organów obu instancji, również postanowienia SKO z dnia 16 lutego 2021 r. (nr SKO/41/KPA-2/2021) uchylającego postanowienie Starosty Lwóweckiego o zawieszeniu postępowania. Objęcie wyrokowaniem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania w postępowaniu sądowym obejmującym kontrolę legalności decyzji kończącej postępowanie w sprawie wydania prawa jazdy kategorii C, wynika z faktu, że oba rodzaje orzeczeń wydane zostały w granicach jednej sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga, a konieczność wyeliminowania postanowienia SKO uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania, jest niezbędna dla usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zamieszczone w przepisie pojęcie "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym zatem granice materialne danej sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tak NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. II OSK 2370/11, CBOSA). Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonej decyzji, wraca do materialnego stosunku administracyjnoprawnego, który stanowił przesłankę wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji. W rezultacie to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 2905/21, CBOSA). W odniesieniu do kontrolowanego postępowania, postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego o wydanie mu prawa jazdy kategorii C nie były wcześniej objęte sądową kontrolą legalności (nie były przedmiotem skargi do sądu administracyjnego). Na przeszkodzie zatem w objęciu obecnym wyrokowaniem tych postanowień nie stoi powaga rzeczy osądzonej, a konieczność wyeliminowania postanowienia SKO uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania, jest niezbędna dla usunięcia naruszenia prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty postępowania złożyły się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i opłata skarbowa (17 zł).
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI