III SA/WR 51/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-02-16
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia zdrowotneleczenie transgranicznezwrot kosztówNFZWSAprawo UEdyrektywa 2011/24/UErozliczenia świadczeńtransport sanitarny

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę pacjenta na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, uznając prawidłowość wyliczenia kwoty zwrotu zgodnie z polskimi przepisami.

Skarżący domagał się zwrotu pełnych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w innym państwie UE, w tym kosztów transportu. Prezes NFZ ustalił zwrot w niższej kwocie, stosując zasady rozliczania świadczeń szpitalnych i ambulatoryjnych oraz odmawiając zwrotu kosztów transportu. Sąd administracyjny uznał decyzję organu za prawidłową, wskazując, że zwrot kosztów transgranicznych powinien odpowiadać kwocie finansowania tych świadczeń w Polsce, a transport sanitarny nie spełniał przesłanek do zwrotu.

Sprawa dotyczyła skargi pacjenta S. H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie ustalenia kwoty należnego zwrotu poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w innym państwie członkowskim UE. Skarżący domagał się zwrotu pełnej kwoty 3.016,60 zł, obejmującej koszty zabiegów medycznych oraz transportu sanitarnego. Prezes NFZ, opierając się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zarządzeniach NFZ, ustalił zwrot na kwotę 1.147,94 zł. Organ uzasadnił to zasadą rozliczania świadczeń szpitalnych według najwyżej wycenianej grupy zabiegów w ramach jednego pobytu oraz odmową zwrotu kosztów transportu z powodu niespełnienia wymogów prawnych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że każde świadczenie powinno być rozliczane odrębnie i w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że zwrot kosztów transgranicznych jest ograniczony do wysokości finansowania tych świadczeń w Polsce, zgodnie z dyrektywą UE i krajowymi przepisami. Stwierdzono, że organ prawidłowo zastosował zasadę rozliczania świadczeń szpitalnych według najwyżej wycenianej grupy oraz prawidłowo odmówił zwrotu kosztów transportu sanitarnego, gdyż nie zostały wykazane przesłanki do jego przyznania. Sąd uznał również, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a uzasadnienie decyzji umożliwiało kontrolę jej legalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w innym państwie członkowskim UE jest ograniczony do wysokości kwoty finansowania tych świadczeń w Polsce, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach oraz dyrektywą UE. Koszty transportu sanitarnego podlegają zwrotowi tylko w przypadku spełnienia określonych w prawie krajowym przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwrot kosztów transgranicznych powinien odpowiadać polskim stawkom finansowania, a zasada ta dotyczy również świadczeń szpitalnych rozliczanych według najwyżej wycenianej grupy. Koszty transportu sanitarnego nie podlegają zwrotowi, jeśli nie wykazano konieczności jego udzielenia zgodnie z przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG.

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 41 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa zasady bezpłatnego przejazdu środkami transportu sanitarnego do najbliższego podmiotu leczniczego i z powrotem w przypadkach konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia lub zachowania ciągłości leczenia.

u.ś.o.z. art. 5 § pkt 38

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Definiuje transport sanitarny jako świadczenie towarzyszące udzielanemu świadczeniu gwarantowanemu.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

u.ś.o.z. art. 42d § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku zróżnicowania wysokości kwot finansowania, podstawą zwrotu jest średnia ważona kwoty finansowania.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ art. § 26 pkt 1

W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup.

Zarządzenie Prezesa NFZ nr 182/2019/DSOZ art. § 2 pkt 29 lit. a

Pod pojęciem świadczenia specjalistycznego pierwszorazowego rozumie się m.in. podjęcie decyzji diagnostycznej, w tym skierowanie do szpitala.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r.

w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 r.

w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot kosztów transgranicznych powinien być ograniczony do wysokości finansowania tych świadczeń w Polsce. Transport sanitarny nie spełniał przesłanek do zwrotu kosztów. Świadczenia szpitalne udzielone w ramach jednego pobytu rozlicza się według najwyżej wycenianej grupy.

Odrzucone argumenty

Zwrot kosztów świadczeń powinien nastąpić w pełnej wysokości i odrębnie za każde wykonane świadczenie. Organ naruszył zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez błędną wykładnię przepisów.

Godne uwagi sformułowania

zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup nie było także podstaw do zwrotu kosztów transportu sanitarnego

Skład orzekający

Anetta Chołuj

przewodniczący

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Barbara Ciołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, w tym zasad rozliczania świadczeń szpitalnych i ambulatoryjnych oraz zwrotu kosztów transportu sanitarnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów krajowych implementujących dyrektywę UE i może wymagać analizy w kontekście zmian legislacyjnych lub orzecznictwa TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pacjentów w UE – zwrotu kosztów leczenia transgranicznego. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą, wyjaśnia kluczowe zasady stosowane przez NFZ.

Jakie są zasady zwrotu kosztów leczenia za granicą? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3016,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 51/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Barbara Ciołek
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 42c ust. 3 oraz  art. 42b ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 listopada 2021 r. nr 3267/2021/DT w przedmiocie ustalenia kwoty należnego zwrotu poniesionych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim UE oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. H. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ, organ) z dnia 16 listopada 2021 r. nr 3267/2021/DT ustalająca kwotę należnego zwrotu poniesionych przez stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielnych w dniu 22 lipca 2021 r. w innym państwie członkowskim UE – N. w wysokości 1.147,94 zł.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 42d ust.1 w związku z art. 42c ust. 3 oraz art. 42b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1285, ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.").
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu w dniu 22 lipca 2021 r. na terytorium N. – na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Do wniosku dołączył m.in:
1) oryginał faktury na kwotę 3.016,60zł, wystawionej 22 lipca 2021 r. przez lek. M. C. z placówki U., G., N., w języku [...] i polskim, za następujące usługi: [...] [...] (kwota 1.060), wycięcie [...] (kwota 1.216), operacja [...][...] (kwota 500 zł), porada specjalistyczna urologiczna [...] typ 1 (kwota 30,60 zł), oraz transport sanitarny "daleki" na odległość (tam i z powrotem) 121-400 km (kwota 210 zł);
2) potwierdzenie wykonania przelewu na kwotę 3.016,60 zł, stanowiącego płatność za wystawioną fakturę;
3) kartę informacyjną leczenia z 22 lipca 2021 r.,
4) umowę cesji wierzytelności przyszłej, którą strona zawarła z M. C. Przedmiotem umowy jest wierzytelność przyszła, jaką Cedent otrzyma od Dolnośląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ;
5) skierowanie do szpitala na oddział urologii wystawione w języku polskim w dniu 22 lipca 2021 r. przez lek. M. C., ze wskazanym rozpoznaniem: [...] kod [...];
6) skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej wystawione w dniu 22 lipca 2021 r. przez lek. M. C. ze wskazanym rozpoznaniem: [...];
7) zlecenie na transport sanitarny.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do żądania zwrotu kosztów za udzielone świadczenie zdrowotne organ przywołał treść art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 1 pkt 1 i 42c ust. 3 ustawy o świadczeniach. Dalej podał, że zasady rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej między Funduszem a świadczeniodawcami reguluje zarządzenie nr 55/2021/DSOZ z dnia 31 marca 2021 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne. Organ zauważył, że: wycięcie [...] ([...] [...] średnie zabiegi [...]),[...] [...] ([...] średnie i endoskopowe zabiegi przewodu pokarmowego), operacja [...][...] ([...] małe zabiegi [...] i [...]) znajdują się w obrębie tego samego katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ z 31 marca 2021 r., nr 55/2021/DSOZ. W konsekwencji ze względu na treść art. 42c ust. 1 pkt 1 oraz art. 42c ust. 3 ustawy o świadczeniach w zw. z zarządzeniem nr 55/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., za podstawę zwrotu kosztów dla świadczeń objętych grupami [...], [...] i [...] organ przyjął grupę najwyżej wycenianą przez NFZ, czyli grupę [...] – średnie zabiegi [...]. W zakresie porady specjalistycznej urologicznej ([...] Świadczenia specjalistyczne 1-go typu) stwierdził, że stanowi ono świadczenie opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna i objęte jest innym katalogiem grup. Organ stwierdził, że nie jest należny wnioskowany zwrot kosztów transportu sanitarnego, ponieważ nie zostały spełnione zasady realizacji transportu sanitarnego, tzw. "dalekiego", uregulowane w zarządzeniu nr 177/2019/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna.
W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła organowi naruszenie:
I. prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, a to z uwagi na treść art. 42b ust. 1 , art. 42c ust. 3 i ust. 4 ustawy o świadczeniach oraz zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne, poprzez uznanie że skarżącemu nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane osobno za każdy z trzech zabiegów (świadczeń) w tym koszty transportu na łączną kwotę 3.016,60 zł, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia, jako że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez Fundusz (art. 42c ust. 3 i ust. 4 ustawy o świadczeniach) podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości i odrębnie.
Wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach - zdaniem strony skarżącej - nie prowadzi do ustalenia zaniżonej kwoty jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny (dowolny – art. 8 k.p.a.) i co najmniej nieczytelny, z pominięciem należności za drugi z wykonanych zabiegów (świadczeń) w wysokości zgłoszonej we wnioskach i kwoty łącznej – jako sumy za wykonane dwa zabiegi.
II. przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 k.p.a. – przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przepisów art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. i przyjęcie niekorzystnej dla strony jego interpretacji - wykładni, tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ winny odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z nich odrębnie, a udzielonych w ramach trans-granicznej opieki zdrowotnej na rzecz pacjenta w związku z zabiegiem wykonanym poza granicami kraju przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa z NFZ.
Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji albo zmianę poprzez zasądzenie na rzecz strony kwoty stanowiącej sumę za cztery odrębnie wykonane zabiegi (świadczenia), to jest na kwotę łączną 3016,60 zł oraz o orzeczenie o kosztach postępowania oraz kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu 22 lipca 2021 r. uzyskał skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej wystawione przez lekarza wykonującego zawód w N. w U. w G. – N. W tej dacie i w tej samej placówce medycznej zostało też wystawione:
1) zlecenie na transport sanitarny skarżącego na trasie G(1)-G.- G(1) ze względu na potrzebę kontynuacji leczenia (kontynuowanie leczenia w danym zakładzie lub przekazania do dalszego leczenia w innym zakładzie) wobec rozpoznania: [...] [...];
2) skierowanie do szpitala, oddział urologii, rozpoznanie: [...] [...].
Również w dniu 22 lipca 2021 r. w ww. placówce medycznej w N. zostały udzielone stronie świadczenia zdrowotne w warunkach szpitalnych (świadczenie udzielone w trybie oddziału dziennego urologii), co wynika z dołączonej przez skarżącego karty informacyjnej leczenia (sporządzonej w języku polskim i [...]). Z karty tej wynika także, że świadczenia te obejmowały 1) rozpoznanie według kodu [...] [...][...]) zastosowanie postępowania wg kodu [...]: wycięcie [...][...], [...] [...][...], operacje [...] laserem – inne [...] [...][...], porada specjalistyczna urologiczna [...] typ 1, hospitalizacja jednego dnia w pozostałych przypadkach ([...])[...].
Wszystkie wymienione świadczenia (z wyjątkiem hospitalizacji jednego dnia w pozostałych przypadkach) oraz transport sanitarny zostały ujęte w fakturze wystawionej przez klinikę w N. na rzecz skarżącego na łączną kwotę 3.016,60 zł.
Organ, powołując się na zasady rozliczania transgranicznych świadczeń zdrowotnych wskazane w art. 42b i art. 43c ustawy o świadczeniach oraz obowiązujące na terytorium RP krajowe zasady rozliczania świadczeń, zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącemu na terenie N. wyliczył na łączną kwotę 1.147,94 zł, jako sumę świadczenia najwyżej wycenionego udzielonego w trakcie pobytu w szpitalu (zakres świadczeń: urologia - zespół chirurgii jednego dnia, produkt jednostkowy [...] średnie zabiegi [...]) w kwocie 1.117,34 zł oraz świadczenia – porada specjalistyczna w zakresie urologii (zakres świadczeń – urologia – świadczenia w zakresie urologii, produkt jednostkowy W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu) w kwocie 30,60 zł.
Zdaniem strony, należny jest jej zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie, a także za transport.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że warunki i zakres przysługujących obywatelom świadczeń określa ustawa o świadczeniach. Powyższe koresponduje z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE L z 4 kwietnia 2011 r., poz. 88, s. 450, dalej "dyrektywa 2011/24", implementowaną do krajowego systemu prawnego ustawą z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491). Ustawa implementująca wprowadziła dla świadczeniobiorców możliwość uzyskania zwrotu kosztów (art. 42b ustawy o świadczeniach). W art. 7 ust. 1 dyrektywy 2011/24 wskazano zaś, że państwo członkowskie ubezpieczonego zapewnia zwrot kosztów poniesionych przez ubezpieczonego, który korzysta z transgranicznej opieki zdrowotnej, jeżeli dana opieka zdrowotna mieści się w zakresie świadczeń, do których ubezpieczony jest uprawniony w państwie członkowskim ubezpieczenia. Podkreślić należy, że na podstawie powołanego przepisu ubezpieczony, korzystający ze świadczeń na terenie państwa ubezpieczenia, nie powinien być dyskryminowany w stosunku do pacjenta korzystającego ze świadczeń na terenie innego niż państwo ubezpieczenia państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jeśli zatem w państwie ubezpieczenia ubezpieczony, aby być uprawnionym do danego rodzaju świadczenia, powinien spełnić określone warunki, to takie same warunki powinien też spełnić ubezpieczony korzystający z transgranicznej opieki zdrowotnej, aby - w następstwie, być uprawnionym do zwrotu kosztów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 161/21). Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 2011/24 do państwa członkowskiego ubezpieczenia należy rozstrzygnięcie o pokryciu kosztów i poziomie pokrycia kosztów opieki zdrowotnej, do której ubezpieczony jest uprawniony, czy to na szczeblu lokalnym, regionalnym czy krajowym, niezależnie od tego, gdzie opieka zdrowotna została świadczona. Koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka zdrowotna była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej (art. 7 ust. 4 dyrektywy 2011/24). W myśl art. 7 ust. 6 dyrektywy 2011/24 do celów przepisów ust. 4 państwa członkowskie muszą mieć przejrzysty mechanizm obliczania kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej, które mają być zwrócone ubezpieczonemu przez państwo członkowskie ubezpieczenia. Mechanizm ten musi być oparty na obiektywnych, niedyskryminacyjnych, znanych z góry kryteriach i stosowany na odpowiednim (lokalnym, regionalnym lub krajowym) poziomie administracyjnym.
Zgodnie z art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów. W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ustęp 3 tego artykułu wskazuje, że w przypadku gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie. Zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest zatem dokonywany w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Stosownie do § 26 pkt 1) zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ z 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne (dalej: "zarządzenie nr 55/2021/DSOZ) wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się zgodnie z zasadą, że w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia. W zarządzeniu Prezesa NFZ nr 182/2019/DSOZ z 31 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: "zarządzenie nr 182/2019/DSOZ"), wskazano, że pod pojęciem świadczenia specjalistycznego pierwszorazowego rozumie się m.in. podjęcie decyzji diagnostycznej, w tym skierowanie do szpitala (§ 2 pkt 29 lit. a).
Świadczenia gwarantowane i procedury medyczne zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 290; dalej: "rozporządzenie z zakresu leczenia szpitalnego") i w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 357 ze zm.; dalej: "rozporządzenie AOS").
W sprawie organ prawidłowo ustalił, że świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej były udzielone stronie zarówno w grupie świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne jak i w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Właściwie ocenił dokumentację i wyjaśnienia strony przedstawione w toku postępowania prowadzonego z wniosku o zwrot kosztów udzielonych świadczeń transgranicznej opieki zdrowotnej.
Z przedstawionych przez stronę dokumentów i ustaleń organu wynika, że w dniu 22 lipca 2021 r. udzielono stronie porady specjalistycznej w zakresie urologii (lp. 57 – porada specjalistyczna urologii, zał. Nr 1 do rozporządzenia AOS, § 2 pkt 29 oraz załącznik nr 7 - W11 Świadczenie specjalistyczne 1-go typu - do zarządzenia nr 182/2019/DSOZ), w wyniku której lekarz specjalista z placówki medycznej w N. podjął decyzję diagnostyczną – wydał skierowanie do szpitala, zgodnie z warunkami rozporządzenia AOS oraz zarządzenia nr 182/2019/DSOZ – czego nie kwestionuje ani organ, ani strona. Wycena tego świadczenia dokonana przez organ jest prawidłowa.
Podobnie, właściwe jest rozstrzygnięcie organu w zakresie świadczeń – leczenie szpitalne. W świetle przywołanych przepisów dyrektywy 2011/24 oraz ustawy o świadczeniach i szczegółowych zasad rozliczania świadczeń gwarantowanych w kraju ubezpieczenia (RP) organ również prawidłowo i jednocześnie na korzyść strony uznał, że koszty ww. świadczeń udzielonych w ramach jednego pobytu w szpitalu, wskazanych w załączniku do zarządzenia nr 55/2021/DSOZ, należy rozliczyć wg świadczenia o najwyższej wycenie, tj. [...] [...]. Wartość tego świadczenia została bowiem określona - w załączniku do tego zarządzenia - na 1.184 punkty w odniesieniu do "leczenie jednego dnia", natomiast wartość świadczenia [...] –1.104 punkty, a świadczenia [...] – 452 punkty.
Zgodnie z art. 42c ust. 6 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1. Nie może być więc wątpliwości, że skoro wartość punktowa świadczenia [...] jest najwyższa, to i kwota zwrotu jest w tej sytuacji najwyższa.
W sprawie nie było także podstaw do zwrotu kosztów transportu sanitarnego w wysokości 210 zł. Zgodnie z przyjętą w prawie krajowym formułą zawartą w art. 5 pkt 38 ustawy o świadczeniach, transport sanitarny jest zasadniczo tzw. świadczeniem towarzyszącym udzielanemu świadczeniu gwarantowanemu, jeżeli konieczność jego zapewnienia wynika z warunków określonych dla danego świadczenia gwarantowanego. W myśl art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego podmiotu leczniczego, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Ponadto świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego – w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia – do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem (art. 41 ust. 2 ustawy o świadczeniach).
Z załączonych do akt dokumentów nie wynika konieczność podjęcia przez skarżącego natychmiastowego leczenia ani też konieczność wynikająca z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Natomiast praktyka urologiczna w G. z uwagi na zamieszkiwanie strony w G(1) nie jest najbliższym podmiotem leczniczym udzielającym świadczeń z zakresu objętego wnioskiem. Skarżący nie wykazał również, aby cierpiał na dysfunkcję narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego. Powyższe wskazuje na brak przesłanek do uznania, że wnioskodawcy należy się zwrot w zakresie transportu sanitarnego.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. jest bezzasadny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji umożliwia kontrolę legalności, a postępowanie poprzedzające jej wydanie zostało przeprowadzone w sposób gwarantujący stronie dochowanie praw procesowych. Trzeba przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej jest postępowaniem wnioskowym, zatem to na stronie spoczywa wykazanie spełnienia warunków takiego zwrotu. Prawa procesowe strony zostały w sprawie w pełni dochowane. Prezes NFZ, wbrew zarzutowi skargi, zastosował odpowiednie przepisy prawa do ustalonego stanu faktycznego i prawidłowo je zinterpretował. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby wpływać na wynik sprawy. Za podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ.
Przedstawione w sprawie stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 295/21, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił.
Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI