III SA/Wr 492/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-08-04
NSAinneŚredniawsa
prawo celnenależności celnedług celnyprocedura tranzytowaodpowiedzialność nabywcystarannośćKonwencja o WPTKodeks celnysamochódimport

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.K. w sprawie określenia należności celnych, uznając go za dłużnika celnego na podstawie Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, mimo braku dowodów na jego wiedzę o usunięciu towaru spod dozoru celnego.

Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia należności celnych. J.K. nabył samochód osobowy, który nie został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia w ramach procedury tranzytowej. Organy celne uznały J.K. za dłużnika celnego na podstawie Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, wskazując na brak należytej staranności przy zakupie pojazdu. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów celnych.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. o określeniu należności celnych w wysokości 12.210 zł. J.K. nabył samochód osobowy, który był objęty procedurą tranzytową, ale nie został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia. Organy celne uznały J.K. za dłużnika celnego na podstawie art. 115 załącznika I do Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, wskazując, że mimo braku bezpośrednich dowodów na jego wiedzę o usunięciu towaru spod dozoru celnego, powinien był zachować większą staranność przy zakupie pojazdu, zwłaszcza że poinformowano go o nieuregulowanych należnościach celnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że J.K. ponosi odpowiedzialność za dług celny, ponieważ nie wykazał należytej staranności przy zakupie samochodu. Sąd podkreślił, że przepisy Konwencji o WPT mają pierwszeństwo przed Kodeksem celnym i przewidują odpowiedzialność nabywcy towaru. Ponadto, sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą zastosowania obniżonej stawki celnej, wskazując, że nie złożył on stosownego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nabywca ponosi odpowiedzialność, jeśli przy zachowaniu należytej staranności powinien był wiedzieć o usunięciu towaru spod dozoru celnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że J.K. kupując samochód, o którym poinformowano go o nieuregulowanych należnościach celnych i który posiadał dokumenty z pieczęciami urzędu celnego, powinien był zachować szczególną czujność i sprawdzić status celny pojazdu, czego nie uczynił. Brak tej staranności uzasadnia uznanie go za dłużnika celnego na podstawie art. 115 Konwencji o WPT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.c. art. 211 § § 3

Kodeks celny

Konwencja o WPT art. 115 § załącznik I

Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej

Określa krąg dłużników w przypadku usunięcia towaru spod wspólnej procedury tranzytowej, w tym nabywcę towaru, który wiedział lub powinien był wiedzieć o usunięciu.

Pomocnicze

k.c. art. 101

Kodeks celny

k.c. art. 211

Kodeks celny

k.c. art. 221

Kodeks celny

k.c. art. 2 § § 2

Kodeks celny

Wprowadzenie towaru na obszar celny powoduje powstanie obowiązków, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej; przepisy Konwencji o WPT mają pierwszeństwo.

k.c. art. 13

Kodeks celny

Określanie ceł na podstawie taryfy celnej, w tym obniżonych stawek celnych na wniosek zgłaszającego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny art. 211

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny art. 2 § § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny art. 13

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny art. 23 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny art. 242 § § 34

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Dz.U. 1997 nr 23 poz 117 art. 211

Dz. U. 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.

Dz. U. z 1998 r. nr 46, poz. 290 ze zm.

Dz. U. Nr 68 poz. 623

Dz. U. z 2003 r. załącznik do nr 217, poz. 2126

Dz. U. nr 219, poz. 2153

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego tj. art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż K. wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, iż towar był usunięty spod dozoru celnego. Naruszenie prawa materialnego polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez uznanie, iż skarżący nie może skorzystać z preferencyjnej stawki celnej. Zastosowanie preferencyjnej obniżonej stawki celnej.

Godne uwagi sformułowania

Osoba która kupuje po atrakcyjnej cenie nieoclony pojazd powinna zachować w stosunku do sprzedawcy szczególną czujności, wnikliwości i staranności w celu zminimalizowania ryzyka. Wiedział lub powinien był wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towaru, że zostały one usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej.

Skład orzekający

Anna Krystyna Stec

przewodniczący

Maciej Guziński

sprawozdawca

Anetta Chołuj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności nabywcy za dług celny w przypadku braku należytej staranności przy zakupie towaru objętego procedurą tranzytową, a także kwestia stosowania obniżonych stawek celnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą tranzytową i przepisami celnymi, a także Konwencją o WPT. Ocena staranności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje braku należytej staranności przy zakupie towarów objętych procedurami celnymi, co jest istotne dla podmiotów zajmujących się handlem międzynarodowym.

Czy kupując używany samochód z zagranicy, możesz nieświadomie stać się dłużnikiem celnym?

Dane finansowe

WPS: 12 210 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 492/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Maciej Guziński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 211
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Krystyna Stec Sędziowie – Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) - Asesor Anetta Chołuj Protokolant – Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 14 września 2005 r., nr [...] w przedmiocie określenia należności celnych, oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 18 marca 2004 r. w Oddziale Celnym w J. został przedstawiony towar w postaci samochodu osobowego marki Volkswagen, rok produkcji 2000 r., nr nadwozia [...], przewożony w ramach wspólnej procedury tranzytu na podstawie dokumentu T 2 [...]. Przedmiotowy towar powinien zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia (Urząd Celny I w W.) do dnia 22 marca 2004 r. Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu, wpisanym w polu 50 powołanej noty tranzytowej była firma A z Niemiec. Pismem z dnia 18 października 2004 r. J. K. zwrócił się z wnioskiem o nadanie przeznaczenia celnego towarowi w postaci ww. samochodu wyjaśniając, że w dniu 6 sierpnia 2004 r. kupił od firmy PHU B sp. z o. o. z W. przedmiotowy samochód.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2004 r. (nr [...]). Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wszczął postępowanie celne w sprawie uregulowania statusu celnego powyżej wskazanego towaru. O tym fakcie poinformowano: firmę A z Niemiec; PHU B Sp. z o. o. z siedziba w W.; wnioskodawcę, którego poinformowana również o możliwości i zasadach skorzystania przy wymiarze należności celnych ze stawek celnych obniżonych. Strony zostały także poinformowane (pismem z dnia 22 lutego 2005 r.) o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału.
Decyzją dnia 12 kwietnia 2005 r. (nr [...]), skierowaną do: głównego zobowiązanego tj. firmy A z Niemiec; firmy PHU B sp. z o. o. z W.; J. K., Naczelnik Urzędu Celnego w Z. określił cło przywozowe w wysokości 12.210 zł (kwotę długu celnego). W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 4 ust.1 Załącznika I Konwencji z dnia 20 maja 1987 r. o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken (Dz. U. z 1998 r. nr 46, poz. 290 ze zm.), wobec nie przedstawienia objętego procedurą tranzytu towaru w urzędzie celnym powstał dług celny. Dłużnikami w przedmiotowej sprawie są, zgodnie z art. 211 § 3 kodeksu celnego (Dz. U. 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.): główny zobowiązany, odbiorca towaru; oraz J. K. jako osoba, która nabyła towar.
Pismem z dnia 4 maja 2005 r. J. K., reprezentowany przez adwokata R. G., złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż K. wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, iż towar był usunięty spod dozoru celnego. Zdaniem odwołującego okoliczność, iż firma B sp. z o. o. z W., która sprzedała pojazd prawnie nie istnieje - bowiem po dokonanej transakcji przestała funkcjonować a także nie ma jej w rejestrze podatników - oznacza, że osoby zatrudnione w firmie nie mogły sprzedawać legalnie żadnych pojazdów. Kupujący nie może być za to obciążony długiem celnym, gdyż w chwili nabycia pojazdu nie mógł przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć się że pojazd był usunięty spod dozoru celnego. Wiedzę tę odwołujący mógł nabyć dopiero dwa miesiące później, w chwili kiedy zwrócił się do Urzędu Celnego o pomoc w załatwieniu sprawy dotyczącej samochodu osobowego marki VW.
Rozpatrując odwołanie, na podstawie art. 187, art. 191, 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 ze zm.), art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 115 ust. 1 Załącznika I o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. (Dz. U. z 1998r. nr 46, poz. 290) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), r. Dyrektor Izby Celnej we W., decyzją z dnia 14 września 2005 r. (nr [...]), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia 12 kwietnia 2005 r. (sygn. [...]).
Przed rozpatrzeniem decyzji, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2005 r. (nr [...]), organ odwoławczy wyznaczył stronom 7 dniowy termin do wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków (również długu celnego) i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Z uwagi na fakt, iż przywóz towaru odbywał się na podstawie noty tranzytowej zastosowanie w sprawie będą miały przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. Art. 1 ust. 2 załącznika I do Konwencji stanowi, iż postanowienia ww. załącznika stosuje się do przewozu towarów we wspólnej procedurze tranzytowej niezależnie od tego czy używana jest procedura T1 czy T2, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 załącznika I do Konwencji wspólna procedura tranzytowa jest zakończona, zaś obowiązki głównego zobowiązanego wygasają, gdy towary objęte procedurą oraz towarzyszące dokumenty zostaną przedstawione urzędowi celnemu przeznaczenia, zgodnie z przepisami regulującymi procedurę. Niezależnie od obowiązku głównego zobowiązanego, także przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także zobowiązany przedstawić je w niezmienionym stanie urzędowi celnemu przeznaczenia w wyznaczonym terminie (art. 4 zał. I do Konwencji o WPT).
Natomiast zgodnie z art. 115 zał. I do Konwencji o WPT w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym dłużnikiem są: osoba, która usunęła towar spod wspólnej procedury tranzytowej; każda osoba, która uczestniczyła w usunięciu towarów i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że towary zostały usunięte spod wspólnej procedury tranzytowe; każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towarów, że zostały one usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej; oraz główny zobowiązany. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał głównego zobowiązanego - firmę firmy A z Niemiec, firmę PHU B sp. z o. o. z W., J. K. jako osoby zobowiązanego solidarnie do uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Odpowiedzialności za dług celny J. K. znajduje wiec umocowanie nie w art. 211 § 3 pkt. 4 Kodeksu celnego, ale w przepisach art. 115 zał. I do Konwencji. Zdaniem organu J. K. kupując samochód w dniu 6 sierpnia 2004 r. i został poinformowany przez sprzedającego, że należności celne ciążące na aucie nie zostały uregulowane. Ponadto otrzymał dokumenty opatrzone pieczęciami Oddziału celnego w J. z datą 13.03.2004 r. W tej sytuacji przed dokonaniem transakcji powinien dokonać sprawdzenia pojazdu za pośrednictwem policji lub organów celnych pod względem ciążenia na nim długu celnego lub wyeliminowania jego wątpliwego pochodzenia tj. kradzieży. Zdaniem organu odwoławczego osoba która kupuje po atrakcyjnej cenie nieoclony pojazd powinna zachować w stosunku do sprzedawcy szczególną czujności, wnikliwości i staranności w celu zminimalizowania ryzyka.
Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. K. reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego polegającego na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez uznanie, iż skarżący nie może skorzystać z preferencyjnej stawki celnej. Wniósł o uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji poprzez zastosowanie preferencyjnej obniżonej stawki celnej. W uzasadnieniu skargi, powołując się na art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego, wskazano, że przy wymiarze należności celnych związanych z przedmiotowym samochodem mogą mieć zastosowanie obniżone stawki celne, na wniosek zgłaszającego i po spełnieniu określonych warunków. Przywieziony samochód, jako towar pochodzący z państwa Wspólnoty, może korzystać z obniżonej stawek celnych w oparciu o świadectwo przywozowe EUR -1 lub w określonej sytuacji w oparciu o stosowną deklarację. W chwili rozstrzygania sporu organ celny nie dysponowała dokumentem EUR -1, z którego wynikałoby że jest to towar preferencyjny, dlatego dołączono ten dokument i inne przetłumaczone na język polski dokumenty. W tej sytuacji zasadne jest zastosowanie preferencyjnej obniżonej stawki celnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnośnie preferencyjnej stawki celnej, Dyrektor Izby Celnej we W. wskazał, że zgodnie z art.13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego, który przywołuje skarżący, Taryfa Celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Z kolei § 4 ww. przepisu stanowi, iż ww. stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi spełniają warunki do ich zastosowania. Natomiast zgodnie z art.16 Decyzji nr [...] Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzeczpospolitą Polską zmieniającą Protokół 4 do Układu Europejskiego (Dz. U z 2003 r. załącznik do nr 217, poz. 2126), produkty pochodzące ze wspólnoty korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia:
a/ świadectwa przewozowego EUR 1, którego wzór jest umieszczony w załączniku III; lub
b/ w przypadkach określonych w art. 21 (1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku nr IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym , który opisuje produkty, o którym mowa w sposób wystarczający do ich identyfikacji (deklaracja na fakturze).
Z zebranego materiału dowodowego, zdaniem organu nie wynika aby J. K. wystąpił z wnioskiem o zastosowanie obniżonej stawki celnej. W dniu 18 października 2004r. zwrócił się do urzędu celnego jedynie o nadanie przeznaczenia celnego towarowi w postaci samochodu. Zastosowanie obniżonej stawki celnej nie było również przedmiotem odwołania J. K. Ponadto żaden z dołączonych przez stronę dokumentów nie jest świadectwem przywozowym EUR – 1 ani innym wymaganym dokumentem stanowiącym podstawę do zastosowania obniżonej stawki celnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu 18 marca 2004 r. w Oddziale Celnym w J. został przedstawiony towar w postaci samochodu marki Volkswagen (osobowy), rok produkcji 2000, nr nadwozia [...], przewożony ramach wspólnej procedury tranzytu na podstawie dokumentu T 2. Przedmiotowy towar nie został w wyznaczonym terminie tj. do dnia 22 marca 2004 r. dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia. Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu, była firma A z Niemiec. Samochód ten kupił w dniu 6 sierpnia 2004 r. od firmy PHU B sp. z o. o. z W. J. K.
Zasadnym stało się więc, w związku z bezprawnym usunięciem towaru spod wspólnej procedury tranzytowej, podjecie postępowania w sprawie uregulowania statusu celnego tego samochodu, wymierzenia należności celnych. Istota sporu sprowadzał się natomiast do ustalenia, w ramach kręgu dłużników należności celnych, jako dłużnika J. K. oraz do braku zastosowania obniżonej stawki celnej.
W związku z tym, że wspólna procedura tranzytu została uregulowana zarówno w Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej (dalej Konwencja o WPT) sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. (Dz. U. 1989 r. Nr 46, poz. 290) , jak też w Kodeksie celnym (Dz. U. z 2001 r., nr 75, poz. 802 ze zm.). konieczne stało się porównanie odpowiedzialności nabywcy tego samochodu za powstanie długu celnego w świetle tych dwóch regulacji.
Zgodnie z art. 101 Kodeksu celnego osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu jest główny zobowiązany (§ 1). Główny zobowiązany powinien przedstawić w wyznaczonym terminie i we wskazanym przez organ celny urzędzie celnym towary w nie naruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru oraz powinien przestrzegać przepisów procedury tranzytu (§ 2). Niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego, każda osoba przewożąca towar lub przyjmująca go, jeśli wie o tym, że jest on objęty procedurą tranzytu, jest również zobowiązana do przedstawienia tego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia, z zachowaniem wymogów, o których mowa w § 2 i § 4 (§ 3). W myśl art. 211 Kodeksu Celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego Dłużnikami są:
1) osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,
2) osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego,
3) osoby, które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego,
4) osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.
Wyżej wskazane osoby, zgodnie z art. 221 Kodeksu celnego, są solidarnie zobowiązane do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Rozważana kwestia długu celnego i dłużnika jest także przedmiotem art. 114 i 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT w brzmieniu uchwalonym przez Komisję Mieszaną w drodze decyzji nr [...] i [...].
Stosownie do art. 114 ust. 1 lit. a) załącznika nr I do Konwencji o WPT dług, czyli należności przywozowe lub wywozowe i inne opłaty, odnoszące się do towarów objętych wspólną procedurą tranzytową, powstaje w wypadku bezprawnego usunięcia towarów spod wspólnej procedury tranzytowej. Zgodnie natomiast z art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT w wypadku określonym w artykule 114 ust. 1 lit. a), dłużnikiem jest:
0. a) osoba, która usunęła towary spod wspólnej procedury tranzytowej,
0. b) każda osoba, która uczestniczyła w usunięciu towarów i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że towary zostały usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej,
1. c) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towarów, że zostały one usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej, oraz
0. d) główny zobowiązany.
Stosownie do pkt 3 tego artykułu, jeżeli kilka osób odpowiada za zapłatę tego samego długu, odpowiadają one za ten dług solidarnie
W świetle powyższej regulacji odpowiedzialność za powstanie długu celnego wskutek bezprawnego usunięcia towaru spod wspólnej procedury tranzytu ponosi więc nie tylko główny zobowiązany, ale także inne wskazane tu podmioty, w tym także nabywca towaru.
Podkreślić należy, że stosownie do postanowień art. 9 Konstytucji Rzeczpospolita Polska obowiązek przestrzegania wiążącego prawa międzynarodowego spoczywa nie tylko na rządzie, parlamencie, ale także na sądach. Mając to na względzie, a także art. 2 § 2 Kodeksu celnego mówiący o związaniu Polski prawem międzynarodowym, umową międzynarodową, bez uzależnienia przy tym ich obowiązywania od tego czy były ratyfikowane lub też ogłoszone w odpowiednim dzienniku, przyjąć należy obowiązywanie w prawie wewnętrznym wskazanych przepisów art. 114 i 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT. Niezależnie od tego zauważyć należy, że przepisy te mają charakter materialnoprawny. Orzekając natomiast w danej sprawie stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązującego w chwili zdarzenia. W momencie powstania długu celnego w niniejszej sprawie obowiązywała Konwencja o WPT w formie zawierającej w załączniku I przepisy art. 114 i 115. Gdyby nie uznać ich obowiązywania w momencie powstania długu, zastosowanie wtedy znalazłby Kodeks celny. Podnieść przy tym trzeba, że Kodeks celny regulując kwestię odpowiedzialności za dług powstały w związku z procedurą tranzytu, podobnie jak Konwencja o WPT, przewiduje odpowiedzialność osób które nabyły, posiadają towar. Zatem nawet, gdyby zastosowano w niniejszej sprawie przepisy Kodeksu celnego, to skarżący również – obok m.in. głównego zobowiązanego – mieści się w katalogu podmiotów zaliczanych do dłużników w niniejszej sprawie.
Stosownie do art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. W świetle art. 2 § 2 Kodeksu celnego przepisy Konwencji o WPT będą miały pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu celnego, jako że stanowią lex specialis w stosunku do tych przepisów. ( wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2004 r. GSK 39/04, ONSAiWSA 2004/2/47).
W konsekwencji przy ustalaniu zasad odpowiedzialności za powstanie długu celnego przez usunięcie towaru spod procedury tranzytu, Dyrektor Izby Celnej we W. zasadnie uznał, iż J. K., obok głównego zobowiązanego i podmiotu który uczestniczył w usunięciu towaru, jest także odpowiedzialny za dług celny w świetle art. 115 załącznika I do Konwencji o WPT.
Jak już wskazano, w przypadku bezprawnego usunięcia towaru spod wspólnej procedury tranzytowej (a taka sytuacja w sprawie występuje) powstaje dług (m.in. należne cło), a dłużnikiem jest również: osoba, która nabyła lub posiada towar i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towaru, że został on usunięty spod wspólnej procedury tranzytowej,
Istota sporu sprowadza się do tego, czy materiał dowodowy sprawy został przez organ celny zgromadzony i oceniony należycie oraz czy uzasadniał uznanie J. K. za dłużnika należności celnych przywozowych związanych z przedmiotowym samochodem. Dla uznana skarżącego za dłużnika konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: faktu nabycia, posiadania samochodu, który został nielegalnie usunięty spod wspólnej procedury tranzytowej; ujemnej przesłanki w postaci braku wiedzy lub możliwości jej uzyskania przy nabyciu samochodu, co do jego usunięcia.
W sprawie, w świetle niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organy celne wynika, że skarżący nabył samochód usunięty spod wspólnej procedury tranzytowej. W tej sytuacji powstaje do wyjaśnienia, czy zachował staranność w zakresie uzyskania wiedzy o statusie celnym samochodu. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego przyjmuje się, ze staranność ta jest zachowana jeżeli odpowiada staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju, odpowiada zachowaniu uznawanemu przez ogół za konieczny.
J. K. kupując w dniu 6 sierpnia 2004 r. samochód został poinformowany przez sprzedającego, że należności celne ciążące na aucie nie zostały uregulowane. Sam to przyznał we wniosku z dnia 18 października 2004 r. o nadanie towarowi przeznaczenia celnego. Ponadto otrzymane przez niego dokumenty w języku niemieckim były jedyne opatrzone pieczęciami Oddziału celnego w J. z datą 13.03.2004 r. Taki stan rzeczy powinien niewątpliwie spowodować z jego strony już przed transakcją konieczności uzyskania wiedzy, co do statusu celnego nabywanego samochodu i związanych z nim długów celnych. Oczekiwana w takiej sytuacji staranność obejmuje niewątpliwie podjęcie działań w zakresie sprawdzenia pojazdu przez odpowiednie organy. Tego skarżący nie uczynił. Należy się zgodzić z organem drugiej instancji, że był osobą która przy zachowaniu zwykłej staranności powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towaru, że został on usunięty spod wspólnej procedury tranzytowej.
Odnośnie zrzutu zastosowanej stawki celnej należy się zgodzić z organem odwoławczym, że J. K. nie wystąpił z wnioskiem o zastosowanie obniżonej stawki celnej, w konsekwencji organy celne nie mogły jej zastosować przy ustaleniu należnego cła przywozowego. Stosownie do postanowień art. 13 Kodeksu celnego, cła określane są na podstawie taryfy celnej. Natomiast taryfa celna obejmuje mi. m. obniżone stawki celne, jeżeli są określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Z tym, że te obniżone stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Sam fakt bycia towarem objętym obniżonymi stawkami celnymi nie przesadza o ich zastosowaniu przez organy celne.
Po złożeniu wniosku o nadanie statusu celnego nabytego samochodu, pismem z dnia 22 listopada 2004 r. J. K. został poinformowany przez organ pierwszej instancji, że przy wymiarze należności celnych ciążących na samochodzie mogą mieć zastosowanie stawki celne obniżone na jego wniosek, jako zainteresowanego oraz o warunkach jakie powinny być spełnione aby je uzyskać. Jak wynika z akt sprawy, na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy stosowny wniosek wraz z wymaganymi dokumentami nie został przez stronę złożony. Sąd administracyjny dokonuje natomiast oceny legalności zaskarżonych decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji ostatecznej będącej przedmiotem skargi. Ponadto należy wskazać, za organem drugiej instancji, iż dołączone przez stronę dokumentów nie spełniają wymaganym warunkom.
Nie trafny jest więc zarzut skargi nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje wyżej wskazana preferencyjna stawka celna.
Uwzględniając regulacje prawne, Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przy wydawaniu decyzji wymiarowej. Cło zostało określone przez organ celny, stosownie do postanowień art. 13 Kodeksu celnego na podstawie Taryfy Celnej (rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. nr 219, poz. 2153). Wartość celną towaru trafnie organ celny ustalił w oparciu o art. 23 § 1 Kodeksu celnego, jako wynikającą z rachunku stanowiącego załącznik do noty tranzytowej. Stosownie do postanowień art. 242 § 34 Kodeksu celnego, dłużnicy obciążeni zostali odsetkami. Skarżący tych ustaleń nie kwestionuje.
Całokształt przedstawionych wyżej okoliczności upoważnia do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI