III SA/Wr 482/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2015-11-30
NSAinneŚredniawsa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaustawa o grach hazardowychniska wygranakasyno gryzezwoleniekontrola celnaodpowiedzialność administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej, utrzymującą w mocy karę pieniężną za eksploatację automatu do gier poza kasynem, mimo posiadania zezwolenia na gry o niskich wygranych, ponieważ automat nie spełniał wymogów dotyczących stawek.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za eksploatację automatu do gier poza kasynem. Spółka posiadała zezwolenie na urządzanie gier o niskich wygranych, jednak kontrolowany automat umożliwiał grę za stawki wyższe niż dopuszczalne, co wykluczało go z kategorii automatów o niskich wygranych i pozwalało na zastosowanie sankcji. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny, choć błędnie zastosowały przepis dotyczący kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celnego na spółkę za eksploatację automatu do gier poza kasynem gry. Organ celny ustalił, że automat VEGAS MULTIGAME umożliwiał grę za stawki wyższe niż dopuszczalne dla automatów o niskich wygranych (art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych), co skutkowało utratą przez automat tej cechy i możliwością zastosowania sankcji przewidzianych w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy. Spółka argumentowała, że ustawa o grach hazardowych nie została prawidłowo notyfikowana, a także zarzucała naruszenie przepisów postępowania. Sąd, analizując sprawę, potwierdził, że automat nie spełniał wymogów dla automatów o niskich wygranych, co uzasadniało nałożenie kary. Sąd zauważył jednak niekonsekwencję organów w zastosowaniu przepisów, wskazując, że kara powinna być nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 (urządzanie gier bez koncesji/zezwolenia lub rejestracji) zamiast art. 89 ust. 1 pkt 2 (urządzanie gier poza kasynem). Ze względu na zakaz reformationis in peius, sąd nie uchylił decyzji, aby nie pogorszyć sytuacji strony skarżącej, mimo stwierdzonych wad prawnych. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące braku notyfikacji ustawy, uznając, że przepisy dotyczące zezwoleń i rejestracji nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, eksploatacja automatu umożliwiającego grę za stawki wyższe niż dopuszczalne dla automatów o niskich wygranych, nawet przy posiadaniu zezwolenia na gry o niskich wygranych, nie korzysta z wyłączenia od odpowiedzialności karnej i podlega sankcjom.

Uzasadnienie

Automat, który pozwala na grę za stawki wyższe niż 0,50 zł i wygrane przekraczające 60 zł, nie spełnia definicji automatu o niskich wygranych. W związku z tym nie podlega on ochronie wynikającej z art. 141 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a jego eksploatacja poza kasynem gry może skutkować nałożeniem kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 2, ust. 5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 141

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 129 § ust. 1, ust. 2, ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 7

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 70

Ustawa o grach hazardowych

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Automat umożliwiał grę za stawki wyższe niż dopuszczalne dla automatów o niskich wygranych, co wykluczało go z kategorii objętych wyłączeniem z art. 141 u.g.h. Przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące zezwoleń i rejestracji nie są przepisami technicznymi i nie wymagają notyfikacji.

Odrzucone argumenty

Ustawa o grach hazardowych nie mogła być stosowana z powodu braku notyfikacji. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodów (przesłuchanie biegłych, konfrontacja).

Godne uwagi sformułowania

automat utracił tym samym cechę automatu do gier o niskich wygranych, przez co nie korzystał z ochrony wynikającej z art. 141 pkt 2 u.g.h. nie można pominąć niekonsekwencji organów celnych w kwalifikowaniu działania strony skarżącej w kontekście unormowań dotyczących nakładania kar pieniężnych. uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji z powodu niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., z jednoczesnym zaleceniem rozpatrzenia sprawy według dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, mogłoby z dużym prawdopodobieństwem prowadzić do znacznego pogorszenia sytuacji strony skarżącej wskutek zwiększenia dotychczasowej kary pieniężnej do 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry. przepisy te nie formułują warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier hazardowych, służą natomiast suwerennemu prawodawcy krajowemu do określenia zasad umożliwiających państwu sprawowanie niezbędnego nadzoru i kontroli nad specyficzną sferą działalności, jaką są gry hazardowe, m.in. przez jej reglamentację i rejestrację

Skład orzekający

Katarzyna Borońska

sprawozdawca

Maciej Guziński

przewodniczący

Małgorzata Malinowska-Grakowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatów o niskich wygranych, stosowanie kar pieniężnych w grach hazardowych oraz zakaz reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zezwoleniami wydanymi przed wejściem w życie nowej ustawy o grach hazardowych oraz błędnym zastosowaniem przepisów przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących gier hazardowych i potencjalne pułapki prawne dla przedsiębiorców. Dodatkowo, porusza ważną kwestię zakazu reformationis in peius, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Automat do gier o niskich wygranych, a jednak kara? Sąd wyjaśnia pułapki ustawy hazardowej.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 482/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2015-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Maciej Guziński /przewodniczący/
Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 1562/16 - Wyrok NSA z 2020-07-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 2 ust. 2, ust. 5, art. 141, art. 89 ust. 1, ust. 2, art. 129-140, art. 3, art. 6, art. 7, art. 70,
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2015 r.; nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją urządzenia do gier poza kasynem gry oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, opisaną w sentencji niniejszego wyroku, Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] nakładającą na "A" sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, skarżąca) karę pieniężną w kwocie 12.000,- zł, w związku z eksploatowaniem automatów do gier poza kasynem gry.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ celny wskazał, że w dniu [...] czerwca 2013 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w restauracji [...] w C. kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych, w wyniku której stwierdzili eksploatowanie w tym lokalu automatu do gier o nazwie VEGAS MULTIGAME nr [...].
Funkcjonariusze przeprowadzili eksperyment, w wyniku którego stwierdzono, że kontrolowany automat umożliwiał grę zastawki wyższe, niż dopuszczone przepisem art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.). Jak ustalono, właścicielem automatu była skarżąca spółka, która posiadała też zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych z dnia 17 grudnia 2003 r., wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu.
Stwierdzając przesłanki do zastosowania art. 89 u.g.h., Naczelnik Urzędu Celnego we W. w dniu [...] stycznia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wobec spółki z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, w w/w lokalu, dotyczącej na wskazanym wyżej automacie do gier.
W toku postępowania Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. włączył do materiału dowodowego: 1) poświadczenie rejestracji automatu, 2) opinię techniczną z dnia [...] marca 2009r. z badania poprzedzającego rejestracje automatu, 3) opinię z dnia [...] czerwca 2014 r. sądowego z zakresu informatyki Sądu Okręgowego w C. R. R., 4) opinię z dnia [...] października 2014 r. z badań sprawdzających przeprowadzonych przez Izbę Celną w P.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, wykonanych czynności i pozyskanych dowodów organ I instancji ustalił, że gry na w/w urządzeniach były grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. o zawierającymi element losowości. Były prowadzone w celach komercyjnych. Nie były prowadzone w kasynie gry.
Organ powołał się następnie na art. 141 pkt 2 u.g.h., wyłączający możliwość stosowania sankcji określonych art. 89 u.g.h. w odniesieniu do gier, o jakich mowa w art. 129u.g.h., tj. urządzanych na podstawie zezwoleń wydanych przed wejściem w życie tej ustawy. Następnie wskazał, że stosownie do ust. 3 art. 129 u.g.h., przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że można było prowadzic na kontrolowanym automacie gry za stawki wyższe ( 5, 10 zł). Automat ten utracił tym samym cechę automatu do gier o niskich wygranych, przez co nie korzystał z ochrony wynikającej z art. 141 pkt 2 u.g.h.
W rezultacie wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. wydaną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 u.g.h., Naczelnik UC nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000,- zł w związku z eksploatacją poza kasynem automatów do gier o nazwie VEGAS MULTIGAME nr [...].
Spółka pismem z dnia [...] marca 2015 r. odwołała się od w/w decyzji do Dyrektora Izby Celnej we W. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie I instancji, Dyrektor Izby Celnej powołał się na art. 141 u.g.h., zgodnie z którym w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140:
1) gier na automatach w salonach gier na automatach,
2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych
- nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2.
Następnie wskazał, że kontrolowany automat do gier umożliwiał prowadzenie gier spełniających definicję z art., 2 ust. 3 u.g.h. (gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości) – co potwierdziła opinia biegłego sądowego R. R. Organ podkreślił, że automat ten nie był zrazem urządzeniem , o jakim mowa w art. 129 st. 3, bowiem przeprowadzone doświadczenie (eksperyment) , jak również ww. opinia biegłego sądowego dowiodły, że możliwe jest prowadzenie na nim gry za stawki wyższe niż 0, 50 zł. To z kolei umożliwiało zastosowania wobec skarżącej spółki sankcji, o jakiej mowa w art.89 ust. 2 pkt 2 w zw. z ut. 1 pkt 2, z uwagi na urządzanie gier poza kasynem gry,
Organ przedstawił także problematykę techniczności przepisów ustawy o grach hazardowych. Jego zdaniem nie dochodzi do regulacji technicznej w art. 6 u.g.h. i art. 14 u.g.h., art. 89 u.g.h. i dokonał obszernego wywodu na poparcie tej tezy, z powołaniem się w szczególności na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, a to w kontekście orzeczenia prejudycjalnego tego Trybunału zapadłego 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu rażącego – w jej ocenie – naruszenia prawa, względnie o ich uchylenie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1) Naruszenie fundamentalnych zasad Unii Europejskiej oraz art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z ar. 22 i art. 61, art. 7 Konstytucji RP – poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie może być stosowana,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw)', a to art.191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. ordynacja podatkowa, prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, iż zabezpieczone urządzenie nie spełnia wymogów przewidzianych przez ustawę dla automatów do gier o niskich wygranych,
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.180 §1, art.187 §1, art.229 ustawy z dnia 29.08.1997 r. ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności dowodu z przesłuchania biegłych, którzy wydali opinię techniczną przed rejestracją automatu, dowodu z przesłuchania biegłego sądowego i biegłych z jednostki badającej oraz konfrontacji wszystkich ww. osób, a także dowodu z przesłuchania strony.
Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej odniósł się do zarzutów skargi, wnosząc o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie z ustaleń poczynionych w postępownaiu, w tym w szczególności opinii biegłego sądowego, wynikało, że kontrolowany automat umożliwiał prowadzenie gier, podlegających ustawie o grach hazardowych. ( art. 2 ust. 3 ). Ustalenia organu w tej kwestii nie były podważane przez stronę. W myśl art. 2 ust. 3 rrami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5).
Urządzanie gier spełniających warunki z art. 2 ust. 3 lub 5 umożliwia co do zasady zastosowanie wobec urządzającego art. 89 ust. 1 u.g.h., statuującego odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej, wówczas gdy:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;
2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry;
3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.
Przywołane unormowanie trzeba uzupełnić przepisem art. 141 u.g.h., który – rzec można – stanowi rodzaj kontratypu w katalogu czynów objętych karą pieniężną. Wyklucza on bowiem stosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – a więc kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry – do:
1) gier na automatach w salonach gier na automatach;
2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych;
- jeżeli są one organizowane zgodnie z art. 129-140 u.g.h.
Zgodnie z art. 141, w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140:
1) gier na automatach w salonach gier na automatach,
2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych
- nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2.
Z kolei art. 129 stanowi, że:
1. Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
2. (Postępowania w sprawie udzielania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.
3. Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
Przyjęte w art. 141 u.g.h. rozwiązanie jest oczywiste, skoro ustawodawca uznał za uzasadnione pozostawienie w obrocie prawnym zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, do czasu ich wygaśnięcia, tak by podmioty dysponujące jeszcze takimi zezwoleniami mogły wykorzystać cały okres ich obowiązywania. Jeżeli ustawa o grach hazardowych zalegalizowała działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach do czasu wygaśnięcia zezwoleń wydanych przed dniem 1 stycznia 2010 r., przeto prawodawca nie mógł pozostawić bez rozstrzygnięcia kwestii ewentualnej kary za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry", wszak prowadzący działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach byliby objęci hipotezą sformułowaną w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Z ustaleń poczynionych przez organy (także na podstawie dokumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą) wynika, że strona skarżąca legitymowała się podczas eksploatacji automatu do gier hazardowych ważnym zezwoleniem do urządzania gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych (art. 141 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 1u.g.h.) .
Jednocześnie w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że sporny automat umożliwiał prowadzenie gier za znacząco wyższe stawki, niż przewiduje to art. 129 ust. 3 u.g.h. - przyjmował bowiem monety o nominałach 1,2,5 zł oraz banknoty o nominałach 10, 20, 50 i 100 zł. Tym samym słusznie uznały organy celne, że nie spełniał on warunków do uznaqnia go za automat, o jakim mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h., podlegający wyłączeniu od możliwości zastsowania wobec urządzającego na nim grę sankcji , o jakiej mowa w art. 89 u.g.h.
Naruszenie powyższej normy (art. 129 ust. 3 ) nie mogło pozostać bez stosownych sankcji, w których zbiorze ustawodawca przewidział nałożenie kary pieniężnej na urządzającego gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry a także na urządzającego gry na automatach poza kasynem gry.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, by strona skarżąca – mimo posługiwania zezwoleniem prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych mogła być uznana, za podmiot, o jakim mowa w art. 129 u.g.h. W takim wypadku, należało ją zatem uznać za podmiot urządzający gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, nieobjęty wyłączeniem stosowania kar na zasadach określonych w art. 89 ust. 1 pkt 2, ale działający bez dokumentów legalizujących jej działania, a więc koncesją na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1), zezwoleniem na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne (art. 6 ust. 2), zezwoleniem na urządzanie zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3), zezwoleniem na urządzanie loterii fantowych, gry bingo fantowe i loterii promocyjnych (art. 7 ust. 1), zgłoszeniem o zamiarze urządzenia loterii fantowych lub gry bingo fantowe, w których wartość puli wygranych nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70 (art. 7 ust. 1a), zezwoleniem na urządzanie loterii audioteksowych (art. 7 ust. 2).
Skoro z niewadliwych ustaleń organów wynika, że strona skarżąca wykorzystywała kontrolowane urządzenie do organizowania gier hazardowych, w rozumieniu u.g.h., bez koncesji lub zezwolenia, a przy tym wypełnienia ustawowego obowiązku rejestracji takiego urządzenia, przeto takie działanie wypełniło znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
Mimo niewadliwych ustaleń w postępowaniu wyjaśniającym, przy ocenie zaskarżonej decyzji nie można pominąć niekonsekwencji organów celnych w kwalifikowaniu działania strony skarżącej w kontekście unormowań dotyczących nakładania kar pieniężnych. W art. 89 ust. 1 u.g.h. zawarto trzypunktowy, zamknięty katalog zdarzeń, z którymi ustawodawca związał skutek w postaci kary pieniężnej, przy czym w art. 89 ust. 2 określono wielkość kary dla poszczególnych zdarzeń.
Organy wykazały, że strona skarżąca urządzała gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia a także bez rejestracji badanego automatu, co odpowiada unormowaniu zawartemu w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., według którego "karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia", a od nowelizacji tej ustawy z dniem 14 lipca 2011 r. (art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 134, poz. 779) również prowadzący taką działalność "bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry". Tymczasem przy wymiarze kary organy powołały się na art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., a więc na unormowania przewidujące karę pieniężną dla "urządzającego gry na automatach poza kasynem gry" i w konsekwencji obarczyły obowiązkiem zapłaty nałożonej kary pieniężnej.
W kontekście ustalonego stanu faktycznego kara pieniężna powinna być nałożona według dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h., a więc w wysokości "100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry", nie zaś w kwocie 12.000,- zł.
Mimo dostrzeżonej niekonsekwencji organów przy stosowaniu prawa materialnego, Sąd nie wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, mając na uwadze zakaz reformationis in peius ujęty w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy bowiem zauważyć, że uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji z powodu niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., z jednoczesnym zaleceniem rozpatrzenia sprawy według dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, mogłoby z dużym prawdopodobieństwem prowadzić do znacznego pogorszenia sytuacji strony skarżącej wskutek zwiększenia dotychczasowej kary pieniężnej do 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry.
Konstatacja, że zawarte w wyroku oceny i zalecenia mogą w dalszym postępowaniu administracyjnym prowadzić do wydania aktu lub podjęcia czynności pogarszającej sytuację skarżącego w stosunku do tej, która wynika z zaskarżonego aktu, uzasadnia przyjęcie, że wydanie tej treści wyroku naruszałoby zakaz reformationis in peius [A. Kabat, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, komentarz do art. 134, akapit 7; J. Zimmermann, Zakaz reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym (w:) Księga pamiątkowa profesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 1999, s. 366).
Również w orzecznictwie zaakcentowano, że sformułowany w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakaz reformationis in peius oznacza, że w zakresie jego obowiązywania sąd administracyjny nie może uwzględnić skargi i wydać wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, mimo wystąpienia wad, które taki wyrok uzasadniają. Sąd nie może w takim przypadku wyeliminować z obrotu prawnego niezgodnego z prawem aktu organów administracji publicznej, chyba że ustali naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia jego nieważności (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r., II FSK 1210/10; z dnia 17 maja 2012 r. II FSK 2114/10). W drugiej części zdania zawartego w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego wprowadzono wyjątek od zakazu reformationis in peius stanowiąc, że zakaz ten nie dotyczy sytuacji, w której zaskarżony akt narusza prawo w stopniu powodującym stwierdzenie nieważności. Wówczas bowiem sąd administracyjny uwzględni skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego.
Stosując dyrektywę ścisłego interpretowania wyjątków od sformułowanej przez ustawodawcę reguły, a także uwzględniając, że przewidziany w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego wyjątek od zakazu reformationis in peius jest bardzo wąski (zob. A. Kabat, jw., komentarz do art. 134, akapit 8), Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw aby – przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym i wystąpieniu zdarzenia, z którym ustawa łączy karę pieniężną – uchybieniu polegającemu na niewłaściwym zastosowaniu przez organ kary pieniężnej, korzystniejszej w istocie dla strony, przypisać poziom naruszenia prawa prowadzący do stwierdzenia nieważności decyzji w tym zakresie.
Oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów strony skarżącej. Przede wszystkim, nie mógł odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku zarzut o naruszeniu przez organy celne prawa materialnego, tj. powołanych w skardze przepisów dyrektywy 98/34/WE oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnychpoprze3z zastosowanie w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i art. 90 ust. 1 i 2 u.g.h., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ustawy, która nie została notyfikowana, a więc nie powinna być stosowana według wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r.
W piśmiennictwie zakwestionowano dopuszczalność stosowania kary pieniężnej za delikt administracyjny, jakiego dopuścił się podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.). Pogląd taki wyprowadzono z zestawienia art. 89 ust. 1 pkt 2 z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przyjmując że pierwszy z nich "jest przepisem sankcjonującym w stosunku do art. 14 ust. 1 wprowadzającego zakaz urządzania wymienionych w nim gier poza kasynem gry" (A. Kisielewicz: Kary administracyjne przewidziane ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, ZNSA 2013, nr 5, s. 17). Jeżeli jednak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 19 lipca 2012 r.) uznał, że przepisy w rodzaju art. 14 ust. 1 ustawy należą do zbioru "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34, a przepis ten (podobnie jak inne unormowania tej ustawy) nie został poddany procedurze notyfikacji (art. 8 dyrektywy), co wyklucza jego stosowanie, przeto odpadła także podstawa "stosowania przepisu sankcjonującego", tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (A. Kisielewicz, tamże).
Gdyby nawet zgodzić się z takim spojrzeniem na skutki prawne wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie odpowiedzialności administracyjnej za czyn określony w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, to już nie sposób doszukać się takiej relacji między art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Delikt administracyjny opisany w art. 89 ust. 1 pkt 1 nie ma bowiem powiązania z art. 14 ust. 1, gdyż obejmuje katalog czynów niepozostających w związku z nakazami lub zakazami ujętymi w art. 14 ust. 1, a więc z miejscem urządzania gier, lecz dotyczy urządzania gier hazardowych bez stosownego upoważnienia, jak też bez zarejestrowania automatu lub urządzenia.
Karze pieniężnej według art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych podlega urządzający gry hazardowe bez: 1) koncesji; 2) zezwolenia; 3) dokonania zgłoszenia; 4) wymaganej rejestracji automatu do gry; 5) wymaganej rejestracji urządzenia do gry. Pierwsze trzy delikty administracyjne nawiązują do unormowań zawartych w art. 6 ust. 1, 2, 3 w zw. z art. 7 ustawy o grach hazardowych, dwa pozostałe zaś do postanowień art. 23a tej ustawy. Każdy z wymienionych w art. 89 ust. 1 pkt 1 czynów (działań lub zaniechań) powoduje powstanie odpowiedzialności administracyjnej w postaci kary pieniężnej, przy czym w każdym przypadku wynosi ona 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (art. 98 ust. 2 pkt 1 ustawy o grach hazardowych).
Nie można przy tym nie zauważyć, że do powiązania tych unormowań z deliktami opisanymi w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych nie przystaje twierdzenie
o niedopuszczalności posłużenia się normą sankcjonującą wskutek niemożliwości zastosowania regulacji zawartych w art. 6 ust. 1, 2, 3, art. 7, art. 23a, wszak – niezależnie od faktu, że wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r. nie objęto wspomnianych przepisów – rozwiązania przewidziane w art. 6 ust. 1, 2, 3, art. 7, art. 23a nie mają cech "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34.
Unormowania zawarte w art. 6 ust. 1, 2, 3, art. 7, art. 23a ustawy o grach hazardowych nie formułują bowiem warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier hazardowych, służą natomiast suwerennemu prawodawcy krajowemu do określenia zasad umożliwiających państwu sprawowanie niezbędnego nadzoru i kontroli nad specyficzną sferą działalności, jaką są gry hazardowe, m.in. przez jej reglamentację i rejestrację (podobnie jak obrót napojami alkoholowymi).
Jeżeli więc zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje np. na fakt urządzania gier hazardowych na automatach niezarejestrowanych (stosownie do wymagań przewidzianych w art. 23a) należących do kategorii automatów według art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych (grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy), przeto organy nieprawidłowo przypisują sprawcy urządzanie gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2), pomijając delikt jakim jest urządzanie gier hazardowych na automacie, który wbrew wymaganiom ustawowym nie został zarejestrowany.
Lektura wskazanego w skardze wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie daje nadto podstaw do twierdzenia, że przedmiotem oceny Trybunału były unormowania dotyczące kar pieniężnych za niezgodne z prawem działania osób urządzających gry na automatach. Już choćby z tego względu chybione jest powoływanie się strony skarżącej na nieobowiązywanie norm dających się wyprowadzić z przepisów art. 89-91 ustawy o grach hazardowych. Nieuprawnione jest przy tym rozciąganie skutków braku notyfikacji na całą ustawę o grach hazardowych (na wszystkie jej unormowania), gdyż takiego wniosku nie można wyprowadzić ani z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ani z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów postepowania - art. 180, 187 i 191 O.p. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o zgromadzone w postepowaniu dowody, których mocy strona skarżąca nie podważyła. Kwestia, będąca podstawą zastosowania art. 89 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 pkt 2 tj. okoliczność, że automat do gier VEGAS MULTIGAME nr [...] nie był automatem do gier o niskich wygranych ze względu na niespełnienie wymogu dotyczącego stawek , za które można było urządzać gry, nie była sporna. W tej sytuacji nie zaistniały podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI