III SA/Wr 46/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-02-06
NSAtransportoweŚredniawsa
prawo o ruchu drogowymusuwanie pojazdówkoszty przechowywaniaodpowiedzialność właścicielanietrzeźwośćkuratornieznany adresprzepadek pojazdudecyzja administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o obowiązku zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu usuniętego z drogi z powodu nietrzeźwości kierowcy, uznając odpowiedzialność właściciela.

Skarżący, reprezentowany przez kuratora, zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o obowiązku zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu usuniętego z drogi publicznej z powodu kierowania nim w stanie nietrzeźwości. Sąd administracyjny uznał, że właściciel pojazdu jest odpowiedzialny za poniesienie tych kosztów, zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, a organy dołożyły należytej staranności w postępowaniu. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę S. S., reprezentowanego przez kuratora, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego o obowiązku zapłaty przez skarżącego kosztów związanych z usunięciem z drogi publicznej i przechowywaniem pojazdu. Pojazd został usunięty z powodu kierowania nim w stanie nietrzeźwości. Skarżący zarzucał organom nadmierne przedłużanie postępowania i naruszenie przepisów k.p.a. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że właściciel pojazdu jest zasadnie obciążony kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym. Sąd uznał, że organy dołożyły należytej staranności w poszukiwaniu właściciela i przeprowadzeniu postępowania, a opóźnienia wynikały z normalnego toku czynności oraz z działań sądu powszechnego w sprawie przepadku pojazdu. Sąd podkreślił, że decyzja o obciążeniu kosztami jest decyzją związaną i nie może być odstąpiona z uwagi na słuszny interes strony. W konsekwencji, sąd oddalił skargę w całości, a także orzekł o wynagrodzeniu dla kuratora ustanowionego dla skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za koszty usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie obciążają właściciela pojazdu kosztami związanymi z jego usunięciem i przechowywaniem, a decyzja w tym zakresie jest decyzją związaną. Organy dołożyły należytej staranności w postępowaniu, a ewentualne opóźnienia nie zwalniają właściciela z odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10d

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10e

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10h

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 27

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 211

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 213 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.r.o. art. 184 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

p.o.a. art. 16 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

u.r.p. art. 225 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za koszty usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym. Organy dołożyły należytej staranności w poszukiwaniu właściciela i przeprowadzeniu postępowania. Opóźnienia w postępowaniu nie zwalniają właściciela z odpowiedzialności za koszty. Kurator ustanowiony dla strony nieznanej z miejsca pobytu ma prawo reprezentować stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 130a ust. 10, 10a, 10d, 10e i 10h Prawa o ruchu drogowym poprzez nadmierne i nieuzasadnione przedłużanie postępowania. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa. Zarzut naruszenia art. 12 k.p.a., art. 35 § 1 i art. 77 k.p.a. poprzez niedołożenie należytej staranności w zakresie wnikliwości i szybkości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Zgodnie z tym przepisem koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. O tym, czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu dołożono należytej staranności i czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, w rozpoznawanej sprawie orzekał Sąd Rejonowy w Oławie w postanowieniu z 7 czerwca 2019 r. Z pewnością organ administracji nie może również odpowiadać za ewentualną opieszałość sądu powszechnego. Decyzja, o której mowa w art. 130a ust. 10h u.p.r.d. jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie. Nie może on odstąpić od jej sformułowania np. z uwagi na słuszny interes strony.

Skład orzekający

Katarzyna Borońska

przewodniczący

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Magdalena Jankowska-Szostak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności właściciela za koszty usunięcia i przechowywania pojazdu usuniętego z drogi z powodu naruszenia przepisów, nawet w przypadku długotrwałego postępowania administracyjnego i konieczności ustanowienia kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia pojazdu z drogi publicznej z powodu kierowania nim w stanie nietrzeźwości i późniejszego przepadku pojazdu. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących terminów może być różnie oceniana w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi, co jest częstym problemem. Wyjaśnia zasady obciążania właściciela kosztami i rolę kuratora dla nieobecnych stron.

Czyja wina, czyje koszty? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności za pojazd z drogi.

Dane finansowe

WPS: 1484,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 46/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska /przewodniczący/
Magdalena Jankowska-Szostak
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 130a
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi S. S. reprezentowanego przez kuratora adw. A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 15 września 2022 r., nr SKO 4148/11/22 w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów powstałych w następstwie wydania dyspozycji usunięcia z drogi publicznej pojazdu I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - na rzecz kuratorki adwokat A. S. ustanowionej dla S. S., którego miejsce pobytu nie jest znane, wynagrodzenie w kwocie 108 (sto osiem) złotych.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 września 2022 r. (nr SKO 4148/11/22) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) z 10 sierpnia 2022 r. (nr SP- KM.7135.1.2022.MC), którą orzeczono o obowiązku zapłaty przez S. S. (dalej: skarżący, strona) kosztów powstałych w następstwie wydania dyspozycji usunięcia z drogi publicznej pojazdu marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], w wysokości 1.484,50 zł. Jako podstawę prawną decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.)
Z uzasadnienia decyzji oraz z akt sprawy wynika, że w dniu 11 listopada 2017 r. funkcjonariusz Policji wydał, dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...], z miejsca jego zatrzymania (tzw. "wschodniej obwodnicy Wrocławia", pomiędzy miejscowościami S. i K.) na parking strzeżony, położony w miejscowości K(1) pod adresem ul. [...]. Z pisma dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w K(1) z dnia 4 grudnia 2014 r. wynika, że koszt dozoru wynosi 1,54 zł/dzień. Powodem usunięcia pojazdu z drogi było kierowanie nim w stanie nietrzeźwości.
Starosta pismem z 3 kwietnia 2018 r. poinformował Komendę Miejską Policji we Wrocławiu, że samochód nie został odebrany z parkingu i zwrócił się z prośbą o przesłanie dokumentacji dotyczącej usunięcia z drogi pojazdu, w tym powiadomienia właściciela pojazdu wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Ponadto pismem z tego samego dnia Starosta zwrócił się do Urzędu Miasta P. z prośbą o dane adresowe właściciela pojazdu. Po uzyskaniu odpowiedzi z Urzędu Miasta, organ pierwszej instancji pismem z 23 kwietnia 2018 r. poinformował skarżącego o usunięciu pojazdu i wezwał do niezwłocznego odbioru pojazdu pod rygorem wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu wrocławskiego. Przesyłka, po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona do nadawcy z powodu jej nieodebrania.
Komenda Miejska Policji we Wrocławiu powiadomiła Starostę, że jego pismo z 3 kwietnia 2018 r. przekazała do Komisariatu Policji w S. W konsekwencji Starosta wystąpił do tego Komisariatu o przesłanie stosownych dokumentów i informacji. Z pisma Komendanta Komisariatu Policji w S. z dnia 30 maja 2018 r. wynika, że w ramach pomocy prawnej zlecono właściwej miejscowo jednostce dostarczenie powiadomienia o zatrzymaniu pojazdu wystawionego w dniu 17 listopada 2017 r. (według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej, Dz.U. z 2018 r. poz. 2285; dalej: rozporządzenie). Dokument ten nie został doręczony skarżącemu, albowiem nie przebywa on na terenie Polski. W konsekwencji powiadomienie zostało odesłane bez podpisu skarżącego.
W dniu 8 sierpnia 2018 r. Starosta wystąpił do Sądu Rejonowego w Oławie z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu wrocławskiego oraz o ustanowienie kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu (wniosek ten wpłynął do Sądu w dniu 24 sierpnia 2018 r.). Postanowieniem z dnia 14 lutego 2019 r. (sygn. akt I Ns 356/18) Sąd Rejonowy w Oławie I Wydział Cywilny wyznaczył jako kuratora dla strony M. M. - radcę prawnego. Postanowieniem z 7 czerwca 2019 r. (sygn. akt I Ns 356/18), prawomocnym od dnia 29 czerwca 2019 r., Sąd Rejonowy w Oławie I Wydział Cywilny orzekł przepadek na rzecz powiatu wrocławskiego pojazdu marki [...]. Postanowienie to organ pierwszej instancji otrzymał 29 marca 2021 r.
W dniu 14 maja 2021 r. pojazd został poddany oględzinom przez biegłego rzeczoznawcę, który wycenił jego wartość jako wartość złomu (opinia nr [...] oraz umowa o dzieło z rzeczoznawcą zawarta dnia 10 maja 2021 r.). Starosta następnie wydał zlecenie demontażu pojazdu, którego faktycznie dokonano w dniu 1 lipca 2021 r. Koszt demontażu wyniósł 591,14 zł brutto. Kwota ta nie obciążyła organu pierwszej instancji lecz przedsiębiorcę, któremu przekazano pojazd jako złom.
Wnioskiem z dnia 28 lutego 2022 r. organ pierwszej instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach o ustanowienie kuratora dla strony. Postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. (sygn. akt: III RNs 150/22) Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach - III Wydział Rodzinny i Nieletnich wyznaczył A. S. - adwokata, jako kuratora dla nieobecnego skarżącego.
Pismem z 26 lipca 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę, reprezentowaną przez kuratora, o wszczęciu wobec niej postępowania w sprawie ustalenia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu oraz kosztów oszacowania jego wartości. W wyniku jego zakończenia organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą orzekł o obowiązku zapłaty przez skarżącego kosztów powstałych w następstwie wydania dyspozycji usunięcia z drogi publicznej pojazdu w wysokości 1.484,50 zł. Na kwotę tą złożyły się: koszty usunięcia pojazdu (418,20 zł), koszty przechowywania pojazdu od dnia 11 listopada 2017 r. do dnia 29 czerwca 2019 r. (1,54 zł x 595 dni = 916,30 zł) oraz koszty oszacowania jego wartości (150 zł).
Po rozpatrzeniu odwołania, SKO utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy powołał mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988, z ze zm.; dalej: u.p.r.d.) i podkreślił – wobec zarzutów odwołania, że pomiędzy 11 listopada 2017 r. a 29 czerwca 2019 r., tj. przez 595 dni, w czasie których przedmiotowy pojazd musiał być przechowywany na koszt Starosty, organ pierwszej instancji nie pozostawał w bezczynności lecz podejmowała działania, finałem których było wydanie postanowienia Sądu Rejonowego w Oławie z dnia 7 czerwca 2019 r. Ponadto, zdaniem Kolegium, fakt wydania tego postanowienia oraz uzyskania przez nie waloru prawomocności świadczy o tym, że wystąpiła przesłanka do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu oraz że dołożono należytej staranności w doręczeniu jego właścicielowi powiadomienia, o którym mowa w ust. 10 przedmiotowego artykułu.
Kolegium stwierdziło, że Starosta zebrał dowody pozwalające na skuteczne wystąpienie z wnioskiem o przepadek pojazdu na rzecz powiatu oraz na ustalenie osoby jego właściciela. Ponadto w aktach postępowania zostały utrwalone dowody, z których wynika zasadność oraz wysokość poniesionych przez organ pierwszej instancji kosztów. Odnosząc się do argumentu odwołania, dotyczącego nieuzasadnionego obarczenia Strony kosztami oszacowania pojazdu, Kolegium podkreśliło, że koszty związane z oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu zobowiązana jest ponosić osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, mimo że koszty te powstały już po orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Końcowo SKO odniosło się do zawartego w odwołaniu żądania przyznania kuratorowi nieobecnej Strony wynagrodzenia za czynności podjęte w tej sprawie.
W skardze skarżący, reprezentowany przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, zarzucił decyzji SKO naruszenie:
1. art. 130a ust. 10, ust. 10a, ust. 10d, ust. 10e i ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo ruchu drogowym poprzez nadmierne i nieuzasadnione przedłużanie postępowania, w szczególności w zakresie wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku na rzecz Starosty Powiatu Wrocławskiego po 9 miesiącach od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i w konsekwencji nałożenie na skarżącego zwiększonych kosztów związanych z przechowywaniem, szacowaniem i likwidacją pojazdu;
2. art. 7 k.p.a poprzez nieuwzględnienie w sposób wystarczający słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym;
3. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa, w szczególności z uwagi na zaniechanie i zwłokę w działaniu organu, który w znaczący sposób przedłuża postępowanie;
4. art. 12 k.p.a., art. 35 § 1 i art. 77 k.p.a. poprzez niedołożenie należytej staranności w zakresie wnikliwości i szybkości postępowania, w szczególności z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przejawiające się nieefektywnym jego prowadzeniem i wykonywaniem czynności w dużych odstępach czasu.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz kuratora nieobecnego, nieopłaconego w całości ani w części wynagrodzenia za czynności kuratorskie podjęte w niniejszej sprawie, według norm prawem przepisanych, powiększonego o aktualnie obowiązującą stawkę podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że skarga została wniesiona w imieniu skarżącego przez kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu. Podstawę ustanowienia takiego kuratora stanowi art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który wyraźnie określa jako cel jego ustanowienia ochronę prawa osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw. Ochrona tych praw nie zamyka się jednak tylko w postępowaniu administracyjnym, bez prawa poddania kontroli zapadłych w nim rozstrzygnięć przez sąd administracyjny. W orzecznictwie podkreśla się, że należy uznać, że strona nieznana z miejsca pobytu jest w takiej sytuacji osobą fizyczną niemającą zdolności do czynności w postępowaniu w rozumieniu art. 27 p.p.s.a. i dlatego może działać w jego imieniu przedstawiciel ustawowy. Przy czym za takiego przedstawiciela ustawowego należy uznać kuratora ustanowionego przez sąd powszechny na podstawie art. 184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. (por. postanowienia NSA z: 5 października 2018 r. I OZ 903/18, 23 sierpnia 2012 r. I OSK 1796/12; 7 marca 2013 r. I OZ 164/13; 15 lutego 2013 r. II OSK 2990/12; 10 listopada 2015 r. I OSK 2296/15 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Kurator taki ma prawo reprezentować nieznanego z miejsca pobytu w postępowaniu przed sądem administracyjnym (po. wyrok NSA z 20 listopada 2018 r. I GSK 2568/18, CBOSA).
Przechodząc do rozpoznana sprawy wskazać należy, że Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
Sąd uznał, że w sprawie zasadnie - zgodnie z art. 130a ust. 10h u.p.r.d. - nałożono na skarżącego obowiązek zapłaty wskazanej kwoty, tytułem obciążenia go kosztami usunięcia, przechowywania na parkingu strzeżonym i oszacowania pojazdu. Zgonie z tym przepisem koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje Starosta. W myśl art. 130a ust. 10 u.p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10a u.p.r.d.).
W sprawie przyczyną wydania w dniu 11 listopada 2017 r., dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi była okoliczność przewidziana w art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.r.d., tj. kierowanie pojazdem przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości. Jak wynika z akt sprawy Komendant Komisariatu Policji w S. w dniu 17 listopada 2017 r. wystawił powiadomienie, o którym mowa w art. 130a ust. 10 u.p.r.d. Powiadomienie to jednak nie zostało doręczone skarżącemu, bowiem – według informacji przekazanej przez Komendanta – nie przebywa on na terenie Polski. Ponadto wskazać należy, że organ pierwszej instancji pismem z 23 kwietnia 2018 r. poinformował skarżącego o usunięciu pojazdu i wezwał do niezwłocznego odbioru pojazdu pod rygorem wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku. Przesyłka, po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona do nadawcy jako nieodebrana. Pojazd nie został przez skarżącego odebrany z parkingu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi.
Zauważyć trzeba, że w myśl art. 130a ust. 10e u.p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd (orzekający przepadek) stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. O tym, czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu dołożono należytej staranności i czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, w rozpoznawanej sprawie orzekał Sąd Rejonowy w Oławie w postanowieniu z 7 czerwca 2019 r. (sygn. akt I Ns 356/18) dotyczącym przepadku pojazdu na rzecz powiatu wrocławskiego (postanowienie to uprawomocniło się w dniu 29 czerwca 2019 r.). Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie znalazł przy tym podstaw do poddania w wątpliwość kwestii, że przedmiotowy pojazd przed orzeczeniem jego przepadku stanowił własność skarżącego, jak to przyjęły w sprawie organy. Postępowanie wyjaśniające zostało w tej mierze przeprowadzone wnikliwie. W szczególności ze znajdującej się w aktach umowy darowizny oraz karty informacyjnej pojazdu wynika, że właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi był skarżący.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, zgodnie z którym wysokość kwoty kosztów przechowywania pojazdu została częściowo zdeterminowana opieszałością organu I instancji, wobec zbyt późnego, zdaniem strony, wystąpienia przez organ do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku, tj. dopiero w dniu 8 sierpnia 2018 r. w sytuacji, gdy dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana w dniu 11 listopada 2017 r., wskazać należy, że Starosta po upływie 5 miesięcy od dnia zatrzymania pojazdu, w kwietniu 2018 r., podjął działania zmierzające do zgromadzenia dokumentacji w sprawie związanej z usunięciem spornego pojazdu z drogi, tj. w szczególności dyspozycji jego usunięcia i powiadomienia właściciela o usunięciu pojazdu. Nie czekając przy tym na odpowiedź Komendy Miejskiej Policji we Wrocławiu, po uzyskaniu informacji z Urzędu Miasta P. dotyczących właściciela pojazdu i jego danych adresowych, pismem z 23 kwietnia 2018 r. wysłał do skarżącego powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi i wezwał go do odbioru samochodu pod rygorem wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku. W dniu 13 czerwca 2018 r. wpłynęła do Starostwa informacja z Komisariatu Policji w S. dotycząca usunięcia pojazdu z drogi, a 8 sierpnia 2018 r. organ pierwszej instancji złożył do Sądu Rejonowego w Oławie wniosek o orzeczenie przepadku samochodu. W konsekwencji Starosta od kwietnia 2018 r. podejmował działania zmierzające do powiadomienia właściciela o usunięciu jego pojazdu z drogi i nie miał wpływu na to, jak szybko uzyska odpowiedź od jednostek, do których się zwracał. Powyższe zdaniem Sądu jest działaniem w normalnym toku czynności, biorąc pod uwagę konieczność podjęcia w tej mierze decyzji i przygotowania wniosku. Z pewnością organ administracji nie może również odpowiadać za ewentualną opieszałość sądu powszechnego (okres od dnia wpływu wniosku – 24 sierpnia 2018 r. do dnia wydania postanowienia – 7 czerwca 2019 r.). Zauważyć też trzeba, że przyczyną powstania przedmiotowych kosztów było nieodebranie przez skarżącego pojazdu usuniętego z drogi, stąd skarżący nie może skutecznie przerzucać odpowiedzialności w tym zakresie na organy administracji.
Podkreślić ponadto należy, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. Art. 130a ust. 10 tej ustawy wskazuje jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1271/22 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA) być może jest to zaniechanie legislacyjne, jednak z punktu widzenia zasady legalizmu i funkcji kontrolnej sądu administracyjnego nie jest rolą tego sądu twórcze wypełnianie tego rodzaju luk prawnych. W wyroku tym NSA wskazał także, że z art. 130a ust. 10 u.p.r.d. wynika zasada odpowiedzialności właściciela pojazdu za koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz zasada obciążenia tymi kosztami na podstawie decyzji starosty. Decyzja, o której mowa w art. 130a ust. 10h u.p.r.d. jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie. Nie może on odstąpić od jej sformułowania np. z uwagi na słuszny interes strony, na który powołał się skarżący w skardze. Tym samym w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. Nie można również mówić o bezczynności Starosty i naruszeniu art. 12, art. 35 § 1 i art. 77 k.p.a. Przepis art. 35 k.p.a. reguluje terminy załatwienia sprawy indywidualnej we wszczętym postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu miało miejsce dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Dopiero od tego momentu istniała sprawa indywidualna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.
Podsumowując Sąd stwierdza, że skarżący jest zobowiązany do poniesienia kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d. Prawidłowo również Starosta określił wysokość tych kosztów (1.484,50 zł). Na kwotę tą złożyły się: koszty usunięcia pojazdu (418,20 zł), koszty przechowywania pojazdu od dnia 11 listopada 2017 r. do dnia 29 czerwca 2019 r. (1,54 zł x 595 dni = 916,30 zł) oraz koszty oszacowania jego wartości (150 zł). Jeśli chodzi o koszt oszacowania pojazdu, to należy wskazać, że zasadnie zlecenia oszacowania pojazdu organ dokonał po uzyskaniu postanowienia Sądu o przepadku na jego rzecz własności auta. Bez takiego postanowienia nie byłoby w ogóle postępowania w sprawie ustalenia wysokości kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu.
Z tych względów, nie podzielając podniesionych zarzutów, Sąd oddalił skargę w całości stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. (punkt I sentencji wyroku).
Orzeczenie o kosztach ustanowionego w postępowaniu administracyjnym kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym było niezbędnym elementem wyroku. Zgodnie z art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Do wydatków zaś zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie (art. 213 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. (ust. 1). Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju (ust. 2). Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to: 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; 2) wartość przedmiotu sporu; 3) stopień zawiłości sprawy. W rozporządzeniu tym nie przewidziano konieczności podwyższania stawki wynagrodzenia o podatek VAT.
W sprawie kuratorem został ustanowiony adwokat, a zatem dla określenia kwoty należnego wynagrodzenia kuratora będą miały zastosowanie stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). W sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 1.484,50 zł, więc pełna stawka minimalna to kwota 270 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie). Kuratorowi należało zatem przyznać wynagrodzenie w stawce podstawowej odpowiadające kwocie 40% wymienionej stawki minimalnej, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI