III SA/WR 451/24

III SA/Wr 451/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska /przewodniczący/
Magdalena Jankowska-Szostak
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. Spółka komandytowa we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 4 października 2024 r. nr SKO 4123/38/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia rozliczenia wniosku z tytułu przyznanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 października 2024 r. (nr SKO 4123/38/2024) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) utrzymało w mocy postanowienie Wicedyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: organ I instancji, Wicedyrektor DWUP) z dnia 24 maja 2024 r. (nr NS/AMS/0511/16124130/24) o odmowie przywrócenia I. sp. komandytowa we W. (dalej: strona skarżąca, Spółka, strona) terminu do złożenia rozliczenia wniosku z dnia 28 sierpnia 2020 r., nr [...]. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia SKO podało art. 141 § 1 oraz art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że I. spółka cywilna w dniu 28 sierpnia 2020 r. złożyła wniosek nr [...] o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. We wniosku strona skarżąca podała adres siedziby: ul. [...], [...] W. i miejsce wykonywania działalności: ul. [...], [...] W.
W piśmie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy z 23 grudnia 2020 r. wskazano, że wstępna weryfikacja rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP została zakończona negatywnie z powodu braku złożenia rozliczenia wraz z wymaganą dokumentacją. Pismo to nie zawiera podpisu.
Pismem z 28 lutego 2022 r. I. spółka cywilna została ostatecznie wezwana w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego pisma do złożenia rozliczenia pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP poprzez przedłożenie wskazanej w tym piśmie dokumentacji. Została ponadto poinformowana, że w przypadku niewywiązania się z obowiązku w wyznaczonym terminie całość otrzymanej pomocy wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków podlega zwrotowi. Pismo to zostało doręczone na adres: ul. [...], [...] W. i odebrane przez E. W. w dniu 11 marca 2022 r.
Pismem z dnia 9 maja 2022 r. Wicedyrektor DWUP poinformowała I. spółka cywilna, że końcowa weryfikacja została zakończona wynikiem negatywnym. Wskazał, że termin ustawowy złożenia rozliczenia upłynął 30 listopada 2020 r. Mimo wyznaczenia w piśmie z 28 lutego 2020 r. dodatkowego terminu, spółka cywilna nie wywiązała się z obowiązku. Pismo zostało skierowane na adres: ul. [...], [...] W. i odebrane przez K. W. w dniu 17 maja 2022 r.
W piśmie z 7 czerwca 2022 r. I. spółka cywilna wskazała, że w związku z otrzymaniem pisma o końcowej kontroli zakończonej wynikiem negatywnym zwraca się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia rozliczenia wniosku nr [...]. Podała, że sprawę prowadziła osoba, która już nie jest jej pracownikiem, ona zajmowała się realizacją umowy. Osoba ta nie informowała wspólników o zobowiązaniach i terminach, które należy wypełnić i je ukrywała. Otrzymane pismo z 9 maja 2022 r. było pierwszym pismem, które zostało odebrane przez wspólników. W dniu 6 października 2022 r. strona złożyła formularz rozliczenia przyznanych środków.
Pismem z 12 września 2022 r. Wicedyrektor DWUP poinformował I. spółka cywilna o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia.
W dniu 28 lipca 2022 r. doszło do przekształcenia I. spółka cywilna D. sp. z o.o. w I.1 spółka komandytowa we W.
Decyzją z 18 grudnia 2023 r. (nr NS/AMS/0511/16124130/23) Wicedyrektor DWUP zobowiązał D. S. i E. T. do zwrotu całości udzielonego wsparcia wraz z odsetkami. SKO decyzją z 18 marca 2024 r. (nr SKO 4123/3/2024) uchyliło tą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z powodu błędnego oznaczenia strony, tj. wspólników spółki cywilnej zamiast I.1 spółka komandytowa we W. W uzasadnieniu SKO wskazało ponadto, że organ I instancji powinien merytorycznie rozpoznać wniosek Spółki o przywrócenie terminu do złożenia rozliczenia.
Postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r. Wicedyrektor DWUP odmówił przywrócenia terminu do złożenia rozliczenia wniosku z dnia 28 sierpnia 2020 r. Wskazał, że zaniedbanie obowiązków w zakresie terminowego rozliczenia przez pracownika spółki nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Jednocześnie Spółka nie przedstawiła innych okoliczności mających wpływ na niedotrzymanie terminu.
Od powyższego postanowienia Spółka wniosła zażalenie, wnioskując jednocześnie o zaliczenie na poczet argumentacji zażalenia, treści pisma z dnia 9 sierpnia 2024 r. złożonego przez stronę i zatytułowanego jako: "Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 24 maja 2024 r. z zażaleniem na ww. postanowienie".
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 października 2024 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Spółkę SKO wskazało, że istotnie pierwotnie organ doręczył swoje postanowienie na adres: I. Sp. k. ul. [...], [...] W. zamiast prawidłowo umocowanemu w sprawie pełnomocnikowi. Następnie jednak w dniu 16 sierpnia 2024 r. dokonał prawidłowego doręczenia na adres pełnomocnika. Odnośnie adresu, na który była kierowana wcześniejsza korespondencja, SKO wskazało, że pisma w analizowanej sprawie doręczane były na adres siedziby wskazany w pkt 2 wniosku nr [...] tj. ul. [...], [...] W., który pokrywa się z adresem wskazanym w rubryce 2 - Siedziba i adres podmiotu, wynikającym z odpisu z krajowego rejestru sądowego Spółki. W pkt 4 przedmiotowego wniosku wskazano jako miejsce wykonywania działalności inny adres niż w pkt 2 tj. ul. [...], [...] W. Kolegium podkreśliło, że nie można uznać miejsca wykonywania działalności za równoznaczne z adresem do korespondencji. SKO nie zgodziło się z argumentem strony, zgodnie z którym organ odnotował adres przy ul. [...] we W. na jakimś etapie postępowania, jako adres korespondencyjny strony, gdyż w aktach administracyjnych brak dowodów na takie twierdzenie. Z akt administracyjnych nie wynika, aby strona wskazała inny adres do doręczeń, a okoliczność ta musi być potwierdzona wyraźnie, a nie wynikać z domysłów czy spekulacji, co – zdaniem SKO - próbuje czynić pełnomocnik strony. Kolegium podkreśliło, że pełnomocnik Spółki wskazał w zażaleniu, że pierwszym pismem, jakie odebrała Strona, jest pismo z dnia 9 maja 2022 r., informujące o negatywnej końcowej weryfikacji, co miałoby potwierdzać, iż powodem uchybienia terminu na złożenie rozliczenia miałyby być rzekome nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji. Jednak we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 7 czerwca 2022 r., jako powód uchybienia, strona wskazała zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za rozliczanie dofinansowania, a nie nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika spółki, zgodnie z którą w lokalu przy ul. [...] we W. Spółka nie prowadzi działalności, natomiast jest to lokal, który grzecznościowo zajmują [...] jednego ze wspólników spółki (zdaniem strony nieuprawnione do odbioru korespondencji), SKO podniosło, że fakt ten nie przeszkodził stronie w odbiorze decyzji nr 64/CV-19/23 z dnia 18 grudnia 2023 r. pod ww. adresem. SKO dodało, że obowiązkiem każdej jednostki organizacyjnej jest zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, żeby obieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony i wyłącznie przez osoby uprawnione.
Kolegium wskazało, że nie brało pod uwagę wskazanego przez stronę wezwania z 23 grudnia 2020 r. informującego o wstępnej negatywnej weryfikacji i wyznaczającego termin na złożenie rozliczenia, gdyż wezwanie to jest niepodpisane, dodatkowo w aktach sprawy brak dowodu doręczenia przedmiotowego pisma. Jako pierwsze w sprawie Kolegium potraktowało pismo z dnia 28 lutego 2022 r., wyznaczające stronie dodatkowy termin 30 dni na złożenie rozliczenia, doręczone w dniu 11 marca 2022 r., co oznacza, iż przedmiotowy termin minął 10 kwietnia 2022 r., a więc w trakcie obowiązywania stanu epidemii.
Kolegium podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko (wyrażone w decyzji z dnia z 18 marca 2024 r.), że organ I instancji zobligowany był zastosować w sprawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19). Zdaniem Kolegium, organ uchybił treści art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, ale jego zastosowanie na obecnym etapie nie ma racjonalnych podstaw, ponieważ organ rozpatrzył merytorycznie wniosek strony o przywrócenie terminu na złożenie rozliczenia, chociaż z akt administracyjnych nie wynika jednoznacznie, aby kwestia złożenia wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu była przez stronę należycie uprawdopodobniona, czego wymaga art. 58 § 2 k.p.a. niemniej jednak przy prawidłowym zastosowaniu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 strona miałaby nie 7 a 30 dni na złożenie rzeczonego wniosku, dlatego rozpatrując go merytorycznie organ naprawił swój błąd wynikający z braku zastosowania w sprawie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.
Dodatkowo z uwagi na fakt, że w trakcie postępowania strona przedstawiała szereg okoliczności, które jednak w opinii SKO, nie uzasadniają przywrócenia terminu na złożenie rozliczenia, Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Końcowo Kolegium wskazało, że bezpodstawny był wniosek Spółki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. SKO jest organem administracji publicznej, orzekającym poprzez wydawanie decyzji i postanowień, dlatego nie może w swoich orzeczeniach zasądzać żadnych kosztów, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Ponadto w postępowaniach przed organami administracji publicznej nie występują koszty zastępstwa procesowego.
W skardze do Sądu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.:
a. art. 45 k.p.a. w zw. z art. 41 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a., poprzez błędne doręczenie pism w spawie na adres, o którym Organ I instancji wie, że nie jest adresem dla doręczeń tj. na błędny adres przy ul. [...] (rejestrowy adres siedziby spółki), zamiast na adres przy ul. [...],[...] W. - który został wskazany przez Skarżącą jako właściwy adres do doręczeń, pod którym Skarżąca odbiera korespondencję; adres ten był od początku znany Organowi I instancji, bowiem na projekcie pisma z dnia 23 grudnia 2020 r. znajdującym się w administracyjnych aktach sprawy Organu I instancji widnieje odręczna adnotacja pod nazwą i adresem rejestrowym spółki którą (zdaje się) należy rozczytać jako: "korespondencja?" a dalej: "[...], [...] W."; a jeśli Organ I instancji - mając te dwa adresy - posiadał wątpliwości co do tego na jaki adres wysyłać korespondencję, to wątpliwości te w pierwszej kolejności powinien wyjaśnić ze Skarżącą, a jeśli wątpliwości tych nie dało się usunąć, to rozstrzygnąć je na korzyść Skarżącej tj. uznać, iż adresem do doręczeń w niniejszej sprawie był adres przy ul. [...] we W. Z uwagi na błędne doręczanie pisma w sprawie Skarżąca została bez własnej winy pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu - co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
b. art. 15zzzzzn2 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy covidowej w zw. z art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i ponowne niezawiadomienie Skarżącej przez Organ I instancji o uchybieniu terminu do ostatecznego złożenia rozliczenia pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, który liczony od doręczenia wezwania do ostatecznego złożenia rozliczenia z dnia 28 lutego 2022 r. upłynął w dniu 10 kwietnia 2022 r., podczas gdy zaniechanie zastosowania ww. przepisu w niniejszej sprawie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji Organu I instancji z dnia 18 grudnia 2023 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji. A także poprzez błędne uznanie przez Organ II instancji, że zastosowanie powyższego przepisu na obecnym etapie postępowania nie ma racjonalnych podstaw, bowiem Organ I instancji rozpatrzył merytorycznie wniosek Strony o przywrócenie terminu do złożenia rozliczenia, jednakże Organ I instancji miał obowiązek "naprawić" swój błąd poprzez poinformowanie Skarżącej, że uchybił terminowi do złożenia rozliczenia i wyznaczenia jej 30-dniowego terminu do ponownego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia rozliczenia, niezależnie od tego czy stan epidemii wciąż obowiązywał, czy też ustał;
c. art. 10 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. - nawet jeśli uznać, że zastosowanie art. 15zzzzzn2 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy covidowej nie było celowe na obecnym etapie postępowania, to Organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu powinien dać Skarżącej możliwość wypowiedzenia się co do przyczyn uchybienia terminu do złożenia rozliczenia dofinansowania i ewentualnego uzupełnienia twierdzeń w tym przedmiocie; przy czy Organ I instancji zaniechał poinformowania Skarżącej o tym, że ponownie przystępuje do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu i od razu wydał w tym przedmiocie rozstrzygnięcie; Organ I instancji nie zapewnił więc Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności na etapie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia rozliczenia, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
d. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z 24 maja 2024 r., podczas gdy w sprawie miały miejsce naruszenia przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., więc Organ II instancji powinien uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji;
e. art. 58 § 1 i 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia rozliczenia dofinansowania z FGŚP, podczas gdy skarżąca nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji tego, że jej pracownik nie informował jej o zobowiązaniach i terminach, których I. miało dopełnić w związku z rozliczeniem dofinansowania, a także błędne uznanie, że z akt administracyjnych nie wynika jednoznacznie, aby Skarżąca uprawdopodobniła, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu od dnia ustalania przyczyny uchybienia, podczas gdy wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy, których nie da się usunąć, powinny być interpretowane na korzyść strony;
f. art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 41 § 1 i art. 45 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że doręczanie korespondencji przez Organ I instancji na adres siedziby Skarżącej, a nie na adres, który Skarżąca wyraźnie wskazała do korespondencji oraz doręczenie pism do rąk osób nieuprawnionych do odbioru korespondencji w imieniu Skarżącej, nie stanowi uzasadnionej podstawy do przywrócenia Skarżącej terminu do rozliczenia wniosku; podczas gdy zaniedbania Organu I instancji polegające na nieprawidłowościach w doręczaniu korespondencji w sprawie spowodowały, że Skarżąca bez swojej winy została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi nie tylko przesłankę do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, ale również podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Spółka wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania z art. 145 § pkt 4 k.p.a.;
2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. rozważenie uchylenia postanowienia organu I instancji;
4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 15gg ust. 19 i ust. 20 ustawy COVID-19, podmiot, który otrzymał pomoc na rzecz ochrony miejsc pracy jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. W szczególności składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu zgodnie z przeznaczeniem oraz dokumenty potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku. Stosownie natomiast do art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie.
Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca pismem z 28 lutego 2022 r. została ostatecznie wezwana w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego pisma do złożenia rozliczenia pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP poprzez przedłożenie wskazanej w tym piśmie dokumentacji i poinformowana, że w przypadku niewywiązania się z obowiązku w wyznaczonym terminie całość otrzymanej pomocy wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków podlega zwrotowi. Pismo to zostało doręczone na adres: ul. [...], [...] W. i odebrane przez E. W. w dniu 11 marca 2022 r. Wyznaczony dodatkowy termin na złożenie rozliczenia upłynął zatem w dniu 10 kwietnia 2022 r. Strona skarżąca nie złożyła rozliczenia w terminie.
Wskazać należy, że termin określony w art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. W dacie wezwania Spółki do rozliczenia otrzymanej pomocy (pismo z 28 lutego 2022 r.), jak też w dacie upływu terminu na wykonanie tej czynności (10 kwietnia 2022 r.) obowiązywał art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 tego przepisu). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3 tego przepisu). Należy podkreślić, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków (por. wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., III FSK 554/22; wyrok NSA z 21 września 2023 r., I OSK 1764/22; orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.). Granice czasowe stosowania art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 wyznaczają zatem daty: początkowa wejścia przepisu w życie – 16 grudnia 2020 r. oraz końcowa – 16 maja 2022 r. (dzień odwołania stanu epidemii).
Wobec powyższego, w sprawie dopuszczalne było merytoryczne rozpoznanie złożonego przez Spółkę wniosku o przywrócenie terminu do rozliczenia przyznanego jej świadczenia, który to termin jest terminem prawa materialnego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przepisy art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 dotyczą takiej sytuacji, kiedy organ administracji publicznej stwierdza uchybienie terminu przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, i – w razie braku wniosku o przywrócenie terminu – ma obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, w sytuacji kiedy strona, wiedząc o uchybieniu terminu, wniosek o przywrócenie terminu składa bez zawiadomienia jej o tej okoliczności przez organ i bez wyznaczenia terminu do złożenia wniosku, bezcelowe jest wykonywanie przez organ tych dwóch ostatnich czynności. Nie służą one bowiem w żaden sposób ułatwieniu dostępu do ochrony prawnej w konkretnych okolicznościach sprawy oraz przedłużają postępowanie administracyjne. W takiej sytuacji organ powinien przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony bez uchybienia terminowi do złożenia takiego wniosku i wniosek ten rozpoznać. W konsekwencji w sprawie nie doszło do naruszenia art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 w zw. z art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 45 k.p.a. w zw. z art. 41 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 8 oraz 9 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a., poprzez kierowanie korespondencji na adres siedziby Spółki, a nie adres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z przywołaną regulacją ustawodawca określa zatem sposób doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym, wskazując na doręczenie w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że treść art. 45 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że doręczenie w trybie tego przepisu jest doręczeniem właściwym, podstawowym, a sposób zorganizowania odbioru przesyłek adresowanych do jednostek organizacyjnych leży po stronie tych jednostek i mają one obowiązek zapewnić należyte przyjmowanie przesyłek (por. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 641/18, z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1928/21). Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że reguluje doręczanie pism osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej (por. wyrok NSA w Łodzi z 5 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 417/96, LEX nr 29836). Zgodzić należy się z SKO, że nie można uznać miejsca wykonywania działalności za równoznaczne z adresem do korespondencji. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by strona skarżąca na jakimkolwiek etapie postępowania wskazała adres do korespondencji, inny niż adres jej siedziby. W nagłówkach składanych pism (np. wniosek o przywrócenie terminu z 7 czerwca 2022 r., pełnomocnictwo z 6 października 2022 r.) Spółka, posługiwała się adresem siedziby i nie podawała innego adresu do doręczeń. Odręczna adnotacja znajdująca się na piśmie z 23 grudnia 2020 r. jest nieczytelna i nie stanowi – w ocenie Sądu – potwierdzenia wskazania przez Spółkę adresu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, jako adresu do korespondencji. Zdaniem Sądu, słusznie także Kolegium uznało, że korespondencja została skutecznie doręczona osobie uprawnionej do jej odbioru. Dostrzec trzeba reprezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe (por. wyroki NSA: z 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04; z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 424/08; z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1664/09). Zdaniem Sądu, dla uznania skuteczności doręczeń pism, kluczowe było niepoinformowanie doręczyciela przez osobę przebywającą pod adresem rejestrowym spółki o braku upoważnienia do odbioru korespondencji. Podkreślenia wymaga, że doręczyciel nie ma obowiązku każdorazowego legitymowania osoby odbierającej pismo i sprawdzania, czy jest to osoba uprawniona, gdyż to obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by dokonywała tego osoba upoważniona (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 274/22). W konsekwencji, w ocenie Sądu pismo z 28 lutego 2022 r. wyznaczające dodatkowy termin na złożenie rozliczenia zostało prawidłowo doręczone na adres siedziby Spółki i odebrane przez osobę uprawnioną w dniu 11 marca 2022 r. Od tej daty zaczął zatem biec trzydziestodniowy termin na złożenie odpowiednich dokumentów przez Spółkę i termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 10 kwietnia 2022 r. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło tym samym do pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu.
Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminowi, należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. Podkreślić przy tym należy, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia rozliczenia wniosku miało charakter niezawiniony. Jako przyczynę nieterminowego wykonania czynności Spółka podała zachowanie jej pracownika odpowiedzialnego za rozliczenie, który nie informował wspólników o zobowiązanych i terminach, a wręcz je ukrywał. Dodała, że pismo z 9 maja 2022 r. informujące o tym, że końcowa weryfikacja przyznanego świadczenia została zakończona wynikiem negatywnym było pierwszym w tej sprawie, które otrzymała. W ocenie Sądu sama okoliczność zaniechania lub zaniedbania pracownika w prowadzeniu sprawy, nie może mieć wpływu na wykazanie przesłanki braku winy Spółki. Na stronie bowiem ciąży obwiązek starannego wyboru pracowników. Skoro Spółka zleciła innej osobie prowadzenie sprawy związanej z rozliczeniem przyznanego jej wsparcia, to ponosi konsekwencje działania lub zaniechania tej osoby. Ponadto, jak już wyżej wskazano, pismo z 28 lutego 2022 r. zostało prawidłowo skierowane na adres siedziby Spółki i uznać należało je za prawidłowo doręczone, a zatem podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność nieotrzymywania korespondencji, także nie mogła stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do rozliczenia przyznanego świadczenia.
Podsumowując, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia i na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.