III SA/Wr 451/04

III SA/Wr 451/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /przewodniczący/
Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/
Józef Kremis
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 2074/06 - Wyrok NSA z 2007-07-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 85  par. 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w O. obecnie B sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe Oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego w O. decyzją z dnia [...] nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...] dokonane przez A spółkę z o.o. w O. - obecnie – Zakłady B spółka z o.o. w O. - za nieprawidłowe w części dotyczącej taryfikacji towaru "Bebiko sojowe" i "Bebiko sojowe 2R" oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego, uzasadniając w swej decyzji, iż wnioskowany przez importera kod PCN 1901 10 00 0 jest nieprawidłowy, a właściwy jest kod PCN 2106 90 98 0 Taryfy celnej.
Jak stwierdził organ celny I instancji - zgodnie z postanowieniami "Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej" zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z 17.12.2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217) oraz Wyjaśnieniami do Taryfy celnej zamieszczonymi w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 830) ze zmianą tomu V Wyjaśnień do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.04.2003r. - do kodu PCN 1901 10 00 0 klasyfikuje się preparaty na bazie mleka krowiego, w którym dokonano zmiany składu mleka krowiego polegające na zwiększeniu zawartości laktoz i tłuszczu, zwłaszcza udziału nienasyconych kwasów tłuszczowych przez dodatek tłuszczu roślinnego, częściowym odwapnieniu i wzbogaceniu w sole potasu i sodu oraz uzupełnieniu w nukleotydy i substancje biologiczne jak laktoza, mucyna, lizozym, witaminy. Jak zauważył organ - z przedłożonej analizy składu chemicznego i opisu na opakowaniu jednak wynika, że "Bebiko sojowe" to preparat mleko zastępczy, wolny od białek mleka krowiego i laktozy, w skład którego wchodzi m.in. izolowane białko soi wzbogacone w aminokwasy, tłuszcze pochodzenia roślinnego, syrop kukurydziany, witaminy i składniki mineralne. Podobnie, podany przez producenta skład surowcowy Bebika sojowego i Bebika sojowego 2R pozwala stwierdzić, iż omawiane produkty nie zawierają też mąki, lecz jedynie izolat białka sojowego (białka wyekstrahowanego z soi).
Zdaniem organu nieprawidłowe byłoby zakwalifikowanie spornego produktu do pozycji 3004 czy pozycji 3504. Pozycja 3004 pozostawałaby w sprzeczności z uwagą 1 (a) do działu 30 Taryfy celnej. Z komentarza zawartego w wyjaśnieniach do Taryfy celnej wynika bowiem, że pozycja 3004 nie obejmuje m.in. produktów spożywczych i napojów zawierających substancje o działaniu leczniczym, jeżeli substancje te dodaje się wyłącznie celem zapewnienia lepszej równowagi żywnościowej,
Sygn. akt III SA/Wr 451/04 2
zwiększenia wartości energetycznej lub odżywczej czy poprawienia jego smaku, bez odbierania jednak produktowi jego charakteru spożywczego, jak również dodatków żywnościowych zawierających witaminy lub sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22. Uzasadniając zaś odmowę taryfikacji spornego towaru do kodu PCN 3504 00 00 0 organ przyjął, że sporny towar nie może mieścić się w tej pozycji - obejmującej swym zakresem przedmiotowym "peptony \ ich pochodne oraz inne substancje białkowe (...)" - gdyż stanowi mieszaninę kilku składników, tymczasem pojęcie substancji, o których mowa w przytoczonej pozycji Taryfy celnej - zgodnie ze słownikiem języka polskiego - oznacza jednorodny rodzaj materii o określonym składzie chemicznym.
W ocenie organu celnego przedstawiony do odprawy celnej towar - stosowany jako diety specjalne - posiadał zatem cechy charakterystyczne dla towarów klasyfikowanych do kodu PCN 2106, obejmującego, zgodnie z jej brzmieniem w Taryfie celnej - "przetwory spożywcze gdzie indziej niewymienione, ani niewyłączone (kod PCN 2106 90 98 0 "pozostałe"). Wywodzono dalej także, iż w świetle Wyjaśnień do Taryfy celnej kod 2106 obejmuje: przetwory przeznaczone do spożycia przez ludzi, zarówno bezpośrednio jak i po obróbce (gotowanie, rozpuszczanie lub zagotowanie w wodzie, mleku itd.), przetwory składające się całkowicie lub częściowo ze środków spożywczych, stosowane do produkcji napojów lub przetworów przeznaczonych do spożycia przez ludzi.
Odwołując się od powyższej decyzji spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz naruszenia zasad postępowania, zawartych w art. 120, 121 § 1 oraz 122 i 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem spółki sporny towar stanowi preparat z mączki sojowej, a zatem należy go kwalifikować zgodnie z opisem pozycji 1901 Taryfy celnej, który zawiera między innymi zwrot "przetwory spożywcze z mąki, skrobi, towarów objętych pozycjami od nr 0401 do 0404.
Nie zgadzając się z zakwalifikowaniem przez organ celny przedmiotowego towaru do pozycji 2106 90 98 0 spółka wywodziła, że gdyby nie istniał podpozycja 190110000 to poprawniejszą kwalifikację dla sprowadzonego towaru stanowiłoby
przyporządkowanie go pozycji 3504 00 00 0 zważywszy na brzmienie reguły 3 (b) ORINS. Komponentem decydującym o zasadniczym charakterze "Bebika sojowego" i "Bebika sojowego 2R" jest izolowane białko soi, wobec czego kwalifikacja winna być właściwa dla tego składnika towaru. Strona zarzucał także, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę składnika spornego towaru w postaci syropu glukozowego, który jej zdaniem jest przetworem skrobi co także przesądza o zaklasyfikowaniu tego towaru do pozycji 1901.
Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W przedmiocie wskazanej w odwołaniu jako alternatywnej taryfikacji towaru do kodu PCN 3504 00 00 0 organ odwoławczy przyjął, że sprowadzony towar w kodzie tym nie może się mieścić, gdyż stanowi mieszaninę kilku surowców, w tym - izolatu białka. Białka objęte Działem 35 Taryfy celnej nie tworzą zaś mieszanin, lecz są substancjami.
Odnosząc się do stwierdzenia strony, iż zastosowanie reguły 3 b ORINS przy klasyfikacji "Bebika sojowego" i "Bebika sojowego 2R" skutkowałoby ustaleniem bardziej właściwej klasyfikacji taryfowej ponieważ komponentem decydującym o zasadniczym charakterze towaru jest izolowane białko sojowe, objęte kodem 3504 00 00 0, organ odwoławczy zauważył, że co prawda w regule 1 ORINS mówi się o tym, że tytuły sekcji i działów mają dla klasyfikacji towarów jedynie znaczenie wyłącznie orientacyjne, jednak dalej reguła ta stanowi że "dla celów prawnych klasyfikacje towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów".
Odnośnie klasyfikacji do pozycji 1901 Taryfy celnej organ odwoławczy uznał, iż sprzeczne byłoby zataryfikowanie spornych produktów do pozycji 1901 Taryfy celnej, gdyż nie odpowiadają one charakterystyce towarów objętych wskazaną pozycją i naruszałoby to zasady taryfikacji, objęte regułą 1 ORINS. W szczególności bowiem - wywodził organ - "Bebiko sojowe" i "Bebiko sojowe 2R" nie stanowią preparatu z mleka lub z mąki, lecz zawierają jedynie izolat białka sojowego (otrzymywany w wyniku złożonego procesu technologicznego), jak również ich składnikiem nie jest mleko, ani jego przetwory objęte pozycjami 0401 i 0404. Organ argumentował, ze Taryfa celna nie definiuje pojęcia przetworu, jednakże na tle zapisów w różnych działach Taryfy wywieść można, iż procesy jakie przeprowadzono w celu otrzymania produktu finalnego nazwanego przetworem nie dotyczą
Sygn. akt III SA/Wr 451/04 4
poszczególnych jego surowców, lecz towaru jako całości, co potwierdza literatura światowa, w świetle której przetwory to produkty, w których surowiec zatracił swą pierwotną indywidualność.
Ostatecznie w konsekwencji tych rozważań oraz zebranych w sprawie dowodów uznano za w pełni uzasadnioną zmianę klasyfikacji na kod 2106, dokonaną przez organ I instancji, jako zgodną z przepisami prawa i zasadami taryfikacji towarów, opisanymi w ORINS. Organ odwoławczy na poparcie swojego stanowiska w kwestii zakwalifikowania spornych preparatów do kodu PCN 2106 wskazał opinie klasyfikacyjne zawarte w tomie V wyjaśnień do Taryfy celnej, które obalają stanowisko strony dotyczące klasyfikowania spornych towarów do pozycji 1901 z uwagi na zawartość składników na bazie skrobi czy mączki sojowej tj. syropu glukozowego i izolatu białka soi. Jako przykład podano opinie klasyfikacyjne dotyczącą produktu o nazwie środek emulgujący i stabilizujący oraz produktu stabilizator. Jak wywodził organ, w opiniach tych jak również w wielu innych wymieniono składniki przetworzone z mączki sojowej czy skrobi, jednak mimo tego należy je klasyfikować do podpozycji 210690.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił również zarzutów strony skarżącej co do naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że organ I instancji wydał swoje orzeczenie w oparciu o dowody załączone do zgłoszenia celnego oraz zgromadzone w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, jak również po przeprowadzeniu wnikliwej analizy treści pozycji 1901, 2106, 3004 oraz 3504 Taryfy celnej, a także komentarzy do tych pozycji. Obszerny materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie oraz w innych sprawach dotyczących analogicznych produktów dobitnie świadczy, że organy należycie przeprowadziły postępowanie, z zachowaniem prawdy obiektywnej.
Nadto w motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż ustalony stan faktyczny, oceniony został przez organy celne w sposób właściwy i logiczny, zgodny jest również z opinią WCO dotyczącą produktów stosowanych w żywieniu dzieci.
Od tej decyzji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia decyzji obu instancji, formułując zarzuty:
Sygn. akt III SA/Wr 451/04 5
* naruszenia prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej, przez błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie podpozycji 190110000, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie podpozycji 210690980, pominięcie postanowień pozycji 3004 i 3504 oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej;
* naruszenia zasad postępowania, w szczególności przepisów art. 120, 121 § 1, art. 122 i 187 § I Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
Wyjaśnienia zaskarżonej decyzji co do braku podstaw do zaklasyfikowania spornego towaru do pozycji 1901 Taryfy celnej skarżąca spółka oceniła jako chybione. Zarzuciła, iż stanowisko organu odwoławczego wynika z błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania odpowiednich przepisów Taryfy celnej oraz Wyjaśnień do niej gdyż nie uwzględnia okoliczności, iż opis pozycji zawiera zwrot "przetwory spożywcze z ..", a w związku z tym wykładnia, iż towar musi zawierać składnik wprost wymieniony w opisie pozycji jest wykładnią zawężająca, a co za tym idzie nieprawidłową. Zgodnie z definicją słownikową przetwór to produkt uzyskany przez przeróbkę w procesie technologicznym, a w związku z tym taki towar, którego składniki zostały przetworzone, a więc w określony sposób zmienione -zmodyfikowane. Nie jest zatem konieczne, by towar zawierał w swoim składzie mączkę - jak to w sposób nieprawidłowy wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, lecz wystarczające jest by stanowił przetwór z mleka, czy też z mączki sojowej, bądź skrobi, w tym syropu glukozowego, tzn. został uzyskany na bazie mleka lub mączki. W tej materii, w przekonaniu skarżącej spółki niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni ścieśniającej co do opisu pozycji 1901 zawierającej zwrot " przetwory spożywcze z ...". Skoro -jak dowodziła strona skarżąca - przedmiotowe preparaty zawierają izolat białka sojowego stanowiący efekt technologicznej obróbki mączki sojowej, a nadto ich składnikiem jest syrop glukozowy - będący przetworem skrobi, tym samym sporne produkty odpowiadają brzmieniu tej pozycji. Jak zarzuciła strona skarżąca - co do kwestii pochodzenia izolatu białkowego (z mączki sojowej) oraz syropu glukozowego będącego postacią skrobi organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, nie przejawiając w tej mierze jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej, czym naruszył szereg norm postępowania, a w szczególności winien był dopuścić dowód z opinii biegłego.
Sygn. akt III SA/Wr 451/04 6
Argumenty zaskarżonej decyzji dotyczące uznania Bebika sojowego i bebika sojowego 2R za towar spełniający wymagania pozycji 2106 Taryfy celnej są zdaniem skarżącej w sposób oczywisty błędne. Przede wszystkim wymieniona pozycja 2106 ma charakter szczególny, ponieważ zgodnie z jej brzmieniem klasyfikuje się do niej przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie wyłączone. Skarżąca zwróciła uwagę, iż sporny towar nie ma niewiadomego pochodzenia ani funkcji. Łatwo w nim znaleźć składniki dominujące. Tymczasem brak jest w zaskarżonej decyzji wykazania, że importowany towar nie podlega taryfikacji do innych działów Taryfy celnej. Organy celne powinny były zatem w sposób należyty rozpatrzyć wszystkie inne możliwe do zastosowania pozycje taryfy celnej, w tym także podpozycję 350400000. Podkreślając treść reguły 3 (b) ORINS, która nakazuje stosować do wyrobów wytworzonych z różnych komponentów pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu -jeżeli takie kryterium jest możliwe do zastosowania - spółka wywodziła, że komponentem decydującym o zasadniczym charakterze Bebika sojowego/sojowego 2R jest izolat białka sojowego.
Przechodząc do kwestii pozycji 3004 skarżąca wskazała, iż rozważania zaskarżonej decyzji odnoszące się do tej kwestii nie mogą być prawidłowe z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w kontekście jego właściwości leczniczych.
Ponadto skarżąca zauważyła, iż przywołane w zaskarżonej decyzji opinie klasyfikacyjne nie odnoszą się do omawianego preparatu, natomiast organy w prowadzonym postępowaniu nie podjęły próby wykazania, że towary, których dotyczą przywołane opinie klasyfikacyjne są zbliżone do sprowadzonego towaru i wobec tego - zdaniem strony - opinie te nie mogą mieć dla sprawy istotnego znaczenia.
W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej
Sygn. akt III SA/Wr 451/04 7
pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W sprawie, przedmiotem której był taryfikacja, okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia, a zatem wymagającą prawidłowego ustalenia, jest przede wszystkim stan towaru (art. 85 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny - tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Należności celne przywozowe są bowiem wymagalne według stanu towaru (...) w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie przy tym z art. 13 cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych (§1), klasyfikację określa kod taryfy celnej towarów zawarty w taryfie celnej (§ 5 i 6), wyjaśnienia do której mają charakter norm prawnych (§7).
W tym zakresie - w stanie prawnym stosowanym do daty zgłoszenia celnego -materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia stanowią przepisy aktów wykonawczych do Kodeksu celnego, a to przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 17.12.2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217) - zwane dalej Taryfą celną oraz Wyjaśnienia do Taryfy celnej zamieszczone w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999r (Dz. U. Nr 74, poz. 830) ze zmianą tomu V Wyjaśnień do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.04.2003 r. (Dz. U. Nr 70, poz. 645) - zwane dalej Wyjaśnieniami.
W szczególności zwrócenia uwagi wymaga, iż na mocy oświadczenia rządowego z 30 grudnia 1996r. (Dz.U. Nr 11, póz. 63) Polska z dniem I stycznia 1996r. przystąpiła do Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1983r. (publ. Dz.U. z 1997r. Nr 11, poz.62). Nomenklatura Systemu Zsynchronizowanego stanowi załącznik do Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, będący integralną częścią w/w Konwencji. Na mocy powyższej Konwencji Polska zobowiązała się (art. 3) do stosowania Ogólnych Reguł Interpretacji Systemu Zharmonizowanego, a także wszystkich uwag dotyczących sekcji, działów i podpozycji jak i że nie będzie modyfikowała zakresu sekcji, działów, pozycji lub podpozycji
Sygn. akt III SA/Wr 451/04
8
Systemu Zharmonizowanego ( z zastrzeżeniem takiego przystosowania tekstowego, jakie może być konieczne dla efektywnego stosowania Systemu Zharmonizowanego w ustawodawstwie krajowym), oraz że będzie przestrzegała kolejności cyfrowych Systemu Zharmonizowanego. W/w Konwencja nawiązuje też do Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli 15 września 1950 roku (Dz.U. z 1978r. Nr 11, póz. 43 - oświadczenie rządowe o przystąpieniu Dz.U. z 1978r. Nr 11, póz 44.). Zarówno postanowienia Konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów (art. 10) jak i Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej (CCC), występującej pod roboczą nazwą Światowej Organizacji Celnej - WCO (art. III lit.d) świadczą o tym, że interpretacje dokonywane przez właściwe organy maj ą charakter wykładni wiążącej.
Nie budzi wątpliwości, że Taryfa celna przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji nomenklatury Zharmonizowanego Systemu Określania i Kodowania Towarów (HS), wprowadzonej powoływaną wyżej międzynarodową Konwencją w prawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów - sporządzonej w Brukseli 14 czerwca 1983r. a ośmioznakowa treść pozycji PCN pokrywa się także z treścią Scalonej Nomenklatury (CN) opracowanej przez Komisję Wspólnot Europejskich i stosowanych przez Unię Europejską stanowiącej rozwinięcie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów.
W konsekwencji tego, co wyżej powiedziano, stwierdzić należy, iż w sprawie, istota której sprowadza się do głównie do oceny prawidłowości taryfikacji celnej sprowadzonego towaru, zasadnie organy celne przyjęły w niniejszej sprawie, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią unormowania Kodeksu celnego oraz powołanych wyżej aktów wykonawczych do tej ustawy - odzwierciedlających międzynarodowe uregulowania.
Jak wynika z akt w zaskarżonej decyzji organ celny za błędną uznał ostatecznie wnioskowaną przez stronę taryfikację Bebika sojowego i Bebika sojowego 2R do kodu PCN 1901 10 00 0 w to miejsce uznając za prawidłowy kod pozycji PCN 2106 (podpozycja 2106 90 98 0). Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy materiał dowodowy sprawy został przez organ zgromadzony i oceniony należycie oraz czy uzasadniał zakwestionowanie kodu Taryfy celnej wnioskowanego przez importera.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprawy dotyczące towaru Bebiko sojowe, którego zgłoszenia celne miały miejsce przed 8 maja 2003r. były rozpatrywane przez
Sygn. akt III SA/Wr 451/04
9
tutejszy Sąd. Rozstrzygnięcia w tych sprawach były korzystne dla strony skarżącej, bowiem na skutek skutecznie wniesionych skarg uchylono zaskarżone decyzje. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego związane było z zapadłymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 15 lutego 2005r. Sygn. akt GSK 1279/04), w których zarzucono sądowi I instancji niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz poczynienie ustaleń, do których brak było podstaw w materiale dowodowym. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, na konieczność zasięgnięcia wiadomości specjalistycznych celem oceny roli poszczególnych składników omawianego preparatu w szczególności mąki sojowej, skrobi czy też roli izolatu białkowego w kontekście ich kwalifikacji do pozycji 1901100.
Okolicznością, która jednak zadecydowała o oddaleniu przedmiotowej skargi jest zmiana stanu prawnego, a dokładniej rzecz ujmując, zmiana tomu V Wyjaśnień do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.04.2003 r. (Dz. U. Nr 70, poz. 645).
Wyżej wymienione rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 §7 kodeksu celnego, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze rozporządzenia, wyjaśnienia do taryfy celnej, zapewniające jednolitą i właściwą interpretację Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, Scalonej Nomenklatury oraz Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego. Kompetencje Ministra Finansów do wydawania rozporządzeń wynikają z faktu, iż Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej -finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301 ze zm.).
W załączniku wyjaśnień do Taryfy celnej wśród wymienionych tam pozycji takich jak: Kompendium opinii klasyfikacyjnych, Opinie klasyfikacyjne Sekretariatu Światowej Organizacji Celnej, Decyzje Komitetu Systemu Zharmonizowanego (HSC) znajdują się Opinie klasyfikacyjne Ministra Finansów.
Wśród opinii klasyfikacyjnych Ministra Finansów zawartych w części IV Tomu V Wyjaśnień do taryfy celnej znajduje się opinia klasyfikacyjna nakazująca klasyfikować "produkty stosowane w żywieniu dzieci wymagających stosowania
Sygn. akt III SA/Wr 451/04
10
specjalnej diety, niezawierające w swoim składzie mleka, a zawierające wyizolowane białka z mleka lub z soi" do pozycji 2106.
W tym miejscu godzi się zauważyć, iż wymieniona opinia klasyfikacyjna Ministra Finansów zamieszczona w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, Tom V, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. została wprowadzona do obiegu prawnego i stała się obowiązującym prawem od dnia 9 maja 2003 r. zarówno dla organów celnych, jak i importerów. Opinie takie stanowią wiążącą wykładnię gdy pochodzą od uprawnionego do jej wydania organu i wydane muszą być w prawem przewidzianym trybie. Bez wątpienia należało uwzględnić - w stanie prawnym obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego (2.10.2003 r.) - opinię, zgodnie z którą "produkty stosowane w żywieniu dzieci wymagających stosowania specjalnej diety, niezawierające w swoim składzie mleka, a zawierające wyizolowane białka z mleka lub z soi" klasyfikować należało do pozycji 2106.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, iż źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). Natomiast warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie (art. 88 ust. 1 Konstytucji RP). Przywołane rozporządzenie Ministra Finansów zawierające wskazana wyżej opinie klasyfikacyjną stanowi akt normatywny powszechnie obowiązujący w rozumieniu art. 87 Konstytucji, a ewentualne naruszenie postanowień tego rozporządzenia stanowiłoby niewątpliwie naruszenie prawa materialnego.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, iż materiał dowodowy sprawy potwierdza - niepodważane zresztą przez stronę - ustalenia organów celnych dotyczących składu, właściwości i zastosowania będących przedmiotem importu preparatów o nazwie handlowej "Bebiko sojowe" oraz "Bebiko sojowe 2R". Stosownie do danych wynikających z certyfikatu producenta, ulotki informacyjnej i oświadczenia importera załączonego do zgłoszenia celnego, skład spornych specyfików był następujący: syrop glukozowy, izolat białka sojowego, oleje roślinne, (palmowy, rzepakowy, kokosowy, słonecznikowy, kukurydziany), aminokwasy (L-metionina, tauryna, kamityna), kwas cytrynowy, składniki mineralne. "Bebiko sojowe 2R" dodatkowo zawierało kleik ryżowy. Bezspornie są to preparaty wolne od białek mleka krowiego i laktozy; przeznaczone - "Bebiko sojowe" dla niemowląt od 1
Sygn. akt III SA/Wr 451/04
11
miesiąca życia, zaś "Bebiko sojowe 2R" dla niemowląt od 5 miesiąca życia, z alergią na białka mleka krowiego oraz nietolerancją laktozy, sacharozy i galaktozy. "Bebiko sojowe/sojowe 2R" jest za|ecane do żywienia niemowląt w przypadku braku pokarmu naturalnego lub jako pożywienie uzupełniające stosowane w połączeniu z pokarmem naturalnym. Preparat ten może być również samodzielnym posiłkiem, jak również służyć do przygotowania kleików i kaszek bezmlecznych oraz innych dań bezmlecznych. Stosowane mogą być według wskazań lekarza. Z powyższych danych wynika więc, że zasadniczymi składnikami wskazanych preparatów są tłuszcze, węglowodany, białka, witaminy i sole mineralne.
Porównując przedstawiony wyżej opis towaru - który na żadnym etapie postępowania, zarówno administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego, nie był kwestionowany - z wcześniej cytowaną opinią klasyfikacyjną zamieszczoną w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003 r. modyfikującym Wyjaśnienia do Taryfy celnej, należy stwierdzić, iż importowany towar spełnia kryteria określone przez Ministra Finansów w tej opinii. "Bebiko sojowe/sojowe 2R" jest bowiem produktem stosowanym w żywieniu dzieci wymagających stosowania specjalnej diety, niezawierającym w swoim składzie mleka, a zawierającym niewątpliwie wyizolowane białka z soi. Powoływanie się zatem przez organy celne na Wyjaśnienia do Taryfy celnej, które mają moc wykładni wiążącej, jest w pełni uprawnione. Z drugiej strony, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej Spółki, że opinie klasyfikacyjne nie mogą mieć dla sprawy istotnego znaczenia, gdyż nie odnoszą się one wprost do preparatu "Bebiko sojowe/sojowe 2R". Dla oceny, czy dany towar odpowiada charakterystyce przyjętej w konkretnej opinii klasyfikacyjnej nie jest bowiem konieczne, aby towar wymieniony był tam z nazwy. Istotne znaczenie ma to, czy spełnia on zakreślone przez prawodawcę kryteria, konieczne do objęcia go daną pozycją Taryfy celnej.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy celne zasadnie zakwestionowały - w tej konkretnej sprawie, której dotyczył już stan prawny obejmujący nową opinię klasyfikacyjną Ministra Finansów, wprost zaliczającą do pozycji 2106 wszystkie bez wyjątku "produkty stosowane w żywieniu dzieci wymagających stosowania specjalnej diety, niezawierające w swoim składzie mleka, a zawierające wyizolowane białka z mleka lub z soi" - zaklasyfikowanie przez importera sprowadzonych towarów do kodu 1901 10 00 0.
Sygn. akt III SA/Wr 451/04
12
W związku z tym, iż z treści wielokrotnie już przywoływanej w dotychczasowych wywodach Sądu opinii klasyfikacyjnej Ministra Finansów wprowadzonej do obrotu prawnego z dniem 9 maja 2003 r. wynika jednoznacznie, iż sporny preparat powinien być klasyfikowany do pozycji 2106, tracą jakiekolwiek znaczenie argumenty przytaczane przez stronę oraz organy celne, które miałyby przemawiać za rzekomą koniecznością (lub niedopuszczalnością) klasyfikowania tego towaru do innych pozycji, w szczególności do pozycji: 1901, 3004, 3504. Wiążąca interpretacja dokonana w opinii Ministra Finansów czyni również bezprzedmiotowym dalsze prowadzenie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, którego celem miałoby być ustalenie (przesądzenie) możliwości (względnie niedopuszczalności) zaklasyfikowania produktu stanowiącego przedmiot sporu w niniejszej sprawie do dopiero co wymienionych pozycji.
Nie bez wpływu na taką ocenę pozostaje fakt, iż z powołaną wyżej opinią klasyfikacyjną Ministra Finansów w istocie zbieżna jest w swojej treści opinia klasyfikacyjna Sekretariatu Światowej Organizacji Celnej (zamieszczona w części III zmienionego Tomu V Wyjaśnień do taryfy celnej), zgodnie z którą do pozycji 2109 90 klasyfikuje się preparat spożywczy w postaci proszku o nazwie handlowej "Bebilon Sojowy 2", składający się z syropu glukozowego, olejów roślinnych, izolatu białka sojowego, składników mineralnych, witamin i pierwiastków śladowych i przeznaczany m.in. dla niemowląt z alergią na białko mleka krowiego.
Dotychczasowe wywody nie pozostają w sprzeczności z dotychczasową linią orzeczniczą tutejszego Sądu wynikającą ze związania stanowiskiem prawnym Naczelnego Sadu Administracyjnego odnoszącym się do klasyfikacji takich samych towarów. Stanowisko to zostało bowiem wyrażone na tle poprzednio obowiązującego stanu prawnego, gdy w rozporządzeniu Ministra Finansów nie figurowała opinia, o której była wielokrotnie mowa. Natomiast niniejsza sprawa podlegała już ocenie z uwzględnieniem tej właśnie opinii. Nie może zaś budzić wątpliwości - na tle zmienionego stanu prawnego sprawy - że sama znajomość składu "Bebika sojowego/sojowego 2R" jest okolicznością wystarczającą dla przesądzenia, iż preparat ten mieści się w pojęciu "produktu stosowanego w żywieniu dzieci wymagających stosowania specjalnej diety, niezawierający w swoim składzie mleka, a zawierający wyizolowane białka z mleka lub z soi".
Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.,
orzeczono jak w sentencji wyroku.