III SA/Wr 436/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-04-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie egzekucjibezskuteczność egzekucjibrak majątkufundacjawierzycielorgan egzekucyjnykoszty egzekucyjneupadłość

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził bezskuteczność egzekucji wobec Fundacji z powodu braku majątku.

Skarżący Zarząd Województwa L. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Fundacji B. Zarzuty dotyczyły błędnych ustaleń faktycznych organu egzekucyjnego, w tym co do złożenia wniosku o upadłość i braku majątku zobowiązanego. Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo ustalił brak majątku Fundacji i celowość umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalając skargę.

Przedmiotem sprawy była skarga Zarządu Województwa L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Fundacji B. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych, w szczególności dotyczące złożenia wniosku o upadłość przez Fundację oraz brak majątku, co miało prowadzić do błędnego uznania bezskuteczności egzekucji. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że organ egzekucyjny wykazał się należytą starannością w ustalaniu sytuacji majątkowej zobowiązanego. Przeprowadzono analizę baz danych, zajęto rachunek bankowy, a także wezwano reprezentanta Fundacji do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi wskazano na brak działalności gospodarczej, dochodów i środków finansowych, a także na złożenie wniosku o upadłość. Sąd uznał, że nawet jeśli informacja o wniosku o upadłość nie była jeszcze ujawniona w KRS, to fakt jej istnienia, potwierdzony w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, uzasadniał ocenę o braku możliwości skutecznego wyegzekwowania należności przewyższających koszty egzekucyjne. Sąd podkreślił, że samo złożenie sprawozdania finansowego nie świadczy o posiadaniu majątku, a postępowanie egzekucyjne nie może polegać na bezterminowym poszukiwaniu hipotetycznego majątku. W konsekwencji, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne, ponieważ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało brak majątku zobowiązanego, a złożenie wniosku o upadłość potwierdzało trudną sytuację finansową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny dopełnił obowiązków w postępowaniu wyjaśniającym, analizując dostępne bazy danych i informacje. Stwierdzono brak majątku Fundacji, a złożenie wniosku o upadłość potwierdziło brak perspektyw na wyegzekwowanie należności przewyższających koszty egzekucyjne, co uzasadnia umorzenie na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 36 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny prawidłowo ustalił brak majątku zobowiązanego. Złożenie wniosku o upadłość przez zobowiązanego uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności. Koszty postępowania egzekucyjnego przewyższałyby kwotę możliwą do wyegzekwowania.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny nie wykazał się dostateczną aktywnością w poszukiwaniu majątku. Błędne ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego, w tym co do złożenia wniosku o upadłość. Naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie bezskuteczności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne nie może polegać na oczekiwaniu zmiany sytuacji majątkowej zobowiązanego, bez określonych szans na realizację roszczeń nie może również stwarzać pozorów działań

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący

Katarzyna Borońska

sprawozdawca

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji z powodu bezskuteczności egzekucji, zwłaszcza w kontekście wniosku o upadłość zobowiązanego i braku majątku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku i złożenia wniosku o upadłość przez zobowiązanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – umorzenia z powodu braku majątku. Jest to istotne dla wierzycieli i zobowiązanych, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy egzekucja staje się bezcelowa? Sąd wyjaśnia podstawy umorzenia postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 436/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 59 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 3 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Zarządu Województwa L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 września 2024 r. Nr 0201-IEE1.7192.95.2024.2 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Zarządu Województwa L., (dalej: skarżący, strona skarżąca, wierzyciel) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ) z 20 września 2024 r. nr 0201-IEE1.7192.95.2024.2 21.10.2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Stare Miasto (dalej: NUS, organ egzekucyjny) z 8 sierpnia 2024 r. znak 0227-SEE.7113.1266.2024.1.AN w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanego Fundacji B. (dalej: Fundacja, zobowiązany) .
Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec Fundacji na podstawie tytułu wykonawczego z lipca 2024 r. nr [...], w toku którego dokonał zajęcia rachunku bankowego w B.1 S.A. Z zajętego rachunku organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych kwot (saldo na rachunku 0,00 zł). Z ustaleń organu egzekucyjnego wynikało, że zobowiązany nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem, wskazanym w ww. tytule wykonawczym, tj. W. ul. [...]. - pod adresem tym znajduje się tzw. biuro wirtualne, wykorzystywane przez Fundację do doręczeń korespondencji. Reprezentujący Fundację prezes zarządu P. H., po wezwaniu przez organ egzekucyjny, udzielił informacji, że 27 marca 2024 r. został złożony wniosek o upadłość Fundacji oraz stwierdził, że nie posiada ona żadnych środków finansowych. Na postawie dostępnych baz danych i aplikacji organ egzekucyjny stwierdził, że zobowiązana nie posiada ruchomości i nieruchomości, brak jest też środków na zajętym rachunku bankowym. Fundacja nie wykazuje sprzedaży w JPK_VAT. Ostania deklaracja CIT-8 została złożona przez Fundację za rok 2022, sprawozdanie finansowe - za rok 2022. Wobec tego, że próby poszukiwania i ustalenia majątku zobowiązanej Fundacji nie przyniosły zamierzonego rezultatu, wskazanym wyżej postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) - dalej: u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, że dalsza egzekucja będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych, przewyższających koszty egzekucyjne, w sytuacji gdy ustalenia organu egzekucyjnego zawierają braki i nieścisłości, które wpływają na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- ustalenie, że Fundacja ostatnie roczne sprawozdanie finansowe złożyła za 2022 rok, podczas gdy z informacji dostępnych w systemie KRS wynika, że Fundacja złożyła roczne sprawozdanie finansowe za rok 2023;
- ustalenie, że Fundacja złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, w sytuacji gdy nie wynika to z informacji dostępnych w systemie KRS a organ egzekucyjny nie wskazał daty wniesienia takiego wniosku do właściwego sądu oraz nie podał sygn. akt sprawy,
2) naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 124 § 2 k.p.a., poprzez błędne uzasadnienie stanu faktycznego sprawy, wpływające na jej rozstrzygnięcie i uniemożliwiające dokonanie jednoznacznej oceny, iż wszystkie ustalenia powołane w uzasadnieniu dotyczą przedmiotowej sprawy, a to przez: wskazanie błędnej nazwy wierzyciela, wskazanie błędnej nazwy zobowiązanego, błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie złożonych przez zobowiązanego rocznych sprawozdań finansowych oraz braku wykazania, iż zobowiązany złożył do właściwego sądu wniosek o ogłoszenie upadłości, przez co nie można uznać, iż organ egzekucyjny właściwie ustalił sytuację majątkową zobowiązanego, a w konsekwencji, że jego majątek i źródła dochodu nie przewyższają wysokości kosztów egzekucyjnych, 3. naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. braku wskazania, iż zobowiązany złożył roczne sprawozdanie finansowe za 2023 rok oraz niewykazanie, iż wobec zobowiązanej Fundacji faktycznie prowadzone jest postępowanie upadłościowe.
Skarżonym obecnie postanowieniem z 20 września 2024 r. Dyrektor Izby utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu egzekucyjnego o braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji wobec Fundacji.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze wierzyciel ponowił argumenty, przedstawione w zażaleniu.
Skarżący podniósł naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej: k.p.a.), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu z 8.08.2024 r. pomimo, że postanowienie to jest obarczone błędami powodującymi, iż nie powinno wywoływać skutków prawnych;
2. art. 59 § 2 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, iż dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych, przewyższających koszty egzekucyjne, w sytuacji gdy ustalenia organu egzekucyjnego zawierają braki i nieścisłości, które wpływają na treść rozstrzygnięcia;
3. naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 124 § 2 k.p.a., poprzez błędne uzasadnienie stanu faktycznego sprawy, wpływające na jej rozstrzygnięcie i uniemożliwiające dokonanie jednoznacznej oceny, iż wszystkie ustalenia powołane w uzasadnieniu dotyczą przedmiotowej sprawy, a to przez: wskazanie błędnej nazwy wierzyciela, wskazanie błędnej nazwy zobowiązanego, przez co nie można uznać, że organ egzekucyjny właściwie ustalił sytuację majątkową zobowiązanego a w konsekwencji, że jego majątek i źródła dochodu nie przewyższają wysokości kosztów egzekucyjnych;
4. naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. brak skutecznego wykazania, iż wobec zobowiązanego faktycznie prowadzone jest postępowanie upadłościowe.
Zdaniem skarżącego, organ egzekucyjny nie dokonał należytej oceny sprawy. Zgodnie z art. 9 k.p.a. na organie spoczywa obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny powinien podać wierzycielowi wszystkie fakty i dokumenty, na podstawie których ustalił stan faktyczny i prawny sprawy, czego w tej sprawie nie uczyniono. Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) — dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Dokonując w ramach tak określonej kognicji oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do wniosku, że nie narusza ono prawa, a tym samym, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, którego postanowienie w tym przedmiocie utrzymał w mocy DIAS. Zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny trafnie uznał, że poczynione w sprawie ustalenia fatyczne dotyczącego majątku zobowiązanego dawały podstawy do przyjęcie, iż majątek Fundacji nie pozwoli na wyegzekwowanie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Natomiast skarżący stoi na stanowisku, że organ egzekucyjny nie wykazał się dostateczną aktywnością w poszukiwaniu majątku i wyegzekwowaniu wierzytelności, w szczególności zaś błędnie przyjął, że Fundacja zgłosiła wniosek o stwierdzenie upadłości, skoro informacja taka nie wynika z dostępnych danych w KRS.
Sąd uznał, że w tak zarysowanym sporze rację należało przyznać organowi.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, ze względu na to, że w danej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).
Zauważyć należy, że o ile co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter, to jednak do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść również wskutek oceny, że egzekucja należności pieniężnej nie będzie celowa, gdyż koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania – która to możliwość dopuszcza właśnie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Należy wskazać, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wymaga wniosku zobowiązanego, czy też wierzyciela, ale może nastąpić również z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Wydanie postanowienia w tym przedmiocie nie jest w związku z tym uzależnione od woli zobowiązanego czy wierzyciela, lecz od zaistnienia przesłanek umorzenia określonych w art. 59 u.p.e.a. Przy ty, na co trafnie zwracał uwagę DIAS w zaskarżonym postanowieniu, zaistnienie przesłanki, wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a., nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej, w sytuacji gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi (wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., II FSK 169/10 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uznanie organu egzekucyjnego ogranicza się do podjęcia decyzji o ewentualnym umorzeniu postępowania administracyjnego, nie zwalnia natomiast organu z obowiązku przeprowadzenia należycie postępowania wyjaśniającego co do zaistnienia przesłanek warunkujących w świetle brzmienia art. 59 § 2 u.p.e.a. podjęcie takiej decyzji. Postępowanie to powinno spełniać wymogi wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w jego rezultacie organ powinien zebrać dane pozwalające mu dokonanie wszechstronnej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem tego, czy w istocie nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może bowiem nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania wyjaśniającego organ jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do pozyskania informacji na temat majątku zobowiązanego, który może służyć zaspokojeniu wierzyciela. Może zatem również zwrócić się do zobowiązanego o udzielenie informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej - w szczególności, jeśli zobowiązany twierdzi, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie należy dokonać oceny efektywności możliwych czynności egzekucyjnych oraz porównania szacowanych wydatków egzekucyjnych, a także możliwych do wyegzekwowania kwot w celu stwierdzenia, czy uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2373/11, LEX nr 1302902). Pozwala to również na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego. Zarazem w ramach postanowienia, którego ramy wyznacza art. 59 § 2 u.p.e.a. organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do czynienia ustaleń w zakresie skuteczności prowadzonej egzekucji jako takiej; ma jedynie ustalić, czy możliwe jest uzyskanie w toku prowadzanej egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2025 r. sygn. akt III FSK 995/23, LEX nr 3838214)
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie słusznie DIAS uznał, że organ egzekucyjny dopełnił powyższych obowiązków.
Wbrew argumentom zawartym w skardze, organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący i kompleksowy. Na podstawie informacji uzyskanych w dostępnych bazach danych ustalił, m.in. że Fundacja nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości oraz pojazdów mechanicznych (informacje uzyskane z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców). Z zajętych rachunków bankowych w Banku B.1 SA. nie uzyskano żadnych środków. Odpowiedź uzyskana z aplikacji Ognivo (prowadzonej przez Krajową Izbę Rozliczeniową) nie ujawniła informacji o innych aktywnych rachunkach bankowych zobowiązanego. W bazie Urzędu Skarbowego Wrocław - Stare Miasto nie zostały odnotowane żadne zdarzenia gospodarcze lub informacje podatkowe, mające wpływ na możliwość zastosowania środków egzekucyjnych. Zobowiązana nie składa w urzędzie deklaracji ani zeznań podatkowych - ostatnia deklaracja została złożona za 2022 r. W zasobach Jednolitego Pliku Kontrolnego również nie ujawniono żadnych kontrahentów Fundacji. Pod adresem wskazanym przez Skarżącego w tytule wykonawczym zobowiązana nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada majątku (biuro wirtualne).
W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny na podstawie art. 36 § 1 u.p.e.a. w dniu 7 czerwca 2024 r. wystąpił także do reprezentującego Fundację P. H. zwracając się o wskazanie m.in. wysokości oraz źródeł przychodów Fundacji, w tym wykazanych w rejestrze sprzedaży JPK, wskazania banków prowadzących rachunki zobowiązanego, wskazania majątku Fundacji, w tym nieruchomości, ruchomości, praw majątkowych i zasobów pieniężnych. W odpowiedzi z 26 czerwca 2024 r. jej prezes poinformował, że Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodów, nie posiada środków pieniężnych ani praw majątkowych, nie posiada faktycznej (fizycznej) siedziby, a 27 marca 2024 r. zgłosiła wniosek o upadłość do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej.
Powyższa okoliczność, mimo że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie została jeszcze ujawniona w KRS, została przez organ egzekucyjny zweryfikowana na podstawie zapisów Krajowego Rejestru Zadłużonych, który jest rejestrem nadzorowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, że istotnie postępowanie z wniosku o ogłoszenie upadłości Fundacji B. zostało zarejestrowane pod sygnaturą [...] 28 marca 2024 r., Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu VIII Wydział Gospodarczy i obecnie pozostaje w toku. Jak też trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, w czasie gdy postępowanie z wniosku o upadłość jest w toku, informacja o tym nie podlega jeszcze uwidocznieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dopiero po ogłoszeniu upadłości syndyk podejmuje niezbędne czynności, celem ujawnienia postanowienia o upadłości w odpowiednich rejestrach, a ujawniony wówczas w KRS wpis korzysta z domniemania prawdziwości. Natomiast organ egzekucyjny, posiadając już informacje o toczącym się postepowaniu w przedmiocie stwierdzenia upadłości zobowiązanego, jest zobligowany do jej uwzględnienia przy ocenie możliwości skutecznego wyegzekwowania kwot przewyższających co najmniej koszty egzekucji. Skoro zatem jednocześnie wierzyciel nie wskazał żadnego innego majątku, z którego mogłaby być prowadzona skuteczna egzekucja wobec Fundacji, nie można zarzucić organowi egzekucyjnemu, że nie miał podstaw do rozstrzygnięcia o umorzeniu postepowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Sąd podziela stanowisko DIAS, że o istnieniu majątku, z którego może być wobec zobowiązanego prowadzona egzekucja świadczy fakt, że Fundacja złożyła roczne sprawozdanie finansowe za 2023 r. Sam fakt złożenia sprawozdania finansowego przez Fundację oznacza tylko, że dopełniła ona obowiązku składania corocznie sprawozdanie ze swojej działalności, natomiast nie uprawdopodabnia, że posiada ona realnie składniki majątkowe, z których może być prowadzona egzekucja. Jak wskazuje organ (i na co nie przedstawił skarżący przeciwnych dowodów), sprawozdanie to - identycznie jak sprawozdanie złożone przez Fundację za 2022 r. nie zawiera żadnych danych o majątku lub źródłach majątku Fundacji, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania skutecznych środków egzekucyjnych. Pomimo złożonego sprawozdania finansowego za 2022 r. prowadzona przez organ egzekucyjny egzekucja była bezskuteczna. W tej sytuacji należy się zgodzić z konkluzją DIAS, że trudno oczekiwać, aby sytuacja majątkowa w 2023 r. uległa jakiejkolwiek poprawie, skoro w kwietniu 2024 r. Fundacja złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości.
Sąd w pełni zgadza się z DIAs, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie może polegać na oczekiwaniu zmiany sytuacji majątkowej zobowiązanego, bez określonych szans na realizację roszczeń, gdyż wiązałoby się to z zaniechaniem działań. Nie może ono również stwarzać pozorów działań, bowiem zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego nie jest poszukiwanie "w nieskończoność" hipotetycznego majątku zobowiązanego, lecz wykonywanie odpowiednich czynności, przewidzianych w przepisach u.p.e.a. Natomiast podkreślić należy, że umorzenie postepowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. nie oznacza definitywnego zamknięcia możliwości dochodzenia wierzytelności objętej tytułem egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 61 §.e.a., w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie po ujawnieniu przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne: 1) na wniosek wierzyciela o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej - jeżeli organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem, 2) z urzędu, poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zapadło warunkach, w których organ wykazał, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania na postawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Skarga zatem, jako bezpodstawna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI