III SA/WR 435/23

III SA/Wr 435/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Dominik Dymitruk
Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), asesor WSA Dominik Dymitruk, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 września 2023 r., nr BP.501.1796.2023.1284.DL1.454341 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) z dnia 1 września 2023 r. nr BP.501.1796.2023.1284.DL1.454341, utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, DWITD) z dnia 13 czerwca 2023 r. nr WP.8140.182.2023.4.I0032 o nałożeniu na P. Sp. z o.o. (dalej: strona skarżąca, spółka) kary pieniężnej w wysokości 3 500 zł za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego.
Z uzasadnienia decyzji GITD, poprzedzającej jej decyzji WITD oraz akt sprawy administracyjnej wynika, że karę nałożono w związku ze stwierdzeniem dwóch naruszeń określonych jako: "wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków" oraz "wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego".
Powyższe okoliczności stwierdzono podczas kontroli drogowej w dniu 3 września 2021 r. Tego dnia o godz. 11:27 przy ul. [...] w miejscowości B. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli autobus marki [...] nr rej. [...], podejmujący pasażerów (dzieci). Przebieg i okoliczności kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] oraz w protokole z przesłuchania świadka. Kontrolowanym pojazdem kierował J. G., który wykonywał przewóz na rzecz przedsiębiorstwa P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy osób - odbiór dzieci ze Szkoły Podstawowej przy ul. [...] w miejscowości B. Kierujący okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linię regularną B. - P.1 - B. wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Stwierdzono, że pozwolenie nie obejmowało przystanku, na którym kierujący podjął pasażerów, czyli Szkoły Podstawowej przy ul. [...] w miejscowości B.
W toku kontroli stwierdzono również, że autobus nie został wyposażony w tablice kierunkowe: boczną, tylną oraz wewnętrzną informującą o numerze linii regularnej. W pojeździe nie było regulaminu przewozu ani cennika. Autobus był oznakowany tablicą, która stanowi obowiązkowe oznakowanie pojazdu przewożącego zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do 18 lat.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z 25 października 2021 r., mocą której nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 3500 zł w związku ze stwierdzeniem następujących naruszeń przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.) – dalej: u.t.d.:
1) z lp. 2.5 załącznika nr 3 do ww. ustawy - wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganiom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego – 500 zł;
2) z lp. 2.2.3 zał. nr 3 do ww. ustawy - wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków - 3 000 zł.
Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie, w wyniku którego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że ustalony stan faktyczny sprawy budzi wątpliwości, w szczególności co do charakteru wykonywanego przewozu osób realizowanego przez spółkę. Mianowicie, zdaniem tego organu DWITD w swoim postępowaniu nie ustalił jednoznacznie, czy był to publiczny przewóz regularny osób, czy przewóz regularny specjalny i nakazał ustalenie tej kwestii.
W trakcie ponownego postępowania, na wezwanie DWITD strona skarżąca przedłożyła kopię zezwolenia nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym wraz z rozkładem jazdy, kopię zezwolenia nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym wraz z rozkładem jazdy oraz umowę z Gminą D. nr [...], która dopuszcza możliwość przewozu dzieci szkolnych i jednocześnie innych pasażerów niż dzieci szkolne.
Decyzją z 13 czerwca 2023 r. nr WP.8140.182.2023.4.I0032 organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 3500 zł tytułem naruszeń określonych w lp. 2.2.3 oraz 2.5 załącznika do u.t.d.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wydanej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775) — dalej: k.p.a. oraz art. 18b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 18b ust. 1 pkt 2 i 7, ust. 2 pkt 3 i 5, art. 20 ust. 1 i 1a u.t.d., § 17-23 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (dalej: rozporządzeni MI) w zw. z art. 92a ust. 1, 7 i 11 zał. nr 3 lp. 2.5 u.t.d., art. 28 i art. 30 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1343 ze zm.), art. 6 ust.1 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. nr 1073/2009 w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 PE (dalej: rozporządzenie 1073/2009) w związku z art. 92a ust. 1, 7 i 11 zał. nr 3 lp.2.2.3, art. 92b i art. 92c u.t.d.
W uzasadnieniu odwołania spółka wyjaśniła, że kurs był realizowany jako przewóz regularny osób na trasie B. — P.1 — B. Odnosząc się do zarzutu braku wyposażenia autobusu w tablicę kierunkową informującą o numerze linii regularnej, winą za brak wywieszenia tablicy strona obciążyła kierowcę. Jak dalej podnosiła strona skarżąca, autobus został wyposażony w odpowiednią tablicę, czyli spółka dochowała należytej staranności w tym zakresie. Brak jej wywieszenia stanowił zdaniem spółki jedynie skutek zaniechania kierowcy, zatem naruszenie nastąpiło z powodu zdarzenia i okoliczności, których spółka nie mogła przewidzieć. Odnosząc się natomiast do braku pozostałych tablic (tylna i wewnętrzna), strona skarżąca — powołując się na treść §21 rozporządzenia MI — podniosła, że nie miała obowiązku wyposażać autobusu ani w tablicę tylną, ani w wewnętrzną, gdyż nie kursował on na linii oznaczonej numerem lub literą. Dalej strona skarżąca wyjaśniła, że Regulamin przewozu i cennik, zgodnie z obowiązującymi przepisami, znajdują się na dworcach i są dostępne na stronie internetowej.
Następnie spółka odniosła się do zarzutu podjęcia pasażerów z przystanku poza obowiązującym rozkładem jazdy. Jak wyjaśniła, odebranie pasażerów z przystanku właściwego nie było możliwe z uwagi na warunki drogowe, a odległość między przystankiem właściwym a faktycznym miejscem podjęcia pasażerów, to zaledwie kilka metrów. W innej części odwołania spółka wskazała, że odległość ta wynosiła 170 m.
Zaskarżoną decyzją GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca wykonywała przewóz autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju przewozu drogowego. Ponadto wykonywała przewóz regularny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie ma zastosowania w sprawie, dotyczy bowiem sytuacji wyjątkowych i jednocześnie takich, których profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, zachowując najwyższą staranność, nie był w stanie przewidzieć. Ponadto - jak dalej podkreślił GITD - konieczne jest udowodnienie, że przedsiębiorca podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia. Tymczasem zdaniem organu strona skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie dowodów.
W dalszej części organ odwoławczy, odnosząc się do obowiązku oznakowania autobusu tablicami tylną i wewnętrzną, odrzucił argument strony skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie nie istniał obowiązek wyposażenia autobusu w tablice kierunkowe czołową i boczną, jak również w tylną i wewnętrzną.. Jak podkreślił GITD, kontrolowany autobus kursował na linii oznaczonej numerem lub literą.
Jak dalej podniósł organ odwoławczy, zgodnie z art. 18b ust. 2 pkt 3 i 5 u.t.d., podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (pkt 3) oraz naruszenia warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (pkt 5). Argumenty podniesione w odwołaniu dotyczące warunków drogowych panujących w miejscu właściwego przystanku (wąska ulica, zaparkowane pojazdy) oraz twierdzenie strony skarżącej, że 170 metrów między właściwym przystankiem a miejscem rzeczywistego wysadzania i odbierania pasażerów, to zaledwie kilka metrów, organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione.
W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postepowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ;jak również o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez:
— dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do wydania utrzymującej w mocy decyzję DWITD (organ odwoławczy nie wziął pod uwagę wyjaśnień strony skarżącej z dnia 14 września 2021 r.) i przyjęcie, że strona skarżąca wykonywała przewóz autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu lub wyposażenia pojazdu przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego a w konsekwencji nałożenie kary w wysokości 500 zł oraz przyjęcie, że spółka wykonywała przewóz regularny lub przewóz regularny specjalny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, a w konsekwencji nałożenie kary w wysokości 3000 zł;
— naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.
Zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
— art. 18b ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 lit.b u.t.d. oraz § 17-23 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w zw. z art. 92a ust. 1, 7 i 11 zał. nr 3 lp. 2.5 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spółka wykonywała przewóz autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu lub wyposażenia pojazdu przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego a w konsekwencji nałożenie kary w wysokości 500 zł;
— art. 18b ust. 1 pkt 2 i 7, ust. 2 pkt 3 i 5, art. 20 ust. 1 i 1a u.t.d., art. 28 i art. 30 u.t.d., art. 6 ust.1 i 3 rozporządzenia 1073/2009 w zw. z art. art. 92a ust. 1, 7 i 11 zał. nr 3 lp.2.2.3 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spółka wykonywała przewóz regularny lub przewóz regularny specjalny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła swoją argumentację zawartą w odwołaniu od zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 151 p.p.s.a, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia skargi stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy. Stosownie do art. 4 pkt 7 u.t.d. przewóz regularny, to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 8).
Według art. 18 ust. 1 pkt 1 u.t.d, wykonywanie w krajowym transporcie drogowym przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, w zależności od zasięgu tych przewozów. Zgodnie zaś do 18b ust. 1 u.t.d., przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad:
1) do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;
2) rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach;
3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy;
4) należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących;
5) w kasach dworcowych oraz w autobusie znajduje się dostępny do wglądu pasażerów opracowany przez przewoźnika lub grupę przewoźników regulamin określający warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób, bagażu i rzeczy;
6) cennik opłat został podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych:
a) określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 295),
b) wynikających z uprawnień pasażerów do innych ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot, który ustanowił te ulgi, ustalił z przewoźnikiem w drodze umowy warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg;
7) zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Jednocześnie wedle ust. 2 powołanego przepisu, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się:
1) używania do przewozu:
a) innych pojazdów niż autobusy,
b) autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;
2) korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów;
3) zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy;
4) pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów;
5) naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Przepis art. 20 ust. 1a u.t.d. stanowi, że rozkład jazdy jest załącznikiem do zezwolenia.
W zezwoleniu na wykonywanie transportu drogowego określa się miejscowości, w których znajdują się przystanki (ust. 1 pkt 3), to jest miejsca przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, oznaczone w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2023 r., poz. 1047) — dalej: u.t.d., czyli odpowiednimi znakami drogowymi (art. 2 pkt 13 u.t.d.), z informacją o rozkładzie jazdy, o godzinach odjazdów środków transportowych przewoźnika drogowego uprawnionego do korzystania z tego miejsca. Wsiadanie i wysiadanie pasażerów, zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 3 u.t.d., odbywa się na tak oznaczonych i wyposażonych przystankach. Poza wyznaczonymi przystankami obowiązuje określony w art. 18b ust. 3 u.t.d. zakaz zabierania i wysadzania pasażerów.
Jak stanowi art. 18b ust. 2 u.t.d., rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach.
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3 powyższego artykułu). Stosownie do treści art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1–9 załącznika do ustawy.
Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3000 zł, zgodnie z lp. 2.2. załącznika nr 3 do u.t.d.
Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł, zgodnie z lp. 2.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
Bezspornym pozostaje fakt, że w przedłożonym przez kierowcę zezwoleniu nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej B. — P.1 — B. wraz z obowiązującym rozkładem jazdy, brak jest przystanku przy Szkole Podstawowej przy ul. [...] w miejscowości B. (zezwolenie z załączonym rozkładem jazdy oraz protokół z przesłuchania świadka). Kierowca zatrzymując się w tym miejscu (170 metrów od wyznaczonego w rozkładzie przystanku), podjął i wysadził pasażerów poza wyznaczonym przystankiem.
Świadczenie regularnych przewozów - stosownie do treści art. 4 ust 7 u.t.d. - polega przede wszystkim na wykonywaniu przewozów według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika do publicznej wiadomości przez ogłoszenie na przystankach i dworcach autobusowych, podczas których wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w tychże rozkładach. Strona skarżąca, składając wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych miała obowiązek zgodnie z art. 22 ust. 1 u.t.d. m.in. dołączyć proponowany rozkład jazdy. Na realizację takiego rozkładu jazdy wyraziła zgodę podejmując się prowadzenia działalności w zakresie transportu osób. Była więc zobowiązana świadczyć usługi przewozu osób zgodnie z otrzymanym zezwoleniem i stanowiącym jego integralną część rozkładem jazdy, przestrzegając ustalonej trasy przejazdu, zatrzymując się na wyznaczonych przystankach w określonych godzinach odjazdu. Niewątpliwie doszło zatem do naruszenia art. 18b ust. 1 pkt 3 i ust. 3 u.t.d.
Biorąc pod uwagę fakt, że rozkład jazdy jest jednym z podstawowych źródeł wiedzy zawierającej informacje o realizowanych przewozach na danej linii komunikacyjnej, w tym o rozmieszczeniu przystanków (Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie rozkładów jazdy (Dz. U. z 2018 r. poz. 202 ze zm.)), Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że okoliczność, iż przystanek ujęty w rozkładzie jazdy położony jest w miejscu, w którym panują specyficzne warunki drogowe (wąska ulica, pobliski parking z pojazdami utrudniającymi przejazd i uniemożliwiają dojazd do przystanku), sama z siebie nie może stanowić usprawiedliwienia zatrzymywania się autobusu w odległości 170 metrów od przystanku właściwego. Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca nie przedstawiła przekonujących dowodów na to, że w dniu kontroli brak było realnej możliwości zatrzymania się na przystanku. Przywoływana przez stronę pisemna informacja Dyrektora Szkoły Podstawowej potwierdzająca trudne warunki drogowe w okolicy budynku szkoły nie stanowi takiego dowodu, ponieważ nie odnosi się do warunków panujących w dniu, w którym autobus został poddany kontroli drogowej. Słusznie zatem organ uznał, że strona nie wykazała powyższych okoliczności.
Wskazać trzeba, że warunków określonych w zezwoleniu nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Przepis art. 20a ust. 2 u.t.d. stanowi, że w przypadku gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, o których mowa w ust. 1, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 24 ust. 2 pkt 1 u.t.d., zezwolenie może być zmienione na wniosek jego posiadacza w razie zmiany przebiegu linii regularnej, rozkładu jazdy, zwiększenia pojemności pojazdów, częstotliwości ich kursowania lub zmian godzin odjazdów z poszczególnych przystanków. Trzeba jednak wskazać, że spółka w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że z powodu trudnych warunków drogowych w okolicach wyznaczonego przystanku wnioskowała o zmianę warunków w zakresie zmiany rozkładu jazdy, chociaż – jak twierdziła - sytuacja trwa już od dłuższego czasu.
Przechodząc do analizy naruszenia art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d. w kontekście wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganiom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego — stwierdzonego w toku kontroli i stanowiącego podstawę nałożenia kary, trzeba przypomnieć, że wymagania te zostały określone rozporządzeniem MI. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 tego rozporządzenia, autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe. Z kolei zgodnie z jego § 21 ust. 1, autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną, przy czym autobus ten kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą - również w tylną i wewnętrzną.
Ustalony stan faktyczny w zakresie tablic jest bezsporny. W trakcie kontroli stwierdzono brak tablic kierunkowych, a strona skarżąca nie kwestionowała tego faktu. Podnosiła jednak, że jej zdaniem winę w tej kwestii ponosi wyłącznie kierowca, który nie wywiesił tablicy kierunkowej, spółka zaś nie miała wpływu na działania kierowcy, ponieważ sama dostarczyła kierowcy odpowiednią tablicę i pouczyła o konieczności jej wywieszenia. Zatem według spółki zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ponadto tablice tylną i wewnętrzną strona skarżąca uznała za zbędne, powołując się na treść § 21 ust. 1 rozporządzenia MI i twierdząc, że nie był to przewóz określony numerem ani literą.
Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że nie ma racji strona skarżąca w kwestii braku obowiązku wyposażenia autobusu w tablice tylną i wewnętrzną. Zgodnie bowiem z § 21 ust. 1 rozporządzenia MI, takie tablice powinien posiadać autobus kursujący na linii stałej oznaczonej numerem lub literą. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, linia na trasie B. - P.1 -B. jest oznaczona numerem [...].
Nie ulega wątpliwości, że autobus wykonujący przewóz osób na wyznaczonej linii powinien posiadać tablice kierunkowe. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w u wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK/299/19, że "wyposażenie w tablicę kierunkową jest warunkiem (wymogiem), który powinien spełniać autobus regularnej komunikacji publicznej. [...] autobus regularnej komunikacji publicznej – ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (art. 66 ust. 1 p.r.d., na podstawie którego zostało wydane rozporządzenie MI – dopisek Sądu). Niepewność pasażerów co do trasy przejazdu może zaś w istotny sposób zagrozić tym wartościom, a to poprzez zakłócenie ich realizacji".
Co do kwestii braku wpływu strony skarżącej na powstanie naruszenia, Sąd pozostaje w przekonaniu, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stosownie do jego treści nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Wykazanie okoliczności, o których mowa powyżej, jest zadaniem przedsiębiorcy. Powinien on wykazać, że uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy prawidłowej organizacji przewozu, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia prawa.
Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Nie sposób również uznać, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Spółka twierdzi, że wyposażyła w tablicę i pouczyła kierowcę o konieczności jej wywieszenia. Kierowca natomiast zeznał, że nie zabrał tablicy bocznej z zajezdni, bo pojazd był wyposażony w tablicę kierunkową czołową, a nie wiedział, że pojazd powinien być wyposażony w tablice: kierunkową, tylną i wewnętrzną (protokół z przesłuchania kierowcy).
Należy podkreślić, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć wszelkiej staranności, by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Przedsiębiorca wykonujący regularne przewozy osób odpowiada za wszystkie aspekty działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów w ramach posiadanego zezwolenia. Strona skarżąca jako przedsiębiorca jest odpowiedzialna za działanie osób zatrudnianych w swoim przedsiębiorstwie i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, prowadziłoby do każdorazowego unikania sankcji przez ten podmiot. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych kierowców polega na doborze kadry i organizacji pracy w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Należy także wyjaśnić, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie jest odpowiedzialnością karną i nie wymaga ustalenia winy. Jest to odpowiedzialność o charakterze administracyjnym. Do jej stwierdzenia wystarczy — co do zasady — naruszenie przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4665//23).
Sąd całkowicie podziela również ocenę organu, że niewystarczające było zamieszczenie przez spółkę regulaminu przewozu oraz cennika na dworcach i stronie internetowej przewoźnika, skoro przepisy art. 18b ust. 1 pkt 5 i 6 u.t.d. wyraźnie wymagają, aby znajdowały się one również w samym autobusie.
Słusznie zatem nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł zgodnie z lp. 2.2 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz karę pieniężną w wysokości 500 zł zgodnie z lp. 2.5 pkt 3 tego samego załącznika.
Tym samym Sąd stwierdził, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podnoszone w skardze. Fakt przyjęcia przez organ odmiennej oceny dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego, niż tego oczekiwała strona skarżąca, w okolicznościach tej sprawy nie może być uznany za działanie nieprawidłowe. Sąd nie stwierdził także, aby w sprawie doszło do niewyczerpującego zebrania i ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane przepisy mające zastosowanie w sprawie. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego (nie podnoszonych w skardze), które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.