III SA/Wr 431/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Wrocławia odmawiającej wymiany zagranicznego prawa jazdy. Prezydent odmówił wymiany, ponieważ nie potwierdzono wydania prawa jazdy przez Konsulat Generalny U. Skarżący odebrał decyzję i złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Kilkanaście dni później wniósł odwołanie, cofając wcześniejsze oświadczenie i argumentując, że nie rozumiał jego treści z powodu bariery językowej. SKO uznało zrzeczenie za skuteczne, a cofnięcie za nieskuteczne, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że zrzeczenie się prawa do odwołania jest czynnością prawną, do której należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego o wadach oświadczeń woli. Wskazał, że organ administracji ma obowiązek nie tylko pouczyć o skutkach zrzeczenia, ale także czuwać nad tym, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W przypadku obcokrajowca, standardowe pouczenie o 'ostateczności i prawomocności' decyzji może być niewystarczające. Sąd uznał, że skarżący mógł działać pod wpływem błędu, a organ nie dopełnił należycie obowiązku informacyjnego, nie zapewniając zrozumienia skutków zrzeczenia się prawa do sądu. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez SKO.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania w kontekście wad oświadczeń woli, zwłaszcza w przypadku cudzoziemców i obowiązku informacyjnego organów administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obcokrajowca i jego znajomości języka polskiego, ale może być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdy strona nie rozumie skutków prawnych składanych oświadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie strony o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, złożone przez obcokrajowca nieznającego wystarczająco języka polskiego, może być uznane za skuteczne, jeśli strona działała pod wpływem błędu wynikającego z niepełnego pouczenia o skutkach tego zrzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania może być uznane za nieskuteczne, jeśli strona działała pod wpływem błędu, a organ administracji nie dopełnił należycie obowiązku informacyjnego, zwłaszcza wobec obcokrajowca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zrzeczenie się prawa do odwołania jest czynnością prawną podlegającą przepisom o wadach oświadczeń woli. W przypadku obcokrajowca, standardowe pouczenie o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania może być niewystarczające, a organ ma obowiązek zapewnić zrozumienie tych skutków, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
Czy cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania jest skuteczne, jeśli nastąpiło przed upływem terminu do wniesienia odwołania, ale po stwierdzeniu przez organ pierwszej instancji ostateczności decyzji?
Odpowiedź sądu
Kwestia skuteczności cofnięcia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania powinna być rozpatrywana w kontekście skuteczności samego zrzeczenia się, które może być wadliwe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ocena skuteczności cofnięcia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania jest powiązana z oceną skuteczności samego oświadczenia. Jeśli zrzeczenie było wadliwe, to jego cofnięcie może być skuteczne, jeśli nastąpiło przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 127a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję.
k.p.a. art. 127a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, oraz czuwać nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy podejmują wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakiegokolwiek powodu miała zniesioną zdolność do czynności prawnych.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracyjny namawiał stronę niewładającą językiem polskim do złożenia oświadczenia woli, co podważa jego autonomiczność. • Cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania nastąpiło przed upływem terminu do wniesienia odwołania. • Skarżący działał pod wpływem błędu, ponieważ nie rozumiał treści oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania ani jego skutków prawnych, a organ nie zapewnił mu odpowiedniego pouczenia w języku zrozumiałym.
Odrzucone argumenty
SKO uznało zrzeczenie się prawa do odwołania za skuteczne, ponieważ zostało złożone przez stronę w sposób formalnie poprawny. • SKO uznało cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania za nieskuteczne, ponieważ nastąpiło po tym, jak decyzja organu I instancji stała się ostateczna i prawomocna.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie to dyktuje (strona nie zna języka polskiego w stopniu umożliwiającym złożenie oświadczenia), nie można stanowić o nieskrępowanej, autonomicznej woli skarżącego • organ powinien pouczyć stronę o skutkach zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, zwłaszcza o tym, że zrzeczenie się tego prawa ostatecznie pozbawia stronę prawa do sądu. • Istota pouczenia polega na przekazaniu adresatowi czytelnej, zrozumiałej informacji i to w taki sposób, by mógł on się z nią zapoznać i zrozumieć jej sens. • Nie ma zatem uzasadnionych powodów, aby przyjąć, że skarżący, nie miał świadomości znaczenia i konsekwencji złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, np. z powodu niedostatecznej znajomości języka polskiego.
Skład orzekający
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
sprawozdawca
Kamila Paszowska-Wojnar
członek
Katarzyna Borońska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania w kontekście wad oświadczeń woli, zwłaszcza w przypadku cudzoziemców i obowiązku informacyjnego organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obcokrajowca i jego znajomości języka polskiego, ale może być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdy strona nie rozumie skutków prawnych składanych oświadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe pouczenie stron w postępowaniu administracyjnym, szczególnie gdy dotyczą one cudzoziemców. Podkreśla znaczenie prawa do sądu i ochrony przed nieświadomym zrzeczeniem się tego prawa.
“Obcokrajowiec zrzekł się prawa do sądu? Sąd: "Nie, jeśli organ nie zadbał o jego zrozumienie!"”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.