II SA/WR 3113/01

II SA/Wr 3113/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Bogumiła Kalinowska
Jerzy Strzebińczyk
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Sygn. akt 3 II SA/Wr 3113/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant, Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T.K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. dla miasta W. i Powiatu W. z [...] Nr [...] II. Odstępuje od orzeczenia o wykonaniu zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Sanitarny dla miasta W. i Powiatu W. decyzja z [...] Nr [...], wydaną na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej: przewlekłego zatrucia ołowiem (poz. 1 wykazu stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia). W uzasadnieniu wskazał, że w związku ze zgłoszeniem braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia ołowiem u T. K. przez Wojewódzki Ogródek Medycyny Pracy w L. Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie. W toku uzupełniającego badania Środowiskowego w miejscu zatrudnienia Przedsiębiorstwie A ustalono, że w/w od 1979 do 1990 roku zatrudniony był na stanowisku montera i spawacza na budowach krajowych i zagranicznych.
W 1984 r. T. K. uzyskał uprawnienia do gazowego spawania ołowiu i w okresie od marca do września 1985r. z znaczniej mierze czasu pracował przy spawaniu połączeń okładzin ołowiowych na terenie HM L. i HM G.
W lipcu 2000r. pacjent przebywał na Oddziale Chorób Wewnętrznych i Zawodowych Miedziowego Centrum Zdrowia w L., gdzie obserwację v kierunku ołowicy uznano za negatywną.
W kwietniu br. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. wydał orzeczenie lekarskie nie rozpoznając również choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia ołowiem.
T.K. wniósł od decyzji odwołanie. Do pracy został przyjęty zdrowy. Po sześciu latach wykryto u niego ołów i odsunięto go od pracy i skierowano do poradni chorób zawodowych w L. HGHiM. Nie dostał żadnych dokumentów. Został wysłany do pracy w Bułgarii. Zakład wystawił błędne informacje o przebiegu zatrudnienia.
D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że T. K. , ur. [...], pracował od dnia [...] do dnia [...] w Oddziale Terenowym OTP-3 P. M. E. i U.P. A (po przekształceniu własnościowym: . A S.A.) na stanowiskach: montera (od [...] do [...]) i spawacza (od [...] do [...].), w tym:
- od VII do IX.1979r. jako monter ZPP L.,
- od IX do XII.1979r. jako monter na budowie O.,
- od I do XII.1980r. jako monter ZPP L.,
- od I do II.1981r. jako monter na budowie O.,
- od III do VII.1981r. jako monter na budowie EC W.,
- od [...] do [...] jako monter na budowach w NRD,
- VIII.1982. jako monter na budowie H. M. G.,
- VIII, IX-1982r. jako monter na budowie Cukrowni k. G.,
- od X.1982r. do VIII.1983r. jako monter w B –P.,
- VIII.1983r. jako monter na budowie Cukrowni G.,
- od IX.1983r. do II.1985r. jako monter na budowie F,
- od III do VIII.1985r. jako monter na budowie H w H. M L. - montaż instalacji, zbiorników, kanałów, absorberów, spawanie okładzin z ołowiu,
- VIII. 1985r. jako monter na budowie Z. G. L.,
- IX.1985r. jako monter na budowie C H. M. G.- remonty kotłów, remonty na Wydziale [...] (spawanie okładzin z ołowiu),
- IX.1985r. jako monter na budowie Z. G. L.,
- od [...] do [...] jako monter na budowie E. A. K. w B., od IV do X.1986r. jako monter na budowie C.C. P. k. L.,
- od [...]do [...] - jako monter na budowach w NRD ,
- od I do II. 1988r. jako spawacz na budowie w H. M. L.,
- od [...] do [...] jako spawacz na budowie w NRD,
- od I do V. 1989r. jako spawacz na budowie w H. M. L.,
- 3 do 4 dni w VI.1989r. jako spawacz na budowie D w B. D.,
- od VI do VII.1989r. jako spawacz na budowie w H. M. L.,
- VII. 1989r. jako spawacz na budowie w H. M. G.,
- VIII. 1989r. jako spawacz na budowie w H. M. L.,
- od VIII. do XI1.1989r. jako spawacz na budowie Z. G. L.,
- od I do III. 1990r. jako spawacz budowy EC W.
W związku z odwołaniem od orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych w L. o braku podstaw do rozpoznania następstw zawodowego narażenia na ołów zainteresowany przebywał od dn. [...] do dn. [...] w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S., gdzie stwierdzono, iż "po uwzględnieniu krótkiego okresu narażenia na ołów (okres dwóch lat (1983 – 1985) jako spawacz i następnie przez 10-miesięcy (do [...]) jako spawacz kotłów gazowych w H.M. w L.), ujemnych wyników badań toksykologicznych (nie wykazały zwiększonego poziomu ołowiu we krwi i w moczu ani wzmożonego wydalania ołowiu po teście chelatonowym) oraz braku innych cech uszkodzenia układu nerwowego nie ma dostatecznych podstaw do rozpoznania u badanego następstw zawodowego narażenia na ołów".
W Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w L. dn. [...]. stwierdzono, iż "wykonane badania toksykologiczne; poziom ołowiu w surowicy krwi oraz moczu przedstawia się prawidłowo. Biorąc pod uwagę całość obrazu klinicznego, krótki okres narażenia na ołów brak jest podstaw do rozpoznania następstw zawodowego narażenia na ołów".
Na tej podstawie i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. dn. [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia ołowiem u T. K.
Od powyższej decyzji odwołał się zainteresowany twierdząc, iż zakład pracy wystawił błędne informacje o przebiegu zatrudnienia.
W toku postępowania uzupełniającego D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. ustalił, iż T. K. od dn. [...] pracował na stanowisku spawacza, a nie jak podaje zakład pracy - montera. Fakt ten nie wnosi żadnych nowych okoliczności, które wpłynęłyby na zmianę rozstrzygnięcia decyzji.
Do stwierdzenia choroby zawodowej przez Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.
Warunkiem rozpoznania zatrucia zawodowego jest stwierdzenie objawów chorobowych, które zgodnie z obecnym stanem wiedzy odpowiadają działaniu biologicznemu substancji chemicznej występującej w środowisku pracy. Zatrucie przewlekłe ołowiem poprzedzone jest zawsze objawami wzmożonego wchłaniania ołowiu - wskaźnikiem wchłaniania jest stężenie ołowiu we krwi i w moczu. Placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L . jak i Instytut Medycyny Pracy w S. - analizując przebieg objawów klinicznych, krótki okres narażenia na działanie ołowiu jak i aktualne wyniki badań w kierunku zatrucia zawodowego (poziom ołowiu w surowicy i w moczu - prawidłowy) były zgodne co do faktu, iż dane te nie dają podstaw do rozpoznania zawodowego zatrucia, a zgłaszane dolegliwości nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. W omawianym przypadku orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. nie budzi żadnych wątpliwości i spełnia kryterium opinii biegłego. Nadto D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie ingeruje w merytoryczną treść orzeczeń wydawanych przez jednostki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych.
Mając powyższe na uwadze D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znajduje podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji i orzeka jak w sentencji.
T.K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzje. Zarzucił wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Pracował w narażeniu na ołów jako spawacz i został odsunięty od pracy z powodu wysokiego poziomu ołowiu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wywodził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zainteresowany był dwukrotnie badany; w 1999 r. w Instytucie Medycyny Pracy w S. z podejrzeniem ołowicy oraz w Poradni Chorób Zawodowych w L. w 2001 r. Ponieważ z medycznego punktu widzenia działanie toksyczne ołowiu zależy od jego stężenia we krwi przeprowadzono badania toksykologiczne, które nie wykazały zwiększonego poziomu ołowiu we krwi i moczu ani wzmożonego wydalania ołowiu po zastosowaniu testu chelatonowego. W związku z tym, iż zatrucie ołowiem ma negatywny wpływ na wiele układów a w tym i na układ nerwowy Zainteresowanego poddano badaniom neurologicznym, EEG i EMG, które nie ujawniły cech uszkodzenia ośrodkowego ani obwodowego układu nerwowego.
Wyniki powyższych badań oraz krótki okres ekspozycji na ołów nie dały podstaw do rozpoznania następstw zawodowego narażenia na ołów. Również późniejsze badania wykonane w marcu 2001 w WOMP w L. nie dały podstaw do rozpoznania następstw zawodowego narażenia na ołów. Orzeczenia wydane przez obie uprawnione placówki są spójne, logiczne oraz przekonywujące, a zatem spełniają kryterium opinii biegłego. Stąd organy Inspekcji Sanitarnej rozstrzygnęły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u zainteresowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Stwierdzenie zatem choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, musi być to rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do powołanego rozporządzenia; - po drugie, choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadą ogólną prawdy obiektywnej, ustanowioną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stan faktyczny jako organ obowiązany jest ustalić to stan faktyczny istniejący w dniu podjęcia decyzji, a zatem w dniu podjęcia decyzji przez organ I instancji, a w razie wniesienia odwołania, organ odwoławczy obowiązany jest ustalić stan faktyczny istniejący w dniu podjęcia decyzji odwoławczej.
Powołane rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przyjmuje, że stwierdzenie choroby zawodowej uzależnione jest od ustalenia rodzaju choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. Tryb ustalenia tej przesłanki jest unormowany w powołanym rozporządzeniu w ten sposób, że jednostkami właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych wchodzących w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych (§ 7 ust. 1). Rozpoznanie choroby zawodowej przez jednostkę służby zdrowia oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności. Według § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia "Pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy (...)".
W sprawie ta reguła dwuinstancyjnego rozpoznania choroby zawodowej przez właściwe jednostki służby zdrowia została naruszona. Karta wypisana z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z 1990r. nie może być potraktowana jako zachowanie dwukrotnego rozpoznania choroby zawodowej. Po negatywnym orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] należało pouczyć T.K., że służy mu prawo złożenia wniosku o ponowne badania do wyższej instancji – instytutu naukowo-badawczego. To prawo do dwukrotnego rozpoznania choroby zawodowej zostało naruszone, co jest uchybieniem w zakresie ustalenia stanu faktycznego.
Naruszone zostały przepisy prawa procesowego nakazujące ustalenie stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Oparcie się na dowodach z 1990 roku przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy w 2001 roku jest naruszeniem przepisów prawa procesowego. Ustalenie stanu zdrowia nie można opierać na nieaktualnych orzeczeniach lekarskich, a w sprawie na nieaktualnej karcie wypisowej.
W tym stanie rzeczy, skoro został naruszony § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz art. 7, art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.
Ze względu na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw i obowiązków, sąd odstąpił od orzekania na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.