III SA/WR 412/24

III SA/Wr 412/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1897
par. 3, par. 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca) Protokolant specjalista Ewa Zawal po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi G. H. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2024 r. Nr R-I-5380W-1019/24/PC w przedmiocie odmowy skorygowania punktów karnych 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. H. (dalej: skarżący) jest czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (dalej: Komendant Policji, organ) z dnia 22 sierpnia 2024 r. (nr R-I-5380W-1019/24/PC) o odmowie zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 kwietnia 2024 r. skarżący został ukarany mandatem karnym kredytowanym o serii i nr [...] w wysokości 1.200 zł. Na druku mandatu karnego funkcjonariusz Policji określając kwalifikację prawną naruszenia wpisał art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń i opisał to naruszenie, jako "stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym ul. [...] i zderzenie z pojazdem". Ponadto wpisał 10 punktów karnych.
Z wydruku z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (dalej: ewidencja) wynika, że za wykroczenie popełnione w dniu 21 kwietnia 2024 r. przypisano skarżącemu 15 punktów karnych. Wskazano kwalifikację prawną: art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń – naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszania czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia; art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń – niezastosowanie się do sygnałów świetlnych – przyczyna kolizji – punkty zliczane.
Pismem z 31 lipca 2024 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wezwał Komendanta Policji do usunięcia naruszenia prawa przez zmniejszenie ogólnej liczby przypisanych punktów karnych.
W odpowiedzi Komendant Policji wskazał, że zasady dokonywania wpisów w ewidencji kierujących reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1951). Liczbę punktów przypisywanych w ewidencji za poszczególne naruszenia określa wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i punktów odpowiadającym tym naruszeniom, będących załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia. Komendant Policji zauważył, że z przeprowadzonych ustaleń wynika, że w dniu 21 kwietnia 2024 r. funkcjonariusz Wydziału Prewencji KMP w Wałbrzychu w toku wykonywanych czynności wyjaśniających dotyczących zdarzenia drogowego w Wałbrzychu na skrzyżowaniu ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] nałożył na skarżącego mandat karny kredytowany o serii i nr [...] w wysokości 1.200 zł, za naruszenia w postaci spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym w wyniku niezastosowania się do sygnalizacji świetlnej. Za przedmiotowe naruszenia prawodawca przewidział 10 punktów - kod A06- spowodowanie zagrożenia (...) oraz 15 punktów - kod C02- niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej. W związku z regulacją § 3 ust. 6 rozporządzenia z 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji, za przedmiotowe naruszenie przypisano skarżącemu 15 punktów. Komendant Policji podkreślił, że o naliczeniu odpowiedniej liczby punktów nie decyduje policjant albo sąd, są one przypisane do poszczególnych naruszeń przepisów ruchu drogowego automatycznie na podstawie załącznika nr 1. Błędny zapis dotyczący liczby punktów, jest formalnym uchybieniem policjanta. Konkretnemu przewinieniu przypisuje się wynikającą ze stosownego rozporządzenia liczbę punktów i nanosi ją w ewidencji wyłącznie na podstawie informacji precyzującej popełnione przewinienie, a nie na podstawie formularza sporządzonego mandatu.
W skardze na czynność Komendanta Policji z 22 sierpnia 2024 r. skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zw. z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, poprzez ich zastosowanie, pomimo tego, iż opisane rozporządzenie zostało uchylone w dniu 17 września 2023 r. i nie znajduje zastosowania w sprawie wykroczenia popełnionego przez skarżącego w dniu 21 kwietnia 2024 r.,
2. art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zw. z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a i b w zw. z § 3 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie zmniejszenia ogólnej liczby przypisanych punktów skarżącemu, pomimo tego, iż przyjął on mandant karny za popełnienie wykroczenia stypizowanego w art. 86 § 1 k.w. (kod A06), za popełnienie którego wpisuje się do ewidencji dziesięć punktów karnych, a nie piętnaście punktów karnych.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie bezskuteczności czynności materialno-technicznej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2024 r. w postaci odmowy zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych,
2. uznanie na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. uprawnienia skarżącego do przypisania mu w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego za wykroczenie popełnione w dniu 21 kwietnia 2024 r. objęte prawomocnym mandatem karnym - dziesięciu punktów w miejsce nieprawidłowo przypisanych mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu piętnastu punktów,
3. rozpatrzenie sprawy na rozprawie,
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym,
5. przeprowadzenie postępowania dowodowego z decyzji z dnia 28 sierpnia 2024 r. na okoliczność wydania nieprawomocnej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w wyniku nieprawidłowej ewidencji punktów karnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Skarżący na rozprawie podkreślił, że otrzymał mandat karny, w którym jasno określono przewinienie, którego się dopuścił i tak zostało to przewinienie zinterpretowane przez policjanta i tylko na takie przewinienie się godził. Próby późniejszego wyjaśnienia zaistniałej sytuacji nie powiodły się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd ocenił samą skargę jako dopuszczalną. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie się przyjmuje, że pismo organu Policji, będące odpowiedzią na wniosek o skorygowanie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającą kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1413/11, wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13, postanowienie NSA z 3 września 2014 r. I OSK 1968/14, wyrok WSA w Poznaniu z 13 września 2017 r., sygn. IV SA/Po 538/17, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328, dalej: ustawa zmieniająca) do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Szczegółowe regulacje dotyczące m.in. sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz warunków i sposobu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w dacie popełnienia przez skarżącego wykroczenia i wpisania punktów karnych do ewidencji, określone były w przepisach rozporządzenia MSWiA z 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1897, dalej: rozporządzenie z 14 września 2023 r.) wydanego na podstawie delegacji określonej w art. 17 ust. 7 ustawy zmieniającej (organ błędnie powołał rozporządzenie z 15 września 2022 r., chociaż przywołane regulacje miały analogiczne brzmienie do tych z rozporządzenia z dnia 14 września 2023 r.). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 14 września 2023 r. liczba punktów odpowiadających naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W myśl § 3 ust. 6 tego rozporządzenia, jeżeli kierujący spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, do ewidencji wpisuje się naruszenie oznaczone w załączniku nr 1 do rozporządzenia kodem A02 albo A06 oraz zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia. Punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba, a jeżeli jest ona równa - za naruszenie oznaczone kodem A02 albo A06. Wpisu ostatecznego w ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: 1) rozstrzygnięciem sądu; 2) mandatem karnym; 3) orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 września 2023 r.).
Stosownie do art. 98 § 3 zd. 2 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r., poz. 997 ze zm., dalej: k.p.w.) mandat powinien zawierać pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie. Staje się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W myśl art. 97 § 3 k.p.w. funkcjonariusz nakładający grzywnę jest obowiązany wskazać jej wysokość, określić zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację prawną, a także poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy.
Powyższe prowadzi do wniosku, że prawomocny mandat karny jest jedną z form rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Jest on aktem stwierdzającym popełnione naruszenie, określającym jego rodzaj i kwalifikację prawną i nakładającym określone sankcje na sprawcę czynu.
W sprawie skarżący przyjął mandat karny za popełnienie wykroczenia określonego w art. 86 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r., poz. 2119 ze zm., dalej: k.w.), zgodnie z którym kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny. W treści mandatu wprost wskazano: "w dniu 21 kwietnia 2024 r. kierując pojazdem marki [...][...] stworzył zagrożenie w ruchu drogowym ul. [...] i zderzenie z pojazdem [...] Rej. [...], tj. art. 86 § 1 k.w." Zgodnie z prawomocnym mandatem, który przyjął skarżący, nie został on ukarany za niezastosowanie się do sygnalizacji świetlnej, nie opisano w jego treści tego wykroczenia, nie powołano również art. 92 § 1 k.w. w kwalifikacji prawnej czynu. Skarżący przyjmując mandat przyznał się zatem jedynie do popełnienia czynu z art. 86 § 1 k.w. W konsekwencji błędne jest stanowisko organu, zgodnie z którym skarżący przyjął mandant za naruszenia w postaci "spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym w wyniku niezastosowania się do sygnalizacji świetlnej".
Skoro, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 14 września 2023 r., wpisu w ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym mandatem karnym, a w przyjętym przez skarżącego mandacie karnym stwierdzono jedynie naruszenie wskazane w art. 86 § 1 k.w., za które - zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia - należy przypisać 10 punktów karnych (kod A06), to tym samym nie było podstaw do dokonania do ewidencji wpisu 15 punktów karnych. Do ewidencji możliwe było zatem wpisanie odpowiedniej liczby punktów karnych za naruszenie stwierdzone prawomocnym mandatem karnym. W sprawie nie doszło jedynie do błędnego zapisu w mandacie karnym liczby punktów, czyli – jak podnosił organ – do formalnego uchybienia przez policjanta, ale w ogóle nie stwierdzono naruszenia polegającego na niezastosowaniu się do sygnalizacji świetlnej. Nie było tym samym podstaw do przypisania punktów za naruszenie, którego nie wskazano w prawomocnym mandacie karnym. Komendant Policji dokonując wpisu 15 punktów karnych do ewidencji naruszył § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 14 września 2023 r.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności odmowy skorygowania punktów karnych w ewidencji (pkt I sentencji wyroku). W punkcie II sentencji wyroku, o kosztach, na które złożyły się: wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł oraz opłata skarbowa (17 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).