III SA/Wr 410/24

III SA/Wr 410/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1995
art. 26 ust. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 5 września 2024 r. nr A-II-633-KF-198/24/DS w przedmiocie wydania nagannej opinii o osobie ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. (dalej: strona skarżąca, skarżący) jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, Komendant WP) z dnia 5 września 2024 r. L.dz. A-II-633-KF-198/24/DS utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu (dalej: organ I instancji, Komendant MP) z dnia 26 lipca 2024 r. w przedmiocie nagannej opinii o skarżącym w związku z ubieganiem się przez skarżącego o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 27 marca 2024 r. złożył wniosek o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Postanowieniem z 9 maja 2024 r. Komendant MP, na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2021 r. poz. 1995 ze zm.) – dalej: u.o.o.m., wydał naganną opinię o skarżącym, jako o osobie ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony. W dniu 27 czerwca 2024 r. Komendant WP uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 26 lipca 2024 r. Komendant MP, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ponownie wydał naganną opinię o skarżącym. W uzasadnieniu podkreślił, że istotę wydania nienagannej opinii z art. 26 ust. 3 pkt 6 u.o.o.m. stanowi ocena postawy opiniowanego dająca rękojmię należytego wykonywania zadań przez pracownika ochrony fizycznej, a nie ustalenie statusu osoby opiniowanej jako niekaranej w świetle przepisów prawa. Wskazał, że pracownik ochrony powinien być osobą transparentną, uczciwą, solidną i nie dającą powodu do krytyki. Następnie poinformował, że wobec skarżącego prowadzone było postępowanie przygotowawcze przez Komendę Miejską Policji w Wałbrzychu w ramach którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów o czyn z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. 2024 r. poz. 17 ze zm.) – dalej: k.k., postępowanie prowadzi Prokuratura Okręgowa w Świdnicy. Ponadto organ I instancji otrzymał informację z Prokuratury Okręgowej w Świdnicy o skierowaniu aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu do Sądu Rejonowego w Świdnicy o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 270 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Postępowanie sądowe jest w toku. Jak wskazał organ I instancji, zarzuty ciążące na skarżącym nie dają gwarancji odpowiedzialnego i rzetelnego wykonywania zawodu pracownika ochrony fizycznej. Zaznaczył, że zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 5 u.o.o.m., na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, zaskarżonym postanowieniem Komendant WP utrzymał w mocy postanowienie Komendanta MP. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wydania nienagannej opinii wskazał, że wydanie takiej opinii sprowadza się do ustalenia, czy opiniowana osoba legitymuje się nieskazitelnym charakterem i postawą życiową dającą rękojmię należytego wykonywania zadań pracownika ochrony. Dalej podniósł, że charakter i postawa życiowa danej osoby wynika ze sposobu jej zachowania się wobec innych osób w różnych sytuacjach i środowiskach oraz respektowania przepisów prawa. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo zgromadził niezbędne dokumenty i dokonał oceny na podstawie całego materiału dowodowego, uwzględniając fakt, że skarżący posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, nie jest widywany z osobami o ujemnej opinii społecznej, nie odnotowano interwencji z jego udziałem, nie ma informacji o skłonnościach do nadużywania alkoholu czy zażywania środków odurzających. Uwzględnił również fakt toczących się postępowań przeciwko skarżącemu (postępowanie karne o czyn z art. 286 § 1 k.k. oraz postępowanie sądowe o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 270 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.). Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że skarżący składając wniosek o dokonanie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w dniu 27 marca 2024 r. dołączył obowiązkowe oświadczenie, że nie był skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takie przestępstwo. Według organu odwoławczego powyższe okoliczności świadczą o przyjętej przez opiniowanego postawie, na którą nie ma przyzwolenia w kontekście wykonywania zawodu kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej. Jak dalej wskazał Komendant WP, zawód kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej wymaga zaufania publicznego. Pracownik ochrony ma zapewniać bezpieczeństwo osób i mienia, jak również, obiekty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i zabezpieczać je przed sprzecznymi z prawem działaniami osób trzecich. Ponadto, jak wskazał dalej, w celu wykonywania powyższych obowiązków, pracownikowi ochrony fizycznej przysługują uprawnienia m.in. prawo do legitymowania osób w celu ustalenia tożsamości, użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni, po spełnieniu dodatkowych wymogów.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że należyte wywiązywanie się z wyżej opisanych obowiązków wymaga w pierwszej kolejności przestrzegania prawa oraz norm społecznych przez samego pracownika ochrony, tymczasem –według organu – dotychczasowa postawa życiowa skarżącego tego nie gwarantuje.
W skardze na postanowienie Komendanta WP strona wniosła o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:
– art. 26 ust. 3 pkt 5 i 6 u.o.o.m. przez jego błędną wykładnię, polegającą na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji dot. nagannej opinii o skarżącym i uznaniu, że nie spełnia on warunków wskazanych w ww. przepisie, aby uzyskać wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony, ze względu na przyjęcie przez organ, iż skarżący nie cechuje się nienagannością, jedynie w oparciu o toczące się postępowanie karne, gdzie nie zapadło prawomocne orzeczenie, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.;
– art. 42 Konstytucji RP poprzez naruszenie przepisów i uznanie, że przesłanka niekaralności ujęta w art. 26 ust. 3 pkt 5 u.o.o.m. narusza podstawowe wolności i prawa i jest niezgodna z Konstytucją RP;
– naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do złożonego przez skarżącego oświadczenia o niekaralności i przyjęcie, iż poświadczył nieprawdę, w sytuacji, gdy dokładna i całościowa analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż tak nie było, gdyż nie zapadł prawomocny wyrok skazujący.
W odpowiedzi na skargę Komendant WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż niniejszą sprawę rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) — dalej: p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone postanowienie według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Sąd podziela wyrażony przez organ pogląd odnośnie wydania nienagannej opinii. Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 6 u.o.o.m., na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji albo – w przypadku obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela polskiego zamieszkałego na terenie tych państw - przez organ odpowiedniego szczebla i kompetencji tych państw, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 5 wyżej wskazanej ustawy opinię, o której mowa w ust. 3 pkt 6, wydaje się nie rzadziej niż co 3 lata, w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a w przypadku opinii dotyczącej obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela polskiego zamieszkałego na terenie tych państw, w formie przyjętej w tym państwie.
Zasadnie organ wskazał, że nienaganna opinia, o której mowa w ww. przepisie stanowi pojęcie niedookreślone, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowane zostały poglądy dotyczące tego pojęcia, a które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, podziela (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2011 r., sygn. akt II GSK 963/10 i z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 1066/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 88/22, CBOSA). Zatem zgodnie z orzecznictwem, na nienaganną opinię w rozumieniu regulacji zawartych w ustawie o ochronie osób i mienia zasługuje człowiek prawy, uczciwy, o nieskazitelnym charakterze, niedający powodów do krytyki, solidny. Natomiast nienaganna opinia odnosi się do zagadnienia stosunku danej osoby do powszechnie akceptowanych wartości społecznych (etycznych) oraz obowiązującego porządku prawnego. Przesłanka "nienaganności opinii" jest związana z pewnymi względnie stałymi i trwałymi cechami charakteru lub osobowości danej osoby, które – w związku z określonymi i stwierdzonymi przez właściwe organy zachowaniami tej osoby – wskazują, że opiniowany podmiot daje rękojmię prawidłowego wykonywania zadań z zakresu ochrony osób i mienia. Brak cechy "nienaganności" jest związany z tymi zachowaniami, które wynikają ze świadomego i dobrowolnego ignorowania lub lekceważenia norm i wartości porządku moralnego, społecznego lub prawnego. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 31 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 303/17, CBOSA).
W ocenie Sądu, Komendant WP słusznie również wskazał, że wydając opinię w trybie art. 26 ust. 3 pkt 6 u.o.o.m., niezbędne jest uwzględnienie zakresu zadań i związanych z tym uprawnień, jakie pełni pracownik ochrony. Nie ulega wątpliwości, że pracownik ochrony ma za zadanie zapewnić bezpieczeństwo osób i mienia, a zatem przy ocenie kryterium nienaganności zachowania należy przyjąć wysoki standard zachowania, jaki musi spełniać. Surowe kryteria oceny nienaganności i wymagania względem kandydata na pracownika ochrony, w ocenie Sądu, stanowią gwarancję właściwego wykonywania zadań. Wydając opinię organ jest zatem zobligowany wziąć pod uwagę postawę danej osoby w jak najszerszym obszarze aktywności życiowej. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania w ramach którego winien zgromadzić niezbędne dla stwierdzenia nienaganności informacje o danej osobie.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów ustawy o ochronie osób i mienia, w tym art. 26 ust. 3 pkt 6 tej ustawy, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a. Organ wydający opinię w trybie art. 26 ust. 3 pkt 6 u.o.o.m., winien uwzględnić wszelkie zdarzenia z udziałem skarżącego. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły prawidłowe postępowanie i wydana względem strony naganna opinia znajduje uzasadnienie w aktach. Naganna opinia o skarżącym została wydana na podstawie analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania. Uwzględniono: 1) wywiad o osobie ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z 7 maja 2024 r. sporządzony przez funkcjonariusza z Komisariatu Policji Wrocław Krzyki, z której wynika, że strona skarżąca nie sprawia problemów sąsiedzkich, nie odnotowano interwencji z jej udziałem (w okresie dwóch lat). Oświadczyła, że alkohol spożywa okazjonalnie, nie zażywa środków odurzających, nie leczyła się odwykowo. W policyjnych bazach danych widnieją informacje o rejestracjach procesowych (z 22 lutego 2018 r. – wniosek do sądu o ukaranie (art. 300 § 2 i 286 § 1 k.k.) i z 19 października 2021 r. – postępowanie z art. 286 § 1 k.k.; 2) informację z Krajowego Rejestru Karnego o tym, że skarżący nie figuruje w Kartotece Karnej tego rejestru; 3) pismo Prokuratury Rejonowej w Świdnicy z 11 kwietnia 2024 r. z informacją, że 18 grudnia 2020 r. skierowała akt oskarżenia przeciwko skarżącemu do Sądu Okręgowego w Świdnicy o czyn z art. 18 § 3 w zw. z art. 300 § 3 w zw. art. 270 § 1 w zw. z art. 11 § 2 k.k. a postępowanie sądowe jest w toku (następny termin na 2 lipca 2024 r.); 4) pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą KMP w Wałbrzychu z dnia 17 kwietnia 2024 r. z informacją, że postępowanie przeciwko skarżącemu jest w toku.
Mając na uwadze zebraną dokumentację i poczynione ustalenia, w ocenie Sądu, stanowisko organów wyrażone w opinii jest uzasadnione. Organ uwzględnił zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty postawy strony i dokonał ich oceny. Słusznie organ uznał, że mimo pozytywnych okoliczności udokumentowanych prawidłowo, cały zebrany w sprawie materiał nie pozwolił na wydanie pozytywnej opinii. Toczące się wobec skarżącego postępowania karne o czyn z art. 286 § 1 k.k. i sądowe o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 270 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. jak i fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia z datą 27 marca 2024 r., że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwo umyślne – w sytuacji, kiedy od 2018 r. postępowania takie są w toku od 2018 r. i od 2021 r., poddają w wątpliwość jego predyspozycje do wykonywania zawodu pracownika ochrony. Jak już Sąd wskazywał, względem pracownika ochrony ze względu na specyfikę wykonywanych zadań i szczególne uprawnienia, stawiane są wysokie wymogi, co do jego charakteru i zachowania.
Opisane powyżej postępowania toczące się wobec skarżącego oraz oświadczenie nieprawdy nie dają gwarancji należytego wykonywania zawodu pracownika ochrony.
W ocenie Sądu organy wydając postanowienia prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie i dochowały przepisów procedury.
Na koniec, odnosząc się do zarzutu strony skarżacej, że przesłanka niekaralności z art. 26 ust. 3 pkt 5 u.o.o.m. narusza podstawowe wolności i prawa i jest niezgodna z art. 42 Konstytucji RP, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni popiera stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację osoby, przeciwko której takie postępowanie się toczy." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1614/10, CBOSA). Zatem prawo do wpisania na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest prawem konstytucyjnie zagwarantowanym każdemu obywatelowi, ale z uwagi na ważny interes publiczny (bezpieczeństwo i porządek publiczny) jest prawem reglamentowanym i posiadać je mogą jedynie osoby, które spełniają warunki określone w ustawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.