III SA/Wr 407/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę rolnika na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymującą w mocy odmowę przyznania części płatności bezpośrednich z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach i braku wykonania zabiegów agrotechnicznych.
Rolnik zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w części, odmowie przyznania płatności do upraw strączkowych, nałożeniu sankcji oraz przyznaniu płatności w zmniejszonej wysokości. Skarżący zarzucał organom nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego i brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli terenowej i administracyjnej, które wykazały rozbieżności między deklarowanymi a stwierdzonymi powierzchniami oraz brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przedmiotem skargi W. D. była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Trzebnicy w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. Organy administracji umorzyły postępowanie w części, odmówiły przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, nałożyły sankcję w wysokości 5.044,52 zł oraz odmówiły uzupełniającej płatności podstawowej, przyznając jednocześnie jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną i zwrot dyscypliny finansowej w określonych kwotach. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i ustawy o płatnościach, w szczególności poprzez nieprawidłowe i niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Wskazywał, że organy nie wykazały braku wykonania zabiegów agrotechnicznych i że kontrola powinna odbyć się po 31 lipca. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich ciężar udowodnienia spełniania warunków spoczywa na stronie, a nie na organie. Analiza materiału dowodowego, w tym raportu z kontroli, ortofotomap i dokumentacji fotograficznej, potwierdziła zasadność ustaleń organów co do rozbieżności między deklarowanymi a stwierdzonymi powierzchniami, wykluczenia części gruntów z płatności z powodu braku zabiegów agrotechnicznych (kod DR14) oraz stwierdzenia zabudowań (kod DR33) czy wykraczania granic działki poza referencyjne (kod DR50). Sąd uznał, że kontrole zostały przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty skarżącego dotyczące braku możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym czy terminu kontroli nie znalazły potwierdzenia. W szczególności, w odniesieniu do działek deklarowanych jako trwałe użytki zielone (TUZ), kontrola zabiegów agrotechnicznych została przeprowadzona po 31 lipca, zgodnie z przepisami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny, a wykluczenie części gruntów z płatności było zasadne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, opierając się na wynikach kontroli terenowej i administracyjnej, ortofotomapach oraz dokumentacji fotograficznej. Stwierdzone rozbieżności między deklarowanymi a stwierdzonymi powierzchniami oraz brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych uzasadniały odmowę przyznania części płatności i nałożenie sankcji. Ciężar udowodnienia spełnienia warunków spoczywa na rolniku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.w.s.b. art. 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Określa zadania i właściwość organów w zakresie płatności bezpośrednich.
u.p.w.s.b. art. 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Reguluje stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach o płatności bezpośrednie.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 32 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013
Definicja kwalifikującego się hektara.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § 1 lit. h
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013
Definicja trwałego użytku zielonego (TUZ).
rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
Warunki uznania gruntu za nadający się do wypasu lub uprawy, w tym wymóg wykonania zabiegu agrotechnicznego do 31 lipca.
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 67 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Obowiązek ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli.
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 74
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Przeprowadzenie kontroli administracyjnych wniosków o przyznanie pomocy.
rozporządzenie nr 809/2014 art. 24 § 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 809/2014
Zakres kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu.
rozporządzenie nr 640/2014 art. 19 § 2
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 640/2014
Konsekwencje przekroczenia dopuszczalnej różnicy powierzchni zadeklarowanej do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu z urzędu (ograniczony w postępowaniu o płatności).
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (ograniczony w postępowaniu o płatności).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli terenowej i administracyjnej. Stwierdzone rozbieżności między deklarowanymi a stwierdzonymi powierzchniami uzasadniały zmniejszenie płatności i nałożenie sankcji. Brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych na trwałych użytkach zielonych był podstawą do wykluczenia tych gruntów z płatności. Ciężar udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na rolniku. Kontrola przeprowadzona po 31 lipca w zakresie zabiegów agrotechnicznych na TUZ była zgodna z prawem. Skarżący nie wykazał aktywnego udziału w postępowaniu i nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieprawidłowego i niepełnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zarzut braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 15, 17a k.p.a.). Zarzut nieprawidłowego zastosowania kary administracyjnej. Zarzut, że kontrola zabiegów agrotechnicznych powinna odbyć się po 31 lipca (nieprawdziwy w odniesieniu do TUZ). Zarzut braku możliwości zapoznania się z materiałem zdjęciowym.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne w postepowaniu w sprawie płatności odmiennie od treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ograniczony został obowiązek działania organów z urzędu na działkach rolnych stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR 14)
Skład orzekający
Barbara Ciołek
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Dymitruk
członek
Katarzyna Borońska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania przepisów dotyczących kontroli płatności bezpośrednich, znaczenia zabiegów agrotechnicznych, zasad odpowiedzialności rolnika za udowodnienie spełnienia warunków oraz ograniczonego obowiązku działania organów z urzędu w tym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie i procedur kontrolnych ARiMR.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla rolników i prawników zajmujących się prawem rolnym, ponieważ szczegółowo omawia procedury kontrolne ARiMR, konsekwencje braku zabiegów agrotechnicznych i znaczenie prawidłowego udokumentowania spełnienia warunków do otrzymania płatności.
“Rolniku, czy wiesz, że brak zabiegów agrotechnicznych może oznaczać utratę dopłat? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 407/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Dominik Dymitruk
Katarzyna Borońska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1775
art. 1, 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Asesor WSA Katarzyna Borońska, Dominik Dymitruk, Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 31 sierpnia 2023 r. Nr 9001-2023-000891 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. D. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DOR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr 9001-2023-000891 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Trzebnicy (dalej: KBP ARiMR, organ I instancji) z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr 0020-2023-003621 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r.
Ww. decyzją organ: - umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu 15 czerwca 2022 r. oraz w sprawie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu 15 czerwca 2022 r.; - odmówił przyznania płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno i nałożył sankcję w wysokości 5.044,52 zł oraz odmówił uzupełniającej płatności podstawowej; - przyznał JPO w wysokości 11.776,96 zł; płatność za zazielenienie w wysokości 16.878,89 zł; płatność redystrybucyjną w wysokości 5.295,78 zł; przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 382,65 zł.
Z akt sprawy wynika, że strona 31 maja 2022 r. złożyła wniosek o płatność, deklarując: płatności do JPO, za zazielenienie, redystrybucyjnej do pow. [...] ha; płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do pow. [...] ha; uzupełniającej płatności podstawowej do pow. [...] ha.
W dniu 15 czerwca 2023 r. skarżący złożył zmianę do wniosku, w której dokonał zmiany zadeklarowanej powierzchni do JPO, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej na powierzchnię [...] ha, płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno na pow.[...] ha i uzupełniającej płatności podstawowej na pow. [...] ha.
W dniu 13 lipca 2023 r. o godzinie 13:33 strona złożyła kolejną zmianę do wniosku, w której ponownie dokonała zmniejszenia deklarowanej powierzchni do JPO, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej na pow. [...] ha, w tym do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno na pow. [...] ha i uzupełniającej płatności podstawowej na pow. [...] ha.
Organ I instancji uwzględnił zmianę wniosku z dnia 15 czerwca 2022 r., a z uwagi na wszczęcie w gospodarstwie strony kontroli na miejscu w dniu 13 lipca 2022 r. o godz. 11, o której strona została powiadomiona nie uwzględnił zmiany wniosku z 13 lipca 2022 r.
W dniach 13 lipca – 23 sierpnia 2022 r. została przeprowadzona kontrola metodą inspekcji terenowej zakończona raportem z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli.
Organ I instancji w wydanej decyzji uwzględniając wyniki kontroli stwierdził:
1) w zakresie JPO, że powierzchnia zadeklarowana do JPO na 2022 r., po uwzględnieniu zmiany do wniosku (złożonej w dopuszczalnym terminie), wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania została ustalona na poziomie [...] ha. W postępowaniu zostały ujawnione nieprawidłowości na działkach rolnych:
- [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] – w kontroli stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR 14). Wykluczeniu podlegały całe powierzchnie działek rolnych;
- [...] - stwierdzono, że cała działka nie jest gruntem rolnym, na działce były zabudowania (kod DR33). Wykluczeniu podlegał cały areał działki rolnej;
- [...],[...],[...],[...],[...] i [...] - kontrola stwierdziła powierzchnię mniejszą od powierzchni deklarowanej;
- [...] - wykluczeniu podlegał areał [...] ha z uwagi na to, że granice uprawy wykraczały poza granice działki/ek referencyjnej/ych zadeklarowanej/ych we wniosku (kod DR50)
Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej organ I instancji uznał, że powierzchnia do JPO na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] uległa redukcji, odpowiednio o: [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha, ponieważ powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.
Łącznie z JPO organ wykluczył powierzchnię [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o [...]%. Wskazał organ, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do JPO wyniosła [...] ha.
2) odnośnie płatności za zazielenienie organ wskazał, że stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do JPO wyniosła [...] ha i stanowiła podstawę do przyznania stronie płatności za zazielenienie.
3) odnośnie płatności dodatkowej organ wskazał, że przysługuje ona do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do JPO będących w posiadaniu rolnika, nie większej niż [...] ha oraz pomniejszonej o [...] ha. Wyznaczył organ obszar kwalifikujący się do płatności dodatkowej wynoszący [...] ha, który stanowi powierzchnię maksymalną, jaką może być objęta płatność dodatkowa.
4) w zakresie płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do wsparcia wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wyniosła [...] ha. Wskazał organ, że w wyniku kontroli ujawnione zostały nieprawidłowości na działkach rolnych:
- [...] - kontrola stwierdziła, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Wykluczono z płatność powierzchnię [...] ha;
- [...],[...],[...],[...] - kontrola nie stwierdziła deklarowanej uprawy, a stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana (kod DR7). Wykluczeniu podlegał cały areał działek rolnych.
Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej uznał organ, że powierzchnia do płatność związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...] i [...] uległa redukcji, odpowiednio o: [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha, ponieważ powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.
Łącznie z płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ wykluczył powierzchnię [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o [...]%. Wyjaśnił organ, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną przekracza [...]% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona kwota kary administracyjnej wyniosła 5.044,52 zł. Organ dokonał kalkulacji wyliczenia nałożonej kwoty sankcji.
5) w zakresie uzupełniającej płatności podstawowej (UPP) wskazał organ, że powierzchnia deklarowana działek rolnych wynosiła [...] ha, jednak z uwagi na wykryte nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, powierzchnia zatwierdzona do UPP wyniosła [...] ha.
Nieprawidłowości zostały ujawnione na działkach rolnych:
- [...] - kontrola stwierdziła, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Wykluczono z płatność powierzchnię [...] ha;
- [...],[...],[...],[...] - kontrola nie stwierdziła deklarowanej uprawy, a stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Wykluczeniu podlegał cały areał działek rolnych.
Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej uznał organ, że powierzchnia do płatność związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] uległa redukcji, odpowiednio o: [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha, ponieważ powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.
Łącznie z płatności UPP organ I instancji wykluczył powierzchnię [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o [...]%. Wskazał organ, że zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej - nie przyznaje się pomocy w danym roku.
Dalej organ wskazał, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 r. został złożony w dniu 31 maja 2022 r. to strona podlegała zwrotowi dyscypliny finansowej wysokości 382,65 zł za rok obrotowy 2022, stosownie do art. 17 ust. 44 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116.
W wyniku złożonego odwołania, organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję KBP ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ omówił obowiązujące przepisy unijne i krajowe oraz przeanalizował okoliczności faktyczne sprawy i materiał dowodowy, w tym raport z kontroli, dołączoną dokumentację fotograficzną, szkice działek rolnych, ortofotomapy. Stwierdził DOR ARiMR, że w sprawie uprawnione było dokonanie weryfikacji danych zawartych we wniosku strony zarówno w drodze kontroli administracyjnej wniosku jak i kontroli na miejscu w gospodarstwie. Wyjaśnił organ II instancji, że dokonał analizy raportu z czynności kontrolnych, szkiców i fotografii wykonanych podczas wizytacji terenowej, ortofotomapy datowanej na 15 września 2021 r., 01października 2021 r., a także ortofotomay dostępnej na Google Earth z czerwca 2021 r. oraz lipca 2023 r. W wyniku przeprowadzonej analizy DOR uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń kontroli, a obszar wyłączonych z płatności powierzchni został określony prawidłowo. Argumentował organ odwoławczy, że analiza poszycia terenu wskazuje, że sporne działki w 2022 roku, nie były użytkowane rolniczo (całe powierzchnie działek rolnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] i części działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]¸[...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] i za 2022 r. płatności obszarowe do ich powierzchni nie mogą zostać przyznane.
Wskazał organ odwoławczy, że zasadnie z płatności zostały wyłączone powierzchnie działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], ponieważ na ich powierzchniach nie stwierdzono w roku bieżącym przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych, przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, co potwierdza dokumentacja (na ww. działkach stwierdzono wysoką roślinność trawiastą oraz nadmiernie wysuszone chwasty, głównie nawłoci). W przypadku działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]¸[...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] wykluczeniu podlegały obszary zadrzewione i zakrzaczone oraz tereny nie spełniające minimalnych warunków dobrej kultury rolnej.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w przypadku płatności związanej do powierzchni upraw strączkowych na ziarno należy zgodnie z art. 15 ust. 2a ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, jeżeli dokonano zbioru ziarna. W załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r. poz. 351 ze zm.), określono gatunki roślin strączkowych na ziarno, do których może zostać przyznana płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że w przypadku działek rolnych [...], [...], [...] i [...] stwierdzono ugór, a nie zadeklarowany łubin wąskolistny na nasiona czy groch siewny. A w przypadku pozostałych działek powierzchnie stwierdzone zostały ustalone w oparciu o weryfikację kodów pokontrolnych i wyznaczoną powierzchnię MKO.
Wskazał organ II instancji, że z raportu z czynności kontrolnych wynika, że w przypadku działek rolnych [...], [...], [...] i [...] stwierdzono ugór, który zgodnie z ww. przepisami prawa nie uprawnia do otrzymania uzupełniającej płatności podstawowej. A w przypadku pozostałych działek powierzchnie stwierdzone zostały ustalone w oparciu o weryfikację kodów pokontrolnych i wyznaczoną powierzchnię MKO.
Jako uzasadnione ocenił organ przyznanie płatności redystrybucyjnej w granicach do limitu określonego w art. 14 ust. 2 ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U.2022.1775).
W odniesieniu do nałożonej sankcji wskazał organ, że przepisy regulujące prawo przyznawania płatności do gruntów rolnych, jak również sankcje, mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu.
W skardze do WSA na powyższą decyzję DO ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzuciła strona naruszenie: - art. 27 ust. 1 pkt 1-4 oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1234 z późn. Zm.) w związku z art. 136, art. 81 a kpa, art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 7 kpa, art. 8 kpa i art, 9 kpa poprzez nieprawidłowe i niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rolnictwa na okoliczność braku przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14) mimo podnoszonych wątpliwości i zakwestionowania wyników kontroli i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego; - naruszenie art. 7, 8, 15,1 7a oraz art. 19 ustawy o płatnościach poprzez błędne uznanie że nie spełniono warunków do przyznania płatności i pomniejszenie płatności lub odmowę jej przyznania.; - naruszenie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez nieprawidłowe zastosowanie kary.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ posiadał z urzędu wiedzę o kwestionowaniu przez stronę wyników z kontroli na miejscu, ponieważ w złożonym w dniu 25 maja 2023 r. odwołaniu od decyzji wydanej w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2022 r., wskazywał na błędne ustalenia kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 13.07.-23.08.2023 r. Zdaniem strony wniesienie odwołania i powołanie się na niezadowolenie z decyzji implikuje również fakt zakwestionowania przez niego wyników z kontroli. Ponadto w trakcie kontroli jaki i po kontroli nie zapoznano strony z materiałem zdjęciowym, ani nie wskazano, aby taki materiał zdjęciowy został wykonany i został włączony do materiału dowodowego. Według strony organ nie rozpoznał w sposób wszechstronny i wyczerpujący materiału dowodowego i dokonał jego oceny w sposób dowolny. Konsekwencją powyższego było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, a tym samym poniesienie przez stronę konsekwencji finansowych z tytułu zastosowania kodu DR14. Ponadto wskazuje, że w przypadku zastosowanego kodu DR14 (na działce rolnej nie wykonano w danym roku żadnego zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów) kontrola powinna odbyć się dopiero po 31 lipca, natomiast zastosowanie kodu DR14 dla kontroli zrealizowanej przed 31 lipca będzie traktowane jako błąd. Skarżący powołał się na instrukcję realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przez ARiMR (wersja 1.0 Warszawa 2019).
W odpowiedzi na skargę DOR ARiMR nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja DOR ARiMR oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR nie naruszają prawa.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zakwestionowania przez organy powierzchni gruntów zgłoszonych przez stronę do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz spełnienia warunków uprawniających do płatności, co skutkowało przyznaniem płatności w zmniejszonej wielkości do JPO, za zazielenienie, redystrybucyjnej), odmową płatności UPP oraz odmową płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno oraz nałożeniem sankcji.
Organy stwierdziły, że powierzchnia stwierdzona dla JPO i za zazielenienie wyniosła [...] ha i była niższa od powierzchni zadeklarowanej o [...] ha, powierzchnia stwierdzona do UPP wyniosła [...] ha i była niższa od powierzchni zadeklarowanej o [...] ha, powierzchnia stwierdzona do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wyniosła [...] ha, o [...] ha mniej od zadeklarowanej.
Zdaniem strony organy nie przeprowadziły w sprawie prawidłowego postępowania i nie wykazały, że strona nie dopełniła wymogów uprawniających do płatności, w szczególności że nie wykonała na działkach wykluczonych z płatności w przewidzianym terminie żadnego zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów.
W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów.
Ramy prawne w sprawie wyznaczają następujące przepisy unijne i krajowe:
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013),
- rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31, dalej: rozporządzenie nr 809/2014),
- rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014);
- ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2022.1775 t.j. ze zm. dalej: ustawa o płatnościach );
- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r. poz. 351 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich);
- ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w zakresie wskazanym w art. 3 ustawy o płatnościach.
Art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach stanowi, że ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym następujących płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw, zwanych dalej "płatnościami bezpośrednimi", oraz płatności niezwiązanej do tytoniu. Zasady i tryb przyznania tych płatności, poza uregulowaniami zawartymi w ustawie, określone są również w rozporządzeniach unijnych, wymienionych w art. 1 pkt 1 lit. a – f (rozporządzenie nr 1307/2013, rozporządzenie nr 641/2014, rozporządzenie nr 639/2024, rozporządzenie nr 809/2014, rozporządzenie nr 640/2014).
Zgodnie z art. 6 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie. W myśl zaś art. 7 ust. 1 ww. ustawy. warunkiem przyznania płatności jest posiadanie numeru identyfikacyjnego oraz gruntów objętych obszarem zatwierdzonym o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 "kwalifikujący się hektar" oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej.
Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013). Zaznacza Sąd, że w sprawie ww. przepis nie ma zastosowania, ponieważ w stanie faktycznym sprawy takie okoliczności nie zaistniały.
Dalej wskazać należy na przepisy normujące kwestie trwałych użytków zielonych (TUZ), ponieważ strona na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] wykluczonych z płatności z zastosowaniem kodu DR14 - brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów - zadeklarowała trwałe użytki zielone (TUZ).
Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, trwały użytek zielony (TUZ) jest to grunt wykorzystywany do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat i który nie był zaorany przez okres co najmniej pięciu lat. Trwały użytek zielony może obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone: 2 (i) gruntów nadających się do wypasu i stanowiących część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu lub gruntów nadających się do wypasu; lub 2 (ii) gruntów nadających się do w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne nie są roślinnością dominującą lub nie występują na obszarach wypasu.
A zgodnie z art. ust. 1 lit. 1 ww. rozporządzenia trawy lub inne zielne rośliny pastewne oznaczają wszystkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych pastwiskach lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania pastwisk lub łąk w państwie członkowskim, niezależnie od tego czy są wykorzystywane do wypasania zwierząt.
W świetle powyższego odnośnie zakwestionowanych działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] uznanie ich za kwalifikujące się hektary, do których przyznawane są płatności bezpośrednie, uwarunkowane było ich całorocznym rolniczym użytkowaniem i utrzymywaniem w dobrej kulturze rolnej (art. 32 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013), w tym niezbędne było przeprowadzenie na nich co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności.
Jak wynika z art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 1307/2013, za użytek rolny uważa się każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Dany obszar można uznać za użytek rolny jedynie wówczas, gdy jest na nim prowadzona działalność rolnicza. Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) ww. rozporządzenia, działalność rolnicza oznacza:
(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub
(iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
A zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich - grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.
W tym miejscu przypomnieć należy zasady weryfikacji prawidłowości złożonych wniosków i spełnienia warunków uprawniających do płatności. Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). A zgodnie z ust. 2 ww. system ma zastosowanie m.in. do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013.
Na podstawie art. 68 ust. 1 System zintegrowany obejmuje m.in. system identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z art. 70 ust. 1 System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.
A jak stanowi art. 17 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014 w z góry ustalonych formularzach przekazanych beneficjentowi określa się maksymalny kwalifikujący się obszar na działkę referencyjną zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 oraz obszar zatwierdzony w poprzednim roku według działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub obszarowych środków rozwoju obszarów wiejskich.
Art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit.a rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że 1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.
2. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:
a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;
Dalej wyjaśnić należy, że zasadniczą formą kontroli dokonywanej przez organ w związku z oceną uprawnień do płatności jest kontrola administracyjna. Zgodnie z art. 74 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.
A zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Niezbędne jest także wskazanie, że postępowanie w sprawie płatności bezpośrednich jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego doznają istotnych modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).
A zgodnie z ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Tym samym, co nie budzi wątpliwości w praktyce organów, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postepowaniu w sprawie płatności odmiennie od treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ograniczony został obowiązek działania organów z urzędu. (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1884/14 i z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II GSK 195/16). Oznacza to, że obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie.
Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy, w ocenie Sądu postepowanie organów i wydane decyzje odpowiadają prawu.
W sprawie, co wynika z akt została przeprowadzona zarówno kontrola administracyjna, jak i kontrola na miejscu w okresie od 13 lipca do 23 sierpnia 2022 r., z przerwą 15 lipca 2022 r. .
Jako uzasadnione ocenia Sąd stanowisko organów o nieuwzględnieniu zmiany wniosku złożonej już po wszczęciu kontroli na miejscu. Słusznie wskazał organ, że zmiana wniosku, w której wycofano powierzchnię zadeklarować do UPP oraz płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno złożona 13 lipca 2022 r. o godz. 13:33 nie mogła odnieść skutku, ponieważ o godzinie 11 tego samego dnia rozpoczęła się kontrola na miejscu (o której strona była poinformowana). Działanie organu było zgodne z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, który przewiduje, że
Jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność.
W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów w zakresie wykluczenia z JPO powierzchni [...] ha, która wyniosła [...]% przekroczenia względem deklaracji we wniosku rolnika, tj. [...] ha ; z płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno powierzchni [...] ha, która wyniosła [...]% przekroczenia względem deklaracji we wniosku rolnika, tj. [...] ha, co skutkowało odmową przyznania płatności do całej powierzchni oraz nałożeniem sankcji; z uzupełniającej płatności podstawowej powierzchni [...] ha, która wyniosła [...]% przekroczenia względem deklaracji we wniosku rolnika, tj. [...] ha.
Weryfikując zadeklarowane we wniosku powierzchnie działek organy prawidłowo uwzględniły materiał dowodowy obejmujący zarówno dane pochodzące z systemu LPIS, ortofotomap z 15 września 2021 r., 1 października 2021 r. ortofotomapy dostępnej na Google Earth z czerwca 2021 r. oraz lipca 2023 r. , jak również z przeprowadzonych kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Organy uwzględniły raport z czynności kontrolnych oraz szkice i fotografie wykonane podczas wizytacji terenowej. Wbrew twierdzeniom strony kontrole terenowe przeprowadzane są przez osoby działające na podstawie imiennych upoważnień, posiadające wymaganą wiedzę i przygotowanie do wykonywania czynności kontrolnych. Kontrolerzy dysponują wiedzą i doświadczeniem, pozwalającym na ocenę stanu roślinności, która występuje na kontrolowanych działkach rolnych.
W sprawie sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz ich wyniki zawarte zostały w raporcie pokontrolnym nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą stan zgłoszonych do płatności upraw na zadeklarowanych działkach rolnych (płyta CD). Raport z czynności kontrolnych zawierający właściwe pouczenia został przesłany do strony 5 października 2022 r., która nie zgłosiła do niego uwag ani zastrzeżeń. Strona nie uczestniczyła również w kontroli, pomimo powiadomienia. Zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach wniesienie uwag i zastrzeżeń do wyników zawartych w protokole, powinno zgłosić się w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.
W treści raportu zawarte były informacje odnośnie zgromadzonego w trakcie kontroli materiału dowodowego, w raporcie wskazano również, że załączniki do raportu powstałe w procesie kontroli (np.: szkice z kontroli, dokumentacja fotograficzna – 417 zdjęć) są przechowywane wraz z oryginałem raportu z kontroli w ARiMR i są do wglądu we właściwych dla obsługi wniosku Biurach Powiatowych. Ponadto w treści raportu odnośnie każdej skontrolowanej działki rolnej w rubryce nr 8 (str. od 3-1 do 3-26) podano numery fotografii.
Nie są tym samym uzasadnione zarzuty skargi dotyczące uniemożliwienia stronie udziału w postepowaniu. Jak już Sąd wskazywał w ramach postepowania dotyczącego płatności, to strona winna wykazać się aktywnością i podejmować czynności, jeżeli nie zgadza się ze stanowiskiem organu.
Nie kwestionuje Sąd ustaleń i oceny organów w zakresie płatności do JPO.
Zasadnie z płatności zostały wyłączone całe powierzchnie działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] deklarowanych jako TUZ, ponieważ na ich powierzchniach nie stwierdzono w roku bieżącym przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych, przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14), co dokumentują fotografie wykonane podczas kontroli. Kontrolowane powierzchnie w granicach tych działek porośnięte są niepożądaną roślinnością - wysoką roślinnością trawiastą oraz nadmiernie wysuszonymi chwastami (głównie nawłoci). Wbrew twierdzeniom strony kontrola ww. działek został przeprowadzona prawidłowo. Czynności kontrolne w gospodarstwa strony rozpoczęły się w dniu 13 lipca 2022 r., a zakończyły się w dniu 23 sierpnia 2022 r. A jak wynika z sekcji XII Ustalenia końcowe, pole 03. Uwagi inspektorów terenowych (str. 4 raportu) kontrola wykonania zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów na działkach z deklaracją TUZ, została przeprowadzona w dniach 22- 23 sierpnia 2022 r., czyli po 31 lipca. Powyższe potwierdzają także zdjęcia (na dołączonej do akt płycie CD), które opatrzone są datą oraz nr działki. Co jest zgodne z przepisami, ponieważ jak już Sąd wskazywał w przypadku TUZ, zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu płatności grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.
Strona nie zakwestionowała również w sposób skuteczny ustaleń i oceny organów w odnośnie braku przeprowadzenia wymaganego zabiegu agrotechnicznego na wykluczonych działkach. Mając na uwadze omówioną specyfikę postępowania w sprawie płatności, to strona powinna wskazać/przeprowadzić konkretne dowody potwierdzające jej stanowisko. A w sprawie strona ogranicza się jedynie do negowania twierdzeń organu i domaga się powołania biegłego, natomiast nie przedstawia żadnych dowodów na okoliczność że dany zabieg agrotechniczny przeprowadziła. Jak również w żaden sposób nie podważyła słuszności ustaleń organów i ich oceny; strona nie wskazuje aby na działkach rosła inna roślinność czy o innym okresie wegetacji, aniżeli stwierdzony i oceniony przez organ. Powyższe czyni niezasadnym argument strony o konieczności powołania biegłego. Nie jest również uzasadnione twierdzenie strony o możliwości późniejszych terminów koszenia, strona nie realizuje żadnego wariantu z programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, który umożliwiałby mu późniejsze koszenie.
Podobnie nie znajduje Sąd podstaw do podważenia stanowiska organów odnośnie pozostałych działek zgłoszonych do płatności JPO. Stanowisko organów ma potwierdzenie w ustaleniach z kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, jak również nie zostało podważone przez stronę. Zasadnie postąpił organ w odniesieniu do działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]¸[...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] i wykluczył obszary zadrzewione i zakrzaczone oraz tereny nie spełniające minimalnych warunków dobrej kultury rolnej. Słusznie wykluczona została także działka [...] obarczona kodem nieprawidłowości DR33, który oznacza, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym, na działce kontrolerzy stwierdzili zabudowania. Względem działki rolnej [...] z uwagi na wykraczanie granicy działki rolnej poza działki referencyjne zadeklarowane we wniosku, prawidłowo kontrolerzy zastosowali kod DR50. Natomiast w przypadku działek rolnych podrzędnych [...],[...],[...] oraz [...], kontrola nie stwierdziła deklarowanej uprawy, a stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. W przypadku działek rolnych [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...], kontrola stwierdziła powierzchnię mniejszą od deklarowanej. Ponadto, co wykazała kontrola administracyjna powierzchnia do JPO na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] winna ulec redukcji odpowiednio o: [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha oraz [...] ha, ponieważ powierzchnie deklarowane przekraczają powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO.
W zakresie płatności za zazielenienie prawidłowo kierując się zapisami art. 7 ust. 1 i 2 i art. 8 ustawy o płatnościach, art. 43 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 organ wobec tego, że obszar zgłoszony do jpo przekraczał obszar zatwierdzony, a przyjęta powierzchnia do jpo wyniosła [...] ha – taką powierzchnię przyjął jako podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.
Prawidłowe jest także stanowisko organów odnośnie płatności redystrybucyjnej.
Płatność dodatkowa przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 tejże ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. W sprawie przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia nr 809/2014, uwzględniono wyniki przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu i wynosi ona [...] ha.
W przypadku płatności związanej do powierzchni upraw strączkowych na ziarno organy zasadnie uwzględniły wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. Powierzchnia zadeklarowana (po zmianach) wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w postepowaniu wynosiła [...] ha. W załączniku nr 1 do rozporządzenia warunków i trybu płatności określono gatunki roślin strączkowych na ziarno, do których może zostać przyznana płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że w przypadku działek rolnych [...], [...], [...] i [...] stwierdzono ugór, a nie zadeklarowany łubin wąskolistny na nasiona czy groch siewny, a w przypadku pozostałych działek powierzchnie stwierdzone zostały ustalone w oparciu o weryfikację kodów pokontrolnych i wyznaczoną powierzchnię MKO(szczegółowo opisanych w decyzjach I i II instancji, str. 10-12, str. 11-12). Stwierdzone nieprawidłowości uprawniały organ do odmowy płatności i zastosowania sankcji. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...]%. A zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.
Jako zasadne ocenił Sąd także stanowisko organów odnośnie UPP. Prawidłowo powołał organ przepisy art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia nr 809/2014, art. 14a ust. 1 i 2 oraz art. 14b rozporządzenia w sprawie warunków i trybu płatności oraz uwzględnił wyniki kontroli na miejscu. Z raportu z czynności kontrolnych nr [...] wynika, że w przypadku działek rolnych [...], [...], [...] i [...] stwierdzono ugór, który zgodnie z ww. przepisami prawa nie uprawnia do otrzymania uzupełniającej płatności podstawowej. A w przypadku pozostałych działek powierzchnie stwierdzone zostały ustalone w oparciu o weryfikację kodów pokontrolnych i wyznaczoną powierzchnię MKO (szczegółowo opisanych w decyzjach I i II instancji, str. 14-15, str. 12).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, w tym wskazywanych w skardze, a decyzja DOR ARiMR i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI