I GSK 959/19

I GSK 959/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 404/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-02-28
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 91 ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 404/18 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia 4 czerwca 2018 r., nr WFI-SN.4431.485.2017 w przedmiocie odmowy przekazania dotacji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. Sp. z o.o. w Ł. na rzecz Prezydenta Miasta Wrocławia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 404/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę C. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: "skarżąca") na czynność Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia 4 czerwca 2018 r. nr WFI-SN.4431.485.2017 w przedmiocie odmowy przekazania dotacji.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pismem z 4 czerwca 2018 r. Dyrektor Wydziału Finansów Oświatowych we Wrocławiu, działając jako organ dotujący Gminy Wocław, odmówił skarżącej przekazania dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2203 ) - dalej: u.f.z.o. na absolwentów Policealnej Szkoły [...] we W., którzy pozytywnie zdali egzamin zawodowy w 2018 r. , a ukończyli szkołę w 2017 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż dotacja, o której mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. ma zastosowanie jedynie do uczniów, którzy ukończyli kształcenie w 2018 r. i byli objęci dotacją, o której mowa 26 ust. 2 u.f.z.o.
W dniu 20 lipca 2018 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą czynność odmowy przekazania dotacji. Zarzucił organowi dotującemu naruszenie art. 26 ust. 5 i ust. 6 u.f.z.o. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy organ prowadzący przedstawił zaświadczenie o uzyskaniu przez uczniów ww. szkoły dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczniowie ci ukończyli szkołę, a więc wypełnił wymogi stawiane przez ustawodawcę w celu uzyskania dotacji.
Zdaniem skarżącej, wypełniła ona wszelkie warunki wymagane przepisami u.f.z.o., obowiązujące na dzień złożenia wniosku o przyznanie dotacji z budżetu jednostki samorządu jednostki samorządu terytorialnego na uczniów szkół policealnych, których jest organem prowadzącym, a którzy uzyskali dyplom potwierdzający kwalifikacje. Wymogi te zostały określone w art. 26 ust. 5 u.f.z.o., który stanowi: "Niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych I szkoły policealne niebędące szkołami specjalnymi otrzymują niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał odpowiednio świadectwo dojrzałości lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że organ prowadzący tę szkołę przedstawi zaświadczenie o uzyskaniu przez ucznia tej szkoły odpowiednio świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń ukończył tę szkołę".
W dniu 21 maja 2018 r. skarżąca jako organ prowadzący szkoły policealne we Wrocławiu złożyła wnioski o udzielenie dotacji na 15 uczniów szkół policealnych, którzy uzyskali dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe (w tym dot. Policealnej Szkoły [...]).
Do wniosków przedłożono zaświadczenia o uzyskaniu dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe wydane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną we Wrocławiu z dnia 10 maja 2018 r. Na podstawie art. 26 ust. 6 u.f.z.o. organ dotujący winien wypłacić dotację na tych słuchaczy jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia przez organ prowadzący szkołę zaświadczenia.
Odpowiadając na skargę Prezydent Wrocławia wniósł o jej oddalenie.
Organ dokonał porównania zasad przyznawania dotacji dla podmiotów prowadzących szkoły policealne i licea ogólnokształcące dla dorosłych, zawartych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2017 r., poz. 2198) - dalej: "u.s.o." oraz w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Konkludował, że na podstawie obowiązującej do końca 2017 r. ustawy o systemie oświaty wypłacana była dotacja według wyższych stawek, a sama kwota dotacji podlegała w ciągu roku budżetowego dwukrotnej aktualizacji, natomiast ustawa ta nie przewidywała wypłacania dodatkowej części dotacji na uczniów szkół policealnych ze względu na uzyskanie przez nich świadectwa dojrzałości lub zdania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
W związku z tym, w ocenie organu, uczniowie którzy byli dotowani w 2017 r. zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o., i którzy zdali egzamin zawodowy w 2018 r., nie powinni otrzymać dodatkowo części dotacji za zdany egzamin zgodnie z treścią art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ponieważ uczniowie ci otrzymali kwotę dotacji w całkowitej wysokości należnej zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o. Wypłata części dotacji dla tego rodzaju uczniów zawyżyłaby kwotę dotacji należnej za ich kształcenie w stosunku do uczniów którzy byli dotowani na zasadach obowiązujących od dnia 01.01.2018 r. zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Tym samym, w sprawie dotacja na 2 uczniów Policealnej Szkoły [...], którzy ukończyli szkołę w 2017 r. nie może zostać wypłacona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na powyższą Prezydenta Miasta Wrocławia.
Sąd I instancji jako uzasadnione ocenił stanowisko organu, że wnioskowana przez stronę dotacja na 2 uczniów Policealnej Szkoły [...], którzy ukończyli szkołę w 2017 r. nie może zostać wypłacona.
WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie uprawienie do otrzymania dotacji skarżący opierał na regulacji art. 26 ust. 5 u.f.z.o., zgodnie z którym niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych i szkoły policealne niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 3, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał odpowiednio świadectwo dojrzałości lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że organ prowadzący tę szkołę przedstawi zaświadczenie o uzyskaniu przez ucznia tej szkoły odpowiednio świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń ukończył tę szkołę. Zaświadczenie wydaje niezwłocznie okręgowa komisja egzaminacyjna na wniosek organu prowadzącego szkołę. W ust. 6 art. 26 u.f.z.o. zastrzeżono jednocześnie, że dotacja, o której mowa w ust. 5, jest wypłacana jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia przez organ prowadzący szkołę zaświadczenia, o którym mowa w ust. 5, i może być wykorzystana także na refundację wydatków związanych z realizacją zadań szkoły, o których mowa w art. 35 ust. 1, poniesionych przez szkołę w okresie:
1) 4 lat budżetowych poprzedzających rok wypłacenia dotacji - w przypadku dotacji przyznanej na ucznia liceum ogólnokształcącego dla dorosłych;
2) 2 lat budżetowych poprzedzających rok wypłacenia dotacji - w przypadku dotacji przyznanej na ucznia szkoły policealnej.
Sąd I instancji zgodził się z organem, że powyższe regulacje ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, zgodnie z art. 147 tej ustawy weszły w życie od 1 stycznia 2018 r. Do tej daty dotacje oświatowe przyznawane i wypłacane były na podstawie ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zaś kwestie zasad ich przyznawania i wysokości regulował art. 90 tej ustawy.
WSA we Wrocławiu uznał, że organ dotujący zasadnie sprzeciwił się możliwości zastosowania art. 26 ust. 5 u.f.z.o. w przypadku uczniów, którzy ukończyli naukę w 2017 r. na których skarżąca otrzymała dotację w pełnej wysokości według zasad obowiązujących w 2017 r. Obowiązująca bowiem od stycznia 2018 r. nowa ustawa regulująca przyznawanie dotacji - ustawa z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych wprowadziła gruntowne zmiany w systemie dotowania placówek oświatowych, prowadzących kształcenie.
Do końca 2017 r., dotacje dla szkół policealnych dla dorosłych ustalane były na podstawie art. 90 ust. 3 u.s.o. oraz § 3 ust. 16 uchwały XXXI/640/16 Rady Miejskiej Wrocławia z 20 października 2016 r. Stawka dotacji w 2017 r. dla szkół policealnych równa była 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju (w rozumieniu art. 78b ust. 3 u.s.o.) prowadzonych przez Gminę Wrocław, przy czym kwota ta była (na podstawie art. 78c ust. 3 u.s.o.) dwukrotnie aktualizowana tj., w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy oraz w październiku roku budżetowego. Zgodnie z art. 78c ust. 6 ustawy o systemie oświaty zaktualizowana podstawowa kwota dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji podstawowej kwoty dotacji. Ustawa o systemie oświaty nie przewidywała zarazem przekazywania dodatkowej części dotacji na uczniów szkół policealnych ze względu na fakt, iż uzyskali oni świadectwo dojrzałości lub zdali egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. stawka dotacji na uczniów szkół policealnych wypłacana jest w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Kwota dotacji wynikająca z subwencji została przewskaźnikowana w zależności od tego czy słuchacz danej szkoły kształci się w systemie zaocznym lub stacjonarnym. Jednocześnie ustawa wprowadziła możliwość uzyskania dodatkowej dotacji (art. 26 ust. 5) przez licea ogólnokształcące dla dorosłych i szkoły policealne, uwarunkowanej przedstawieniem w wyznaczonym terminie dowodów uzyskania przez uczniów świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
Powyższe dowodzi, zdaniem Sądu I instancji, że rozwiązania zawarte w ustawie o systemie oświaty oraz w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych tworzą spójne, ale odmienne systemy dotowania działalności edukacyjnej w placówkach niepublicznych kształcących dorosłych. To, że rozwiązania zawarte w art. 26 ust. 2 i ust. 5 są skorelowane potwierdza cytowany przez organ fragment uzasadnienia projektu, w którym stwierdzono "część dotacji będzie wypłacana jak dotychczas na ucznia, a część dotacji wypłacana będzie po zdanym egzaminie w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę udokumentuje zdanie egzaminu". Wprowadzenie prawa do dodatkowego dofinansowania, o jakim mowa jest w art. 26 ust. 5 u.f.z.o należy w tym kontekście, jak trafnie ocenił organ, postrzegać jako formę rekompensaty w związku z przewskaźnikowaniem kwoty dotacji, w wyniku którego znacząco zmalały kwoty dotacji otrzymywane przez szkoły policealne dla dorosłych, a także jako rodzaj premiowania dla szkół prowadzących efektywne (zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu dojrzałości lub uzyskaniem dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe) kształcenie w systemie policealnym i kształcenie ogólne dorosłych. Jest to zatem dotacja wypłacana na uczniów odbywających kształcenie w 2018 r. i później oraz dotowanych według zasad obowiązujących od 2018 r., na podstawie regulacji u.f.z.o.
Zdaniem WSA, słusznie podnosi organ, że na uczniów, którzy zakończyli naukę w 2017 r. skarżąca otrzymała już dotację w pełnej wysokości należnej według zasad obowiązujących w tym roku.
Sąd I instancji podkreślił, że stanowisko powyższe znajduje umocowanie w zawartych w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych (art. 91) regułach intertemporalnych, dotyczących m.in. stosowania przepisu art. 26 ust. 5 u.z.f.o. Stosownie do treści ust. 1 art. 91 u.z.f.o., do czynności podejmowanych w związku z udzieleniem dotacji, o których mowa w art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–32, art. 40 i art. 41, na rok 2018, stosuje się przepisy rozdziału 3, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z ust. 2 "do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018 r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe". W dalszych regulacjach (art. 95 i 96) wskazane zostały wyjątki, przewidujące m.in. stosowanie niektórych przepisów ustawy dopiero w odniesieniu do dotacji za 2019 r. Z uwzględnieniem zaś norm zawartych w powyższych przepisach przejściowych, ustawa o finansowaniu zadań oświatowych wchodzi w życie od dnia 1 stycznia 2018 r. (art. 147).
Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji stwierdził, że zasady przyznawania dotacji, zawarte w art. 26 u.f.z.o. należy odnosić do dotacji za lata 2018 i następne, natomiast nie znajdą one zastosowania do dotacji należnych za lata poprzedzające 2018 r. Zawarte w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. odesłanie do ust. 2 tego przepisu, zdaniem Sądu I instancji, należy interpretować w ten sposób, że przekazywane na tej podstawie kwoty nie są uwzględniane w dotacji podstawowej, wypłacanej na podstawie ust. 2 bądź funkcjonują jako jej zamiennik, ale że przysługują podmiotom uprawnionym do dotacji ustalanej zgodnie z art. 26 ust. 2 jako dodatkowe świadczenia, warunki przyznania którego określone zostały odrębnie. Zawarte w ust. 5 art. 26 stwierdzenie, ze dotacja ta przysługuje "niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2" nie może być odczytywane w ten sposób, że ta kwota dotacji związanej ze zdaniem przez ucznia egzaminu dojrzałości lub egzaminu zawodowego jest należna zawsze w razie przedstawienia po 1 stycznia 2018 r. przez organ prowadzący świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe ucznia, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń ukończył tę szkołę, bez względu na to w jakim systemie (na podstawie której ustawy) wypłacane były dotacje w czasie odbywania przez takiego ucznia nauki i w momencie jej zakończenia.
W przekonaniu Sądu I instancji, "niezależnie" należy rozumieć w ten sposób, że podmiotowi objętemu zasadami dotowania określonymi w u.f.z.o. przysługuje prawo do otrzymania na uczniów pobierających naukę po 1 stycznia 2018 r. zarówno dotacji o jakiej mowa w ust. 2 , jak i tej, o której mowa w ust. 5 art. 26 tej ustawy, pod warunkiem jednak spełnienia odrębnie określonych dla nich przesłanek przyznania świadczenia. Wspomnianą "niezależność" trzeba więc odnosić do warunków otrzymania tych dotacji oraz faktu rzeczywistego przekazania każdej z nich, nie zaś rozumieć ją jako możliwość wypłaty dotacji na tych samych uczniów jednocześnie na podstawie reżimu prawnego obowiązującego w momencie zakończenia przez nich nauki oraz po jej zakończeniu. Oba rodzaje dotacji są bowiem elementem tego samego systemu dotowania kształcenia po 1 stycznia 2018 r. , choć jedna z nich jest przekazywana w toku samego kształcenia, zaś druga została odroczona w czasie i jej wyplata jest uwarunkowana pozytywnym wynikiem egzaminu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi, a w konsekwencji stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Zasądzenie od Prezydenta Miasta Wrocławia na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. Ponadto, wniosła o rozpoznanie złożonej skargi na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam:
1. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 26 ust. 5 i 6 u.f.z.o. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie i odmówienie Skarżącej wypłaty dotacji, podczas gdy organ prowadzący Policealną Szkołę [...] spełnił ustawc we wymagania tj. przedstawił stosowne zaświadczenia o uzyskaniu przez Słuchaczy szkoły dyplomu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym słuchacze ukończyli szkołę, a w konsekwencji brak było podstaw do odmowy wypłaty przedmiotowej dotacji, co doprowadziło do niesłusznego niezastosowania art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. i uznania, iż czynność Prezydenta Miasta Wrocławia nie narusza w/w przepisu prawa nnatehalnego i brak jest podstaw do uznania jej bezskuteczności;
2. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 2 u.f.z.o., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowanie dotyczące wypłaty dotacji przewidzianej w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. dla słuchaczy, którzy ukończyli szkołę w 2017 r. stanowi postępowanie wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2018 r., co doprowadziło do zastosowania przepisów dotychczasowych i odmowy wypłaty dotacji, podczas gdy zaskarżona czynność została wyrażona w pismach z 4 czerwca 2018 r., a w konsekwencji mając na uwadze przepisy intertemporalne przyjąć należy, że w przypadku wszczęcia postępowania dopiero w 2018 r., co też ma miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy, należy stosować u.f.z.o. w obecnym brzemieniu, a tym samym dotacja przewidziana w art. 26 ust. 5 powinna zostać wypłacona, co doprowadziło do niesłusznego niezastosowania art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. i uznania, iż czynność Prezydenta Miasta Wrocławia nie narusza w/w przepisu prawa materialnego i brak jest podstaw do uznania jej bezskuteczności.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA - w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa: COVID-19) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i wobec wydanego w sprawie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów.
Zauważyć należy też, że stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Skład orzekający NSA podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W niniejszej sprawie należało mieć też na uwadze ograniczone możliwości przeprowadzenia rozpraw we wszystkich sprawach przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3743/21 i uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca podniosła w skardze kasacyjnej jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego - błędną wykładnię art. 91 ust. 2 u.f.z.o. i niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 5 i 6 u.f.z.o.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga stan prawny obowiązujący w czasie istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy, dotyczącej odmowy przekazania stronie dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o., na absolwentów szkoły policealnej, którzy pozytywnie zdali egzamin zawodowy w 2018 r., a ukończyli szkołę w 2017 r.
Zgodnie z powyższym przepisem, obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych i szkoły policealne niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał odpowiednio świadectwo dojrzałości lub dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że organ prowadzący tę szkołę przedstawi zaświadczenie o uzyskaniu przez ucznia tej szkoły odpowiednio świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń ukończył tę szkołę. Zaświadczenie wydaje niezwłocznie okręgowa komisja egzaminacyjna na wniosek organu prowadzącego szkołę. Z kolei w art. 26 ust. 6 u.f.z.o. wskazano, że dotacja, o której mowa w ust. 5, jest wypłacana jednorazowo w terminie 30 dni od dnia złożenia przez organ prowadzący szkołę zaświadczenia, o którym mowa w ust. 5, i może być wykorzystana także na refundację wydatków związanych z realizacją zadań szkoły, o których mowa w art. 35 ust. 1, poniesionych przez szkołę w okresie: 1) 4 lat budżetowych poprzedzających rok wypłacenia dotacji – w przypadku dotacji przyznanej na ucznia liceum ogólnokształcącego dla dorosłych; 2) 2 lat budżetowych poprzedzających rok wypłacenia dotacji - w przypadku dotacji przyznanej na ucznia szkoły policealnej.
Jak stanowi art. 91 ust. 2 u.f.z.o., do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018 r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe (tj. przepisy ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r., zgodnie z art. 90 u.s.o., dotacja na uczniów niepublicznych szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, była przekazywana na rok 2017 niezależnie od tego, czy uczniowie uzyskali świadectwo dojrzałości lub zdali egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe, czy też nie. Przepisy tej ustawy nie przewidywały przy tym dodatkowych wypłat dotacji na uczniów liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i szkół policealnych z tytułu uzyskania przez nich świadectwa dojrzałości lub zdany egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe.
Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, na podstawie jakich przepisów należy przyznać dotację na uczniów szkoły policealnej, którzy ukończyli szkołę w roku 2017, zaś w 2018 r. zdali egzamin zawodowy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wywiódł z przytoczonych powyżej przepisów, że rozwiązania zawarte w ustawie o systemie oświaty i ustawie o finansowaniu zadań oświatowych tworzą spójne, ale odmienne systemu dotowania działalności edukacyjnej w placówkach niepublicznych kształcących dorosłych. Zasadnie w tym kontekście Sąd przytoczył fragment uzasadnienia projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, dotyczący uzależnienia części dotacji dla szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, od zdanego egzaminu przez ucznia (egzamin maturalny lub potwierdzający kwalifikacje w zawodzie). Jak wskazano, "część dotacji będzie wypłacana jak dotychczas na ucznia, a część dotacji wypłacana będzie po zdanym egzaminie w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę udokumentuje zdanie egzaminu".
Zgodzić należy się z WSA i organem, że wprowadzenie prawa do dodatkowego dofinansowania, o którym mowa jest w art. 26 ust. 5 u.f.z.o., należy postrzegać jako formę rekompensaty w związku z przewskaźnikowaniem kwoty dotacji, w wyniku którego znacząco zmalały kwoty dotacji otrzymywane przez szkoły policealne dla dorosłych, a także jako rodzaj premiowania dla szkół prowadzących efektywne (zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu dojrzałości lub uzyskaniem dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe) kształcenie w systemie policealnym i kształcenie ogólne dorosłych. Podkreślenia zatem wymaga, że dotacja, o której mowa w art. 26 ust. 5 u.f.z.o., dotyczyć będzie uczniów odbywających kształcenie w 2018 r. i później oraz dotowanych według zasad obowiązujących od 2018 r., na podstawie regulacji u.f.z.o. Natomiast na uczniów, którzy zakończyli naukę w 2017 r., dotacja w pełnej wysokości, obliczona według zasad obowiązujących w tym roku (na podstawie u.s.o.), została skarżącej już przekazana. Zgodzić się trzy tym należy z organem, który w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że uczniowie, którzy byli dotowani w 2017 r. zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. i którzy zdali egzamin zawodowy w 2018 r., nie powinni otrzymać dodatkowo części dotacji za zdany egzamin zgodnie z treścią art. 26 ust. 5 u.f.z.o., ponieważ wypłata części dotacji dla tego rodzaju uczniów zawyżyłaby kwotę dotacji należnej za ich kształcenie w stosunku do uczniów, którzy byli dotowani na zasadach obowiązujących od dnia 1 stycznia 2018 r. zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych.
Również przepis art. 91 ust. 2 u.f.z.o., wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie pozostawia wątpliwości, że powyższe rozumowanie ma oparcie w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z tym przepisem, do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018 r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej, w art. 95 i art. 96 u.f.z.o. wskazano wyjątki od tej reguły, przewidujące m.in. stosowanie niektórych przepisów ustawy w odniesieniu do dotacji za 2019 r.
Podsumowując, należy stwierdzić, że zasady przyznawania dotacji, zawarte w art. 26 u.f.z.o. należy odnosić do dotacji za lata 2018 i następne, natomiast nie znajdą one zastosowania do dotacji należnych za lata poprzedzające 2018 r., a więc także rok 2017. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zawarte w art. 26 ust. 5 u.f.z.o. odesłanie do ust. 2 tego przepisu należy interpretować w ten sposób, że przekazywane na tej podstawie kwoty nie są uwzględniane w dotacji podstawowej, wypłacanej na podstawie ust. 2 bądź funkcjonują jako jej zamiennik, ale że przysługują podmiotom uprawnionym do dotacji ustalanej zgodnie z art. 26 ust. 2 jako dodatkowe świadczenia, warunki przyznania którego określone zostały odrębnie. Nie sposób tym samym przyznać rację skarżącemu kasacyjnie, że kwota dotacji związanej ze zdaniem przez ucznia egzaminu dojrzałości lub egzaminu zawodowego jest należna zawsze w razie przedstawienia po 1 stycznia 2018 r. przez organ prowadzący świadectwa dojrzałości lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe ucznia, bez względu na to w jakim systemie (na podstawie której ustawy) wypłacane były dotacje w czasie odbywania przez takiego ucznia nauki i w momencie jej zakończenia.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).