III SA/Wr 40/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, oddalając jednocześnie skargę w pozostałej części dotyczącej zespołu wibracyjnego.
Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu i zespołu wibracyjnego, spowodowanych pracą na jednostkach pływających narażonych na hałas i wibracje. Organy administracji obu instancji oraz placówki medyczne uznały brak podstaw do stwierdzenia tych chorób, wskazując na niespełnienie kryteriów medycznych i brak udowodnienia związku przyczynowego z pracą. Sąd administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej uszkodzenia słuchu, uznając, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie obaliły domniemania związku przyczynowego między hałasem a niedosłuchem. Skarga w części dotyczącej zespołu wibracyjnego została oddalona, ponieważ nie stwierdzono typowych objawów choroby wibracyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem oraz zespołu wibracyjnego. Skarżący pracował przez wiele lat na jednostkach pływających, gdzie był narażony na ponadnormatywny hałas (104-108 dB/A) i wibracje. Organy administracji, opierając się na opiniach lekarskich, uznały, że rozpoznane schorzenia (obustronny niedosłuch, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, zespół neurasteniczny) nie spełniają kryteriów chorób zawodowych, a związek przyczynowo-skutkowy z pracą nie został udowodniony. Sąd administracyjny we Wrocławiu, analizując sprawę, uznał, że decyzja w części dotyczącej uszkodzenia słuchu narusza prawo. Sąd wskazał na uchybienia proceduralne organów, w szczególności na brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz lakoniczne uzasadnienie opinii lekarskich. Sąd podkreślił, że opinia lekarska jest tylko jednym z dowodów i podlega ocenie organu. W przypadku uszkodzenia słuchu, sąd uznał, że organy nie obaliły domniemania związku przyczynowego między niespornym narażeniem na hałas a stwierdzonym niedosłuchem, zwłaszcza że niedosłuch odbiorczy jest typowy dla zawodowego uszkodzenia słuchu. Natomiast w odniesieniu do zespołu wibracyjnego, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nie wykazano typowych objawów choroby wibracyjnej, a istniejące schorzenia miały charakter samoistny i niezawodowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obustronny niedosłuch może być uznany za zawodowe uszkodzenie słuchu, jeśli istnieje związek przyczynowo-skutkowy z narażeniem na hałas w środowisku pracy, a organy administracji nie obaliły tego domniemania w sposób wyczerpujący.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nie obaliły domniemania związku przyczynowego między hałasem a niedosłuchem. Wskazano, że brak normatywnych podstaw do wykluczenia choroby zawodowej ze względu na stopień uszkodzenia słuchu lub asymetrię, a niedosłuch odbiorczy jest typowy dla zawodowego uszkodzenia słuchu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 1983 nr 65 poz 294 art. 1 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych
Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnia się rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 145 § §1 pkt a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dz.U. Nr 153, poz.1270 art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracyjny dokonuje oceny dowodów w sposób swobodny, przedstawiając poddającą się kontroli ocenę.
k.p.a. art. 84 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie.
k.p.a. art. 107 § §1 i §3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno zawierać wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których się oparto oraz przyczyn dla których dowodom tym dano wiarę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego w zakresie ustalenia związku przyczynowego między narażeniem na hałas a stwierdzonym niedosłuchem. Opinie lekarskie były lakoniczne i nie zawierały przekonywającego uzasadnienia, co uniemożliwiło sądowi kontrolę ich zasadności. Brak normatywnych podstaw do wykluczenia zawodowego uszkodzenia słuchu ze względu na stopień ubytku słuchu lub asymetrię.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące błędnych ustaleń epidemiologicznych w zakresie narażenia na wibracje nie mogły przeważyć, ponieważ nie stwierdzono typowych objawów choroby wibracyjnej. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów, stwierdzona u skarżącego, została uznana za chorobę samoistną, pozazawodową.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć aby omawiana orzeczenie prawidłowo odnosiło się do kwestii choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia słuchu w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie brak normatywnych podstaw, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować uszkodzenie słuchu ze względu na stopień uszkodzenia słuchu czy ze względu na asymetrię nie jest równoznaczne z obaleniem domniemania związku przyczynowego między niesporną pracą w narażeniu na hałas a niedsluchem brak objawów choroby wibracyjnej wykluczałby możliwość rozpoznania przez jednostki służby zdrowia a następnie stwierdzenia przez organy administracyjne choroby zawodowej z poz. 16
Skład orzekający
Krystyna Anna Stec
przewodniczący sprawozdawca
Anna Moskała
sędzia
Bogumiła Kalinowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności zawodowego uszkodzenia słuchu, oraz wymogów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Wartość precedensowa może być ograniczona przez późniejsze zmiany legislacyjne lub orzecznicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i ochrony zdrowia pracowników narażonych na szkodliwe czynniki. Pokazuje, jak istotne są rzetelne procedury dowodowe w postępowaniu administracyjnym.
“Czy hałas w pracy zawsze prowadzi do zawodowego uszkodzenia słuchu? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 40/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-03-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Moskała Bogumiła Kalinowska Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Ochrona zdrowia Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję w części Powołane przepisy Dz.U. 1983 nr 65 poz 294 par. 1 ust. 1 i 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu pochodzenia zawodowego; II. oddala dalej idącą skargę. III. Uzasadnienie 2 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], Nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu pochodzenia zawodowego (poz.15) i zespołu wibracyjnego (poz.16). W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg pracy zawodowej A. B. wskazując w szczególności, że od 7.09.1968 r. pracował w Przedsiębiorstwie A (obecnie B S.A. we W.) na różnych stanowiskach ( w tym do [...] jako asystent nawigacyjny, bosman, sternik na statkach typu "BM" i pchaczu "Bizon"/sterowanie i inne prace/, od 9.07.1971r. do 2.07.1989 r. jako kierownik statku /z obsługą maszyn/ typu "BM" i "Bizon", od 1989 r. do 1992 r. przebywał na urlopie wychowawczym w okresie od 30.06.1992 r. do I6.12.2001 r. prowadził własne Przedsiębiorstwo Handlowe a od 2001 r. nie pracuje. Ustalono, że A. B. w żegludze śródlądowej przepracował łącznie 21 lat i ramach pełnionych funkcji na jednostkach pływających narażony był na hałas ponadnormatywny, emitowany przez silniki, o natężeniu od 104-108dB/A. Co do narażenia na drgania mechaniczne stwierdzono, iż - według pomiarów środowiska pracy na statkach żeglugi śródlądowej, przeprowadzonych przez Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni - wyniki mieściły się w zakresie bezpiecznych poziomów określanych wymaganiami higieniczno-fizjologicznymi środowiska pracy. Narażenia na hałas ani na wibrację nie stwierdzono w czasie prowadzenia przez A. B. własnej działalności gospodarczej. Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Sz. (po przeprowadzonych w czerwcu 2002 r. badaniach) wydał orzeczenie, z zgodnie z sentencją którego nie rozpoznano choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego (poz.16). Według placówki I szczebla diagnostycznego w badaniu psychologicznym strony stwierdzono osobowość o cechach psychopatycznych, wysoki poziom lęku i napięcia wewnętrznego, koncentrację uwagi i poziom funkcji intelektualnej w normie wiekowej, obniżoną koordynację wzrokowo-ruchową; w badaniu psychiatrycznym stwierdzono zespół neurasteniczny; w badaniu neurologicznym - zespół neurasteniczny i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, czucie wibracji w normie, termometrię skórną prawidłową w badaniu reumatologicznym i ortopedycznym - zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, dyskopatię szyjną zmiany zwyrodnieniowe kolan; Eng - oczopląs, odruch wahadłowy prawidłowy, odruch położeniowy w lewo nasila się w pozycji Rośnego i na lewym boku; błędniki - symetrycznie pobudliwe; w badaniu sygn.akt III SA/Wr 40/04 3 okulistycznym - bez odchyleń od stanu prawidłowego. Jak wywodzono w oparciu o wyniki badań wielospecjalistycznych oraz charakter rozpoznanych schorzeń (zespól neurasteniczny, choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego; dyskopatie szyjną na wysokości C4/C5 oraz dyskopatię L2/L3, zmiany zwyrodnieniowe kolan) schorzenia te nie widnieją w wykazie chorób zawodowych, a uogólnienie zmian zwyrodnieniowych świadczy o skłonności konstytucjonalnej a nie o ich pochodzeniu zawodowym. Zwrócono też uwagę na prawidłowe wyniki badania czucia termometrii skórnej. Powyższe - w zestawieniu z analizą wywiadu epidemiologicznego od 1989 r ., (według którego nie przekraczano normatywów higienicznych wibracji ogólnej) oraz wobec faktu, iż od 13 lat brak jest narażenia na wibrację - stanowiło podstawę do uznania braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zespołu wibracyjnego. W uzasadnieniu orzeczenia z 29.10.2002 r. stwierdzono dodatkowo, że obustronny ubytek słuchu nie spełnia warunków zawodowego uszkodzenia słuchu, uzasadniając to tym, że w badaniu laryngologicznym uszy były otoskopowo bez zmian a w audiogramie obustronny ubytek słuchu nie spełniał warunków zawodowego uszkodzenia słuchu. Wskazano nadto, że także Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej -Oddział Chorób Zawodowych, Metabolicznych i Przewodu Pokarmowego w G. wydał orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zespołu wibracyjnego (z dnia [...]) oraz o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zawodowego uszkodzenia słuchu (z dnia [...]). Odnośnie orzeczenia w przedmiocie zespołu wibracyjnego wskazano, że rozpoznano chorobę zwyrodnienia stawów kręgosłupa z dyskopatią szyjną i stawów obwodowych kończyn górnych i dolnych, zespół neurasteniczny depresyjny z nawarstwieniem roszczeniowym, otyłość z przekarmienia, nadciśnienie tętnicze chwiejne, chorobę wieńcową! chorobę wrzodową. Analiza badań oraz takie przesłanki jak brak potwierdzenia w środowisku pracy czynnika szkodliwego w postaci wibracji, czas pracy i charakter pracy (w szczególności fakt, że strona od 13 lat nie pracuje), brak. objawów Reynaud, zmian skórnych, brak zaburzeń wyrównania temperatur, brak istotnych zaburzeń neurologicznych, brak zmian kostnych o typie martwicy jałowej, dyskretne zaburzenia czucia wibracji, zmienne w powtarzanych badaniach a do tego rozpoznanie samoistnych niezawodowych chorób narządu ruchu i układu krążenia - wynikających z przyczyn konstrukcyjnych i zmian w przebiegu starzenia się ustroju - nie dawało wystarczających argumentów do rozpoznania zespołu wibracyjnego. Co do braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (w orzeczeniu z dnia 25.03.2003 r.) - zawodowego uszkodzenia słuchu (poz.15) wskazano, że rozpoznano niedosłuch obustronny, stwierdzono znaczne różnice progów słuchu w poszczególnych badaniach audiometrycznych świadczących o sygn.akt III SA/Wr 40/04 4 nawarstwieniach czynnościowych niedosłuchu (ISO U.p-19dB, 35, 25; ISO U.l-30dB, 39, 32). Na uzasadnienie twierdzeń o niespełnieniu kryteriów do rozpoznania niedosłuchu zawodowego podniesiono, że w uchu lepiej słyszącym niedosłuch jest mniejszy od 30 dB, zwrócono też uwagę na czas i charakter wykonywanej pracy jak i no to, że doi 13 lat pacjent nie pracuje na stanowiskach, na których narażony byłby na hałas ponadnormatywny. W odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. - który orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - A. B. nie zgodził się z negatywnym orzeczeniem, w jego ocenie warunki pracy w narażeniu na hałas i wibrację mają związek ze stanem jego zdrowia. Wobec tych zarzutów organ odwoławczy uzupełnił dokumentację o wyniki pomiarów hałasu i drgań mechanicznych na jednostkach pływających typu BM (barkach motorowych) i pchaczach Bizon. Organ odwoławczy zważył - powołując §1 ust.l rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych - że do stwierdzenia choroby zawodowej spełnione muszą być dwa warunki: 1/ choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować musi się w wykazie chorób zawodowych, 2/ choroba musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Organ odwoławczy podniósł, że obie placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych były zgodne co do faktu, iż całokształt obserwacji klinicznej, a przede wszystkim wyniki badań, nie dają podstaw do rozpoznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zgłaszanymi przez pacjenta dolegliwościami a jego pracą. Odnośnie braku podstaw do stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu wywodzono, że niespornie obustronny niedosłuch słuchu nie spełnia kryterium niedosłuchu zawodowego gdyż ubytek słuchu jest mniejszy od 30 dB a pozostałe zaburzenia rzutują na czynnościowe zaburzenia słuchu i poczucie ogólnej choroby w mechanizmie somatyzacji odczuć psychicznych. Co do zespołu wibracyjnego stwierdzono, że obserwacja i wyniki badań wskazują na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z dyskopatią szyjną i lędźwiową radiologiczną bez objawów korzeniowych oraz chorobę zwyrodnieniową stawów obwodowych kończyn w tym głównie kolanowych, łokciowych i nadgarstków - z miernym stopniem nasilenia, nie upośledzających sprawności ruchowej. W oparciu o powyższe organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem A. B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. W uzasadnieniu skargi przede wszystkim kwestionował ustalenia epidemiologiczne. W szczególności zarzucił, że ustalenie nie przekroczenia norm wibracji oparto na podstawie badań w oparciu o normy radzieckie. Zauważył, że wibracje zależne są od stopnia i sposobu mocowania płyt sygn.akt III SA/Wr 40/04 5 podłogowych do konstrukcji statku, co według niego potwierdza znajdujące się w aktach sprawy opracowanie. W jego ocenie temat drgań nie został wyczerpująco opracowany. Skarżący kwestionował też ustalenia co do rodzajów silników na jednostkach, na których pływał. Wyjaśniał, że wobec konieczność nasłuchu radiotelefonicznego oraz sygnałów dźwiękowych innych jednostek pływających (dla bezpieczeństwa załogi) trudny do spełnienia był wymóg pracy w ochronnikach słuchu. Twierdził, że już audiogram z 1986 r. wskazywał na zawodowe uszkodzenie słuchu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art.l §1 i §2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.l269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3§l powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.l45-150 ustawy). W ocenie Sądu kontrolowana decyzja w części dotyczącej braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia słuchu uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Nie budzi wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, zgodnie z przepisami proceduralnymi, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Wskazać przy tym należy, iż konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na sygn.akt III SA/Wr 40/04 6 załatwienie sprawy, a zatem chodzi o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. W stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przede wszystkim §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 w/w paragrafu "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymaga: - po pierwsze czy choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia, - po drugie czy choroba zawodowa spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy; oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy przy tym rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy (§ 1 ust.2). Jak wyżej powiedziano nie ulega wątpliwości, że ustalenia stanu faktycznego w powyższym zakresie poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art.77§l kpa, organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Art.80 kpa, wyrażający zasadę swobodnej oceny dowodów, obliguje przy tym organ administracyjny do przedstawienia poddającej się kontroli oceny dowodów ze wskazaniem (w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - art.107 §1 i §3 kpa), jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na jakich się oparł w tym zakresie, przyczyn dla których dowodom tym dał wiarę. Zgodnie z przepisem §7 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów - w sprawie chorób zawodowych - jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych (...). Przewidziany cytowanym przepisem tryb ustalania istnienia pierwszej z w/w przesłanek tj. choroby zawodowej, mieszczącej się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia jednakże .organu orzekającego z obowiązku ustalania prawdy obiektywnej. Za utrwalony uznać należy pogląd, iż wymóg orzeczenia przez właściwe jednostki służby zdrowia o chorobie zawodowej nie oznacza związania tym orzeczeniem organu administracyjnego, orzekającego w sprawie. Wskazane sygn.akt III SA/Wr 40/04 7 orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest jedynie opinią w rozumieniu art.84§l kpa. Trafnie wprawdzie wskazuje się, że bez tej opinii, bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie. Nie oznacza to jednak zdjęcia z organu obowiązku dokonania oceny tej opinii, jako jednego z dowodów w sprawie, w granicach zakreślonych powołanym wyżej art.80 kpa. Zasadne jest stwierdzenie, że opinia powinna, aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć, zawierać przekonywujące uzasadnienie. Opinia lakoniczna winna być uzupełniona, należycie działający organ administracyjny powinien też rozważyć konieczność zasięgnięcia, w spornej czy niejednoznacznej sytuacji, opinii innej placówki służby zdrowia, z zakreśleniem szczegółowych okoliczności, wobec których opiniujący powinni się ustosunkowywać. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do uchybienia przedstawionym wyżej wymogom proceduralnym. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że sentencja orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sz. nie dotyczy choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia. Jedynie w uzasadnieniu tego orzeczenia jednostka I stopnia wypowiedziała się na temat choroby zawodowej z poz.15 ograniczając się do podania: "w badaniu laryngologicznym - uszy otoskopowo bez zmian, w audiogramie obustronny ubytek słuchu nie spełniający warunków zawodowego uszkodzenia słuchu". Nie sposób zatem przyjąć aby omawiana orzeczenie prawidłowo odnosiło się do kwestii choroby zawodowej -zawodowego uszkodzenia słuchu; orzeczenie takie nie może być uznane za przekonujące i wyczerpujące. Wprawdzie jednostka jednostkami organizacyjnymi II stopnia, właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych, a to Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. [...] wprost orzekła w przedmiocie zawodowego uszkodzenia słuchu, jednakże - jak wynika z uzasadnienia tegoż orzeczenia -ocenę, że niedosłuch nie spełnia kryteriów niedosłuchu zawodowego oparto na stwierdzeniu znacznych różnic progów słuchu i na ustaleniu, że badany od 13 lat nie pracuje w narażeniu na hałas oraz że w uchu lepiej słyszącym niedosłuch jest mniejszy niż 30 dB. Tymczasem w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie brak normatywnych podstaw, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować uszkodzenie słuchu ze względu na stopień uszkodzenia słuchu czy ze względu na asymetrię. Przypomnieć nadto należy, że stwierdzono niedosłuch odbiorczy - typowy dla zawodowego uszkodzenia słuchu. Ponadto nie było sporne, że skarżący pracował w narażeniu na hałas, bezspornie też stwierdzono u niego uszkodzenie słuchu a uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu mieści się w wykazie chorób zawodowych pod poz. 15. sygn.akt III SA/Wr 40/04 8 W ocenie Sądu - w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - na aprobatę zasługuje pogląd, iż "wystarczy (...) samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że - mimo pracy w warunkach narażających na daną. chorobę - jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową". W świetle tego uznać należy, iż organ administracyjny uchybił wymogowi podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i jej załatwienia, nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego wyczerpująco, uzasadnienie decyzji nie obala - w sposób poddający się kontroli Sądu - domniemania związku przyczynowego między chorobą a jej związkiem z warunkami narażającymi na jej powstanie. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, na których organy obu instancji oparły rozstrzygniecie, nie usuwają bowiem wątpliwości co do istnienia związku przyczynowego między niespornie stwierdzonym u skarżącego niedosłuchem a występującym w jego miejscu pracy hałasem. W tych okolicznościach stwierdzenie u skarżącego innych chorób oraz stwierdzenie "podejrzenia zmian organicznych osobowości" rzutujących na czynnościowe zaburzenie słuchu i poczucie ogólnej choroby - nie jest równoznaczne z obaleniem domniemania związku przyczynowego między niesporną pracą w narażeniu na hałas a niedosłuchem. Niczym niepoparte są tym samym wywody organu o braku podstaw do rozpoznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zgłaszaną w omawianym zakresie dolegliwością a pracą zawodową. Skoro zatem organ administracyjny poprzestał na lakonicznie uzasadnionych, autorytatywnych orzeczeniach - to uznać należy, iż uchybił przedstawionym wyżej wymogom podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i jej załatwienia, Z tych względów, działając zgodnie z przepisem art. 145§1 pkt a i c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie dotyczącym braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu pochodzenia zawodowego, orzeczono jak w sentencji wyroku. Odnośnie zaś drugiej spornej kwestii tj. orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego (poz.16) skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. W ocenie Sądu w tym zakresie organowi administracyjnemu nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa. sygn.akt III SA/Wr 40/04 9 Skoro bowiem niekwestionowane i niepodważone w sprawie wyniki badań nie wykazały objawów typowych dla choroby wibracyjnej (takich jak zmiany skórne, zaburzenia wyrównania temperatur, istotnych zaburzeń neurologicznych, zmian kostnych o typie martwicy jałowej) a zaburzenia czucia oceniono jak dyskretne i zmienne w poszczególnych badaniach - to nie było podstaw do przyjęcia, że u skarżącego występuje choroba wibracyjna. Tym samym bez znaczenia pozostaje kwestia słuszności zarzutu błędnych ustaleń epidemiologicznych. Nawet bowiem gdyby skarżący bezspornie pracował w narażeniu* na ponadnormatywną wibrację - brak objawów choroby wibracyjnej wykluczałby możliwość rozpoznania przez jednostki służby zdrowia a następnie stwierdzenia przez organy administracyjne choroby zawodowej z poz. 16 powołanego wykazu. W sprawie wyjaśniono, że choroba zwyrodnieniowa (bez objawów typowych dla zespołu wibracyjnego) jest chorobą samoistną, pozazawodową i nie występuje w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie nadto innych chorób u skarżącego i odniesienie ich do zgłaszanych przez niego dolegliwości pozwalało na uznanie orzeczeń lekarskich za wyczerpujące i wiarygodne. A zatem zarzut skargi, że błędnie przeprowadzono postępowanie epidemiologiczne i dokonano błędnych ustaleń co do narażenia na wibrację - nie popiera wniosku o jej uchylenie w omawianym zakresie, co skutkował oddaleniem dalej idącej skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI