III SA/Wr 399/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie opłat abonamentowych RTV, uznając, że organ nie wykazał prawidłowego doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego.
Skarżący K.R. kwestionował postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w opłacie abonamentowej RTV, podnosząc m.in. brak rejestracji odbiornika i niedoręczenie zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Organy administracji odmawiały umorzenia, uznając obowiązek za wymagalny i nieprzedawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organ nie wykazał prawidłowego doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, co podważa istnienie obowiązku abonamentowego.
Sprawa dotyczyła skargi K.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie zaległości w opłacie abonamentowej RTV. Skarżący argumentował, że nie posiadał zarejestrowanego odbiornika RTV pod wskazanym adresem, na którym nie zamieszkiwał od 1999 r., oraz że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Organy administracji odrzucały te zarzuty, wskazując na publicznoprawny charakter opłat abonamentowych, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do przedawnienia oraz skuteczne zajęcie wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że organy nie wykazały prawidłowego doręczenia skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co jest kluczowe dla stwierdzenia istnienia obowiązku abonamentowego. Sąd podkreślił, że zawiadomienie to powinno być wysłane na prawidłowy adres, a brak dowodu jego skutecznego doręczenia uniemożliwia uznanie, że obowiązek abonamentowy powstał. Sąd podzielił natomiast stanowisko organów co do przedawnienia i prawidłowego doręczenia upomnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak prawidłowego doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego uniemożliwia uznanie, że obowiązek abonamentowy powstał i podlega egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, wysłane na nieprawidłowy adres, nie może stanowić dowodu rejestracji odbiornika. Brak skutecznego zawiadomienia oznacza brak podstaw do uznania, że obowiązek abonamentowy powstał.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.o.a. art. 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 2 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 5 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 7 § 5
Ustawa o opłatach abonamentowych
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 5 § 2
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 3
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Należności z tytułu opłat abonamentowych przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje m.in. gdy obowiązek nie istnieje lub nie jest wymagalny (pkt 2) albo gdy egzekucja jest niedopuszczalna lub nie doręczono upomnienia (pkt 7).
O.p. art. 70 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcie wierzytelności) przerwało bieg terminu przedawnienia.
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13
Do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. (awizowanie).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawidłowego doręczenia skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nieudowodnienie przez organ rejestracji odbiornika RTV pod prawidłowym adresem skarżącego.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zaległości abonamentowych. Nieistnienie obowiązku abonamentowego z powodu braku rejestracji odbiornika. Niedoręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Niedoręczenie wezwania do zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
Używanie odbiornika jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Zawiadomienie to powinno niewątpliwie zostać wysłane na prawidłowy adres. W ocenie Sądu sam wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wskazuje co najwyżej na czas, w jakim został utworzony w systemie Poczty Polskiej ale w żadnym razie nie potwierdza, że został on doręczony skarżącemu.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący
Anetta Makowska-Hrycyk
członek
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku rejestracji odbiorników RTV, doręczenia zawiadomień w postępowaniu egzekucyjnym oraz dowodów rejestracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prawidłowego doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego w kontekście opłat abonamentowych RTV.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla istnienia obowiązku prawnego jest prawidłowe doręczenie dokumentów, nawet w pozornie rutynowych sprawach jak opłaty abonamentowe.
“Czy brak jednego zawiadomienia może anulować postępowanie egzekucyjne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 399/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj /przewodniczący/ Anetta Makowska-Hrycyk Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku *Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 59 par. 1 pkt 2 i 7 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2021 r. Nr 0201-IEE1.711.108.2021.2.RO w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole z dnia 2 lutego 2021 r. nr 0226-SEE.711.147.2021.AW; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi K. R. (dalej: strona skarżąca, strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji/ organ odwoławczy) z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr (...), utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Psie Pole (dalej również jako: organ I instancji, organ, NUS) z dnia 2 lutego 2021 r. nr (...) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji prowadził wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr (...) z dnia 23 września 2019 r., obejmującego zaległość w opłacie abonamentowej za okresy od 01/2014 do 03/2019 roku, wystawionego przez Pocztę Polską (dalej również jako: wierzyciel). Pismem z dnia 4 października 2019 r. nr (...) organ egzekucyjny zawiadomił stronę skarżącą o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w banku P. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało wysłane do strony skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Pismem z dnia 10 października 2019 r. strona skarżąca wniosła zarzut wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a. pkt 1 i 2 w przedmiotowej sprawie nie istniał obowiązek naliczenia abonamentu radiowo- telewizyjnego, ponieważ strona nie posiada odbiornika RTV. Ponadto strona skarżąca wskazała, że nie otrzymała zawiadomienia ani powtórnego zawiadomienia o wszczętym postępowaniu administracyjnym. Strona podniosła, że nie otrzymała również wezwania do zapłaty ani jego ponaglenia. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r. Poczta Polska S.A. uznała zarzuty dotyczące wymagalności, nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia postępowania za niezasadne. Po rozpoznaniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia 19 maja 2020 r. wierzyciel utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2020 r. nr (...) organ I instancji uznał zarzuty strony skarżącej za bezzasadne. Postanowieniem z dnia 1 września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Następnie pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r. strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego z uwagi m.in. na: przedawnienie zaległości objętej tytułem wykonawczym, brak rejestracji odbiornika radiotelewizyjnego, brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikującego. Pismem z dnia 8 grudnia 2020 r. Poczta Polska S.A. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Psie – Pole odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr (...), wystawionego przez Pocztę Polską S.A. z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za używanie odbiornika RTV za okresy od 01/2014 do 03/2019. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca wskazała m.in., że organ nie odniósł się do zasadniczej okoliczności, że strona od 1999 r. nie zamieszkiwała w L. przy ul. J., na dowód czego przedstawiono kserokopię aktu notarialnego umowy przedwstępnej sprzedaży oraz umowy sprzedaży tej nieruchomości. Strona skarżąca wskazała, że nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu numeru indywidualnego. Podniesiono również, że do przedawnienia opłaty abonamentowej nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, a przepisy Kodeksu cywilnego. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazał, że egzekwowany obowiązek nie jest przedawniony. Do zaległości w opłatach abonamentowych powstałych po dniu 16 czerwca 2005 r. w kwestii terminu przedawnienia zaległości, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Należności z tytułu opłat abonamentowych są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Zdaniem organu II instancji za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia regulacja art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, w myśl której do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że w przypadku braku zapłaty należności sprawa nie trafia do sądu powszechnego, lecz po wystawieniu tytułu wykonawczego sprawa kierowana jest do wyegzekwowania przez urząd skarbowy. W związku z powyższym, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległości z tego tytułu przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Następnie organ wyjaśnił, że najstarsze zaległości to opłaty za poszczególne miesiące roku 2015. Zatem podstawowy pięcioletni termin przedawnienia upływał z końcem 2020 r. Jednak wcześniej, w 2019 roku, został zastosowany środek egzekucyjny (skuteczne zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony skarżącej), który przerwał bieg terminu przedawnienia. Stąd też zdaniem organu roszczenie objęte tytułem wykonawczym nie uległo przedawnieniu i jest wymagalne. Ponadto organ II instancji wskazał, że korespondencja w postępowaniu egzekucyjnym była kierowana na prawidłowy, wskazany przez stronę skarżącą adres (ul. B. (...) we W.). Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych oraz braku nadania numeru indywidualnego, organ II instancji wyjaśnił, że skoro w piśmie wierzyciela z dnia 8 grudnia 2020 r. zawarto informację, że formalności wyrejestrowania odbiorników RTV strona skarżąca dokonała w dniu 28 kwietnia 2020 r., to dopiero od dnia wyrejestrowania strona skarżąca nie jest zobowiązana do wnoszenia opłat abonamentowych. DIAS wskazał, że wierzyciel nadał stronie skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny i powiadomił użytkowników o wprowadzonej zmianie. Jednak z uwagi na fakt, że strona skarżąca nie aktualizowała danych do doręczeń, przesyłka została wysłana na ul. J. (...) w L. Organ podkreślił, że posiadanie odbiorników radiowych i telewizyjnych nie jest związane z prawem własności do lokalu. Oznacza to, że zmiana miejsca zamieszkania nie skutkuje prawem zaniechania przedmiotowych opłat. Abonent powinien zgłosić zmianę miejsca zamieszkania i kontynuować opłaty. Ponadto stwierdzono, że ewentualne nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników do obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. W zakresie zarzutu braku doręczenia upomnienia, organ II instancji wyjaśnił, że upomnienie z wezwaniem do zapłaty wierzyciel wysłał na aktualny adres zamieszkania strony skarżącej, tj. ul. B. (...) we W. Przesyłkę wysłano 15 kwietnia 2019 r. i jej doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. Pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie organu II instancji. W skardze strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu I i II instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo niedopuszczalności egzekucji, a to z uwagi na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym dotyczącym zaległości w opłacie abonamentowej. Skarżący wskazał również, że ostatecznie wyrejestrował odbiornik, lecz uczynił tak wyłącznie po to, aby nie doświadczać więcej analogicznych sytuacji. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 16 lutego 2022 r. Poczta Polska S.A. w całości utrzymała zajęte stanowisko zawarte w postanowieniu z 19 maja 2020 r., jednocześnie stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Sąd rozpoznający skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oceniając legalność postanowienia DIAS, wskazać należy, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie znowelizowane przepisy u.p.e.a., jednakże wobec brzmienia art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 2070) nie mają one w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten stanowi, że do postępowań administracyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. (strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w dniu 28 kwietnia 2020 r.), wobec czego zastosowanie znajdą przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. W związku z powyższym, przywołać należy ówczesne brzmienie przepisów u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2). W przypadku spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a., organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zobligowany jest umorzyć postępowanie. Nie będzie miało znaczenia, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, wyartykułowane w zarzutach, bądź w jakikolwiek inny sposób zgłoszone organowi. Skarżący powołuje się w uzasadnieniu skargi na przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a., twierdząc, że egzekwowany obowiązek, dotyczący uiszczenia opłaty abonamentowej RTV za wskazane okresy objęte tytułem wykonawczym, nie istnieje, gdyż nie doszło do rejestracji przez niego odbiornika RTV pod wskazanym przez organ adresem, pod którym nie zamieszkiwał od 1999 r., a przedłożone zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie zostało mu doręczone. W tej sytuacji konieczne jest odwołanie się do (kolejno zmieniających się) przepisów w zakresie warunków powstania i ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz. U. Nr 54, poz. 307), dodaną do niej, z dniem 1 marca 1985 r. ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i 51 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 226) uchylone przez - obowiązującą obecnie - ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze. zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Reasumując, stwierdzić należy, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku TK z 16 marca 2010 r w sprawie o sygn. akt K 24/08, zgodnie z którym, po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Przyjąć również należy, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z wskazanych ustaw (aktualnie jest to ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), bez jego późniejszego wyrejestrowania, przesądza o istnieniu ustawowego obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16 , WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/GI 376/13, CBOSA). Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r. Jeżeli zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to - w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy - operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z § 3 powyższego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4. W niniejszej sprawie skarżący kwestionował fakt rejestracji odbiornika RTV, wskazując, że nie zamieszkiwał pod adresem: L., ul. J. (...). Ponadto skarżący wskazywał, że nie zostało mu doręczone zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, które – jak wynika z akt sprawy - zostało wysłane skarżącemu w dniu 03.09.2008 r. na adres jak wyżej. Zdaniem strony wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego w żadnym razie nie potwierdza, że został on doręczony skarżącemu. Sąd podziela argumentację skarżącego odnoszącą się do kwestii braku doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego i stwierdza, że kwestia ta nie została przez organ należycie wyjaśniona i oceniona. Trzeba przy tym wskazać, że wyżej wskazane rozporządzenie obowiązywało w dacie wysłania skarżącemu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, zatem zasadne jest powołanie się na jego przepisy. Podkreślenia zatem wymaga, że użyte w § 5 rozporządzenia wyrażenie "powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia" oznacza, że zawiadomienie to można przesłać nawet w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczegółowej formy "powiadamiania", zastrzegając jedynie, że powiadomienie to winno zawierać zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Jednakże w ocenie Sądu zawiadomienie to powinno niewątpliwie zostać wysłane na prawidłowy adres. Wówczas możliwe byłoby przyjęcie, że do zawiadomienia w istocie doszło. W niniejszej sprawie brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia, że Poczta Polska S.A. zachowała wymogi ustawowe w omawianym zakresie - nie można bowiem uznać, że zawiadomienie to zostało wysłane na prawidłowy adres skarżącego. Skarżący wskazywał, że od 1999 r. nie zamieszkiwał w L. przy ul. J. (...), tj. pod adresem wskazanym w zawiadomieniu. Ze znajdujących się w aktach kserokopii aktów notarialnych przedwstępnej umowy sprzedaży oraz umowy sprzedaży wynika, że istotnie już w 1999 r. strona nie zamieszkiwała pod powyższym adresem (lokal ten został wydany kupującej przed zawarciem przedwstępnej umowy sprzedaży, a w 2000 r. spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu zostało kupującej sprzedane). W ocenie Sądu sam wydruk duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wskazuje co najwyżej na czas, w jakim został utworzony w systemie Poczty Polskiej ale w żadnym razie nie potwierdza, że został on doręczony skarżącemu. W szczególności nie przesądza on w żadnym razie, że wskazany tam adres miałby być prawidłowy (tym bardziej, że skarżący przedstawił dowody na okoliczność przeciwną). Ponadto zdaniem Sądu samo utworzenie takiego dokumentu przez wierzyciela, bez jego zakomunikowania stronie, nie może stanowić dowodu rejestracji odbiornika. Wskazuje na to w sposób jasny i czytelny sama nazwa takiego dokumentu. Trudno uznać, aby wygenerowanie dokumentu nazwanego "zawiadomieniem o nadaniu numeru indywidualnego numeru identyfikacyjnego" miało wywoływać skutki podnoszone przez wierzyciela i organ egzekucyjny, jeśli skarżący de facto o takim nadaniu nie zostałby w ogóle zawiadomiony. Trzeba podkreślić, że w przepisach rozporządzenia nie ma mowy o tym, aby to czynność nadania numeru identyfikacyjnego miała stanowić potwierdzenie faktu rejestracji odbiornika. Przepisy tego rozporządzenia wprost stanowią, że taką czynnością jest zawiadomienie o nadaniu powyższego numeru. Jeśli zatem nie doszłoby do dokonania takiej właśnie czynności (tj. "zawiadomienia" w znaczeniu nadania numeru i poinformowania o tym strony), to brak byłoby podstaw do uznania, że wygenerowany przez wierzyciela wydruk miałby w istocie stanowić jakiekolwiek zawiadomienie. Nie byłby to wówczas dokument, który mógłby stanowić dowód zarejestrowania odbiornika RTV. Skoro zatem skarżący kwestionował fakt rejestracji odbiornika pod powyższym adresem i fakt doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, a w sprawie błędnie ustalono, że wierzyciel przedstawił właściwy dowód zarejestrowania odbiornika, zgodnego z treścią § 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, to przedwcześnie organ uznał, że skarżący miałby być abonentem i że miałby być zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. W ocenie Sądu, nie należy przy tym nadawać zasadniczego znaczenia okoliczności, że skarżący w dniu 28 kwietnia 2020 r. wyrejestrował odbiornik RTV. Ponadto, jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4. Przy braku właściwych, wymienionych w rozporządzeniu dowodów, zdaniem Sądu, nie sposób uznać aby sam fakt wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego w 2020 r. miałby w niniejszej sprawie świadczyć o jego zarejestrowaniu w tak znacząco wcześniejszym okresie. Trudno byłoby również skutecznie podważyć argument skarżącego zawarty w skardze, że dokonał tej czynności po to, aby nie doświadczać więcej analogicznych sytuacji. Tym samym kwestia istnienia bądź nieistnienia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) została przez organ oceniona nieprawidłowo. Z kolei w ramach oceny działań organu i stanowiska strony w zakresie podnoszonego braku doręczenia upomnienia, należy stwierdzić, że wierzyciel wypełnił ustawowy obowiązek w tym zakresie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przesyłka zawierająca upomnienie wierzyciela została wysłana do skarżącego w dniu 17 kwietnia 2019 r. na adres: ul. B. (...), a więc na adres, który skarżący sam wskazywał jako adres swojego miejsca zamieszkania. Z adnotacji Poczty Polskiej wynika, że przesyłka ta została dwukrotnie awizowana (17 kwietnia 2019 r. oraz 25 kwietnia 2019 r.), a następnie zwrócona do nadawcy. Zatem kwestia doręczenia skarżącemu upomnienia (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) została przez organ oceniona prawidłowo. Na marginesie należy zauważyć, że wierzyciel był w stanie ustalić prawidłowy adres skarżącego, pod który powyższe upomnienie zostało mu wysłane. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, wierzyciel ustalił aktualny adres zamieszkania skarżącego w oparciu o dane z bazy numerów PESEL. Zatem trudno znaleźć przeszkody, dla jakich działania w kierunku ustalenia tego adresu nie mogły zostać podjęte przed wysłaniem skarżącemu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Sąd podziela również argumentację organu w kwestii przedawnienia. Rację ma organ, że należności z tytułu opłat abonamentowych są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Zastosowanie znajdzie zatem przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zaległości z tego tytułu przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę, że najstarsze dochodzone przez organ opłaty dotyczyły poszczególnych miesięcy roku 2015,. podstawowy pięcioletni termin przedawnienia upływałby z końcem 2020 r. Jednakże zastosowanie w 2019 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, przerwałoby bieg terminu przedawnienia zgodnie z treścią art. 70 § 4 O.p. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że najistotniejsza w sprawie pozostaje kwestia istnienia egzekwowanego obowiązku i kwestia ta musi zostać rozstrzygnięta w pierwszej kolejności. Warunkiem dokonania oceny, czy doszło do ewentualnego przedawnienia opłat abonamentowych, jest bowiem wcześniejsze prawidłowe ustalenie, że obowiązek ów w ogóle istniał. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zobowiązane są uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI