III SA/Wr 389/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-10-15
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
ubezpieczenie zdrowotnewłaściwość sąduNFZskargapostanowienieprzekazanie sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę dotyczącą ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego do rozpoznania WSA w Warszawie.

Skarżąca wniosła skargę do WSA we Wrocławiu na decyzję Prezesa NFZ w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd, badając swoją właściwość miejscową, stwierdził, że zgodnie z ogólnymi przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz siedzibą Prezesa NFZ w Warszawie, właściwy do rozpoznania sprawy jest WSA w Warszawie, a nie Wrocławiu. W związku z tym, sprawę przekazano do właściwego sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Po wpłynięciu skargi, sąd przystąpił do badania swojej właściwości miejscowej, opierając się na przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz rozporządzeniach wykonawczych. Sąd zauważył, że przepisy regulujące właściwość miejscową sądów administracyjnych, w tym art. 13 p.p.s.a., wskazują, że właściwy jest sąd, na którego obszarze działania organu znajduje się siedziba. Analiza rozporządzenia Prezydenta RP z 4 listopada 2020 r. wykazała, że sprawy dotyczące ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez osoby fizyczne nie zostały objęte szczególnymi regulacjami przekazującymi je do właściwości innych sądów niż te wynikające z ogólnych zasad. Ponieważ siedziba Prezesa NFZ znajduje się w Warszawie, a przepisy szczególne nie stanowiły inaczej, Sąd uznał, że właściwy miejscowo jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Warszawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ze względu na siedzibę organu i brak przepisów szczególnych wskazujących inaczej.

Uzasadnienie

Sąd badał swoją właściwość miejscową na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzeń wykonawczych. Stwierdzono, że sprawy dotyczące ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego nie zostały objęte przepisami szczególnymi, które przekazywałyby je do właściwości innych sądów. Zgodnie z ogólną zasadą i siedzibą Prezesa NFZ, właściwy jest WSA w Warszawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazano_do_innego_sadu

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 13 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych, wskazując na sąd, na którego obszarze właściwości znajduje się siedziba organu administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

p.p.s.a. art. 59 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi administracyjnemu, jeżeli sąd stwierdzi swoją niewłaściwość.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 109 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa, że Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego.

u.ś.o.z. art. 109 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Stanowi, że decyzja Prezesa Funduszu wydana w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego jest ostateczna i przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia art. § 1

Określa przekazanie spraw z zakresu działania Prezesa NFZ dotyczących zwrotu kosztów świadczeń, odmowy zwrotu kosztów, ustalania obowiązku zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty, zgód na pokrycie kosztów transportu oraz ustalania obowiązku poniesienia kosztów świadczeń, pod pewnymi warunkami dotyczącymi miejsca zamieszkania strony skarżącej.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia art. § 3

Określa przekazanie spraw z zakresu działania Prezesa NFZ dotyczących rozpatrywania odwołań w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w zależności od miejsca składania ofert.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd jest niewłaściwy miejscowo, ponieważ zgodnie z przepisami ogólnymi i siedzibą organu, właściwy jest WSA w Warszawie.

Godne uwagi sformułowania

sąd bada swoją właściwość miejscową właściwość miejscową i rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W cytowanym rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r. nie zostały ujęte sprawy z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące ustalenia, czy dana osoba fizyczna podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny, art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu.

Skład orzekający

Anetta Chołuj

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej WSA w sprawach dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego, gdy nie mają zastosowania przepisy szczególne."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie ustalenia właściwości miejscowej w konkretnym typie sprawy, nie rozstrzyga meritum.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej (właściwości sądu), a nie meritum sprawy ubezpieczenia zdrowotnego. Jest to rutynowe rozstrzygnięcie proceduralne.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 389/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Właściwość sądu
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Przekazano według właściwości do innego sądu administracyjnego
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 59 par. 1 w zw. z art. 13 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr 210/01/2025/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Uzasadnienie
Pismem z 4 września 2025 r. J. T. (dalej: skarżąca, strona skarżąca), działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr 210/01/2025/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Po wpłynięciu skargi, sąd bada swoją właściwość miejscową ustalając, czy jest właściwy do jej rozpoznania. Właściwość miejscową i rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) –dalej: p.p.s.a., który stanowi, że wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
W myśl art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może w drodze rozporządzenia przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na tej podstawie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z 4 listopada 2020 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2020 r. poz.1999) – dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących wydawania decyzji administracyjnych:
1) w sprawach zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej "zwrotem kosztów", o których mowa w art. 42d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, 1492, 1493, 1578 i 1875), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach",
2) o odmowie zwrotu kosztów, o których mowa w art. 42d ust. 2 ustawy o świadczeniach,
3) ustalających obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty z tytułu zwrotu kosztów, wysokość tej kwoty oraz termin płatności, o których mowa w art. 42d ust. 21 ustawy o świadczeniach,
4) w sprawach wydawania zgód na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju, o których mowa w art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach,
5) ustalających obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, które Narodowy Fundusz Zdrowia poniósł zgodnie z art. 50 ust. 15 tej ustawy, wysokość tych kosztów oraz termin płatności, o których mowa w art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach – w których strona skarżąca będąca osobą fizyczną zamieszkuje poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje.
Z kolei zgodnie z § 3 rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących wydawania decyzji administracyjnych uwzględniających lub oddalających odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach, w których miejsce składania ofert określone w ogłoszeniu o postępowaniu w trybie konkursu ofert albo zaproszeniu do rokowań zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 139 ust. 9 ustawy o świadczeniach, znajduje się poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości znajduje się miejsce składania ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określone w ogłoszeniu o postępowaniu w trybie konkursu ofert albo zaproszeniu do rokowań zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 139 ust. 9 ustawy o świadczeniach.
Stosownie do treści art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2024 r. poz. 146) – dalej: u.ś.o.z., Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Natomiast art. 109 ust. 5 u.ś.o.z. stanowi, że decyzja Prezesa Funduszu wydana w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna i przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego.
W cytowanym rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r. nie zostały ujęte sprawy z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące ustalenia, czy dana osoba fizyczna podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny, art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu.
Skoro przedmiot sprawy nie dotyczy spraw wymienionych w rozporządzeniu, a zgodnie z art. 96 ust. 3 u.ś.o.z., siedzibą Funduszu (Prezesa Funduszu) jest miasto stołeczne Warszawa, to na podstawie art. 13 § 2 p.p.s.a., w sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Według art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI