III SA/Wr 389/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-09-11

NSAinnewsa

choroba zawodowakodeks pracyinspekcja sanitarnaorzecznictwo lekarskienarażenie zawodowemedycyna pracypostępowanie administracyjneWSAWrocław

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem pracy za granicą i koniecznością uzyskania dodatkowej dokumentacji medycznej.

Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, jednak organy sanitarne dwukrotnie odmówiły, wskazując na brak związku przyczynowo-skutkowego między pracą a schorzeniem oraz pozazawodowe tło choroby. Sąd uchylił te decyzje, podkreślając konieczność oceny narażenia zawodowego u zagranicznego pracodawcy oraz potrzebę uzyskania dodatkowej dokumentacji medycznej, co może pozwolić na spełnienie przesłanki czasowej wystąpienia objawów.

Sprawa dotyczyła skargi Z. G. na decyzje organów sanitarnych odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy. Organy I i II instancji, opierając się na opiniach lekarskich Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazywano na pozazawodowe tło schorzenia oraz brak udokumentowanych objawów w odpowiednim okresie po zakończeniu narażenia. Skarżący zarzucał niepełne wyjaśnienie kwestii narażenia zawodowego, w tym pracy za granicą. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Podkreślono, że organy sanitarne nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej, ale muszą opierać się na opiniach jednostek orzeczniczych. Kluczowe dla sprawy okazało się ustalenie narażenia zawodowego u zagranicznego pracodawcy, co wymagało podjęcia dodatkowych czynności, w tym zwrócenia się o pomoc prawną do konsulatu i ambasady. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy, zwrócenie się o dokumentację medyczną z zagranicy oraz ewentualnie o dodatkową konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i umożliwić skarżącemu wykazanie związku przyczynowo-skutkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo oceniły brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ powinny były podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ocenić narażenie zawodowe u zagranicznego pracodawcy i uzyskać dodatkową dokumentację medyczną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej wymaga wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego. Pominięcie analizy narażenia zawodowego u zagranicznego pracodawcy oraz brak podjęcia działań w celu uzyskania zagranicznej dokumentacji medycznej stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Przepisy (807)

Główne

k.p. art. 235

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 235¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 235²

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 8 § ust. 1 i 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 5 § ust. 2 i 3

Pomocnicze

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 12 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący

Anetta Chołuj

sędzia

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

choroba zawodowa kodeks pracy inspekcja sanitarna orzecznictwo lekarskie narażenie zawodowe medycyna pracy postępowanie administracyjne WSA Wrocław

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony

III SA/Wr 389/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Asesor WSA Anetta Chołuj, Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr HP.906.18.2024.AKO w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy z dnia 8 maja 2024 r. nr 2/2024.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. (nr HP.906.18.2024.AKO) Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm., dalej: k.p.), § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, dalej: rozporządzenie) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy (dalej: organ I instancji) z dnia 8 maja 2024 r. (nr 2/24) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] - poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych u Z. G. (dalej: skarżący).
Organ odwoławczy podał, że skarżący pracował w narażeniu na sposób wykonywania pracy:
- od 1 kwietnia 1995 r. do 25 sierpnia 1995 r. jako pracownik fizyczny u M. s.c. z siedzibą we W.,
- od 5 grudnia 1995 r. do 19 grudnia 1995 r. (umowa zlecenia) na wykonanie [...] oraz od 1 lutego 1996 r. do 1 marca 1996 r. jako pracownik fizyczny w Z. z siedzibą w L.,
- od 2 kwietnia 1996 r. do 30 kwietnia 1996 r. jako [...] w H. s.c. w L. (zakład zlikwidowany),
- od 21 listopada 1997 r. do 20 grudnia 1997 r., od 5 stycznia1998 r. do 30 czerwca 1998 r. jako [...] w Z.1 z siedzibą w L.1,
- od 9 lutego 1998 r. do 9 marca1998 r. , od 9 marca1998 r. do 9 czerwca1998 r. jako [...] w Z.2 z siedzibą w L. (obecnie nieistniejąca działalność gospodarcza A. M.),
- od 19 kwietnia 1999 r. do 30 kwietnia 1999 r. (umowa zlecenia) wykonanie [...] oraz od 5 maja 1999 r. do 5 sierpnia 1999 r. jako [...] w P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (obecnie: H.1 S.A w restrukturyzacji z siedzibą w W.1),
- od 10 czerwca 2002 r. do 30 września 2013 r. jako [...] w L.2 S. F. we W.2,
- od 2014 r. działalność [...] (bez narażenia).
Organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu decyzji dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy, na skutek zgłoszenia choroby zawodowej dokonanego przez skarżącego, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] (poz. 20 pkt 1) u skarżącego. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił kolejne strony postępowania, które zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomił o wszczęciu postępowania.
Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego przez organ I instancji w środowisku pracy uczestnika, Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w Lubinie (dalej: DWOMP) dnia 27 kwietnia 2021 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] (poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) u skarżącego. Jednostka orzecznicza I stopnia w uzasadnieniu orzeczenia podała, że ze skierowania na badania wynika, że skarżący pracował jako pracownik fizyczny u różnych pracodawców. W okresie od 10 czerwca 2002 r. do 30 września 2013 r. pracował jako [...] na terenie W.2 (praca bez oficjalnego zatrudnienia), a od 2014 r. prowadzi działalność [...]. Z wywiadu zawodowego uzyskanego od pacjenta wynika, że od 1999 r. wykonywał różne czynności obciążające cały układ ruchu. Od 2002 r. w czasie pracy na stanowisku [...] wykonywał prace i był narażony na czynniki szkodliwe obciążające m.in. [...]. Praca na tym stanowisku wiązała się m.in. z [...],[...],[...] oraz ich montażem. W czasie [...] skarżący używał różnych elektronarzędzi, np. [...], które w czasie pracy generowały [...] przekazywane na [...]. Z wywiadu wynika, że skarżący ok. [...] % czasu [...], a pozostały czas wykorzystywał na prace [...]. DWOMP wskazał, że w wykonanym w październiku 2017 r. zdjęciu [...] opisano [...].[...], a w badaniach [...] z sierpnia 2018 r. opisano zmiany [...] na wys. [...]. W wykonanych w grudniu 2019 r. i w lutym 2020 r. badaniach [...] opisano zmiany mogące odpowiadać [...] w stopniu ciężkim wg [...] oraz [...]. Po badaniu zasugerowano obecność [...]. W 2020 r. przebył [...]. W wykonanych w trakcie diagnostyki w tutejszym Ośrodku badaniu EMG stwierdzono [...]. W badaniu [...] opisano [...]. [...] - [...]. Dla rozpoznania choroby zawodowej wymagane jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a rozpoznanym schorzeniem. W przypadku [...] należy wykazać [...]. Wskazany w wywiadzie chorobowym sposób wykonywania pracy w szczególności na stanowisku [...] nie wiązał się z długotrwale wykonywanymi czynnościami wymagającymi [...]. DWOMP wskazał, że - mając powyższe na uwadze, nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...], wymienionej w poz. – 20.1 wykazu chorób zawodowych. Stwierdzenie znacznego stopnia obustronnego [...] ma tło pozazawodowe, o czym świadczy [...] charakter schorzenia. Chorobę należy wiązać ze zmianami zwyrodnieniowymi [...].
We wniosku o przeprowadzenie ponownego badania skarżący podkreślił, że nieprawdą jest, że pracował we W.2 bez oficjalnego zatrudnienia. Wskazał, że analiza wykonywanej przez niego pracy na stanowisku [...] jest nieprawidłowa. W jego przypadku choroba rozpoczęła się w [...] po czterech latach pracy. Po 9 latach pracy w [...] przez lekarza medycyny B. P. we W.2, a także początki choroby [...].
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (dalej: IMP) dnia 21 sierpnia 2023 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] (poz. 20 pkt 1) u skarżącego. Jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, że w wywiadzie pacjent podał, że pierwsze dolegliwości ze strony [...] wystąpiły ok 2008/2012 r., tj. ból oraz [...], następnie dołączyło się uczucie [...] w czasie przebywania w niskich temperaturach. Dolegliwości wybudzały skarżącego ze snu. Ponadto skarżący podał brak [...] od ok. 6-8 lat. W wyniku badania ENeG/EMG z 18 grudnia 2019 r. opisano [...] mogącą odpowiadać [...] w stopniu ciężkim wg [...] oraz [...]. W wyniku badania ENeG/EMG z dnia 26 kwietnia 2023 r. opisano cechy ekstremalnie ciężkiego uszkodzenia [...] (nie zarejestrowano odpowiedzi [...] [...]. W wyniku konsultacji [...] stwierdzono osłabienie [...]. (...) Analiza czynności zawodowych w oparciu o nadesłaną dokumentację nie potwierdziła na zajmowanych stanowiskach wykonywania przez skarżącego czynności powtarzalnych ([...]), stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia [...], co w konsekwencji prowadziłoby do wystąpienia [...]. Ponadto, pierwsze udokumentowane objawy chorobowe ze strony [...] datuje się na 2019 r. (wynik badania EMG/ENeG z dnia 18 grudnia 2019 r.) czyli po przekroczeniu ww. okresu. Możliwy rozwój dolegliwości w okresie zatrudnienia i wykonywania pracy u [...] pracodawcy (narażenie wymagające udokumentowania) wykraczające poza przepisy obowiązujące w Polsce mogą być podstawą wszczęcia postępowania w państwie zatrudnienia (W.2), co pozostaje w gestii pacjenta. Reasumując IMP stwierdził, że analiza narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz wyników aktualnie przeprowadzonych badań nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią [...] (poz. 20.1).
W opinii uzupełniającej wydanej na wniosek organu I instancji IMP w piśmie z dnia 14 lutego 2024 r. poinformował, że wobec braku potwierdzonego narażenia zawodowego u [...] pracodawcy, jednostka ta nie widzi w chwili obecnej podstaw do uwzględnienia zatrudnienia w kontekście orzekania o chorobach zawodowych, (...) ustalenie pozazawodowej etiologii objawów występujących u opiniowanego nie leży w jej kompetencjach.
W dniu 8 maja 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] - poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych u skarżącego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił niepełne wyjaśnienie kwestii narażenia zawodowego u [...] pracodawcy a także niewyjaśnienie innych pozazawodowych przyczyn schorzenia.
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Przed wydaniem ww. decyzji organ II instancji pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. wezwał skarżącego do okazania dokumentacji medycznej potwierdzającej dolegliwości ze strony [...] w okresie zatrudnienia lub do roku po jego zakończeniu u [...] pracodawcy S. F. prowadzącego działalność L.3, a także dokumentacji pracowniczej zawierającej informacje na temat narażenia zawodowego, zakresu wykonywanych czynności, sposobu wykonywania pracy podczas zatrudnienia u ww. pracodawcy, pod rygorem skutków prawnych i rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczasową dokumentację. Wezwanie to po dwukrotnym awizowaniu i nieodebraniu go przez adresata zostało zwrócone nadawcy. Skarżący nie wykonał ww. wezwania.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, 3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.
Placówki ochrony zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w Lubinie oraz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi zgodnie orzekły, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] (poz. 20 pkt 1) u skarżącego. Odnosząc się do narażenia zawodowego, organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, a także w ocenie jednostek orzeczniczych, charakter pracy skarżącego u wszystkich pracodawców niewątpliwie wymagał zaangażowania obu [...] lecz w zależności od rodzaju czynności obciążał różne grupy mięśniowo stawowe, czynności wykonywane nie miały charakteru ruchów [...], szczególnie obciążających [...]. Zdaniem lekarzy orzeczników stwierdzenie znacznego stopnia obustronnego [...] u skarżącego ma tło pozazawodowe, o czym świadczy obustronny charakter schorzenia. Jak wskazano w wydanej opinii lekarskiej, chorobę należy wiązać ze zmianami zwyrodnieniowymi [...]. Nadto, w przypadku rozpatrywanej jednostki chorobowej (poz. 20.1) okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi rok. Pierwsza dokumentacja medyczna potwierdzająca schorzenie pochodzi z grudnia 2019 r., natomiast skarżący w narażeniu na sposób wykonywania pracy pracował do 5 października 2013 r., co nie spełnia kolejnego warunku niezbędnego do rozpoznania choroby zawodowej.
Organ odwoławczy podkreślił, że rozpoznanie choroby zawodowej może jedynie nastąpić w drodze orzeczenia lekarskiego wydanego przez upoważnioną placówkę diagnostyczno-orzeczniczą w zakresie chorób zawodowych. Oceny narażenia i ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym a rozpoznanym schorzeniem, dokonuje lekarz orzecznik dysponujący wiedzą specjalistyczną, która pozwala na ocenę prawdopodobieństwa, że środowisko pracy leży u podstaw rozpoznanej jednostki chorobowej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania tj. niepełnego wyjaśnienia kwestii narażenia zawodowego u [...] pracodawcy, organ odwoławczy wskazał, że przyjął wyjaśnienia strony dotyczące specyfiki wykonywanej pracy w ww. okresie zawarte w adnotacji służbowej z dnia 26 lutego 2020 r. i nie kwestionuje występowania narażenia zawodowego na [...] oraz na sposób wykonywania pracy w tym okresie.
Odnośnie niewyjaśnienia innych pozazawodowych przyczyn schorzenia organ odwoławczy podkreślił, że jednostka orzecznicza I stopnia diagnostycznego w wydanej opinii wskazała, że stwierdzenie znacznego stopnia obustronnego [...] u skarżącego ma tło pozazawodowe, o czym świadczy obustronny charakter schorzenia. Chorobę należy wiązać ze zmianami zwyrodnieniowymi [...]. Odnośnie stanowiska jednostki orzeczniczej II stopnia diagnostycznego w tej kwestii, tj. niewskazania pozazawodowych przyczyn schorzenia, organ II instancji zauważył, że zgodnie z orzecznictwem sądowym w tej kwestii: "do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia" (wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12).
Organ odwoławczy dodał, że wydając decyzję kieruje się oceną stanu zdrowia zainteresowanego wyrażoną w orzeczeniach lekarskich. Podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich. Opinie medyczne wydane w przedmiotowym postępowaniu spełniają ww. wymagania. Zostały one poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia odwołującego się oraz analizą zgromadzonej dokumentacji. W opinii organu II instancji są obiektywne, przekonujące, wyczerpująco umotywowane, uwzględniają pełny stan faktyczny sprawy i jako takie posiadają walor kompletności – nie budzą żadnych wątpliwości. W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności, a stan faktyczny ustalony został zgodnie z regułami wskazanymi w art. 7 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł podstaw prawnych ani faktycznych do zmiany decyzji organu I instancji i orzekł jak w sentencji.
W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając, że organy nie uwzględniły jego pracy we W.2. Jednostka orzecznicza I instancji stwierdziła "praca bez oficjalnego zatrudnienia na terenie W.2" co miało wpływ na opis schorzeń i ocenę, jako brak związku przyczynowo-skutkowego między sposobem wykonywania pracy, a schorzeniem ponieważ, została uwzględniona tylko praca na terenie Polski. Jednostka orzecznicza II instancji również nie zaliczyła pacy we W.2. Skarżący podkreślił, że IMP poinformował, że "wobec braku potwierdzonego narażenia zawodowego u [...] pracodawcy, nie widzimy podstaw do uwzględnienia zatrudnienia w kontekście orzekania o chorobach zawodowych". Natomiast Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu wskazał w decyzji, że nie kwestionuje występowania narażenia zawodowego na sposób wykonywania pracy w tym okresie. W tym zakresie występuje więc rozbieżność w stanowiskach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z 12 marca 2025 r. skarżący poinformował, że karta pacjenta dotycząca jego stanu zdrowia znajduje się we W.2, lekarz prowadzący to B. P.
Na rozprawie skarżący wskazał, że nie ma [...], ten stan spowodowany został pracą u [...] pracodawcy, co potwierdził [...] lekarz rodzinny, u którego skarżący leczył się. Pierwszy raz u tego lekarza był w roku 2008 lub 2009. Z powodu śmierci lekarza we W.2, którego był pacjentem oraz zmiany oprogramowania nie mógł uzyskać stosownej dokumentacji. Został poinformowany, że jako osoba prywatna tej dokumentacji otrzymać nie może. Zostanie ona udostępniona, o ile zwróci się o nią do obecnego lekarza kontynuującego praktykę lekarską, odpowiednia instytucja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy z dnia 8 maja 2024 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] - poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych
Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 2351 k.p. Za chorobę zawodową – w myśl powołanego przepisu – uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie z art. 2352 k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Wspomniany w art. 2351 k.p. wykaz chorób zawodowych umieszczony jest w wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 237 § 1 k.p. powoływanym już rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie to zawiera zarówno normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 (tj. spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3), wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Podkreślić przy tym należy, że organ orzekając o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią orzeczenia lekarskiego - w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn oraz braku uprawnienia do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Potwierdzenie tego wniosku znajduje się w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18; z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 398/18; z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 395/18; z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 221/18 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. O wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego nie decyduje przy tym obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2056/10; z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1809/11). Organ nie może więc samodzielnie kwestionować orzeczenia lekarskiego, o ile spełnia ono określone w przepisach wymagania.
Podsumowując, słusznie zauważył organ II instancji w decyzji, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, 3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.
Należy mieć na uwadze, że tryb postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, natomiast regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu nie modyfikują zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Stanowią one lex specialis wobec przepisów k.p.a. i jedynie uzupełniają ogólne regulacje postępowania administracyjnego, poprzez ich uszczegółowienie i dostosowanie do specyfiki rozpatrywanych spraw. W pozostałym, nieuregulowanym przez rozporządzenie zakresie, do postępowania tego znajdują zastosowanie zasady postępowania administracyjnego, które nakładają na organy szereg obowiązków związanych z ustalaniem stanu faktycznego sprawy, jak i jego oceną.
Stosownie do art. 7 k.p.a. organy inspekcji sanitarnej winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W granicach tego obowiązku mieszczą się między innymi kompetencje organu wynikające z § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz realizowany w tym zakresie wymóg z art. 75 § 1 k.p.a. dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ocena zebranego materiału dowodowego powinna być natomiast dokonana według wymagań wynikających z art. 80 k.p.a., tj. na podstawie całokształtu materiału dowodowego i powinna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, które winno realizować zasadę przekonywania określoną w art. 11 k.p.a. i odpowiadać regulacji z art. 107 § 3 k.p.a.
Orzekając o chorobie zawodowej, organ inspekcji sanitarnej powinien mieć na uwadze, że orzeczenie jednostki orzeczniczej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej jest tylko jednym z dowodów podlegających ocenie i nie zastępuje oceny organu w zakresie stwierdzenia albo braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., która podlega swobodnej ocenie stosownie do art. 80 k.p.a. O ile zatem, w świetle przepisów rozporządzenia, bez tej opinii bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby, to jednak dokonując jej oceny, w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a., organ winien zwrócić uwagę czy opinia w powiązaniu z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym wyjaśnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, nie pozostawiając w tym zakresie wątpliwości. Jedynie prawidłowo sporządzona i uzasadniona opinia lekarska, która nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, może stanowić środek dowodowy i podstawę decyzji wydawanej w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Związanie orzeczeniem lekarskim nie oznacza, że organ jest zwolniony z ustanowionego w art. 7 k.p.a. obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Jeżeli orzeczenie lekarskie nie jest wystarczające do wydania decyzji, to zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia inspektor sanitarny może wystąpić do lekarza, który wydał orzeczenie, z żądaniem dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, bądź też wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia.
W sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w wydanych orzeczeniach lekarskich stwierdzono u skarżącego [...]. DWOMP zauważył, że wskazany w wywiadzie chorobowym sposób wykonywania pracy w szczególności na stanowisku [...] nie wiązał się z długotrwale wykonywanymi czynnościami wymagającymi [...]. DWOMP wskazał, że nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...], wymienionej w poz. – 20.1 wykazu chorób zawodowych. Stwierdzenie znacznego stopnia obustronnego [...] ma tło pozazawodowe, o czym świadczy obustronny charakter schorzenia. Chorobę należy wiązać ze zmianami zwyrodnieniowymi [...]. Jednostka orzecznicza II stopnia w ogóle nie oceniła pracy skarżącego u [...] pracodawcy i wskazała, że analiza wykonywanych czynności u pozostałych pracodawców nie potwoierdziła wykonywania na zajmowanych stanowiskach czynności [...] – powtarzalnych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do wystąpienia [...]. Zdaniem IMP rozwój dolegliwości w okresie zatrudnienia i wykonywania pracy u [...] pracodawcy (narażenie wymagające udokumentowania) wykraczające poza przepisy obowiązujące w Polsce, mogą być podstawą wszczęcia postępowania w państwie zatrudnienia (W.2y), co pozostaje w gestii pacjenta.
Odnosząc się do kwestii oceny narażenia zawodowego występującego w czasie pracy u [...] pracodawcy i stanowiska IMP, zgodnie z którym zatrudnienie i wykonywanie pracy u [...] pracodawcy wykracza poza przepisy obowiązujące w Polsce i może być podstawą wszczęcia postępowania w państwie zatrudnienia (W.2), co pozostaje w gestii pacjenta, wskazać trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest przedmiotowo odrębne od postępowania w sprawie o przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej i należy do innego trybu postępowania. W postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym miejscu pracy było przyczyną powstania danego schorzenia. Natomiast rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (czy wspólnie z innym) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego, bowiem spory w tym zakresie należą do kognicji sądów powszechnych. W konsekwencji zatem w sprawie należało ocenić także narażenie zawodowe występujące u [...] pracodawcy.
Wskazać trzeba, że organ I instancji podjął działania mające na celu ustalenie narażenia zawodowego u [...] pracodawcy. Pismem z dnia 20 marca 2020 r. zwrócił się do Konsulatu Honorowego RP w N. z prośbą o pomoc prawną pod postacią złożenia wniosku do odpowiedniego organu na terenie W.2 odpowiedzialnego za ocenę narażenia zawodowego w miejscu wykonywania pracy w celu przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącego. Z uwagi na wstrzymanie wysyłek do W.2 z powodu pandemii, organ I instancji ponownie pismem z 13 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Konsulatu Honorowego RP w N. z ww. prośbą. W dniu 29 września 2020 r. Konsulat Honorowy RP w N. poinformował organ I instancji, że ww. pismo zostało przekazane do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w R.. Pismem z 10 grudnia 2020 r. Ambasada RP w R. Wydział Konsularny i Polonii poinformowała, że nie jest instytucją kompetentną w zakresie składania wniosków do [...] organów ubezpieczenia społecznego i chorób zawodowych.
Pismem z 13 sierpnia 2020 r. organ I instancji zwrócił się również do [...] pracodawcy z prośbą o wypełnienie kart oceny narażania zawodowego. Nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi.
W sprawie ustalenie narażenia zawodowego u [...] pracodawcy jest istotne, ponieważ skarżący wskazywał, że to właśnie praca w charakterze [...] doprowadziła do rozwinięcia się choroby zawodowej. Podkreślał też, że pierwsze objawy choroby pojawiły się w czasie jego pracy we W.2. Zauważyć ponadto trzeba, że z wniosku skarżącego o ponowne przeprowadzenia badania wynika, że choroba pojawiła się u niego w [...] po 4 latach pracy, w miarę upływu czasu dolegliwości w [...] zwiększały się, wskutek czego [...] została bardziej obciążona. Po 9 latach pracy w [...] przez lekarza B. P. we W.2, a także początki choroby [...]. Na rozprawie skarżący oświadczył, że nie ma [...], ten stan spowodowany został pracą u [...] pracodawcy, co potwierdził [...] lekarz rodzinny, u którego skarżący leczył się. Pierwszy raz u tego lekarza był w roku 2008 lub 2009. Z powodu śmierci lekarza we W.2, którego był pacjentem oraz zmiany oprogramowania nie mógł uzyskać stosownej dokumentacji. Został poinformowany, że jako osoba prywatna tej dokumentacji otrzymać nie może. Zostanie ona udostępniona, o ile zwróci się o nią do obecnego lekarza kontynuującego praktykę lekarską, odpowiednia instytucja
Z dokumentacji medycznej dołączonej do pisma z 12 marca 2025 r., która została dopuszczona jako dowód w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 416/24 wynika, że skarżący cierpi na [...]. Chorobą współistniejącą jest [...].
Wobec powyższego, rozpatrując ponownie sprawę organ winien zwrócić się do [...] instytucji sprawującej opiekę medyczną nad skarżącym w czasie jego pracy we W.2 z prośbą o udostępnienie dokumentacji medycznej dotyczącej rozpoznanego u niego schorzenia w postaci [...], powinien także jeszcze raz doręczyć kartę oceny narażenia zawodowego [...] pracodawcy z prośbą o jej wypełnienie. Potwierdzenie dokumentacją medyczną objawów choroby zawodowej jeszcze w czasie pracy we W.2 pozwoliłoby ewentualnie na spełnienie przesłanki rozpoznania tej choroby w okresie wskazanym w rozporządzeniu.
Organ zwróci się ponadto do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację w zakresie pozyskanej dokumentacji, jeżeli ją uzyska.
Po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego organ wyda rozstrzygnięcie stosownie do stanu sprawy. Wydając decyzję organ szczegółowo przedstawi poczynione w sprawie ustalenia i uzasadni swoje stanowisko, odnosząc się również do argumentów podnoszonych przez stronę.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI