III SA/Wr 371/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą umorzenia opłaty dodatkowej za parkowanie, uznając, że organy nieprawidłowo oceniły ważny interes strony.
Skarżąca, 77-letnia mieszkanka Wrocławia, wniosła o umorzenie opłaty dodatkowej za parkowanie w wysokości 811,60 zł, argumentując trudną sytuacją finansową i wiekiem. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że skarżąca dysponuje wystarczającymi środkami. WSA we Wrocławiu uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo oceniły ważny interes strony, koncentrując się jedynie na nominalnej kwocie oszczędności i ignorując jej miesięczne wydatki, niską emeryturę oraz fakt, że opłata stanowiłaby znaczące obciążenie.
Przedmiotem sprawy była skarga A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o odmowie umorzenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie. Skarżąca, 77-letnia osoba, wniosła o umorzenie opłaty w kwocie 811,60 zł, wskazując na swoją trudną sytuację życiową i majątkową. Argumentowała, że przebywała poza Wrocławiem, co spowodowało opóźnienie w przedłużeniu abonamentu parkingowego, a nałożona opłata jest bardzo wysoka w stosunku do jej emerytury (2285,54 zł) i miesięcznych wydatków (520 zł bez wyżywienia). Posiadała również oszczędności w wysokości 3735,09 zł. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie wystąpił ważny interes strony ani interes publiczny, a skarżąca dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego", zawężając je do zdarzeń nadzwyczajnych i ignorując normalną sytuację ekonomiczną strony, jej wiek, samotność oraz fakt, że zapłata opłaty stanowiłaby dla niej nadmierne obciążenie finansowe. Sąd podkreślił, że oszczędności stanowią zabezpieczenie finansowe, a ich uszczuplenie mogłoby pozbawić skarżącą poczucia bezpieczeństwa. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na okoliczności powstania należności, wskazując, że skarżąca od lat opłaca abonament parkingowy w miejscu swojego zamieszkania i nie uchyla się od płacenia, a opóźnienie wynikało z nieobecności. Sąd uznał, że organy nie uwzględniły zasady sprawiedliwości i prawa do godnego życia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo oceniły ważny interes strony, nadmiernie zawężając jego definicję i ignorując istotne okoliczności faktyczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały "ważny interes zobowiązanego", ograniczając go do zdarzeń nadzwyczajnych i pomijając normalną sytuację ekonomiczną strony, jej wiek, niską emeryturę oraz fakt, że zapłata opłaty stanowiłaby nadmierne obciążenie finansowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
ufp art. 64 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa o finansach publicznych
Organ może umorzyć należność w całości w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Interpretacja tych pojęć jest szeroka i powinna uwzględniać sytuację życiową, zdrowotną i ekonomiczną zobowiązanego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub zasad postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzekać co do istoty sprawy lub uchylić decyzję.
Pomocnicze
udp art. 13 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Określa obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania.
udp art. 13b § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Określa pobieranie opłaty za parkowanie w strefie.
udp art. 13f § ust. 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
Określa pobieranie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organy zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji, w tym uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo oceniły ważny interes strony, ignorując jej trudną sytuację finansową, wiek i samotność. Zapłata opłaty stanowiłaby nadmierne obciążenie finansowe dla strony. Oszczędności strony są jej zabezpieczeniem finansowym i nie powinny być uszczuplane. Okoliczności powstania należności (opóźnienie w przedłużeniu abonamentu z powodu nieobecności) powinny być uwzględnione.
Odrzucone argumenty
Strona dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na zapłatę opłaty. Nie wystąpił ważny interes strony ani interes publiczny uzasadniający umorzenie. Strona nie wykazała faktu nagłego zachorowania podczas pobytu nad morzem.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie nie oznacza dowolności organu w zakresie oceny okoliczności sprawy. Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Ważny interes zobowiązanego nie może być ograniczony tylko do sytuacji nadzwyczajnych. Zapłata należności w konkretnych okolicznościach nie spowoduje nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Rozstrzygnięcie, chociaż podjęte w granicach uznania, nie może budzić zastrzeżeń ze względu na jego obiektywną niesprawiedliwość.
Skład orzekający
Magdalena Jankowska-Szostak
przewodniczący
Barbara Ciołek
sprawozdawca
Anetta Chołuj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnego interesu zobowiązanego\" w kontekście umorzenia należności publicznoprawnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących opłat za parkowanie, z uwzględnieniem sytuacji osób starszych i o niskich dochodach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują pojęcie "ważnego interesu strony" w kontekście umorzenia należności, podkreślając znaczenie indywidualnej sytuacji finansowej i życiowej obywatela, nawet w sprawach pozornie rutynowych.
“Czy 77-latka musi płacić za parkowanie, gdy jej emerytura ledwo starcza na życie?”
Dane finansowe
WPS: 811,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 371/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj Barbara Ciołek /sprawozdawca/ Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 778/23 - Wyrok NSA z 2024-01-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 277 poz 1634 art. 64 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant referent stażysta Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2021 r. nr SKO 4031/2/21 w przedmiocie nieudzielenia ulgi w postaci umorzenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzają ją decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia z 12 stycznia 2021 r. nr 5/WIM/2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. K. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 4 marca 2021 r. nr SKO 4031/2/21 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji) z dnia 12 stycznia 2021 r. nr 5/WIM/2021 w sprawie nieudzielenia ulgi w formie umorzenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, o której mowa w upomnieniu ZDIUM we Wrocławiu nr 12465/2020/EXPR w kwocie łącznej 811,60 zł. Z akt sprawy wynika, że strona złożyła wniosek o umorzenie opłaty dodatkowej za parkowanie w związku upomnieniem ZDIUM we Wrocławiu nr 12465/2020/EXPR dotyczącym nieopłaconego postoju w dniach 6, 9, 10, 11 września 2019 r. We wniosku strona wskazała, że od drugiej połowy sierpnia 2019 r. przebywała nad morzem, gdzie zachorowała, co spowodowało wydłużenie pobytu (do początku września) i brak przedłużenia abonamentu parkingowego przed upływem jego terminu. Wyjaśniła strona, że wyjeżdżając, samochód pozostawiła pod domem, gdzie mieszka, w miejscu wyznaczonym i z opłaconym abonamentem parkingowym (który wykupuje każdego roku, od kiedy utworzone zostały płatne miejsca parkingowe). Argumentowała strona, że po powrocie zapomniała (ma 77 lat) przedłużyć abonament, ale nie jest osobą, która uchyla się od opłacania parkingu, zwłaszcza że mieszka w tym miejscu od kilkudziesięciu lat. Podkreśliła strona, że nałożona opłata jest bardzo wysoka, stanowi równowartość 8 letniego abonamentu. Po wezwaniu przez organ strona przedstawiła swoją sytuację życiową i majątkową, wskazała m.in., że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma miesięczne wydatki obejmujące opłaty na poziomie 520 zł (bez wyżywienia), ma emeryturę w wysokości 2285,54 zł oraz lokatę w banku w wysokości 3.735,09 zł, korzysta z opieki medycznej, w tym prywatnej (załączyła dokumenty). Wskazała strona, że zapłata opłaty ograniczy jej możliwości leczenia i godnego życia. Organ I instancji decyzją wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1634 ze zm., dale: ufp) odmówił udzielenia ulgi. Stwierdził organ, że w sprawie nie wystąpił ważny interes strony, uiszczenie opłaty nie spowoduje naruszenia podstaw egzystencji strony, strona posiada płynność finansową, ma lokatę bankową, a należności publicznoprawne powinny być regulowane. Nadto strona nie wykazała faktu nagłego zachorowania podczas pobytu nad morzem, nie przedłożyła żadnych dokumentów, a wyjaśnienia dotyczące udzielonej porady medycznej są niewiarygodne (strona wskazała na wizytę w Sanepidzie, a jak ustalił organ w [...] nie ma Sanepidu). Nie stwierdził również organ wystąpienia interesu publicznego, ponieważ w sprawie nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności faktyczne. SKO, w wyniku odwołania strony, utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił przesłanki umorzenia, powołał się przy tym na orzecznictwo sądów i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia. Strona nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle wyjątkowa, żeby istniała potrzeba umorzenia należności. Strona dysponuje emeryturą w wysokości 2285,54 zł, a podane obciążenia miesięczne wynoszą 520 zł (bez wyżywienia), nadto strona posiada oszczędności, tym samym zapłata należności nie wpłynie negatywnie na jej sytuację finansową. Nie dało również wiary SKO podanej przez stronę okoliczności choroby podczas pobytu nad morzem. Odnośnie interesu publicznego organ II instancji uznał, że nie wystąpiły żadne względy związane z wartościami wspólnymi, mającymi znaczenie dla dobra zbiorowości, ani względy społeczne o indywidualne odnoszące się do strony. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji, umorzenie należności ewentualnie zastosowanie § 10 ust. 4 uchwały nr XII/268/19 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 lipca 2019 r. Zarzuciła strona naruszenie § 10 ust. 4 ww. uchwały poprzez brak jego zastosowania i nieobniżenie opłaty. Argumentowała strona, że we wrześniu 2019 r. upływał termin przedłużenia abonamentu, który strona opłaca. Strona w tym czasie przebywała poza Wrocławiem, pobyt się przedłużył i strona, co w jej wieku się zdarza, zapomniała o abonamencie. Wskazała, że nie otrzymała upomnienia. Podkreśliła strona, że opłata jest bardzo wysoka, a jej emerytura jest niska i po 45 latach pracy zaoszczędziła 3750 zł. Wbrew twierdzeniom organów uiszczenie opłaty w znaczny sposób naruszy jej sytuację finansową. Strona od 57 lat jest mieszkanką Wrocławia, wszystkie należności opłaca regularnie, a nałożona opłata jest niewspółmierna do przewinienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postępowania, Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Objęta wnioskiem o umorzenia należność stanowi opłatę (za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania w miejscu wyznaczonym do parkowania), do której ma zastosowanie ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020r. poz. 470, ze zm., dalej: udp). Art. 13 ust. 1 udp stanowi, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 udp. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 udp, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. Stwierdzenie okoliczności faktycznej, polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego - obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości. Opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022r., 1634 ze zm., dalej: ufp) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2020r., sygn. akt I GSK 2116/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Jako prawidłowe ocenia Sąd stanowisko organu, że do rozpatrzenia wniosku o umorzenie wnioskowanej należności zastosowanie znajdzie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp zgodnie, z którym organ może na wniosek zobowiązanego umorzyć w całości taką należność w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Należy wyjaśnić, że organ rozpoznając wniosek strony o umorzenie należności na podstawie ww. przepisu działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę w stosowaniu umorzenia należności, nawet wówczas, gdy przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego wystąpią. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem o tym, czy należność ma być umorzona, ta kwestia pozostawiona jest decyzji organu. Zastrzec jednak należy, że uznanie nie oznacza dowolności organu w zakresie oceny okoliczności sprawy, które stanowią o ważnym interesie zobowiązanego czy interesie publicznym. Decyzja "uznaniowa" podlega kontroli sądowej w pełnym zakresie co do jej zgodności z przepisami prawa. Sąd administracyjny jest uprawniony do oceny, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa, czy w ich kontekście prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych i, czy te ustalenia znajdują oparcie w wystarczającym materiale dowodowym sprawy oraz, czy wyprowadzone z tych ustaleń wnioski w zakresie merytorycznym, a więc dokonana ocena prawna sprawy, nie przekraczają zasady swobodnej oceny dowodów, a podjęte wnioski, czy są logiczne i poprawne. Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 19960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności, czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia należności. Ponadto zwraca Sąd uwagę na pogląd, który Sąd podziela, wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 października 2016 r., II FSK 2427/14 (dostępny w CBOSA), że zrelatywizowanie zakresu kontroli sądowoadministracyjnej decyzji uznaniowych może być w pewnych sytuacjach niezbędne dla należytego wywiązania się przez sądy administracyjne z wynikającego z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. obowiązku sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mogą bowiem zdarzyć się sytuacje, gdy sposób skorzystania z uznania administracyjnego przez organ administracyjny budzi wątpliwości w kontekście realizacji skodyfikowanej w art. 124 O.p. zasady wyjaśniania (przekonywania) oraz skodyfikowanej w art. 120 O.p. zasady legalizmu, stanowiącej realizację wynikającej z normy zawartej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawnego. Niewątpliwie ewentualna ingerencja sądu administracyjnego w prawidłowość zastosowania uznania administracyjnego może być usprawiedliwiona tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których rozstrzygnięcie, chociaż podjęte w granicach uznania, budzi zastrzeżenia ze względu na jego obiektywną niesprawiedliwość. Wyjaśnić również trzeba, że ustawodawca w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp dla przyznania ulgi wymaga wystąpienia przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego". Z uwagi na brak legalnych definicji i nieostrość terminów "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego", a przez to ich szeroki zakres, zasadniczy wpływ na sprecyzowanie tych pojęć ma orzecznictwo sądowe. Sądy administracyjne rozpatrując konkretne sprawy wskazują na przesłanki, których wystąpienie świadczyło o istnieniu "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego". Przy definiowaniu tych pojęć zasadne jest również odwołanie się do poglądów wyrażanych przez sądy administracyjne na tle instytucji umorzenia uregulowanej w ustawie Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, który Sąd podziela, że przez ważny interes zobowiązanego należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi także wątpliwości, że interpretując ustawowy termin "interes publiczny" należy uwzględnić zasady konstytucyjne w tym: zasadę zaufania obywatela do państwa (wynikająca z art. 2 Konstytucji RP), zasadę uwzględnienia dobra rodziny, nakazująca państwu szczególną pomoc i opiekę dla rodzin niepełnych czy wielodzietnych, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), zasada zabezpieczenia społecznego dla osób, które pozostają bez pracy i bez środków utrzymania bez własnej winy (art. 67 ust. 2 Konstytucji RP). W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zasady te winny być uwzględnione przez organy podatkowe przy badaniu istnienia przesłanki "interesu publicznego" (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., II FSK 689/09, CBOSA). Nie jest kwestionowane także w orzecznictwie, że przy ocenie istnienia przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego" należy uwzględnić nie tylko okoliczności powstania zaległości, ale także również aktualną w dacie orzekania sytuację podatnika, w tym również jego sytuację rodzinną i ekonomiczną (por. wyrok NSA z 31.10.2012 r., II FSK 510/11), a zatem, czy spłata zaległości, o umorzenie której wnosi zobowiązany, nie nastąpi kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb podatnika i jego najbliższych. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organy naruszyły prawo w zakresie wystarczającego zbadania i oceny wystąpienia przesłanek umorzenia. W sprawie organy obu instancji stwierdziły, że nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia. W ocenie Sądu organy podejmując takie wnioski nie uwzględniły materiału dowodowego sprawy i pozostawiły poza swoimi rozważaniami argumenty wskazywane przez stronę. W tym istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie okoliczności powstania należności, sytuacji życiowej i majątkowej strony. Z akt sprawy wynika, że organ przede wszystkim w sposób nieuprawniony zawęził przesłankę ważnego interesu zobowiązanego do wystąpienia zdarzeń nadzwyczajnych (klęski żywiołowej, utraty majątku), które uniemożliwiałyby spłatę należności. A jak Sąd wskazywał ważny interes zobowiązanego nie może być ograniczony tylko do sytuacji nadzwyczajnych, ale dotyczy również normalnej sytuacji ekonomicznej, wysokości uzyskiwanych przez zobowiązanego dochodów oraz wydatków, jak również winien uwzględniać czy zapłata należności w konkretnych okolicznościach nie spowoduje nadmiernego obciążenia finansowego czy innych ciężkich skutków. Organ w sprawie skoncentrował się wyłącznie na fakcie, że strona "nominalnie" dysponuje wystarczającymi środkami na zapłatę należności w wysokości 811,60 zł i uznał, że jest to decydujące dla stwierdzenia braku ważnego interesu zobowiązanego. Całkowicie pominął natomiast organ wszystkie pozostałe okoliczności obrazujące sytuację życiową i finansową strony, tzn. nie uwzględnił organ faktu, że strona jest samotną osobą w wieku 77 lat, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (ma mieszkanie i samochód rocznik 2008), ma jedyne źródło utrzymania w postaci emerytury w wysokości 2.285,54 zł, miesięczny koszt utrzymania wynosi 520 zł bez wyżywienia, a dodatkowe środki finansowe jakimi dysponuje, to oszczędności w kwocie 3.735,09 zł. Organ na podstawie powyższego wywiódł, że zapłata należności nie spowoduje naruszenia podstaw egzystencji strony, co Sąd ocenia jako nieuprawnione, podjęte poza materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz nieuwzględniające zasad doświadczenia życiowego. Nie dostrzegł, a wręcz zignorował organ fakt, że strona z uwagi na wiek nie ma możliwości poprawy swojej sytuacji finansowej (a na pewno ograniczone), a środki jakimi dysponuje stanowią jej jedyne zaplecze finansowe. Dochodzona kwota stanowi połowę emerytury strony (po odjęciu podanych opłat, bez wyżywienia), a zatem niewątpliwie będzie stanowiła bardzo dotkliwe obciążenie finansowe dla strony. Emerytura strony nie jest wysoka, zwłaszcza biorąc pod uwagę koszty życia oraz możliwość wystąpienia zdarzeń związanych z koniecznością poniesienia wydatków, np. napraw sprzętów domowych czy wizyt lekarskich. Strona wskazywała na zakup leków i płatne wizyty lekarskie. Nie dostrzegł również organ, twierdząc, że strona może zapłacić należności ze środków z lokaty, że lokata bankowa - oszczędności strony zgromadzone po 45 latach pracy, są jej zabezpieczeniem finansowym i uszczuplenie tych oszczędności (w wyniku zapłaty opłaty) będzie znaczne, a możliwości ich odbudowy może nie być, albo wręcz nie ma. Jako w pełni zasadne ocenia Sąd argumenty strony wskazujące, że zapłata należności narazi ją na niedostatek i pozbawia możliwości godnego życia na emeryturze. Jak wskazała skarżąca posiadane bieżąco środki (emerytura) pozwalają jej na opłacenie należności (opłaty za mieszkanie, itp.), na zakup podstawowych produktów, tj.: jedzenie, lekarstwa, kosmetyki, ubrania, buty oraz na wizyty lekarskie, naprawę samochodu czy zakup paliwa aby móc pojechać do rodziny. A zgromadzone oszczędności to środki dające poczucie minimalnego bezpieczeństwa finansowego. Dalej, w ocenie Sądu, nie uwzględnił również organ okoliczności powstania należności. Z akt wynika, że strona pozostawiła pojazd w miejscu swojego stałego zamieszkania, gdzie od lat parkuje i gdzie od momentu, kiedy została ustanowiona tam strefa płatnego parkowania z wyznaczonymi miejscami, opłaca/wykupuje abonament. Strona wyjeżdżając z Wrocławia w sierpniu pozostawiła pojazd z opłaconym (ważnym) abonamentem. A dodatkowa opłata jest następstwem opóźnienia strony w "przedłużeniu" abonamentu z uwagi na pobyt poza Wrocławiem i powrót już po upływie okresu, na który był wykupiony abonament. Istotne jest przy tym, że strona po powrocie wykupiła abonament na kolejny okres. Organ powyższych okoliczności w ogóle nie uwzględnił, skupiając się na braku wykazania przez stronę, że podczas pobytu poza Wrocławiem zachorowała, co uniemożliwiło powrót na czas i wykup abonamentu w terminie. W ocenie Sądu przyczyny wydłużonej nieobecności strony we Wrocławiu nie są istotne, istotne znaczenie ma fakt, że strona nie uchyla się od uiszczania opłat i wykupuje abonament corocznie, a nieobecność spowodowała wyłącznie spóźnienie w wykupieniu abonamentu. W tym miejscu niezbędne jest wskazanie na cel ustanowienia strefy płatnego parkowania (SPP) i wprowadzenia opłat za parkowanie w strefie w wyznaczonych miejscach. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 2udp wskazał cel ustalania SPP, stanowiąc, że Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Zwraca Sąd uwagę, że w sprawie strona korzysta z miejsca parkingowego w SPP niejako "na stałe", nie rotacyjnie, ponieważ tam mieszka. Jak wskazywała strona, jest mieszkanką Wrocławia od 57 lat, parkuje w tym samym miejscu od zawsze i po wprowadzeniu SPP zaczęła wykupywać abonament corocznie. Jako nieuwzględniające okoliczności sprawy ocenia Sąd stanowisko organów w zakresie oceny braku wystąpienia przesłanki ważnego interesu publicznego. Organ w ramach interesu publicznego przywołał potrzebę uwzględnienia wartości wspólnych i "ulgi mającej znaczenie dla dobra zbiorowości" jednak nie wskazał na żadne wartości oprócz konieczności ponoszenia należności publicznoprawnych. W ocenie Sądu w sprawie niezbędne jest uwzględnienie zasady sprawiedliwości i poszanowanie prawa do godnego życia. Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia zasad procedowania, w tym określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany będzie uwzględnić stanowisko Sądu. Ponadto Sąd mając na uwadze charakter uznaniowy instytucji umorzenia, jeszcze raz przypomina, że organ korzystając z przyznanego mu prawa do podjęcia decyzji w zakresie przyznania ulgi nie powinien tego uznania nadużywać. Rozstrzygnięcie, nawet podjęte w granicach uznania, nie może budzić zastrzeżeń ze względu na jego obiektywną niesprawiedliwość. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI