III SA/Wr 37/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-01-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnelicytacjanieruchomośćczynność egzekucyjnaskargaWSAprawo administracyjneegzekucja z nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące czynności egzekucyjnych w toku licytacji nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi D. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie komornika skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji nieruchomości. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. dotyczących sposobu prowadzenia licytacji oraz braku pouczenia o środkach zaskarżenia. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że organy nie naruszyły prawa.

Przedmiotem skargi D. Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia 30 listopada 2022 r., które utrzymało w mocy postanowienie komornika skarbowego dotyczące oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, prowadzone z nieruchomości rolnej obciążonej hipoteką. Po pierwszej licytacji, która nie doprowadziła do sprzedaży, wyznaczono drugą licytację. Pełnomocnik zobowiązanej zgłosił skargę na czynności poborcy skarbowego, zarzucając objęcie licytacją wszystkich działek, podczas gdy wystarczyłaby sprzedaż części. Komornik skarbowy uwzględnił skargę, ograniczając licytację do działek wystarczających do zaspokojenia należności. Pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenia na postanowienia komornika, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących braku pouczenia o środkach zaskarżenia oraz art. 111d § 3 u.p.e.a. przez kontynuowanie licytacji mimo braku licytanta. DIAS utrzymał w mocy postanowienie komornika, uznając, że skarga została rozstrzygnięta kompleksowo, a ograniczenie licytacji uwzględniało stanowisko zobowiązanej. W skardze do WSA skarżąca podtrzymała zarzuty, w tym dotyczące braku aktualnej wyceny nieruchomości, braku pouczenia, prowadzenia licytacji odrębnych działek mimo wcześniejszej decyzji o łącznej licytacji, braku przesłanek do dodatkowego opisu i szacowania oraz zakończenia licytacji mimo braku licytanta. Sąd administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Stwierdził, że w sprawie zastosowanie miały przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Podkreślił, że skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji (art. 111l u.p.e.a.) dotyczy wyłącznie czynności poborcy w toku licytacji i ma charakter subsydiarny. Sąd uznał, że zarzut dotyczący prowadzenia licytacji odrębnych działek nie był uzasadniony, gdyż komornik uwzględnił skargę zobowiązanej i ograniczył licytację. Kwestia braku pouczenia o środkach zaskarżenia, mimo że mogła być wadą formalną, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca skorzystała z przysługujących jej środków. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga z art. 111l u.p.e.a. dotyczy wyłącznie czynności poborcy skarbowego podejmowanych w toku licytacji, a nie organu egzekucyjnego poprzedzających tę licytację.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga z art. 111l u.p.e.a. stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego o ograniczonym zakresie, która nie może być stosowana do kwestionowania czynności organu egzekucyjnego poprzedzających licytację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 111l

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji jest wnoszona ustnie do protokołu i rozstrzygana natychmiast, a rozstrzygnięcie ma moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 111d § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110u § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów postanowień, w tym pouczenia o środkach zaskarżenia.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 111g

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110w § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy skargi na czynności egzekucyjne.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie licytacji do działek wystarczających do zaspokojenia należności było zasadne. Brak formalnego pouczenia o środkach zaskarżenia w protokole nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości. Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. przez brak pouczenia o trybie odwołania. Naruszenie art. 110 § 1 k.p.a. przez prowadzenie licytacji odrębnych działek mimo wcześniejszej decyzji o łącznej licytacji. Naruszenie art. 110u § 2 u.p.e.a. przez brak przesłanek do dodatkowego opisu i szacowania. Naruszenie art. 111d § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że odstąpienie licytanta nie powoduje zakończenia licytacji.

Godne uwagi sformułowania

Skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego, podobnie jak skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. Oba te środki mają charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie mogą mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia. Ustawodawca zdecydował się na odformalizowanie skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, ustanawiając szczególne zasady jej wnoszenia i rozstrzygania.

Skład orzekający

Andrzej Nikiforów

przewodniczący

Anetta Chołuj

członek

Dominik Dymitruk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji (art. 111l u.p.e.a.) oraz znaczenia braku pouczenia o środkach zaskarżenia w kontekście wpływu na wynik sprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących licytacji nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury egzekucyjnej i licytacji nieruchomości, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od nieruchomości, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

WSA: Jakie czynności w toku licytacji można zaskarżyć? Kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie egzekucji z nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 37/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Anetta Chołuj
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 111l
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2022 r., nr 0201-IEE1.711.298.2022.2.MŚ w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca; zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ, DIAS) z dnia 30 listopada 2022 r. (nr 0201-IEE1.711.298.2022.2.MŚ) utrzymujące w mocy postanowienie komornika skarbowego ujęte w protokole licytacji z dnia 18 października 2022 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności pobory skarbowego w toku licytacji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Trzebnicy (dalej: NUS) kontynuuje postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Gminy P. z dnia 4 maja 2016 r. (nr [...]), obejmującego należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 1 878 216,70 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest z nieruchomości rolnej zobowiązanej położonej w R. (nr [...]), która została obciążona hipoteką przymusową.
Biorąc pod uwagę, że pierwsza licytacja nie doprowadziła do sprzedaży nieruchomości, NUS przystąpił do drugiej licytacji nieruchomości, wyznaczając jej termin na dzień 18 października 2022 r. w drodze obwieszczenia sporządzonego w dniu 19 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 110w § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), tj. w brzmieniu obowiązującym do spraw wszczętych i niezakończonych przed 30 lipca 2020 r.
Pełnomocnik zobowiązanej do protokołu licytacji z dnia 18 października 2022 r. zgłosił skargę na czynności poborcy skarbowego, zarzucając objęcie licytacyjną sprzedażą wszystkich działek, w sytuacji gdy do zaspokojenia należności objętych tytułem wykonawczym wystarczy sprzedaż części działek, powołując na tę okoliczność art. 111g u.p.e.a.
Powyższa skarga została uwzględniona przez komornik skarbowego, który odstąpił od łącznej licytacji wszystkich pozostałych działek składających się na licytowaną nieruchomość. Wskazał przy tym, że w istocie do zaspokojenia w całości wierzytelności wystarczającym będzie przeprowadzenie licytacji działek nr [...] i [...], których łączna wartość pozwoli na zaspokojenie w całości należności wynikających z tytułu wykonawczego.
Pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenia na postanowienia komornika skarbowego zawarte w protokole licytacji, podjęte w wyniku wniesionych skarg na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, zarzucając wszystkim im naruszenie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) przez brak zawarcia w kwestionowanym postanowieniu pouczenia, czy i w jakim trybie zobowiązanej służy od niego odwołanie; art. 107 § 3 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości i poprzestanie na stwierdzeniu, że skarga o tożsamej treści jest w toku rozpatrywania oraz art. 111d § 3 u.p.e.a. przez kontynuowanie licytacji pomimo braku licytanta. W jego uzasadnieniu zobowiązana wskazała, że rozstrzygnięcie komornika skarbowego stoi w sprzeczności z uprzednio wydanym postanowieniem o odroczeniu rozpatrzenia skargi dotyczącej przystąpienia (po licytacji działki nr [...]) do egzekucji wszystkich pozostałych działek, choć ich wartość znacznie przekracza wartość zobowiązania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie wydane w toku licytacji, uznając, że komornik skarbowy rozstrzygnął skargę dotyczącą przystąpienia do licytacji wszystkich pozostałych działek w sposób kompleksowy. Oznacza to, że pierwotny zamiar skierowania licytacji do wszystkich działek składających się na nieruchomość zobowiązanej został zmodyfikowany przez ograniczenie egzekucji. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej o zaistniałej sprzeczności z uprzednio wydanym postanowieniem o odroczeniu rozpatrzenia skargi w tożsamy przedmiocie, DIAS wyjaśnił, że czynności w toku licytacji nie są od siebie oderwane, natomiast komornik skarbowy ma uprawnienie do rozpoznawania skargi na bieżąco w toku licytacji, by reagować od razu na zgłaszane zastrzeżenia dotyczące prowadzonej licytacji i rozstrzygać kwestie sporne. Końcowo rozstrzygnięcie komornika skarbowego co do ograniczenia licytacji do dwóch wskazanych działek uwzględniało w pełni stanowisko zobowiązanej, a tym samym skarga nie okazała się uzasadniona. DIAS wyjaśnił również, że do protokołu opisującego przebieg licytacji zobowiązana nie zgłosiła jakichkolwiek uwag czy zastrzeżeń, ponieważ jej pełnomocnika nie był obecny przy odczytaniu i podpisaniu protokołu. Natomiast żądanie jego uzupełnienia zostało złożone odrębnie i stanowi przedmiot innego postępowania.
Odnosząc się zaś do zarzutu braku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, organ wyjaśnił, że pomimo braku odnotowania w protokole z licytacji informacji o pouczeniu, uczestnicy zostali poinformowani o możliwości wniesienia zażalenia, z czego zobowiązana skorzystała. Brak więc tej wzmianki w protokole z licytacji nie doprowadził do pozbawienia skarżącej możliwości skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu m.in. na powyższe postanowienie DIS zobowiązana zarzuciła naruszenie:
1) art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości i poprzestanie na stwierdzeniu, że skarga o tożsamej treści została już złożona;
2) art. 107 § 1 k.p.a. przez uznanie, że brak zawarcia w kwestionowany postanowieniach komornika skarbowego pouczenia, czy i w jakim trybie skarżącej służy od nich odwołanie, nie oznacza konieczności uzupełnienia tych postanowień, o co skarżąca wnosiła w zażaleniu;
3) art. 110 § 1 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe prowadzenie licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości skarżącej pomimo tego, że komornik skarbowy uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji;
4) art. 110u § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zaszły przesłanki konieczne do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania wartości nieruchomości skarżącej;
5) art. 111d § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że odstąpienie jedynego licytanta od licytacji nie powoduje konieczności zakończenia licytacji.
Na podstawie powyższych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających ich postanowień komornika skarbowego wydanych w dniu 18 października 2022 r., uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w toku licytacji prowadzonej w dniu 18 października 2022 r., zobowiązanie NUS do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy nie naruszyły prawa, co skutkowała oddaleniem skargi.
Granice niniejszej sprawy wyznaczyło postanowienie organu w przedmiocie skargi na czynność poborcy skarbowego w toku drugiej licytacji nieruchomości.
Zaznaczyć trzeba, że dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070). Stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.
Zgodnie z art. 111I u.p.e.a. skargę na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, aż do jej zamknięcia zgłasza się ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Rozstrzygnięcie komornika skarbowego ma moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Przedmiotem skargi złożonej na podstawie powyższego przepisu mogą być zatem wyłącznie czynności poborcy skarbowego podejmowane w toku licytacji. W ramach przedmiotowej skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się tylko do prawidłowego przebiegu danej czynności (realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, jej licytacji) w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 737/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1048/17 - te i inne przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga wymieniona w art. 111I u.p.e.a. dopuszcza możliwość badania jedynie tych czynności, które przynależą poborcy skarbowemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez niego czynności, a więc tych, o których mowa w Oddziale 6 u.p.e.a. Określony w art. 111I u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego, podobnie jak skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. Oba te środki mają charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie mogą mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak np. zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji. Zarówno skarga z art. 111I, jak i z art. 54 u.p.e.a., nie stanowią również dla siebie konkurencyjnych środków zaskarżenia, a ich ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi, o której mowa w art. 111I u.p.e.a nie można kwestionować innych czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego. Jak wskazuje treść wskazanego przepisu skarga dotyczy czynności poborcy skarbowego podejmowanych w toku licytacji, a nie organu egzekucyjnego poprzedzających tę licytację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 737/21).
Skarga z art. 111I u.p.e.a. przysługuje więc na faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji czynności w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości. Kontroli w tym trybie mogą podlegać więc wyłącznie czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, czyli czynności podejmowane w toku licytacji, zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego.
Przystępując do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze, Sąd stwierdza, że podniesiona przez zobowiązaną okoliczność naruszenia art. 110 § 1 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe prowadzenie licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości skarżącej pomimo tego, że komornik skarbowy uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji, nie okazała się usprawiedliwiona.
Jak wynika z treści protokołu licytacji, wadium co do całości nieruchomości wpłaciła jedna osoba, której pełnomocnik przystąpił do licytacji działek nr [...] i [...] w następstwie uwzględnienia skargi zobowiązanej na czynność poborcy skarbowego polegającej na przystąpieniu do licytacji wszystkich działek, choć ich łączna wartość istotnie przewyższała zobowiązanie objęte postępowaniem egzekucyjnym, co skutkowało ograniczeniem dalszej licytacji do wskazanych wyżej działek jako wystraczających do zaspokojenia wierzytelności. Stanowisko zobowiązanej zostało więc uznane za w pełni uzasadnione.
Z treści protokołu licytacji nie wynika, aby rozstrzygnięcie tożsamej skargi na czynność poborcy skarbowego zostało odroczone, jak również to, że w toku licytacji faktycznie zostały złożone dwie skargi zmierzające do ograniczenia licytacji przez przystąpienie do czynności licytacyjnych w stosunku do jedynie części działek składających się na nieruchomość zobowiązanej.
Z przedstawionej Sądowi odpowiedzi organu na skargę wynika, że podniesiona przez zobowiązaną kwestia ograniczenia dalszej licytacji nieruchomości do jej części została potraktowana łącznie i rozstrzygnięta przez komornika sądowego przez uwzględnienie złożonej skargi. Z tych przyczyn organ uznał, że rozdzielanie kwestionowanych okoliczności na dwie odrębne skargi nie było usprawiedliwione, czego też w toku licytacji nie uczyniono.
Sąd zwraca także uwagę, że treść protokołu licytacji została oprotestowana skargą na czynność egzekucyjną, która została ostatecznie załatwiona postanowieniem DIAS z dnia 3 lutego 2023 r. (nr 0201-IEE1.7192.6.2023.MO) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, zaś skarga zobowiązanej wywiedziona na to postanowienie została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 5 stycznia 2024 r. (sygn. akt III SA/Wr 96/23).
Nie było zatem podstaw, aby kwestionować przebieg licytacji przeprowadzonej w dniu 18 października 2022 r., jak również treść protokołu z tej czynności, co do którego zobowiązana, obecna podczas licytacji, nie złożyła zastrzeżeń. Nie wniosła także w tym zakresie skargi przewidzianej w art. 111l u.p.e.a. W tych okolicznościach możliwość kwestionowania przebiegu licytacji została wyłączona.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. przez uznanie, że brak zawarcia w kwestionowanym postanowieniu komornika skarbowego pouczenia, czy i w jakim trybie skarżącej służy od nich odwołanie, nie oznacza konieczności uzupełnienia tych postanowień, o co skarżąca wnosiła w zażaleniu, Sąd podkreśla w pierwszej kolejności, iż ustawodawca zdecydował się na odformalizowanie skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, ustanawiając szczególne zasady jej wnoszenia i rozstrzygania. Z powoływanej już treści art. 111l u.p.e.a. wynika, że skarga ta wnoszona jest ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Jednocześnie, umożliwiając kontrolę rozstrzygnięcia przez organ nadzoru, w kolejnym zdaniu tego przepisu nadano rozstrzygnięciu komornika skarbowego moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Z mocy art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Podkreślenia jednak wymaga, że skoro rozstrzygnięcie komornika skarbowego nie stanowi postanowienia, lecz jego moc została z nim zrównana, nie mają do niego wprost zastosowania przepisy art. 124 § 1 k.p.a., regulujące wymogi odnoszące się do obligatoryjnych elementów postanowienia, w tym pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie. Za takim sposobem interpretacja art. 111l u.p.e.a. przemawia w pierwszej kolejności jego treść, jak również fakt, że rozstrzygnięcie komornika skarbowego jest ujmowane w treści protokołu licytacji, a więc nie jest odrębnie spisywane, za wyjątkiem przypadku, gdy rozpatrzenie skargi w momencie jej złożenia nie jest możliwe.
Oczywiście Sąd dostrzega, że w art. 17 § 1 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził domniemanie formy postanowienia dla rozstrzygnięć i zajmowanych stanowisk w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, jednakże dotyczy to wypowiedzi organu egzekucyjnego lub wierzyciela, nie natomiast innych podmiotów dokonujących czynności w postępowaniu egzekucyjnych.
Źródła obowiązku pouczenia osób uprawnionych o przysługujących środkach zaskarżenia poszukiwać należy natomiast w zasadach ogólnych k.p.a., odnoszących się także do postępowania egzekucyjnego, w szczególności zawartej w art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. zasady informowania, która stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd wskazuje, że choć z protokołu licytacji nie wynika, aby komornik skarbowy pouczył zobowiązaną o prawie złożenia zażalenia na podjęte w toku licytacji rozstrzygnięcia, to w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 2 listopada 2022 r., w której uczestniczący w licytacji poborcy skarbowi oraz komornik skarbowy oświadczyli, że takie pouczenie zostało sformułowane ustnie.
Niezależnie jednak od tego, przyjmując nawet za wiarygodne stanowisko zobowiązanej o braku stosownego pouczenia, nie miało to jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, zważywszy, że zachowała ona ustawowy termin na zaskarżenie rozstrzygnięcia komornika skarbowego. Nie mogło zatem stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia skargi, ponieważ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, a zatem w przypadku innego naruszenia przepisów postępowania, sąd uchyla zaskarżone postanowienia, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W analizowanej sprawie wpływu takiego nie sposób było stwierdzić.
Biorąc pod uwagę, że zobowiązana sformułowała jednakowo brzmiące skargi na wszystkie postanowienia DIAS wydane w rezultacie rozpatrzenia zażalenia na postanowienia komornika skarbowego, znaczna część sformułowanych w niej zarzutów nie jest adekwatna do przedmiotu rozstrzygnięcia. W analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia wzmiankowanego art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości i poprzestanie na stwierdzeniu, że skarga o tożsamej treści została już złożona; jak również art. 111d § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że odstąpienie jedynego licytanta od licytacji nie powoduje konieczności zakończenia licytacji; czy art. 110u § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zaszły przesłanki konieczne do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania wartości nieruchomości skarżącej. Powyższe zarzuty dotyczą bowiem innych postanowień DIAS, które również poddane zostały kontroli sądowej.
W świetle powyższych ustaleń należy zatem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI