VI SA/Wa 91/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-03-31
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnatachografczas pracy kierowcówwykresówkazakaz ruchupostępowanie administracyjnekontrola drogowaGITDWSA

WSA uchylił decyzję GITD, uznając, że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie nieprzewidziane w przepisach k.p.a., mieszając tryby art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. w jednej sprawie.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę transportową za naruszenia przepisów dotyczących tachografów i czasu pracy kierowców. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając naruszenie przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem stanu prawnego z daty kontroli i prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzję GITD, stwierdzając, że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie niedopuszczalne w świetle art. 138 k.p.a., mieszając tryby uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi G. N. i S. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie kary pieniężnej. GITD uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej kary za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nakładając na skarżących karę pieniężną w wysokości 1400 zł za szereg naruszeń, m.in. nienanoszenie danych na wykresówki, przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie czasu odpoczynku oraz wykonywanie transportu w okresie zakazu ruchu. Sąd I instancji pierwotnie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów k.p.a. w zakresie braku ustalenia rodzaju przewożonych towarów. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, wskazując, że Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował przepisy, nie uwzględniając stanu prawnego z daty kontroli i błędnie przypisując organowi obowiązek udowadniania wyłączeń spod zakazu ruchu. NSA podkreślił, że to na skarżących spoczywał ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wyłączenie zakazu, a także zwrócił uwagę na kwestię intertemporalności przepisów, wskazując na art. 5 ustawy nowelizującej z 2005 r., który nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych, a niezakończonych. NSA uznał, że uchylenie decyzji przez WSA było przedwczesne. WSA, rozpoznając sprawę ponownie i związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżoną decyzję GITD. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji w części i utrzymując w mocy w innej części, wydał rozstrzygnięcie niedopuszczalne w świetle art. 138 k.p.a., ponieważ w jednej sprawie administracyjnej nie można zastosować jednocześnie trybu art. 138 § 1 (utrzymanie w mocy) i § 2 (uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania). Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej stanowiła niepodzielną całość, a organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może w jednej decyzji zastosować jednocześnie trybów z art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. w jednej sprawie administracyjnej, gdyż decyzja o nałożeniu kary pieniężnej stanowi niepodzielną całość, a organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie w jej całokształcie.

Uzasadnienie

Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia stanowi jedną sprawę administracyjną. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji w części i utrzymując w mocy w innej części, wydał rozstrzygnięcie niedopuszczalne w świetle art. 138 k.p.a., mieszając tryby uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 92 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 15 § ust. 5

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 7 § ust. 1-5

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 8 § ust. 1-2 i ust. 7

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 1983 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów po drogach art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy wydał decyzję niedopuszczalną w świetle art. 138 k.p.a., mieszając tryby uchylenia i utrzymania w mocy w jednej sprawie. Niewłaściwe zastosowanie przepisów intertemporalnych przez Sąd I instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty NSA dotyczące obowiązku udowadniania wyłączeń spod zakazu ruchu przez stronę skarżącą. Argumenty dotyczące prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego z daty zdarzenia.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie mógł w jednej sprawie administracyjnej wydać w istocie dwóch decyzji: jednej w trybie art. 138 § 1, drugiej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia stanowiła niepodzielną całość. uchylenie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone właściwą oceną jej zgodności z prawem zarówno w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury jak i zastosowanego prawa materialnego. to na skarżących spoczywał obowiązek wykazania, iż w kontrolowanym przypadku zaistniała przesłanka uzasadniająca wyłączenie zakazu określonego rozporządzeniem.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Zdzisław Romanowski

sędzia

Grażyna Śliwińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego w sprawach wielości naruszeń oraz zasady stosowania przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji mieszania trybów art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. oraz kwestii intertemporalnych w kontekście ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania administracyjnego i interpretacji przepisów, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i błędów proceduralnych organów. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące rozstrzygnięć organu odwoławczego.

Błąd proceduralny organu odwoławczego uchyla karę pieniężną w transporcie drogowym.

Dane finansowe

WPS: 1400 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 91/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 641/09 - Wyrok NSA z 2010-07-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
art. 92 ust 1, art. 92a ust. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. N. i S. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących G. N. i S. N. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] lipca 2006 r. w części dotyczącej kary pieniężnej z tytułu nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego, przekazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Utrzymał natomiast w mocy decyzję organu I instancji w zakresie w jakim nałożono na skarżących G. N. i S. N. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą T. s.c. karę pieniężną w wysokości 1400 złotych z racji:
1. nienaniesienia na dwóch wykresówkach imienia i nazwiska kierowcy, w łącznej kwocie 100 zł, stosownie do art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370) oraz przepisu lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a) zał. do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., zwanej dalej utd. );
2. przekroczenia przez kierowcę maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut, w kwocie 100 zł, stosownie do art. 7 ust. 1-5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370) oraz przepisu lp. 1.11.11 ust. 4 lit a zał. do utd.;
3. nienaniesienia na wykresówce miejsca i daty końcowej używania wykresówki w kwocie 50 zł, stosownie do art. 15 ust. 5 rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisu lp. 1.11.11 ust. 4 lit. c zał. do utd.;
4. nieokazania 4 wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej, w łącznej kwocie 800 zł, stosownie do art. 15 ust. 5 rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisu lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b zał. do utd.;
5. skrócenia przez kierowcę dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego o czas do jednej godziny, w kwocie 50 zł, stosownie do art. 8 ust. 1-2 i ust. 7, art. 9 rozporządzenia nr 3820/85 oraz przepisu lp. 1.11.1 lit. a zał. do utd.;
6. wykonywania transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń w ruchu wprowadzonych dla określonej kategorii pojazdów ze względu na uplastycznienie nawierzchni bitumicznej w kwocie 300 zł, stosownie do przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 1983 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów po drogach (Dz. U. Nr 161, poz. 1565) oraz lp. 1.12.1 zał. do ustawy. Zakaz poruszania się obowiązywał od 27 lipca 2005 r. natomiast kontrola drogowa miała miejsce w dniu [...] lipca 2005 r. w miejscowości P. na drodze krajowej [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1880/07, po rozpoznaniu skargi G. N. i S. N. na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim utrzymywała ona w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r.
Sąd I instancji uznał, że skarżący trafnie zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie prawa poprzez niezastosowanie w sprawie przepisu art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, dodanego art. 3 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661). Sąd I instancji uznał również, że organ odwoławczy, nakładając na skarżących karę pieniężną z tytułu wykonywania transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń w ruchu wprowadzonych dla określonej kategorii pojazdów ze względu na uplastycznienie nawierzchni bitumicznej, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 74 ustawy o transporcie drogowym, wskazując na brak ustalenia w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2005 r. jakie towary przewozili skarżący. Zdaniem Sądu I instancji, skutki wspomnianego niedociągnięcia obciążają organ kontroli gdyż protokół z kontroli drogowej sporządza się celem ustalenia, na jego podstawie, wszystkich istotnych okoliczności dotyczących naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Odwołując się do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów po drogach Sąd stwierdził, że organ kontroli drogowej, sporządzając stosowny protokół, powinien był wyjaśnić, jakie towary były przewożone, a w szczególności z punktu widzenia, czy przewóz ten nie podlegał wyłączeniu spod ograniczeń lub zakazów, o których mowa w cytowanym rozporządzeniu. Zdaniem Sądu I instancji, skoro organ tego nie uczynił, a późniejsze prowadzone przez niego postępowanie dowodowe nie doprowadziło do ustalenia co rzeczywiście było przedmiotem przewozu, należało dać wiarę oświadczeniom skarżących, iż przedmiotem przewozu były przesyłki kurierskie, podlegające wyłączeniu spod omawianego zakazu poruszania się po drogach publicznych. W ocenie Sądu, nie można odmówić wiarygodności oświadczeniu skarżących z uwagi na fakt, że przewóz wykonywany był na zlecenie M. S.A. K., która posiada koncesję nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. na prowadzenie działalności gospodarczej w dziedzinie poczty w zakresie usług kurierskich.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., w zw. z art. 6, 7 i 77 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż organ odwoławczy nie ustalił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, albowiem nie wyjaśnił jakie towary przewoził skarżący skontrolowanym pojazdem, podczas, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób ustalony w sposób wyczerpujący i wynikało z niego, że skarżący nie przewoził skontrolowanym pojazdem ładunków pocztowych
- w związku z art. 86 i 75 § 2 k.p.a., polegającym na przyjęciu, iż oświadczenie skarżącego, że przedmiotem przewozu były przesyłki kurierskie są wiarygodne i na ich podstawie należy uznać powyższą okoliczność faktyczną za udowodnioną podczas, gdy w sprawie nie został przeprowadzony dowód z przesłuchania stron, a powyższy fakt, jako istotny, wymagał dowodu, dlatego też również oświadczenia strony – wobec wątpliwości organu – nie mogło stanowić dowodu na potwierdzenie, iż skarżący skontrolowanym pojazdem przewoził ładunek pocztowy tym bardziej, że w sprawie skarżący nie złożył oświadczenia w trybie art. 75 § 2 k.p.a. Zatem należało w sprawie przyjąć, że przewożony ładunek nie uzasadniał wyłączenia od stosowania do skarżącego przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz. U. Nr 161, poz. 1565), ponieważ w toku postępowania nie wykazał, że z mocy § 3 ust. 16 w/w rozporządzenia do skontrolowanego pojazdu nie stosowało się zakazu z § 1 ust. 1,
2. naruszenie prawa materialnego:
- art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), poprzez jego niezastosowanie i w związku z tym przyjęcie, że przedmiotowa sprawa powinna być rozpoznana przez organ odwoławczy pod kątem zastosowania art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, dodanego ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), podczas gdy z mocy art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw w/w przepis art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym nie mógł mieć zastosowania w sprawie,
- art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym dodanym art. 3 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ jest zobligowany wykazywać w postępowaniu, iż nie wystąpiły negatywne przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego,
- § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, poprzez jego błędną wykładnię polegającą przyjęciu, iż to organ zobowiązany jest ustalić i wykazać, że skontrolowany pojazd podlegał wyłączeniu ze stosowania wobec niego zakazu określonego w/w rozporządzeniu, podczas, gdy organ jest zobowiązany badać, czy nie został naruszony zakaz z § 1 rozporządzenia, a strona kontrolowana, jako posiadająca wiedzę w tym zakresie, jest zobowiązana zwrócić organowi uwagę, iż podlega zwolnieniu od zakazu oraz udowodnić tę okoliczność.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu powyższej skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 491/08, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 20 grudnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podał, że Sąd I instancji nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie art. 6 k.p.a. w zakresie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń w ruchu wprowadzonych dla określonej kategorii pojazdów ze względu na uplastycznienie nawierzchni bitumicznej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wskazując na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd I instancji dostrzegł mankamenty związane z zaniechaniem ustalenia w toku kontroli drogowej i prowadzonego w jej następstwie postępowania administracyjnego, rodzaju towaru przewożonego w dniu [...] lipca 2005 r., jednakże nie podał przy użyciu jakich środków dowodowych ta okoliczność miałaby być aktualnie wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustalenie rodzaju przesyłki, z uwagi na treść § 3 ust. 1 powołanego już rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r., było okolicznością istotną, jednakże to na skarżących spoczywał obowiązek wykazania, iż w kontrolowanym przypadku zaistniała przesłanka uzasadniająca wyłączenie zakazu określonego rozporządzeniem. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej. Organ prowadzący postępowanie nie ma bowiem obowiązku badania, czy w konkretnym wypadku wystąpiła jedna z 22 przyczyn wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia, stanowiąca podstawę wyłączenia stosowania zakazu ruchu do określonych kategorii pojazdów. Oznacza to, że Sąd I instancji pochopnie uznał, iż w sprawie, z naruszeniem wymienionych wcześniej przepisów postępowania, nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności, a zatem, że uzasadnione było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Oceniając zarzuty dotyczące błędnego przyjęcia przez WSA, że sprawę należy zbadać pod kątem zastosowania art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, który nie obowiązywał w dacie zdarzenia, ale wszedł w życie przed wydaniem zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw, którą dodano wymieniony przepis, nie zostały zawarte przepisy przejściowe, regulujące zasady stosowania zmienionej ustawy. Wskazał na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 (ONSAiWSA 2006, z. 3, poz. 71), w której wyrażono pogląd, że w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych może polegać na przyjęciu jednej z trzech zasad: zasady bezpośredniego działania nowego prawa, według której nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości, zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości oraz zasady wyboru prawa, która wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia zainteresowanym podmiotom (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9). W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podał, że w sprawie, która była rozpoznawana przez Sąd I instancji, zdarzenie (naruszenie przepisów regulujących transport drogowy) miało miejsce na wiele miesięcy przed wejściem w życie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i przed datą wydania decyzji nakładającej karę pieniężną za stwierdzone naruszenia. Zdarzenie to miało charakter jednorazowy, ograniczony czasowo ([...] lipca 2005 r.) i miejscowo, co zostało stwierdzone w protokole kontroli.
W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma niewątpliwie zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Przyjęcie stanowiska, że w sprawie mają zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od dnia 20 czerwca 2007 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 k.p.a., działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności nie może być jednak pojmowana wyłącznie jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Musi ona także uwzględniać, czy w dacie zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało w związku z tym uznać, że zdarzenie, które miało miejsce w czasie obowiązywania określonego stanu prawnego musi być oceniane wedle niego. Strona mogła bowiem dostosować swe działania w okresie objętym kontrolą tylko do obowiązującego wówczas stanu prawnego. W myśl ogólnej zasady nie działania prawa wstecz ocena zachowania skarżących musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą. W wypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku lub warunków wykonywania przewozu drogowego tylko te przepisy mogą stanowić podstawę prawną przyjęcia, że doszło do naruszenia. Natomiast nie można uznać, że w sytuacji, gdy postępowanie skarżących przy wykonywaniu przewozu drogowego było niezgodne z przepisami ustawy wówczas obowiązującymi, to zmiana stanu prawnego, która weszły w życie później, mogłaby stanowić podstawę odstąpienia od nałożenia kary i to bez wyraźnej w tej mierze regulacji.
Ustawa o transporcie drogowym w okresie między zdarzeniem ([...] lipca 2005 r.), a wydaniem zaskarżonej decyzji ([...] sierpnia 2007 r.), była nowelizowana między innymi ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, która zasadniczo weszła w życie 21 października 2005 r. W art. 5 powołanej ustawy ustanowiona została zasada stosowania do postępowań administracyjnych, wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy przepisów dotychczasowych.
Postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kar pieniężnych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2005 r. i do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie zostało zakończone decyzją ostateczną. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw, przez jego niezastosowanie. Wymieniony przepis nakazywał stosowanie dotychczasowych uregulowań. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nakaz ten w powiązaniu z brakiem przepisów intertemporalnych w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. i stosowaniem w związku z tym, według omówionych wyżej reguł, przepisów dotychczasowych sprzeciwia się poglądowi Sądu I instancji o konieczności rozważenia możliwości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, który wszedł w życie, jak już wspomniano, z dniem 20 czerwca 2007 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe prowadzi do wniosku, że uchylenie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone właściwą oceną jej zgodności z prawem zarówno w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury jak i zastosowanego prawa materialnego. W tych warunkach wyeliminowanie zaskarżonej decyzji, bez niewątpliwego wykazania istnienia ku temu podstaw, nosi cechy dowolności. Wnioski wyciągnięte przez Sąd I instancji, dotyczące istotnego naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu kwestionowanej decyzji należało ocenić jako co najmniej przedwczesne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę ponownie, powinien ocenić legalność zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury oraz przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie przeprowadzania kontroli drogowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1880/07 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 14 listopada 2008r. uznał za błędne uznanie konieczności rozważenia możliwości rozstrzygnięcia sprawy przez organ na podstawie art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto za wadliwy uznał pogląd Sądu I instancji, że organ prowadzący postępowanie miał w rozpatrywanej sprawie obowiązek badania, czy w konkretnym wypadku wystąpiła jedna z 22 przyczyn wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach stanowiąca podstawę wyłączenia stosowania zakazu ruchu do określonych kategorii pojazdów, gdyż to na skarżących spoczywał obowiązek wykazania, iż w kontrolowanym przypadku zaistniała przesłanka uzasadniająca wyłączenie zakazu określonego rozporządzeniem. Powyższe doprowadziło sąd kasacyjny do wniosku, że Sąd I instancji pochopnie uznał, że w przedmiotowej sprawie, z naruszeniem wymienionych w wyroku przepisów postępowania, nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności, a zatem, że uzasadnione było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien ocenić legalność zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury oraz przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie przeprowadzania kontroli drogowej.
Mając powyższe na uwadze, dokonując ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...].
W rozpatrywanej sprawie administracyjnej organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną za kilka naruszeń określonych w ustawie o transporcie drogowym lub przepisach wymienionych w art. 92 ust.1 utd. stwierdzonych podczas jednej kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu w dniu [...] lipca 2005 r. w miejscowości P. na drodze krajowej [...].
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że w wypadku wielości naruszeń organ nakładający karę prowadzi postępowanie w jednej sprawie administracyjnej, którą załatwia wydając jedną decyzję. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II GSK 29/08, niepublik.) wskazał, iż niezależnie od stwierdzonej liczby naruszeń będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną określającą karę pieniężną, na którą będą składać się kary za poszczególne naruszenia. Skoro stwierdzone naruszenia stanowiły jedną sprawę administracyjną, którą rozstrzygała jedna decyzja o nałożeniu kary pieniężnej to organ odwoławczy nie mógł w jednej sprawie administracyjnej wydać w istocie dwóch decyzji: jednej w trybie art. 138 § 1, drugiej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Podobne stanowisko na gruncie ustawy o transporcie drogowym zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I OSK 1455/06 (niepubl.).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją analogiczną jak w powołanej wyżej sprawie II GSK 29/08 albowiem organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego co do jednej kary (za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego) i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Konsekwencją przyjęcia, że decyzja nakładająca karę pieniężną za stwierdzone podczas kontroli naruszenia załatwia co do istoty jedną sprawę administracyjną jest konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji GITD z uwagi na nadanie rozstrzygnięciu treści nie przewidzianej w art. 138§1 i §2 k.p.a. Stosownie do art. 138 §1 k.p.a. organ II instancji wydaje decyzję w której: po pierwsze utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt1), albo, po drugie: uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając decyzje umarza postępowanie pierwszej instancji (pkt 2) albo po trzecie umarza postępowanie odwoławcze (pkt 3). Organ odwoławczy może również z mocy art. 138§2 k.p.a. wyda decyzje kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy zachodzą przesłanki o jakich mowa w tym przepisie. W postępowaniu odwoławczym mogą zatem zapaść jednie rodzaje decyzji administracyjnych wyczerpująco wymienione w art. 138 § 1 i §2 k.p.a. Rozstrzygnięcie jakie podjął organ II instancji nie mieści się w tym katalogu.
W niniejszej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą w pierwszej instancji, przy czym chodzi tu o rozpatrzenie sprawy ponownie, merytorycznie w jej całokształcie. Sprawą ponownie rozstrzyganą przez GITD było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone, podczas kontroli w przedsiębiorstwie, naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej wydana w sprawie stanowiła niepodzielną całość.
Wydanie przez GITD decyzji nie mieszczącej się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego stanowi naruszenie naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy co w konsekwencji musiało prowadzić do jej uchylenia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę ocenę prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2008r. sygn. akt II GSK 491/08 a także uwzględni wskazaną w niniejszym wyroku ocenę prawną i wyda stosowną decyzję mieszczącą się w katalogu określonym w art. 138 k.p.a.
O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy, natomiast o kosztach postępowania - na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI