III SA/WR 36/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-01-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnelicytacja nieruchomościskarga na czynność egzekucyjnąwartość nieruchomościszacowanieprawo administracyjneWSAegzekucja administracyjna

WSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie komornika skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji nieruchomości.

Skarżąca spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie komornika skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji nieruchomości. Skarżąca zarzucała m.in. nieprawidłowe określenie wartości nieruchomości i brak dodatkowego szacowania. Sąd administracyjny uznał, że skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji ma ograniczony zakres i nie może obejmować kwestii związanych z opisem i oszacowaniem nieruchomości, które powinny być kwestionowane na wcześniejszym etapie postępowania. Sąd oddalił skargę.

Przedmiotem skargi D. Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia 30 listopada 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie komornika skarbowego z protokołu licytacji z dnia 18 października 2022 r. o oddaleniu skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 1 878 216,70 zł, prowadzone z nieruchomości rolnej obciążonej hipoteką. Skarżąca zarzucała nieprawidłowe określenie wartości nieruchomości i ceny wywoławczej oraz niesłuszne odstąpienie od sporządzenia dodatkowego opisu i szacowania. Komornik skarbowy oddalił skargę, wskazując, że analogiczny zarzut był już przedmiotem skargi na obwieszczenie o licytacji. DIAS utrzymał to postanowienie w mocy, uznając tożsamość zarzutów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. (odmowa merytorycznego rozpatrzenia skargi), art. 107 § 1 k.p.a. (brak pouczenia o środkach zaskarżenia), art. 110 § 1 k.p.a. (prowadzenie licytacji odrębnych działek mimo decyzji o łącznej licytacji) oraz art. 110u § 2 i art. 111d § 2 u.p.e.a. (brak dodatkowego szacowania, zakończenie licytacji mimo braku licytanta). Sąd administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Podkreślono, że skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji (art. 111l u.p.e.a.) ma ograniczony zakres i dotyczy wyłącznie czynności poborcy w toku licytacji, nie zaś wcześniejszych etapów postępowania, takich jak opis i oszacowanie nieruchomości. Kwestie te powinny być kwestionowane odrębnymi środkami prawnymi. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące braku aktualnej wyceny i dodatkowego szacowania nie mieściły się w dyspozycji art. 111l u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu braku pouczenia, sąd wskazał, że choć z protokołu nie wynikało pouczenie, to z notatki służbowej wynikało ustne pouczenie, a nawet gdyby go zabrakło, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca zachowała termin na zaskarżenie. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji ma ograniczony zakres i dotyczy wyłącznie czynności poborcy w toku licytacji, nie zaś wcześniejszych etapów postępowania, takich jak opis i oszacowanie nieruchomości.

Uzasadnienie

Przepis art. 111l u.p.e.a. stanowi, że skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji dotyczy czynności podejmowanych w toku licytacji, a nie organu egzekucyjnego poprzedzających tę licytację. Kwestie opisu i oszacowania nieruchomości powinny być kwestionowane na wcześniejszym etapie postępowania odrębnymi środkami prawnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 111l

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

u.p.e.a.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 30 lipca 2020 r.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 111d § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110u § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji ma ograniczony zakres i nie obejmuje kwestii opisu i oszacowania nieruchomości. Kwestie dotyczące opisu i oszacowania nieruchomości powinny być kwestionowane na wcześniejszym etapie postępowania odrębnymi środkami prawnymi. Brak pisemnego pouczenia o środkach zaskarżenia w protokole licytacji nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca skorzystała z przysługujących jej uprawnień w terminie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości. Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. przez brak pouczenia o środkach zaskarżenia. Naruszenie art. 110 § 1 k.p.a. przez prowadzenie licytacji odrębnych działek mimo decyzji o łącznej licytacji. Naruszenie art. 110u § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zaszły przesłanki do dodatkowego opisu i szacowania. Naruszenie art. 111d § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że odstąpienie jedynego licytanta nie powoduje zakończenia licytacji.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji ma ograniczony zakres i nie może obejmować kwestii związanych z opisem i oszacowaniem nieruchomości nie stanowią również dla siebie konkurencyjnych środków zaskarżenia rozstrzygnięcie komornika skarbowego jest ujmowane w treści protokołu licytacji

Skład orzekający

Andrzej Nikiforów

przewodniczący

Anetta Chołuj

członek

Dominik Dymitruk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji oraz dopuszczalności podnoszenia zarzutów dotyczących wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania egzekucyjnego w administracji i ograniczonego zakresu skargi na czynności poborcy w toku licytacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale nie ma szerszego znaczenia dla ogółu.

Egzekucja nieruchomości: Kiedy można kwestionować wycenę podczas licytacji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 36/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Anetta Chołuj
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 111l
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2022 r., nr 0201-IEE1.711.292.2022.2.MŚ w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca; zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ, DIAS) z dnia 30 listopada 2022 r. (nr 0201-IEE1.711.292.2022.2.MŚ) utrzymujące w mocy postanowienie komornika skarbowego ujęte w protokole licytacji z dnia 18 października 2022 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności pobory skarbowego w toku licytacji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Trzebnicy (dalej: NUS) kontynuuje postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Gminy P. z dnia 4 maja 2016 r. (nr [...]), obejmującego należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 1 878 216,70 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest z nieruchomości rolnej zobowiązanej położonej w R. (nr [...]), która została obciążona hipoteką przymusową.
Biorąc pod uwagę, że pierwsza licytacja nie doprowadziła do sprzedaży nieruchomości, NUS przystąpił do drugiej licytacji nieruchomości, wyznaczając jej termin na dzień 18 października 2022 r. w drodze obwieszczenia sporządzonego w dniu 19 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 110w § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), tj. w brzmieniu obowiązującym do spraw wszczętych i niezakończonych przed 30 lipca 2020 r.
Pełnomocnik zobowiązanej do protokołu licytacji z dnia 18 października 2022 r. zgłosił skargę na czynności poborcy skarbowego, zarzucając nieprawidłowe określenie wartości nieruchomości i ceny wywoławczej, twierdząc, że organ egzekucyjny niesłusznie odstąpił od sporządzenia dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości z uwagi na istotną zmianę jej wartości.
Powyższa skarga nie została uwzględniona przez komornik skarbowego, który wskazał, że analogiczny zarzut był już przedmiotem skargi na obwieszczenie o licytacji, która organ egzekucyjny rozpatrzył i postanowił o jej nieuwzględnieniu. Na przedmiotowe postanowienie zobowiązana wniosła zażalenie, które obecnie jest przedmiotem rozpatrywania przez DIAS. Z tego powodu przyjął, że ponowne wnoszenie tych samych zarzutów na etapie licytacji, rozpatrzonych już przez organ egzekucyjny, nie mogło zostać uwzględnione.
Pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenia na postanowienia komornika skarbowego zawarte w protokole licytacji, podjęte w wyniku wniesionych skarg na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, zarzucając wszystkim im naruszenie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) przez brak zawarcia w kwestionowanym postanowieniu pouczenia, czy i w jakim trybie zobowiązanej służy od niego odwołanie; art. 107 § 3 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości i poprzestanie na stwierdzeniu, że skarga o tożsamej treści jest w toku rozpatrywania oraz art. 111d § 3 u.p.e.a. przez kontynuowanie licytacji pomimo braku licytanta. W jego uzasadnieniu zobowiązana wskazała, że złożona w toku licytacja skarga wskazująca na zaniżoną wartość nieruchomości nie jest analogiczna do uprzednio złożonej, ponieważ ma inny zakres – dotyczy bowiem innego okresu wzrostu cen.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie wydane w toku licytacji, uznając, że rozszerzenie zakresu skargi o inny okres wzrostu cen nie miało znaczenia. Przesądzając o tożsamości zarzutów podnieconych w toku licytacji z uprzednio zawartymi w skardze na czynność obwieszczenia o licytacji przyjął organ, że ponowne rozpatrzenie tego zagadnienia nie jest możliwe. Wyjaśnił także, że skarga zobowiązanej nie dotyczyła nałożonego na poborcę skarbowego obowiązku informowania o cenie wywoławczej a ustalonej już uprzednio wartości nieruchomości, której zmiana na etapie licytacji nie jest możliwa.
Odnosząc się zaś do zarzutu braku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, organ wyjaśnił, że pomimo braku odnotowania w protokole z licytacji informacji o pouczeniu, uczestnicy zostali poinformowani o możliwości wniesienia zażalenia, z czego zobowiązana skorzystała. Brak więc tej wzmianki w protokole z licytacji nie doprowadził do pozbawienia skarżącej możliwości skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu m.in. na powyższe postanowienie DIS zobowiązana zarzuciła naruszenie:
1) art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości i poprzestanie na stwierdzeniu, że skarga o tożsamej treści została już złożona;
2) art. 107 § 1 k.p.a. przez uznanie, że brak zawarcia w kwestionowany postanowieniach komornika skarbowego pouczenia, czy i w jakim trybie skarżącej służy od nich odwołanie, nie oznacza konieczności uzupełnienia tych postanowień, o co skarżąca wnosiła w zażaleniu;
3) art. 110 § 1 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe prowadzenie licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości skarżącej pomimo tego, że komornik skarbowy uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji;
4) art. 110u § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zaszły przesłanki konieczne do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania wartości nieruchomości skarżącej;
5) art. 111d § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że odstąpienie jedynego licytanta od licytacji nie powoduje konieczności zakończenia licytacji.
Na podstawie powyższych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających ich postanowień komornika skarbowego wydanych w dniu 18 października 2022 r., uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w toku licytacji prowadzonej w dniu 18 października 2022 r., zobowiązanie NUS do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy nie naruszyły prawa, co skutkowała oddaleniem skargi.
Granice niniejszej sprawy wyznaczyło postanowienie organu w przedmiocie skargi na czynność poborcy skarbowego w toku drugiej licytacji nieruchomości.
Zaznaczyć trzeba, że dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070). Stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.
Zgodnie z art. 111I u.p.e.a. skargę na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, aż do jej zamknięcia zgłasza się ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Rozstrzygnięcie komornika skarbowego ma moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Przedmiotem skargi złożonej na podstawie powyższego przepisu mogą być zatem wyłącznie czynności poborcy skarbowego podejmowane w toku licytacji. W ramach przedmiotowej skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się tylko do prawidłowego przebiegu danej czynności (realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, jej licytacji) w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 737/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1048/17 - te i inne przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga wymieniona w art. 111I u.p.e.a. dopuszcza możliwość badania jedynie tych czynności, które przynależą poborcy skarbowemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez niego czynności, a więc tych, o których mowa w Oddziale 6 u.p.e.a. Określony w art. 111I u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego, podobnie jak skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. Oba te środki mają charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie mogą mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak np. zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji. Zarówno skarga z art. 111I, jak i z art. 54 u.p.e.a., nie stanowią również dla siebie konkurencyjnych środków zaskarżenia, a ich ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi, o której mowa w art. 111I u.p.e.a nie można kwestionować innych czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego. Jak wskazuje treść wskazanego przepisu skarga dotyczy czynności poborcy skarbowego podejmowanych w toku licytacji, a nie organu egzekucyjnego poprzedzających tę licytację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 737/21).
Skarga z art. 111I u.p.e.a. przysługuje więc na faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji czynności w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości. Kontroli w tym trybie mogą podlegać więc wyłącznie czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, czyli czynności podejmowane w toku licytacji, zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego.
W kontekście powyższej argumentacji, podniesione przez zobowiązaną zarzuty naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi dotyczącej braku aktualnej wyceny nieruchomości i poprzestanie na stwierdzeniu, że skarga o tożsamej treści została już złożona oraz art. 110u § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zaszły przesłanki konieczne do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania wartości nieruchomości skarżącej, nie okazały się usprawiedliwione. Dotyczyły one bowiem materii nie mieszczącej się w dyspozycji art. 111l u.p.e.a. i jako takie nie mogły być badane zarówno w postępowaniu przed organami, jak i przed sądem administracyjnym.
Co prawda Sąd nie podziela stanowiska organu, że tożsamość zarzutów podniesionych w ramach różnych środków prawnych wyklucza możliwość rozpatrzenia tego z nich, w którym zarzut ten został zawarty jako chronologicznie kolejny, bez uprzedniego badania, w którym z trybów zarzut ten mógł zostać skutecznie podniesiony, tym niemniej w okolicznościach sprawy nie miało to wpływu na wynik sprawy. Najistotniejsze bowiem pozostaje, że skoro w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 111I u.p.e.a. kognicja organów nadzoru ograniczona jest, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez poborcę skarbowego czynności w toku licytacji, podniesione przez zobowiązaną zarzuty dotyczące poprzedniej fazy postępowania egzekucyjnego nie mogły zostać uwzględnione. Skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji – co należy podkreślić – nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia.
W realiach rozpatrywanej sprawy nie budzi zatem wątpliwości, że na etapie licytacji nieruchomości nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż mogły być one przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym, na podstawie odrębnego środka zaskarżenia.
Należy wyjaśnić, że zaistnienie istotnych zmian w stanie nieruchomości, uzasadniających przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, może stanowić podstawę do podjęcia określonych czynności przez organ egzekucyjny, jednakże stanowi odrębną kwestię, którą organ ten rozstrzyga z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 456/21, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt I SA/Po 540/22). Zgłoszony zatem na etapie skargi na czynność poborcy skarbowego w toku licytacji zarzut braku dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości nie mógł być rozpatrzony w tym postępowaniu, gdyż nie odnosi się on do kwestii formalnoprawnych związanych z realizacją (wykonywaniem) tej czynności egzekucyjnej.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. przez uznanie, że brak zawarcia w kwestionowanym postanowieniu komornika skarbowego pouczenia, czy i w jakim trybie skarżącej służy od nich odwołanie, nie oznacza konieczności uzupełnienia tych postanowień, o co skarżąca wnosiła w zażaleniu, Sąd podkreśla w pierwszej kolejności, iż ustawodawca zdecydował się na odformalizowanie skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, ustanawiając szczególne zasady jej wnoszenia i rozstrzygania. Z powoływanej już treści art. 111l u.p.e.a. wynika, że skarga ta wnoszona jest ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Jednocześnie, umożliwiając kontrolę rozstrzygnięcia przez organ nadzoru, w kolejnym zdaniu tego przepisu nadano rozstrzygnięciu komornika skarbowego moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Z mocy art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Podkreślenia jednak wymaga, że skoro rozstrzygnięcie komornika skarbowego nie stanowi postanowienia, lecz jego moc została z nim zrównana, nie mają do niego wprost zastosowania przepisy art. 124 § 1 k.p.a., regulujące wymogi odnoszące się do obligatoryjnych elementów postanowienia, w tym pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie. Za takim sposobem interpretacja art. 111l u.p.e.a. przemawia w pierwszej kolejności jego treść, jak również fakt, że rozstrzygnięcie komornika skarbowego jest ujmowane w treści protokołu licytacji, a więc nie jest odrębnie spisywane, za wyjątkiem przypadku, gdy rozpatrzenie skargi w momencie jej złożenia nie jest możliwe.
Oczywiście Sąd dostrzega, że w art. 17 § 1 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził domniemanie formy postanowienia dla rozstrzygnięć i zajmowanych stanowisk w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, jednakże dotyczy to wypowiedzi organu egzekucyjnego lub wierzyciela, nie natomiast innych podmiotów dokonujących czynności w postępowaniu egzekucyjnych.
Źródła obowiązku pouczenia osób uprawnionych o przysługujących środkach zaskarżenia poszukiwać należy natomiast w zasadach ogólnych k.p.a., odnoszących się także do postępowania egzekucyjnego, w szczególności zawartej w art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. zasady informowania, która stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd wskazuje, że choć z protokołu licytacji nie wynika, aby komornik skarbowy pouczył zobowiązaną o prawie złożenia zażalenia na podjęte w toku licytacji rozstrzygnięcia, to w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 2 listopada 2022 r., w której uczestniczący w licytacji poborcy skarbowi oraz komornik skarbowy oświadczyli, że takie pouczenie zostało sformułowane ustnie.
Niezależnie jednak od tego, przyjmując nawet za wiarygodne stanowisko zobowiązanej o braku stosownego pouczenia, nie miało to jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, zważywszy, że zachowała ona ustawowy termin na zaskarżenie rozstrzygnięcia komornika skarbowego. Nie mogło zatem stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia skargi, ponieważ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, a zatem w przypadku innego naruszenia przepisów postępowania, sąd uchyla zaskarżone postanowienia, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W analizowanej sprawie wpływu takiego nie sposób było stwierdzić.
Biorąc pod uwagę, że zobowiązana sformułowała jednakowo brzmiące skargi na wszystkie postanowienia DIAS wydane w rezultacie rozpatrzenia zażalenia na postanowienia komornika skarbowego, znaczna część sformułowanych w niej zarzutów nie jest adekwatna do przedmiotu rozstrzygnięcia. W analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia wzmiankowanego art. 110 § 1 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe prowadzenie licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości skarżącej pomimo tego, że komornik skarbowy uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji; jak również art. 110 § 1 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe prowadzenie licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości skarżącej pomimo tego, że komornik skarbowy uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji. Powyższe zarzuty dotyczą bowiem innych postanowień DIAS, które również poddane zostały kontroli sądowej.
W kontrolowanej sprawie, jakkolwiek argumentacja organu co do wcześniejszego zgłoszenia tożsamego zarzutu w ramach innego środka prawnego nie okazała się uzasadniona, to jednak tego rodzaju wadliwość nie prowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Samo bowiem rozstrzygnięcie podniesionej w skardze na czynność poborcy skarbowego kwestii było prawidłowe.
W świetle powyższych ustaleń Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI