III SA/Wr 36/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-04-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas drogowyreklamaopłatadrogi publiczneustawa o drogach publicznychuchwała rady miejskiejWojewódzki Sąd AdministracyjnySKOA S.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe, uznając, że stawka preferencyjna nie przysługuje, a opłata powinna być naliczana od łącznej powierzchni reklam.

Spółka A S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalającą opłatę za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe. Spółka argumentowała, że przysługuje jej niższa stawka opłaty, ponieważ reklamy zawierały jedynie logo firmy i informowały o prowadzonej działalności. Kwestionowała również naliczanie opłaty od obu stron reklamy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że logo firmy nie jest wyłącznie informacją o działalności gospodarczej, a reklamy dwustronne powinny być opodatkowane od łącznej powierzchni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe. Spółka domagała się zastosowania niższej stawki opłaty, argumentując, że umieszczone reklamy zawierały jedynie logo firmy i informowały o prowadzonej działalności gospodarczej. Kwestionowała również naliczanie opłaty od obu stron reklamy. Sąd, podzielając stanowisko organów administracji, oddalił skargę. Uzasadnienie opierało się na interpretacji art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym opłata za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe jest iloczynem powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa i stawki opłaty. Sąd uznał, że zwrot "powierzchnia reklamy" odnosi się do łącznej powierzchni, w tym obu stron reklamy, jeśli jest ona dwustronna. Ponadto, sąd stwierdził, że stylizowane logo firmy nie jest wyłącznie informacją o działalności gospodarczej, a obecność dodatkowych haseł reklamowych wyklucza zastosowanie preferencyjnej stawki przewidzianej dla reklam zawierających wyłącznie informacje o prowadzonej działalności. Sąd podkreślił również, że uchwała Rady Miejskiej, na podstawie której wydano decyzję, jest aktem prawa miejscowego obowiązującym do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Opłata powinna być ustalana od łącznej powierzchni reklamy, uwzględniając obie jej strony, jeśli jest dwustronna, ponieważ każda strona stanowi odrębną powierzchnię informacyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że użyty w przepisie zwrot "powierzchnia reklamy" odnosi się do faktycznej powierzchni zajmowanej przez informację wizualną, a w przypadku reklamy dwustronnej jest to suma powierzchni obu stron, gdyż każda z nich jest skierowana do innych odbiorców i stanowi odrębną powierzchnię reklamową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.d.p. art. 40 § 6

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Powierzchnia reklamy oznacza łączną powierzchnię, w tym obu stron reklamy, jeśli jest dwustronna.

uchwała RM W. art. 1 § 3

Uchwała nr XX/539/04 Rady Miejskiej W.

Stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg krajowych wynosiła 2,00 zł za 1 m2 powierzchni reklamy dziennie (lit. e), a preferencyjna stawka 0,50 zł dotyczyła reklam do 1 m2 zawierających wyłącznie informacje o działalności gospodarczej (lit. d).

Pomocnicze

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § 8

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § 9

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 4 § 23

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja reklamy jako nośnika informacji wizualnej wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi.

Konstytucja RP art. 87 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe powinna być naliczana od łącznej powierzchni reklamy, uwzględniając obie jej strony. Logo firmy nie jest wyłącznie informacją o działalności gospodarczej, a obecność dodatkowych haseł reklamowych wyklucza zastosowanie preferencyjnej stawki opłaty. Uchwała Rady Miejskiej, na podstawie której wydano decyzję, jest aktem prawa miejscowego i obowiązuje do czasu jej zmiany lub uchylenia, nawet jeśli strona uważa ją za sprzeczną z ustawą.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie niższej stawki opłaty przewidzianej dla reklam zawierających wyłącznie informacje o prowadzonej działalności gospodarczej. Naliczanie opłaty od obu stron reklamy jest błędne. Uchwała Rady Miejskiej jest sprzeczna z przepisami ustawy o drogach publicznych i powinna zostać uznana za nieskuteczną.

Godne uwagi sformułowania

"powierzchnia reklamy" - w odniesieniu do reklamy czynnikiem tym jest jej "powierzchnia" (a nie – jak w przypadku obiektu budowlanego "powierzchnia pasa drogowego zajęta przez rzut poziomy reklamy") "O tym, czy mamy do czynienia z określeniem przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, czy z reklamą, decydujące znaczenie będzie miało to, czy umieszczone na zewnątrz firmy oznaczenia mają na celu tylko informować o prowadzonej przez określony podmiot działalności, czy też zawierają sformułowania mające na celu wpływanie też na kształtowanie się popytu, zwiększenie zbytu, rozszerzenie klienteli." Logo przedsiębiorcy nie może zostać w żaden sposób utożsamiane z "informacją o prowadzonej działalności gospodarczej".

Skład orzekający

Anna Moskała

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Miemiec

członek

Józef Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"powierzchnia reklamy\" w kontekście opłat za zajęcie pasa drogowego oraz kryteriów stosowania preferencyjnych stawek dla reklam zawierających wyłącznie informacje o działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o drogach publicznych i uchwały Rady Miejskiej Wrocławia, ale zasady interpretacji mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za reklamy w przestrzeni publicznej i zawiera szczegółową analizę przepisów oraz orzecznictwa, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Czy logo Twojej firmy to tylko informacja, czy już reklama? Sąd wyjaśnia, jak liczyć opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 36/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Kremis
Marcin Miemiec
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 121/08 - Wyrok NSA z 2008-05-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 2,  art. 151
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1,  art. 145 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
art. 40 ust. 6
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Paulina Rosiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. Oddział D. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania A S.A. z siedzibą w W. Oddział we W., od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklam o całkowitej powierzchni 27,7 m2 w pasie drogi kategorii krajowej, przy Placu W. ([...]), ul. L. (koło "[...]", ul. Ś. / T., ul. G. / S., ul. P. Ś. / J., ul. P. Ś. / W.j w okresie od [...] do dnia [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że Prezydent Wrocławia w dniu [...] zezwolił spółce A S.A. w W. Oddział we W. na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia na [...] reklam w okresie od dnia [...] do [...], o powierzchni całkowitej 27,7 m2 , w pasie drogi krajowej, w opisanych w decyzji miejscach, zgodnie z wnioskiem.
Za umieszczenie w pasie drogowym reklam ustalono opłatę w łącznej wysokości [...], jako podstawę prawną podając art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych oraz § 1 pkt 3 uchwały nr XX/539/04 Rady Miejskiej W. z dnia 19 lutego 2004 r.
W odwołaniu od pierszoinstancyjnej decyzji strona zarzuciła błędne ustalenie wysokości opłaty należnej za zajęcie pasa drogowego, wskazując, że charakter reklam, które zawierają jedynie logo "A S.A." -a więc informują wyłącznie o prowadzeniu w danym punkcie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - uzasadniało zastosowanie niższej stawki opłaty przewidzianej w § 1 pkt 3 lit d Uchwały Nr XX/539/04 Rady Miejskiej W. z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia dla dróg publicznych w granicach W. wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego. Ponadto strona podnosiła, że organ bezpodstawnie naliczył opłatę od niektórych reklam uwzględniając obie ich strony. Powoływała się przy tym na brzmienie przepisu art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), który według niej nie stanowi podstawy do naliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego według dwustronnie liczonej powierzchni reklamy.
Utrzymując w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podniósł, że zasady i tryb zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg szczegółowo regulują przepisy art. 40 ust.1 - 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze. zm.). Wskazał, że zgodnie z treścią ust. 1 powołanego przepisu, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Przy czym - w myśl ust. 2 pkt 4) - wzmiankowane zezwolenie dotyczy także umieszczania tam reklam. Dalej, organ wyjaśniał, że w myśl ust. 3 oraz ust. 6 tego przepisu za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, którą ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, przy czym, zgodnie z treścią ust. 8, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdował przepis § 1 pkt) lit e. uchwały Nr XX/539/04 Rady Miejskiej W. z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia dla dróg publicznych w granicach W. wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego, zgodnie z którym stawka opłaty za jeden dzień zajmowania pasa drogowego drogi publicznej kategorii krajowej przez 1 m3 powierzchni reklamy wynosi 2,00 zł.
Zdaniem kolegium, prawidłowo w postępowaniu przed organem pierwszej instancji ustalono wysokość należnej opłaty, na podstawie powołanych powyżej przepisów, a w konsekwencji wydano zasadną decyzję.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, iż zasługiwały na uwzględnienie, bowiem strona w sposób błędny odczytała normę zawartą w przepisie art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Organ wskazał, że w przypadku wyliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie reklamy bierze się pod uwagę "powierzchnię reklamy", a nie "rzut poziomy powierzchni reklamy" tak jak wywodziła strona w odwołaniu. Zdaniem organu, jest oczywistym, że użyty w art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych zwrot "powierzchnia reklamy" dotyczy łącznej powierzchni reklam w przypadku reklamy wielostronnej.
Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego nieuwzględnienia niższej stawki opłaty przewidzianej w § 1 pkt 3 lit. d Uchwały Nr XX/539/04 Rady Miejskiej W. z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia dla dróg publicznych w granicach W. wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego. Wzmiankowany przepis stanowi, że stawka opłaty za jeden dzień zajmowania pasa drogowego przez 1 m2 powierzchni reklamy wynosi dla reklam o powierzchni nieprzekraczającej 1 m2 umieszczonych nad lub na obiekcie, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza zawierających wyłącznie informacje o prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, dla każdej kategorii dróg publicznych - 0,50 zł.
Kolegium podkreśliło, że stawka ta stanowi wyjątek od normalnych stawek przewidzianych w § 1 pkt 3 lit. e cytowanej uchwały, a zatem powinien być interpretowany restryktywnie i zacieśniająco. Zastosowanie preferencyjnej stawki z § 1 pkt 3 lit. e powołanej uchwały jest możliwe jedynie w przypadku zamieszczenia wyłącznie informacji o prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. A contrario, jeżeli reklama nie zawiera wyłącznie takich treści powinna zostać zastosowana stawka z § 1 pkt 3 lit. e uchwały.
Organ powołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2005 r. (OSK 1096/04 nie publ.) w którym stwierdzono że: "Niewątpliwie o tym, czy mamy do czynienia z określeniem przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, czy z reklamą, decydujące znaczenie będzie miało to, czy umieszczone na zewnątrz firmy oznaczenia mają na celu tylko informować o prowadzonej przez określony podmiot działalności, czy też zawierają sformułowania mające ma celu wpływanie też na kształtowanie się popytu, zwiększenie zbytu, rozszerzenie klienteli."
Zdaniem SKO, umieszczone na kioskach kasetony i gabloty eksponowały przede wszystkim stylizowane logo strony, tj. nazwę "A SA", tym samym nie można było zgodzić się z twierdzeniami strony, że "informują wyłącznie o prowadzeniu w danym punkcie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę". Poza tym, na niektórych urządzeniach wzmiankowanemu znakowi "A S.A." towarzyszyły: albo niewielki napis "[...]" albo hasło reklamowe "[...]". Kolegium uznało, że stanowi to reklamę strony, w rozumieniu przytoczonego wyroku NSA, a zatem nie pozwoliło to na zastosowanie preferencyjnej stawki cenowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, spółka A S.A. wniosła o uchylenie decyzji SKO, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 1 pkt 3 lit. e uchwały nr xx/539/04 rady miejskiej W. z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie ustalania dla dróg publicznych w granicach W. wysokości stawek za zajęcie pasa drogowego, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 40 ust. 9 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 Ustawy o drogach publicznych, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, opartej na uchwale nr XX/539/04 Rady Miejskiej W., która jest sprzeczna z ww. przepisami.
Nadto, strona skarżąca podniosła, że właściwą kategorią obliczenia stawki opłaty za jeden dzień zajmowania pasa drogowego będzie § 1 pkt 3 !it. d, gdyż mówi on, ze dla reklam o powierzchni nieprzekraczającej 1 m2 umieszczonych nad lub na obiekcie, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza zawierających wyłącznie informacje o prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, dla każdej kategorii dróg publicznych stawka opłaty za jeden dzień zajmowania pasa drogowego przez 1 m2 powierzchni reklamy wynosi 0,50 zł. Strona podniosła, iż reklamy znajdują się nad prowadzonymi kioskami A, a kaseton zawiera jedynie logo A S.A., więc informuje o prowadzonej w danym punkcie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 40 ust. 9 pkt 1,2,3,4,5 Ustawy o drogach publicznych, polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji opartej na Uchwale nr XX/539/04 Rady Miejskiej W., która jest sprzeczna z ww. przepisami. Strona skarżąca wywodziła, że zgodnie z art. 40 ust. 9 pkt 1, 2, 3, 4, 5 Ustawy o drogach publicznych, ww. Uchwała Rady Miejskiej W. powinna uwzględniać:
kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty;
rodzaj elementu zajętego pasa drogowego;
procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni;
rodzaj zajęcia pasa drogowego;
rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym.
Tymczasem, jak wywodziła skarżąca, uchwała Rady Miejskiej W. uwzględnia jedynie kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty, a zatem jako przekraczająca granice delegacji ustawowej powinna zostać uznana za nieskuteczną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane w przedmiocie kar za zajęcia pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.
W niniejszej sprawie, przy niekwestionowanym stanie faktycznym, podstawę sporu sądowego stanowi odmienne interpretowanie przez strony art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), a zwłaszcza użytego w tym przepisie zwrotu normatywnego "powierzchnia reklamy", jako jednego z czynników decydujących o wysokości opłaty należnej za udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Wedle art. 40 ust. 6 ustawy o drogach, "Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowanego pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego".
Z art. 40 ust. 2 pkt 3, przepisu do którego ustawodawca odesłał wprost w ust. 6 tego samego artykułu wynikają z kolei dwa cele, których realizacja wymaga uprzedniego zezwolenia: 1) zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim "obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego"; 2) zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim "reklam" (dla potrzeb reklamowych).
Jako słuszne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., iż oba wskazane powyżej cele, zostały też inaczej potraktowane w ust. 6, z punktu widzenia sposobu ustalania wysokości opłaty pobieranej za zajęcie pasa drogowego (ust. 3). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że w wypadku obiektu budowlanego jednym z czynników końcowego iloczynu jest "liczba metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy" tego obiektu. Tymczasem w odniesieniu do reklamy czynnikiem tym jest jej "powierzchnia" (a nie – jak w przypadku obiektu budowlanego "powierzchnia pasa drogowego zajęta przez rzut poziomy reklamy"). Jak słusznie podkreślił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o konieczności takiego właśnie rozumienia art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych przesądza figurujące tam słowo "albo" (stosowane wszak w wypadku alternatywy rozłącznej), a także powtórzenie słowa "powierzchni", choć w innych kontekstach. Gdyby legislator zamierzał poddać oba wymienione w tym przepisie obiekty ("budowlany" i "reklamę") tożsamemu reżimowi obliczania opłaty przepis ten musiałby mieć następujące brzmienie: "Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub reklamy...". Tylko przy takim ujęciu werbalnym zasadne byłoby twierdzenie organu – odnoszone do reklamy – że o konieczności uwzględniania tylko jednej powierzchni reklamy dwustronnej decyduje stopień ingerencji reklamy w pas drogowy, skoro wyznacznikiem tej ingerencji byłaby i wówczas "liczba metrów kwadratowych pasa drogowego zajęta przez rzut poziomy (...) reklamy".
Trzeba jednak zwrócić dodatkowo uwagę, że przyjęcie przez ustawodawcę dopiero co sformułowanego zapisu oznaczałoby w istocie konieczność uwzględnienia nie samej powierzchni treści reklamowej, lecz powierzchni pasa drogowego, jaką zająłby poziomy rzut urządzenia (obiektu), na którym owa treść reklamowa została umieszczona. Powierzchnia "poziomego rzutu" takiej konstrukcji (urządzenia, obiektu) jest z reguły mniejsza od powierzchni samej reklamy. Można sądzić, że właśnie dlatego ustawodawca odstąpił – de lege lata, zważywszy na obecnie obowiązujące brzmienie art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych – od ustalania wysokości opłaty (a także kary) za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe przy wykorzystaniu kryterium "rzutu", nakazując uwzględnienie w zamian "powierzchni reklamy". Biorąc dodatkowo pod uwagę legalną definicję reklamy pomieszczoną w art. 4 pkt 23) tej samej ustawy, zgodnie z którą pod pojęciem tym należy rozumieć "nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę", za powierzchnię reklamy – w rozumieniu art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych – należy uznać całą powierzchnię, którą faktycznie zajmuje informacja wizualna (werbalna, graficzna itp.), umieszczona na jakiejkolwiek konstrukcji usytuowanej w pasie drogowym, a jednocześnie w polu widzenia użytkowników drogi. Jeżeli treści reklamowe, nawet tożsame, umieszczone zostały po obu lub po wielu stronach takiej konstrukcji, o wysokości opłaty, o której mowa w tym przepisie, decydować zatem powinna łączna (dwu lub wielostronna) powierzchnia, którą informacje te w sumie zajmują. Jest bowiem oczywiste, że tzw. reklama "obustronna" (wielostronna) to w istocie suma pojedynczych treści reklamowych, adresowanych do różnych odbiorców, jako że różne są też "pola widzenia" poszczególnych, składowych powierzchni reklamowych przez użytkowników drogi, a okoliczność ta jest przecież istotnym elementem definicji reklamy zawartej w art. 4 pkt 23) ustawy o drogach publicznych. W istocie, wszystkie – sporne w niniejszej sprawie – dwustronne reklamy mogły być zainstalowane w postaci czterech jednostronnych reklam, skierowanych parami treścią reklamową w dwu kierunkach. W takiej sytuacji nie budziłoby zaś chyba żadnej wątpliwości istnienie powinności "opłacenia" przez stronę wszystkich tych powierzchni reklamowych.
Słusznie zatem organy obu instancji przyjęły za podstawę naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego powierzchnię obu stron konstrukcji reklamowych wykorzystywanych przez stronę skarżącą, w związku z czym, kwestionowane w tym zakresie decyzje nie naruszają obowiązującego prawa.
Odnośnie zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów uchwały Rady Miejskiej W. nr XX/539/04 z dnia 19 lutego 2004 r. wskazać należy, iż również w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organów, uznając je za prawidłowe.
Jak słusznie wyjaśniono w uzasadnieniu skarżonej decyzji, powyższa uchwała Rady Miejskiej W. reguluje ustalanie dla dróg publicznych w granicach miasta W. wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego. Przepis § 1 pkt 3 lit. d przedmiotowej uchwały - którego zastosowania domagała się strona skarżąca - stanowi, że stawka opłaty za jeden dzień zajmowania pasa drogowego przez 1 m2 powierzchni reklamy wynosi dla reklam o powierzchni nieprzekraczającej 1 m2 zamieszczonych nad lub na obiekcie, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, zawierających wyłącznie informacje o prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, dla każdej kategorii dróg publicznych – 0,50 zł.
Jak trafnie wywiódł organ odwoławczy, przepis ten z konstruuje wyjątek od zasad naliczania opłat za zajęcie pasa drogowego, przewidzianych we wcześniejszych postanowieniach przedmiotowej uchwały, a zatem jako taki powinien znajdować zastosowanie jedynie do sytuacji faktycznych przewidzianych w tym przepisie, z zakazem stosowania wykładni rozszerzającej. Zgodnie z przywołaną powyżej normą prawną uchwały, preferencyjną stawkę opłat za korzystanie z pasa drogowego zastosować można jedynie w sytuacji zamieszczenia w tym pasie wyłącznie informacji o prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Słusznie zatem wywiódł organ, iż w przypadku zamieszenia na powierzchni reklamy jakichkolwiek innych informacji, poza wymienionymi w dyspozycji przepisu, ulgowa stawka opłat nie będzie mogła znaleźć zastosowania.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie kwestionowała treści zamieszczonych w pasie drogi dwustronnych plafonów. Poza sporem pozostawało więc, iż kasetony i gabloty umieszczone na kioskach zawierały przede wszystkim logo strony skarżącej (w aktach administracyjnych znajdują się zresztą zdjęcia kasetonów i gablot skarżącej). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu, iż stylizowane logo przedsiębiorcy nie może zostać w żaden sposób utożsamiane z "informacją o prowadzonej działalności gospodarczej". Poza tym, jak słusznie podkreśliło Kolegium, na kilku urządzeniach skarżącej, obok logo firmy znajdowały się napisy reklamowe ("[...]", "[...]"), podczas gdy sama skarżąca domagała się zastosowania preferencyjnej stawki opłat za wszystkie wymienione w zaskarżonej decyzji gabloty. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, w powoływanych przez Kolegium wyroku z dnia 30 maja 2005 r. (sygn. akt OSK 1096/04) "o tym, czy mamy do czynienia z określeniem przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej czy z reklama, decydujące znaczenie będzie miało to, czy umieszczone na zewnątrz firmy oznaczenia mają na celu informować o prowadzonej przez określony podmiot działalności, czy też zawierają sformułowania mające na celu wpływanie też na kształtowanie popytu, zwiększenie zbytu, rozszerzenie klienteli". W tym kontekście uznać należało za prawidłowe stanowisko organów, iż cytowane napisy z kasetonów skarżącej, niewątpliwie stanowiły reklamę, bowiem nie informowały o prowadzonej działalności gospodarczej, a z całą pewnością miały na celu zwiększenie klienteli i zbytu, a zatem nie uzasadniały zastosowania wobec strony skarżącej preferencyjnej stawki opłat.
Odnosząc się do zarzutu podjęcia decyzji na podstawie uchwały Rady Miasta, która – według strony skarżącej – jest niezgodna z przepisami ustawy o drogach publicznych, należy wyraźnie podkreślić, iż sądy administracyjne sprawując kontrolę działania administracji publicznej, dokonują tej kontroli na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. W skład tak pojętego systemu prawa, zaliczyć należy, zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania organów, które ustaliły. Niewątpliwie aktem takim jest kwestionowana przez stronę skarżącą uchwała Rady Miejskiej W. z dnia 19 lutego 2004 r. nr XX/539/04. Uchwała ta, wydana na mocy i granicach upoważnienia ustawowego, w świetle przepisów ustawy zasadniczej stanowi źródło obowiązującego prawa na obszarze gminy. Skoro uchwała ta, w obowiązującym obecnie kształcie zachowuje moc wiążącą, to jej treść nie może być podważana pośrednio w trybie odrębnego wzruszania decyzji na jej podstawie podjętych. Należałoby najpierw podjąć stosowne działania prawne w celu jej obalenia. Do tego czasu, obowiązuje ona w uchwalonym przez organ samorządowy kształcie i znajduje zastosowanie w sytuacjach w niej określonych.
Z tych wszystkich względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga – jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI