III SA/WR 352/24

III SA/Wr 352/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2298
art. 26 ust.1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na  rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2024 r. nr 9001-2024-000282 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2022 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. T. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DOR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 16 lipca 2024 r. nr 9001-2024-000282 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Środzie Śląskiej (dalej: KBP ARiMR, organ I instancji) z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr 0018-2024-001175 w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2022.
Z akt sprawy wynika, że strona 14 maja 2022 r. złożyła wniosek o płatność na rok 2022, zadeklarowała strona na zgłoszonych działkach Pakiet 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na powierzchni [...] ha.
W okresie od 29 sierpnia 2022 r. do 6 września 2022 r. (z przerwami w dniach 1-5 września 2022 r.) w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została wizytacja terenowa w ramach kontroli na miejscu w ramach rolnictwa ekologicznego. Zasięg kontroli obejmował wszystkie działki rolne zadeklarowane do płatności ekologicznej. Kontrola realizowana przez inspektorów ARiMR, zakończona raportem z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr [...], miała na celu weryfikację spełniania przez stronę warunków i wymogów do otrzymania wsparcia w ramach rolnictwa ekologicznego. W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku o przyznanie płatności, a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli. Wśród stwierdzonych niezgodności wskazano m.in., że na działkach [...], [...], [...]/[...], [...]/[...],[...],[...] wystąpił kod niezgodności DR14 – Na działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. A na działkach [...]/[...], [...]/[...], [...]/[...],[...]/[...], [...]/[...], [...]/[...], [...]/[...] - kod niezgodności DR7 - Nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw, Stwierdzona uprawa/uprawy należy/należą do innej grupy upraw niż deklarowana.
Strona w piśmie z 3 lutego 2023 r. wyjaśniła, że na działkach ewidencyjnych nr [...] (dz. rolna [...], [...], [...], [...]),[...] (dz. rolna [...], [...], [...]), [...] (dz. rolna [...]), [...] (dz. rolna [...]) oraz [...] (dz. rolna [...]) przeprowadzane były zabiegi agrotechniczne mające na celu usunięcie bądź zniszczenie niepożądanej roślinności w okresie pożniwnym. Zabiegi wykonywane były przez firmę zewnętrzną oraz przez stronę osobiście np. zabieg talerzowania. Na terenach zrealizowane były prace polowe tj. koszenie, na dowód czego do pisma rolnik dołączył fakturę nr [...] dokumentującą wykonanie usługi z dnia 12.07.2022 r. Wyjaśniała strona, że na działkach prowadzona była produkcja [...], a następnie część plonu została sprzedana (faktura [...] nr [...] z datą dokonania dostawy 4 sierpnia 2022 r.) Ponadto strona wskazała, że kontrolowany rejestr działań agrotechnicznych zawiera błąd w dacie zbioru z kampanii 2022 r. z działek, na których produkowany był [...], prawidłowa data zbioru płodu rolnego powinna być wykazana jako 12 lipca 2022 r.
Organ I instancji w związku z rozbieżnościami dotyczącymi stwierdzonej uprawy [...] na działkach rolnych [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...] wykazanych w wykazie producentów z 14 października 2022 r., którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2022 udostępnionym przez jednostkę certyfikującą R. Sp. z o.o. (dalej: Jednostka Certyfikująca, JC), zwrócił się do JC z prośbą o odniesienie się do stwierdzonych różnic. Jednostka Certyfikująca poinformowała, że dane dotyczące działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] są zgodne ze stanem faktycznym, a dane dotyczące działek [...] i [...] uległy zmianie – t.j. w dniu 20 marca 2023 r. JC podjęła decyzję o dokonaniu zmiany stwierdzonej uprawy z [...] na ugór zielony i zaktualizowano wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2022.
Dalej organ I instancji dokonał analizy dokumentacji fotograficznej oraz danych z zobrazowań z Sentinela, gdzie stwierdzono zmianę struktury gleby dopiero w dniach 14 i 17 lipca 2022 r., przy czym 14 lipca uznano za dzień rozpoczęcia prac agrotechnicznych, natomiast na dzień 12 lipca 2022 r. nie stwierdzono żadnych zmian związanych z zabiegami uprawowymi. Stwierdził organ, że dołączona do wyjaśnień faktura nie zostanie uwzględniona ponieważ oględziny działek, ich stan agrotechniczny nie wskazują na prowadzenie uprawy [...] na gruncie.
Organ I instancji decyzją nr 0008-2023-001428 z dnia 12 kwietnia 2023 r.: - przyznał płatność ekologiczną w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości 2 288,76 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 136 399,04 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył sankcję w wysokości 1.600,76 zł. Wskazał, że kwoty sankcji będą potrącane z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, DOR ARiMR w dniu 10 sierpnia 2023 r. wydał decyzję nr 9001-2023-000876, na mocy której uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym brak wyjaśnienia stanowiska Jednostki Certyfikującej.
W toku ponownego postępowania organ pozyskał dodatkowe wyjaśnienia od strony oraz od Jednostki Certyfikującej. Strona w dniu 2 października 2023 r. złożyła wyjaśnienia wskazując, że po dokonanym w dniu 12 lipca 2022 r. zbiorze [...] został on przewieziony do magazynu spółki A. Sp. z o. o., która decyzję o jego zakupie podjęła dopiero w dniu 4 sierpnia 2022 r. (faktura VAT [...] nr [...]). Przedłożyła strona kopie dokumentów magazynowych wystawionych w dniu 12 lipca 2022 r., potwierdzających przyjęcie przez spółkę A. [...] ton [...] ekologicznego. JC w dniu 25 października 2023 r. wyjaśniła, że dane przekazane w wykazie z dnia 14 października 2022 r. oraz zmiana stanu faktycznego z dnia 20 marca 2023 r. były zgodne ze stanem faktycznym na dzień kontroli bezpośredniej na miejscu, tj. na dzień 27 lipca 2022 r. Zgodnie z wyjaśnieniami inspektora przeprowadzającego bezpośrednią kontrolę na miejscu zbiór [...] odbył się w dniu 12 lipca 2022 r., co zostało stwierdzone na podstawie zapisów w rejestrach producenta, w którym znajdowały się ponadto zapisy i dowody na zakup i siew [...].
Następnie Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0018- 2023-001655 z dnia 14 listopada 2023 r., w której: przyznał płatność ekologiczną w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości 2 288,76 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 136 399,04 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył sankcję w wysokości 1 600,76 zł. Wskazał, że kwoty sankcji będą potrącane z płatności realizowanych przez AEiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Wydanym rozstrzygnięciem przyznał również kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w 2022 r. w wysokości 384,46 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, DOR ARiMR w dniu 8 lutego 2024 r. wydał decyzję nr 9001-2024-000052, na mocy której uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego.
Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0018- 2024-001175 z dnia 15 kwietnia 2024 r. mocą której przyznał płatność ekologiczną w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości 2.284,92 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w - wysokości 136 327,84 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego .1 tytułu zmniejszenia oraz nałożył sankcję w wysokości 3.703,96 zł. Wskazał, że kwoty sankcji będą potrącane z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Przyznał również kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w 2022 r. w wysokości 380,82 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do płatności
Ekologicznej wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania została ustalona na poziomie [...] ha. Mając na uwadze wyniki z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, kontroli administracyjnej, kontroli na miejscu, kody pokontrolne, sporządzoną dokumentację fotograficzną, szkice i uwagi kontrolerów stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza od deklaracji we wniosku. Nieprawidłowości dotyczyły działek rolnych: [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. Dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. deli. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha. Wskazał, że podczas kontroli stwierdzono, że powierzchnia zmierzona działki rolnej [...] jest większa od powierzchni deklarowanej we wniosku o [...] ha, zatem całkowite pomniejszenie płatności wyniosło [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o [...]%. Dalej wskazał, że organ dokonał zmniejszenia początkowej płatności z tytułu nieprzestrzegania wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia ekologicznego. Wyjaśnił, że kontrola na miejscu na działkach rolnych [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...] i [...] stwierdziła brak przestrzegania wymogu KA_7_RE - nieuprawianie rośliny wymienionej w załączniku nr 4 do rozporządzenia - dotyczy pojedynczej uprawy. Tym samym płatność ekologiczna w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji została zmniejszona o kwotę w wysokości 130 971,17 zł. Ponadto wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności stwierdzono niespełnienie wymogów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia ekologicznego na powierzchni: [...] ha (dz. rolna [...]),[...] ha (dz. rolna [...]),[...] ha (dz. rolna [...]),[...].ha (dz. rolna [...]), [...] ha (dz. rolna [...]),[...] ha (dz. rolna [...]) oraz [...] ha (dz. rolna [...]), w związku z czym nałożono karę w wysokości 3 703,96 zł. Przedstawił organ w jaki sposób zostały wyliczone ww. kwoty nałożonej kary, w podziale na poszczególne lata i działki rolne.
W wyniku złożonego odwołania, organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję KBP ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ omówił obowiązujące przepisy unijne i krajowe oraz przeanalizował okoliczności faktyczne sprawy i materiał dowodowy. Dokonał analizy materiału sporządzonego na okoliczność przeprowadzonej kontroli - raportu z czynności kontrolnych, szkiców i fotografii wykonanych podczas wizytacji terenowej i stwierdził, że z analizy dokumentacji pokontrolnej wynika, iż działki rolne: [...]/[...], [...]/[...], [...]/[...], [...], [...]/[...], [...]/[...], [...]/[...], [...]/[...] zostały obarczone kodem nieprawidłowości DR 7 oznaczającym, że na działce nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw, dodatkowo dla działek [...]/[...], [...]/[...] kontrola stwierdziła, że na działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR 14). Natomiast w przypadku działek rolnych [...], [...], [...] i [...] kontrola stwierdziła powierzchnię równą deklaracji, a w przypadku działki rolnej [...] powierzchnia stwierdzona była większa od powierzchni deklarowanej. Stan kontrolowanych działek został utrwalony w dokumentacji fotograficznej oraz na szkicach kontrolowanych działek. Podkreślił organ II instancji, że przy ustaleniu powierzchni objętej wsparciem na rok 2022, Kierownik BP ARiMR zobowiązany był do uwzględnienia wyników z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Stwierdził DOR ARiMR, że w sprawie uprawnione było dokonanie weryfikacji danych zawartych we wniosku strony zarówno w drodze kontroli administracyjnej wniosku jak i kontroli na miejscu w gospodarstwie.
W wyniku przeprowadzonej analizy organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń kontroli, a obszar wyłączony z płatności powierzchni został określony prawidłowo. Argumentował organ odwoławczy, że płatność ekologiczna w ramach pakietu 7 może zostać przyznana do gruntów ornych spełniających warunki przyznania płatności określone we właściwych przepisach przy jednoczesnym przestrzeganiu innych wymogów w tym uprawiania upraw lub roślin gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
W sprawie ustalono, że w związku z zastosowaniem kodu nieprawidłowości DR14 dla działek rolnych [...]/[...], [...]/[...], wykluczeniu z płatności podlegały całe ich powierzchnie, ponieważ na ww. działkach nie wykonano w wymaganym terminie żadnego zabiegu agrotechnicznego w celu zapobiegania występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W przypadku działek rolnych [...] i [...] z uwagi na wykraczanie granicy działki rolnej poza działki referencyjne zadeklarowane we wniosku, zastosowano kod DR50, dlatego wsparcie przysługuje tylko i wyłącznie do powierzchni znajdującej się w granicach zadeklarowanych działek referencyjnych. Natomiast w przypadku działek rolnych [...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...],[...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...],[...]/[...]/[...] stwierdzono brak zadeklarowanej uprawy [...]. W trakcie kontroli ww. działek kontrolerzy stwierdzili brak pozostałości po uprawie [...] ([...], ziarna czy łodygi), które powinny pozostać po nieintensywnym zabiegu talerzowania, które zostało przeprowadzone na ok. miesiąc przed wizytacją. Zgodnie z uwagami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, brak zadeklarowanej uprawy stwierdzono analizując pozostawione tzw. "mijaki" na gruncie, jak i obrzeża działek rolnych. Miejsca te, pominięte przy talerzowaniu, były porośnięte wysokimi chwastami (bylica, wrotycz, dziurawiec, pokrzywa, źdźbła trawy). Niepożądane rośliny były w stadium zamierania, a ich wysokość ok. 1 metra świadczyła o braku obligatoryjnego koszenia/zbioru deklarowanej uprawy [...], który przeprowadza się na wysokości [...] cm. Wskazał organ odwoławczy, że uzasadnione było czynienie ustaleń przy wykorzystaniu aplikacji Sentinel – jest to misja kosmiczna Sentinel-hub EO-Browser, która dostarcza zdjęcia satelitarne danego obszaru wykonywane w odstępach kilkudniowych, które umożliwiają identyfikację zmian na gruncie.
Stwierdził organ II instancji, że analiza zdjęć satelitarnych pozwoliła określić, że w terminach rozpoczęcia uprawy, wskazanych w rejestrze zabiegów agrotechnicznych, prowadzonego przez stronę (orka, uprawa przedsiewna i siew 9-11 kwietnia 2022 r.), nie stwierdzono zmiany profilu gruntu, które świadczyłyby o przeprowadzonych zabiegach. Natomiast analiza zdjęć pozwoliła ustalić, że w dniach 14-17 lipca 2022 r. przeprowadzono zabieg talerzowania, co wyklucza wskazany w rejestrze termin 1 sierpnia 2022 r. jako wykonania zabiegu zbioru plonu. Wskazał organ, że ustalenia potwierdzają, że w 2022 r. skarżący nie prowadził uprawy [...], a przedmiotowe działki z uwagi na przeprowadzony zabieg talerzowania stanowiły ugór.
Argumentował DOR ARiMR, że sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz ich wyniki nie budzą zastrzeżeń, w raporcie pokontrolnym opisano wyniki czynności, dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan zgłoszonych do płatności upraw na zadeklarowanych przez skarżącego działkach rolnych (dokumentacja zgromadzona została na płycie CD), sporządzono szkice działek rolnych, na których naniesiono obszary użytkowane, tereny niekwalifikujące się do płatności ze wskazaniem miejsc i kierunku wykonania fotografii. Zestawienie ww. dokumentacji z przeprowadzonego wywiadu i ortofotomap z wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok oraz z załączonym do wniosku materiałem graficznym uprawniało - zdaniem organu odwoławczego - Kierownika BP ARiMR do wydania decyzji.
Przedstawił organ II instancji w formie tabelarycznej wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w zestawieniu z powierzchnią zadeklarowaną, w odniesieniu do wnioskowanych płatności (str. 15 decyzji).
Wyjaśnił DOR ARiMR, że postępowanie potwierdziło, że na działkach nie było deklarowanej uprawy [...]; dokumentacja fotograficzna wykonana podczas przeprowadzania czynności kontrolnych na miejscu, uwagi wniesione przez kontrolerów do raportu, jak i analiza dostępnych ortofotomap, wyklucza możliwość prowadzenia uprawy [...] na spornych działkach i możliwość dokonania w 2022 r. zbioru ziarna z tych działek. Podzielił DOR ARiMR stanowisko organu I instancji odnośnie JC, wskazał, że z wyjaśnień inspektora ekologicznego wynika, iż zgodnie z zapisami w rejestrach, zbiór ziarna nastąpił w dniu 12 lipca 2022 r., zatem ustalony stan faktyczny w dniu 27 lipca 2022 r. opierał się tylko i wyłącznie na zapisach strony w rejestrach zabiegów agrotechnicznych. A w kontroli na miejscu przeprowadzonej przez inspektorów ARiMR inspektorom terenowym został przedstawiony rejestr zabiegów agrotechnicznych, z którego wynika, iż zbiór [...] w 2022 r. odbył się 1 sierpnia 2022 r., tego samego dnia plon został wprowadzony na rynek. Zaznaczył organ odwoławczy, że dołączona faktura sprzedaży, potwierdza co prawda sprzedaż [...] w ilości [...] ton, jednakże nie można uznać, że wykazany [...] dotyczy zbioru z 2022 r., ponieważ wykonane czynności kontrolne przez inspektorów ARiMR dowodzą brak prowadzenia w tym roku uprawy [...].
Odnosząc się do wniosku strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. K. oraz strony wyjaśnił organ, że wyniki z kontroli na miejscu, zebrany materiał dowodowy w postaci szkiców, zdjęć, ponowna analiza działek przez Biuro Kontroli na Miejscu potwierdziła, że na spornych działkach skarżący nie dokonał w 2022 r zasiewu i zbioru ziarna. Podkreślił organ szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, że o wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania. Zdaniem organu odwoławczego przesłuchanie świadka i strony jest wobec dowodów (m. in. raport z czynności kontrolnych) jakie zostały zgromadzone w niniejszej sprawie niecelowe i nie wniosłoby nic nowego do sprawy, a argumentacja jak i stanowisko strony są organowi znane, ponieważ wyjaśnił je w piśmie odwoławczym oraz w zażaleniach na wyniki z kontroli na miejscu.
W skardze do WSA na powyższą decyzję DO ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji i zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 27 ust. 1 pkt 2) oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2298; dalej: uPROW) polegające na tym, że organy obu instancji nie rozpatrzyły wszechstronnie całego materiału dowodowego oraz dokonały jego oceny w sposób wybiórczy, nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, w konsekwencji ustaliły stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, bowiem błędnie przyjęły, że na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...] w 2022 r. strona nie prowadziła żadnej działalności związanej z produkcją roślinną, a przedmiotowe działki w związku z przeprowadzonym zabiegiem talerzowania stanowią ugór, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania, że w 2022 r. prowadzona była produkcja [...] i wykonanop wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...];
b) art. 107 § 3 k.p.a., polegające na tym, że organ II instancji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których odmówił przedłożonym dowodom, w szczególności protokołowi z wykonywanych prac z dnia 12-07-2022 r., podpisanemu przez operatora T. K., mocy dowodowej;
c) art. 75 § 1 k.pa. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art, 4 uPROW, polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ II instancji wnioskowanych w odwołaniach od decyzji dowodów z zeznań świadka T. K. i przesłuchania strony, mimo, iż zajął stanowisko przeciwstawne do postawionej przez stronę tezy dowodowej;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie MRiRW) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zmniejszenie kwoty płatności, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania, że w 2022 r. prowadziła strona produkcję [...] i wykonała wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...], a zatem zrealizowała wymogi, w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, do których przestrzegania zobowiązuje rolnika rozporządzenie MRiRW,
b) § 31a ust. 1 rozporządzenia MRiRW poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie sankcji w wysokości 3 703,96 zł, mimo, że w 2022 r. prowadziła strona produkcję [...] i wykonała wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...], a zatem zrealizowała wymogi, w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, do których przestrzegania zobowiązuje rolnika rozporządzenie MRiRW,
c) § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie nie przyznanie płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2022 w należnej wysokości, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania, że w 2022 r. prowadziła strona produkcję [...] i wykonała wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...], a zatem spełniała wszystkie warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów I Ich wariantów określone w rozporządzeniu i brak jest podstaw do zastosowania zmniejszenia płatności i nałożenia sankcji.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, wskazał, że kontrolerzy nie stwierdzili braku uprawy [...] na w momencie, kiedy powinien się na tych działkach znajdować, ale poczynili swoje ustalenia już po zbiorze i talerzowaniu, wyłącznie w oparciu o poszlaki i przypuszczenia. Argumentowała strona, że zabieg agrotechniczny talerzowania wykonuje się w celu spulchnienia gleby oraz wymieszania jej górnej warstwy, jednym z głównych zadań zabiegu jest skruszenie wierzchniej warstwy gleby, częściowe jej obrócenie oraz pocięcie i przykrycie darni jak i pożniwowych resztek. Z tego powodu na przedmiotowych działkach mogą być słabo widoczne pozostałości po mnie prowadzona. Zdaniem strony niewystarczającym dowodem są również zdjęcia z aplikacji Sentinel. Zdjęcia satelitarne często są niewyraźne, ilustrują jedynie dany moment i są robione w odstępach kilkudniowych, więc nie wszystkie prace na gruncie muszą być na takich zdjęciach widoczne. Stwierdziła strona, że organy nie przedłożyły dowodów, z których jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości wynikałoby, że na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie prowadziła w 2022 r. żadnej działalności związanej z produkcją roślinną. Zarzuciła strona, że organ do części przedłożonych dowodów w ogóle się nie ustosunkował. W szczególności, nie odniósł się do przedłożonego dowodu z protokołu z wykonywanych prac z dnia 12-07-2022 r., podpisanego przez operatora T. K. Na powyższym protokole wprost zostało wskazane, że usługa koszenia [...] została wykonana w dniu 12 lipca 2022 roku na działkach ewidencyjnych nr WIS.0500.20.2025 - wniosek o kopię dokumentu z akt I SA/Wr 104/25, [...], [...], [...]. Organ II instancji nie uzasadnił, dlaczego nie uwzględnił powyższego dowodu przy ocenie materiału dowodowego. Tymczasem jest to bardzo istotny dowód, który ponad wszelką wątpliwość potwierdza, że w 2022 r. prowadzona była produkcja [...], skoro w dniu 12 lipca 2022 r. [...] na wskazanych wyżej działkach został skoszony.
Wyjaśniła strona, że data zbioru, która była wskazana w kontrolowanym rejestrze zabiegów agrotechnicznych 1 sierpnia 2022 r. była nieprawidłowa i spowodowana była niedopatrzeniem. Koszenie miało miejsce 12 lipca 2022 r. jak wynika z pozostałych przedłożonych dokumentów. Ustalenia organów obu instancji, że na działkach rolnych [...]. [...], [...],[...], [...] i [...]. nie była prowadzona w 2022 r. żadna działalność związana z produkcją roślinną, a przedmiotowe działki w związku z przeprowadzonym zabiegiem talerzowania stanowią ugór, są dowolne i arbitralne, a wiec naruszające art. 80 k.p.a., ti. swobodną ocenę dowodów.
W odpowiedzi na skargę DOR ARiMR nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja DOR ARiMR oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR nie naruszają prawa.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zakwestionowania przez organy powierzchni gruntów zgłoszonych przez stronę do płatności ekologicznej.
W zaskarżonej decyzji przyjęto dla płatności ekologicznej w wariancie 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji o zadeklarowanej powierzchni [...] ha, że powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Początkowa kwota płatności ekologicznej została zmniejszona z tytułu nieprzestrzegania wymogów polegających na nieuprawianiu wymaganej przepisami rośliny.
Strona kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę decyzji.
W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów.
Ramy prawne w sprawie wyznaczają następujące przepisy unijne i krajowe:
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L.2013.347.487 z dnia 2013.12.20, , dalej: rozporządzenie nr 1305/2013),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013),
- rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31, dalej: rozporządzenie nr 809/2014),
- rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014);
- ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 2298 ze zm., dalej: uPROW, u.w.r.o.w., ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich);
- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm., dalej: rozporządzenie ekologiczne)
- ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w zakresie wskazanym w art. 3 ustawy o płatnościach.
Dalej, z uwagi na to, że zasadnicze zarzuty skargi skierowane są względem przeprowadzonego postępowania i kwestionują jego prawidłowość, niezbędne jest omówienie zasad weryfikacji prawidłowości złożonych wniosków i spełnienia warunków uprawniających do płatności.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). A zgodnie z ust. 2 ww. system ma zastosowanie m.in. do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013.
Na podstawie art. 68 ust. 1 System zintegrowany obejmuje m.in. system identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z art. 70 ust. 1 System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.
A jak stanowi art. 17 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014 w z góry ustalonych formularzach przekazanych beneficjentowi określa się maksymalny kwalifikujący się obszar na działkę referencyjną zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 oraz obszar zatwierdzony w poprzednim roku według działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub obszarowych środków rozwoju obszarów wiejskich.
Art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit.a rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że 1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.
2. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:
a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;
Dalej wyjaśnić należy, że zasadniczą formą kontroli dokonywanej przez organ w związku z oceną uprawnień do płatności jest kontrola administracyjna. Zgodnie z art. 74 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.
A zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Niezbędne jest także wskazanie, że postępowanie w sprawie płatności ekologicznych jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego doznają istotnych modyfikacji.
Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 uPROW
1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Tym samym, co nie budzi wątpliwości w praktyce organów, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postepowaniu w sprawie płatności odmiennie od treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ograniczony został obowiązek działania organów z urzędu. (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1884/14 i z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II GSK 195/16). Oznacza to, że obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie.
Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy, w ocenie Sądu postepowanie organów i wydane decyzje odpowiadają prawu.
Skarżący zadeklarował we wniosku na 2022 r. działki rolne zgłoszone do pakietu 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji i zadeklarował uprawę [...].
Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność w ramach pakietu 7 jest przyznawana do gruntów ornych, które w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013, oznaczają grunty uprawiane w celu produkcji roślinnej lub obszary dostępne dla produkcji roślinnej, ale ugorowane, w tym obszary odłogowane bez względu na to, czy grunty te znajdują się pod uprawą szklarniową lub pod stałym bądź ruchomym przykryciem. Ponadto zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego, rolnik przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W przypadku pakietu 7 wymogiem dodatkowym jest m.in. uprawianie na gruntach ornych upraw lub roślin gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia w ramach danego wariantu lub pakietu.
W sprawie, co wynika z akt została przeprowadzona zarówno kontrola administracyjna, jak i kontrola na miejscu w okresie od 29 sierpnia do 6 września 2022 r., z przerwą w dniach 1-5 września 2022 r. Kontrola na miejscu swoim zasięgiem obejmowała wszystkie działki rolne zadeklarowane przez stronę do płatności ekologicznej.
W ocenie Sądu materiał zgromadzony w postepowaniu uzasadniał stanowisko organów w zakresie przyjętych naruszeń, tj., że na działkach rolnych: [...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...],[...]/[...]/[...] nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw (kod DR7), ponadto na działkach [...]/[...]/[...],[...]/[...[...]/[...] stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14); na działkach rolnych [...] powierzchnia stwierdzona była większa od powierzchni deklarowanej. Natomiast w przypadku działek [...], [...], [...] i [...] stwierdzono powierzchnię równą deklaracji.
Weryfikując zadeklarowane we wniosku powierzchnie działek organy prawidłowo uwzględniły materiał dowodowy obejmujący zarówno dane pochodzące z systemu LPIS, ortofotomapy, jak również z przeprowadzonych kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Organy uwzględniły raport z czynności kontrolnych oraz szkice i fotografie wykonane podczas wizytacji terenowej, a także ustalenia poczynione przy wykorzystaniu aplikacji Sentinel.
Jako nieuzasadnione ocenia Sąd zarzuty strony odnośnie wykorzystania aplikacji Sentinel. Jak wskazał organ misja kosmiczna Sentinel-hub EO-Browser dostarcza zdjęcia satelitarne danego obszaru wykonywane w odstępach kilkudniowych, które umożliwiają identyfikację zmian na gruncie. Ww. narzędzie stanowi legalne źródło dowodowe i posłużenie się nim było w pełni uprawnione. Podkreślenia również wymaga i wskazywały na to organy w toku postępowania i w decyzjach, że zdjęcia satelitarne stanowiły alternatywne źródło danych i stanowiły uzupełniający materiał dowodowy względem ustaleń poczynionych w ramach kontroli na miejscu.
Podobnie, jako całkowicie nieuzasadnione ocenia Sąd zarzuty dotyczące kontroli na miejscu. Wbrew twierdzeniom strony, kontrole terenowe przeprowadzane są przez osoby działające na podstawie imiennych upoważnień, posiadające wymaganą profesjonalną wiedzę i przygotowanie do wykonywania czynności kontrolnych. Kontrolerzy dysponują fachową wiedzą i doświadczeniem, pozwalającym na ocenę stanu roślinności, która występuje na kontrolowanych działkach rolnych. Kontrole przeprowadzane są przez wyspecjalizowane jednostki i osoby o określonych kwalifikacjach, co wynika z unormowań zawartych w przepisach unijnych oraz krajowych, w tym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015.374).
W sprawie sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz ich wyniki zawarte zostały w raporcie pokontrolnym nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą stan zgłoszonych do płatności upraw na zadeklarowanych działkach rolnych (płyta CD), ponadto sporządzono szkice działek rolnych, na których naniesiono obszary użytkowane, tereny niekwalifikujące się do płatności ze wskazaniem miejsc i kierunku wykonania fotografii. W treści raportu zawarte były informacje odnośnie zgromadzonego w trakcie kontroli materiału dowodowego, w tym opisany został stan gruntów oraz proces weryfikacji uprawy na gruncie.
Nie znajduje Sąd podstaw aby zakwestionować stanowisko organów odnośnie braku uprawy [...] (działki rolne [...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...],[...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...],[...]/[...]/[...]). Podjęte w tym zakresie czynności, ustalenia i wnioski są w pełni uzasadnione.
Jak wynika z akt, w toku kontroli na miejscu, kontrolerzy stwierdzili przeprowadzenie w okresie około miesiąca przed kontrolą zabieg talerzowania, polegający na przecięciu wierzchniej warstwy gleby wraz z porośniętą roślinnością oraz jej nieznacznym obróceniu i dociśnięciu. Zabieg ten przeprowadzono na płytkiej głębokości, jednorazowo, pozostawiając w niektórych miejscach obszary bez zabiegu, tj. obrzeża działek, omijaki- brak zakładki. Jak ocenili kontrolerzy po nieintensywnym zabiegu talerzowania na gruncie powinny być pozostałości po uprawie [...], w tym [...], ziarna czy łodygi. Pogłębiona inspekcja gruntu wykazała, że na całym spornym obszarze nie ma żadnych resztek pożniwnych. Deklarowanego [...] nie było również w miejscach, gdzie nie przeprowadzano zabiegu u talerzowania, tj. obrzeżach działek, większych powierzchniach pominiętych zabiegiem, na "mijakach" (m.in. zdjęcia 33, 34, 90, 97, 40, 41, 65-67, 47, 111). W ww. miejscach stwierdzono natomiast, że są one porośnięte wysokimi chwastami (bylica, wrotycz, dziurawiec, pokrzywa, źdźbła trawy). Jak wskazał organ niepożądane rośliny były w stadium zamierania, a ich wysokość ok. 1 metra świadczyła o braku obligatoryjnego koszenia/zbioru deklarowanej uprawy [...], który przeprowadza się na wysokości [...] cm.
Ustalenia w terenie zostały również potwierdzone przy wykorzystaniu aplikacji Sentinel. Pozyskane zdjęcia satelitarne potwierdziły, że w terminach rozpoczęcia uprawy, wskazanych w rejestrze zabiegów agrotechnicznych, prowadzonego przez stronę, tj. orka, uprawa przedsiewna i siew 9-11 kwietnia 2022 r., nie stwierdzono zmiany profilu gruntu, które świadczyłyby o przeprowadzonych zabiegach. Na podstawie zdjęć satelitarnych ustalono natomiast, że w dniach 14-17 lipca 2022 r. przeprowadzono zabieg talerzowania, co wykluczało wskazany w rejestrze termin 1 sierpnia 2022 r. wykonania zabiegu zbioru plonu.
W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja organu poparta zebranym materiałem dowodowym nie budzi wątpliwości. Zasadne jest tym samym stanowisko organu, że na ww. działkach strona w 2022 r. nie prowadziła uprawy [...], a działki z uwagi na przeprowadzony zabieg talerzowania stanowiły ugór.
Zasadności twierdzeń organu nie podważają podnoszone przez stronę zarzuty.
W zakresie kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą, Sąd podziela ocenę organów. Słusznie wskazał organ i potwierdzają to wyjaśnienia otrzymane od JC, że kontrola przeprowadzona przez Jednostkę Certyfikującą odbyła się 27 lipca 2022 r., a zgodnie z zapisami w rejestrach zabiegów agrotechnicznych (przedstawionych kontrolerowi JC) zbiór ziarna nastąpił w dniu 12 lipca 2022 r., czyli przed kontrolą i ustalenia tej kontroli opierały się wyłącznie na zapisach strony w rejestrach. Przeprowadzona natomiast przez ARiMR kontrola w terenie wykazała natomiast brak uprawy [...].
Uzasadniona jest również ocena organów dotycząca przedłożonych przez stronę dowodów w postaci faktury sprzedaży [...], faktury wynajmu maszyn, protokołu prac i dokumentu przyjęcia na magazyn. Jak słusznie wskazał organ ww. nie dokumentują – nie potwierdzają uprawy [...] na spornych działkach w 2022 r. i w żaden sposób nie podważają ustaleń kontroli na miejscu – braku jakichkolwiek śladów [...] na działkach.
W ocenie Sądu ustalenia kontroli na miejscu poparte stosowną dokumentacją fotograficzną, szkicami oraz dodatkowe dowody w postaci zdjęć satelitarnych, które wykluczyły zabiegi na gruncie, jak również analiza zebranego materiału dowodowego przez wyspecjalizowane i dysponujące profesjonalną wiedzą podmioty – w sposób jednoznaczny wykluczyła uprawę [...]. Natomiast strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważyłyby czy mogłyby podważyć stwierdzony całkowity brak pozostałości po [...] na działkach (jak wskazali kontrolerzy w ani jednym miejscu nie znaleziono resztek pożniwnych) oraz stwierdzony brak zabiegów na gruncie (Sentinel). Ani zdjęcia przedłożone przez stronę, które pozbawione były parametrów potwierdzających, że dotyczą kwestionowanych działek, ani faktury nie podważały stwierdzonego przez organ stanu działek. Podobnie nie stanowiła naruszenia przepisów odmowa przez organ przeprowadzenia dowodu ze świadka i z przesłuchania strony. Zauważa Sąd, że strona w toku całego postępowania, w którym miała zapewniony udział nie przedstawiła żadnego wyjaśnienia dotyczącego zupełnego braku resztek pożniwnych. Twierdzenia strony o wpływie zabiegu talerzowania na słabą widoczność pozostałości po [...] zostały przez organ ocenione jako nieuzasadnione, ponieważ kontrolerzy wnikliwie analizując działki nie znaleźli żadnych śladów [...]. Ponadto jak zauważyli kontrolerzy tak duże plonowanie [...], jakie podaje strona powinno zwiększyć możliwość stwierdzenia resztek pożniwnych, ale ich nie stwierdzono.
Podkreślenia wymaga, że organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony i jest uprawniony do ich oceny pod kątem przydatności dla postępowania. W sprawie materiał dowody został zebrany w sposób wyczerpujący, a organ poczynił niezbędne wyjaśnienia i wielokrotnie przeanalizował dowody, które całkowicie wykluczyły możliwość uprawy [...], z czym Sąd się zgadza. Tym samym wobec ustalonego i zweryfikowanego stanu faktycznego nie było potrzeby dalszego prowadzenia postępowania.
Prawidłowe było działanie organu, który stwierdził, że w przypadku płatności ekologicznej do pakietu 7, pomimo stwierdzenia braku rośliny zadeklarowanej we wniosku na 2022 r. powierzchnie stwierdzone działek [...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...],[...]/[...]/[...], [...]/[...], [...]/[...]/[...]/[...]/[...] należy zakwalifikować do wsparcia, ponieważ z uwagi na przeprowadzony zabieg talerzowania w dniach 14-17 lipca 2022 r. grunty te stanowiły ugór. A grunty ugorowane stanowią również grunt orny (art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013). Przy czym słusznie przyjęto, że mając na uwadze § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego i wymóg dodatkowy, o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia ekologicznego, m. in. uprawiania na gruntach ornych upraw lub roślin gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia w ramach pakietu 7 – ugór nie jest dotowany w ramach pakietu 7. W sprawie, co wcześniej omówiono stwierdzono nieprzestrzeganie wymogu w postaci uprawy zadeklarowanego [...]. Dlatego zasadne było dokonanie zmniejszenia płatności w oparciu o § 30 rozporządzenia ekologicznego, który normuje przypadki i zasady dokonywania zmniejszeń płatności w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem nr 10 do rozporządzenia, iloczyn współczynnika dotkliwości danego uchybienia i współczynnika trwałości danego uchybienia dla wskazanych naruszeń wynosi 100%. Z powodu wykluczenia w ramach pakietu 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji powierzchni [...] ha, powierzchnia zatwierdzona do wsparcia wyniosła [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o [...] % w stosunku do powierzchni deklarowanej ([...] ha). W takim przypadku organ zobowiązany był do wyliczenia płatności na podstawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014, który stanowi, że w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Mając na uwadze powyższe płatność ekologiczna w ramach pakietu 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji została zmniejszona łącznie o kwotę w wysokości 136.327,84 zł, na którą składają się zmniejszenia wynikające z przedeklarowania powierzchni (5.356,67 zł) oraz z niedochowania wymogów (130.971,17 zł). Dalej słusznie wskazał organ, że niespełnienia wymogów określonych w § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego powodowało konieczność wyliczenia kwoty sankcji zgodnie z § 31a ust. 1 rozporządzenia ekologicznego. Uwzględnił również organ art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia nr 640/2014. Wyliczenia organ opisał szczegółowo w decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie doszło sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego i postepowania, w tym zarzucanych w skardze, a decyzja DOR ARiMR i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.