III SA/WR 347/24

III SA/Wr 347/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-05-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Kamila Paszowska-Wojnar
Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GZ 620/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 par. 1 pk1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 25 lipca 2024 r., nr SKO 4162/59/2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z 7 sierpnia 2042 r. R. L. (dalej: skarżący, strona skarżąca), , wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: Kolegium, SKO) z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie nr SKO/4162/59/2024 utrzymującą w mocy decyzję SKO z dnia 15 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wałbrzyskiego (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 19 grudnia 2023 r. (ZK.5430.3.156.2023.SM) o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 29 listopada 2022 r. Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jednocześnie Prokurator jako adres zamieszkania strony wskazał ul. [...],[...] W. Wobec niemożności doręczenia pism pod wskazanym adresem organ I instancji zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w Wałbrzychu w dniu 27 stycznia 2023 r. z prośbą o pomoc w ustaleniu faktycznego miejsca zamieszkania R. L. W odpowiedzi z dnia 20 lutego 2023 r. p.o. Kierownik Rewiru Dzielnicowych Wydziału Prewencji Komisariatu Policji II w Wałbrzychu poinformował, że przy ul. [...] w W. nikogo nie zastano oraz, że ustalono w toku działań operacyjnych, że w mieszkaniu skarżący nie mieszka , zaś lokal jest oferowany do wynajęcia na stronie [...].
Zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2023 r. Starosta poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Korespondencja adresowana do skarżącego na adres ul. [...], [...] J. została odebrana w dniu 1 grudnia 2023 r. pod wskazanym adresem. Decyzja Starosty Wałbrzyskiego z dnia 19 grudnia 2023 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami została doręczona na adres ul. [...], [...] J. w dniu 28 grudnia 2023 r. do rąk p. A. L., która zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) podjęła się oddania pisma adresatowi.
Następnie wnioskiem z dnia 10 stycznia 2024 r. pełnomocnik strony zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, że decyzję w sprawie wydał organ niewłaściwy miejscowo, ponieważ "R. L. zamieszkuje ul. [...], [...] S., powiat s.". Pismem z dnia 21 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt SKO oświadczenie Pana J. Z. o posiadaniu przez niego tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...], [...] S. oraz o udostępnieniu od dnia 21 listopada 2023 r. tego lokalu skarżącemu. Oświadczenie jest datowane na dzień 19 lutego 2024 r. Decyzją z dnia 15 maja 2024 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wałbrzyskiego z dnia 19 grudnia 2023 r., znak ZK.5453.3.156.2023. W wyniku wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia 15 maja 2024 r., SKO decyzją z dnia 25 lipca 2024 r. utrzymało w mocy ww. decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Strona skarżąca zarzuciła decyzji SKO z dnia 25 lipca 2024 r. błędną wykładnię prawa procesowego tj. art. 21 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: k.p.a., poprzez przyjęcie, że adres zamieszkania wynika z adresu zameldowania strony, oraz że czasowy pobyt strony poza granicami kraju w celach zarobkowych rzutuje na ustalenie jej miejsca zamieszkania oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 maja 2024 r. nr SK04162/11/2024 oraz Starosty z 19 grudnia 2023 r. znak ZK.5430.3.156.2023.SM, poprzedzających zaskarżoną decyzję Kolegium..
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyjaśniła, że jako podstawę nieważności decyzji skarżący wskazuje fakt, że zaskarżoną decyzję Starosty wydał organ niewłaściwy miejscowo. Brak właściwości miejscowej organu I instancji skarżący wywiódł z okoliczności, że jako strona postępowania administracyjnego w dniu wydania decyzji I instancji mieszkał przy ul. [...], [...] S.
Strona skarżąca wskazała ponadto w uzasadnieniu, że decyzją z dnia 15 maja 2024 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, natomiast w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, SKO zaskarżoną decyzją z dnia 25 lipca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję SKO z dnia 15 maja 2024 r.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji SKO błędne przyjęcie i oparcie zaskarżonej decyzji na założeniu, że skoro skarżący nie dopełnił obowiązku meldunkowego, nie może czynić organowi publicznemu zarzutu, że wadliwie doręczał korespondencję lub że właściwym do orzekania w sprawie jest organ właściwy miejscowo ze względu na miejsce zameldowania skarżącego, bez względu na to, gdzie on rzeczywiście mieszka.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazania również wymaga, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozstrzygnięcie sądu musi znajdować oparcie w faktach prawidłowo udokumentowanych w aktach sprawy.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja SKO z dnia 25 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję SKO z dnia 15 maja 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Obowiązek został orzeczony względem R.L.
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w trybie nieważnościowym, a zatem w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wypada wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony (art. 157 § 2 k.p.a.). (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 849/24).
Zgodnie z art. 156 §1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Istotą niniejszej sprawy było zbadanie czy podczas jej prowadzenia doszło do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów o właściwości miejscowej skutkującego nieważnością decyzji organu I instancji.
Jak stanowi art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Kwestię właściwości miejscowej następująco reguluje art. 21 §1 k.p.a.: właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się: 1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości; 2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony; 3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
Skarżący wnosząc wniosek o stwierdzenie przez SKO nieważności decyzji wskazywał, że pierwotną decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie wydał organ I instancji niewłaściwy miejscowo, gdyż R. L. mieszka w S. przy ul. [...].
W ocenie Sądu, istotne znaczenie w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 grudnia 2023 miało określenie miejsca zamieszkania strony postępowania administracyjnego w dniu wydania decyzji. Zgłoszenie przez pełnomocnika skarżącego miejsca zamieszkania skarżącego w S. miało miejsce po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Należy podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca nie kwestionowała doręczeń pism (zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz decyzji z dnia 19 grudnia 2023 r.), jak również nie zostało wskazane organowi I instancji przez skarżącego inne miejsce jego pobytu, przez jego pełnomocnika lub osoby, które odebrały korespondencję kierowaną do strony na adres ul. [...], [...] J.
W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca sygn. akt I OW 307/13. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażony w ww. postanowieniu NSA pogląd, że wobec braku definicji miejsca zamieszkania, "pojęcie to należy pojmować zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której określona osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest przy tym istotne, czy jest ona w tym miejscu zameldowana, gdyż meldunek stanowi tylko spełnienie administracyjnego obowiązku ewidencji ludności i nie zawsze jest zgodny z określonym de facto miejscem zamieszkania. Zatem, w świetle powołanego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu), przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza trudności, o tyle przy ustalaniu "zamiaru stałego pobytu" mogą decydować różnorakie okoliczności. W judykaturze przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem, w którym aktualnie koncentruje się życiowa działalność danej dorosłej osoby fizycznej".
W kontekście przywołanego wyżej stanowiska NSA sam fakt zameldowania skarżącego pod takim, a nie innym adresem nie może być uznany za przesądzający. CO prawda, zgodnie z art. 27 ust. 1 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 24 września 2010 r.
o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736), obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu stałego lub czasowego pobytu najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca, jednak brak dopełnienia tego obowiązku nie skutkuje automatycznie uznaniem, że zamieszkuje on w miejscu zameldowania, jeżeli okoliczności faktyczne wskazują na odmienny stan rzeczy. Podobnie, wobec odejścia ustawodawcy od obowiązku aktualizacji adresu w ewidencji kierowcy, brak jest podstaw do domniemania w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania wyłącznie w oparciu o fakt, że zmiany adresu nie zostały do tej ewidencji zgłoszone przez kierowcę. Natomiast fakt zameldowania skarżącego pod określonym adresem, może wskazywać na to, że danym momencie tam faktycznie przebywał, jednak okoliczność dalszego zamieszkiwania, jeżeli jest kwestionowana przez stronę lub inny podmiot powinna być przedmiotem badania ze strony organów. Zasadnym wobec tego było podejmowanie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne prób ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania strony w rozumieniu art. 25 kodeksu cywilnego.
Jak wynika z akt sprawy, organy orzekające w sprawie z należytą starannością podejmowały czynności zmierzające do ustalenia miejsca zamieszkania lub miejsca faktycznego pobytu skarżącego. Zwracano się do innych publicznych podmiotów o udzielenie informacji w zakresie wyjaśnienia miejsca zamieszkania skarżącego . W odpowiedzi datowanej na dzień 20 lutego 2023 r. Komisariat Policji II w Wałbrzychu poinformował Starostę Wałbrzyskiego, że nie potwierdzono zamieszkania strony pod adresem ul. [...] w W. Z kolei wg informacji córki, W. L., od dwóch lat skarżący nie zamieszkiwał również w J. przy ul. [...], jednak nie potrafiła ona wskazać jego nowego miejsca pobytu. W piśmie Komisariatu Policji w S. z dnia 18 czerwca 2024 r. wskazano, że strona nie mieszka pod wskazanym adresem ul. [...] w S. i przebywa za granicą. Ponadto, SKO wystąpiło pismem z dnia 27 lutego 2024 r. do Urzędu Miejskiego w S. o informację: "czy J. Z. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...], jakiego rodzaju jest to tytuł prawny, czy jest to lokal mieszkalny należący do gminnego zasobu mieszkań komunalnych, -kto jest zameldowany w lokalu przy ul. [...], czy Gmina S., w przypadku, gdyby lokal ten należał do zasobu komunalnego wyrażała zgodę na nieodpłatne udostępnienie lokalu lub jego części skarżącemu , jeżeli wyrażała taką zgodę, to kiedy została wyrażona".
Pismem z dnia 8 marca 2024 r. Urząd Miejski w S. poinformował, że J. Z. posiada tytuł prawny do lokalu przy ul. [...], w którym zameldowani są J. Z. oraz A. Z. Z informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego w Wałbrzychu pismem z dnia 9 kwietnia 2024 r. wynika, że skarżący w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników ma miejsce zamieszkania w J. przy ul. [...]. Pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r. Urząd Miejski w S. poinformował Kolegium, że w deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącej lokalu mieszkalnego przy ul. [...] ujęta jest jedna osoba, a od 2016 r. nie złożono żadnej zmiany dotyczącej tego adresu. Z dokumentu Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, której miejsce wykonywania nie zostało wskazane w tej Ewidencji oraz wskazał adres dla doręczeń J. ul. [...]. Rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w dniu 4 marca 2022 r. a zawieszenie wykonywania działalności nastąpiło w dniu 29 kwietnia 2022 r. Zarazem pełnomocnik skarżącego w piśmie z 24 stycznia 2024 r. jako poprzednie miejsce zamieszkania strony wskazał ul. [...] w J.
W świetle powyższych okoliczności, Sąd nie dał wiary twierdzeniom strony skarżącej, że jej miejscem pobytu od listopada 2023 r. jest miejscowość S. Sąd uznał, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w tym oświadczenie o udostępnieniu skarżącemu od dnia 21 listopada 2023 r. lokalu przy ul. [...] w S., są niewystarczające do przyjęcia, że w dniu wydania decyzji przez organ I instancji skarżący mieszkał pod wskazanym adresem.
Tym samym należało uznać, że adres w J przy ul. [...] był nie tylko ostatnim miejscem zameldowania skarżącego, ale także ostatnim jego znanym miejscem zamieszkania.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Tym samym Sąd nie dopatrzył się przesłanki nieważności decyzji organu I instancji, o której mowa w art. 156 §1 pkt 1 k.p.a.
Analiza akt prowadzi Sąd do stanowiska, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji wskazane w art. 156 k.p.a.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.