III SA/Wr 341/22

III SA/Wr 341/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Dominik Dymitruk
Katarzyna Borońska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2114
art. 24 ust. 1 i 4
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Asesor WSA Dominik Dymitruk, , Protokolant referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 9001-2022-00019 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. K. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DOR ARiMR, organ II instancji) z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 9001-2022-000019 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. (dalej: KBP ARiMR, organ I instancji) z dnia 22 grudnia 2021 r. nr 0024-2021-002991 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2021.
Z akt sprawy wynika, że strona 17 czerwca 2021 r. złożyła wniosek o płatność, deklarując: płatność do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, do powierzchni działek rolnych łącznie [...] ha.
Organ I instancji wydał decyzję z dnia 22 grudnia 2021 r. którą przyznał stronie płatności: - jednolitą płatność obszarową w wysokości 682,67 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 146,29 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; -płatność za zazielenienie w wysokości 556,34 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana, kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła [...] ha. Organ dokonał ustaleń na podstawie pomiarów powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, dokonanych w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013). Wyjaśnił organ, że nieprawidłowości stwierdzono podczas kontroli administracyjnej, w trakcie której ustalono, że na działce ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną [...] i zadeklarowano powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha, a w rzeczywistości powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi [...] ha, a zatem wykluczono z płatności obszar [...] ha. Wskazał organ, że granice działki ewidencyjnej nr [...] zostały wyznaczone na podstawie aktualnej mapy z Ewidencji Gruntów i Budynków otrzymanej ze Starostwa Powiatowego w Z., a ponadto na aktualnej ortofotomapie wyraźnie widać przesunięcie granicy użytkowania w stosunku do granicy działki ewidencyjnej. Działka rolna [...], na której zadeklarowano uprawę kukurydzy na areale [...] ha jest użytkowana częściowo na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...], które to działki nie zostały przez stronę zadeklarowane do dopłat.
Dalej organ wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 11,76 %, dlatego zastosowanie ma art. 19a ust. 1 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014). W efekcie po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha.
Odnośnie płatności za zazielenienie organ stwierdził, powołując się na art. 7 ust. 1 i 2 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2021.2114 t.j. z dnia 2021.11.24, dalej: upswb, ustawa o płatnościach) oraz art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha i stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.
W wyniku złożonego odwołania, organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję KBP ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ omówił obowiązujące przepisy unijne i krajowe, wyjaśnił zasady działania systemu LPIS oraz wyznaczania MKO i jako uzasadnione ocenił stanowisko organu I instancji co do ustalenia obszaru powierzchni, do której przyznano dopłaty. Wskazał organ II instancji, że powierzchnia MKO została ustalona na podstawie ortofotomapy datowanej na dzień 1 kwietnia 2019 r. oraz aktualnej mapy z Ewidencji Gruntów i Budynków. Ponadto organ przeanalizował również ortofotomapy z 9 września 2021 r. Analiza ww. map potwierdza, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wskazana przez organ jest prawidłowa. Zadeklarowane przez stronę granice użytkowania działki rolnej [...] wykraczają poza granice działki ewidencyjnej nr [...], a obszar zgłoszonej działki nakłada się wzdłuż granicy północno-wschodniej na działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], które nie zostały zgłoszone przez stronę we wniosku o płatność do dopłat i dlatego podlegają wykluczeniu z płatności. Powyższe ustalenia organ potwierdził również w ramach zlecenia ponownej analizy MKO w dniu 5 stycznia 2022 r.
Podkreślił organ, że w toku postępowania analizował również przedłożone przez stronę dokumenty, w tym mapę ewidencyjną z 27 lipca 1976 r. oraz z 17 czerwca 2021 r. Wszystkie przeprowadzone dowody potwierdziły, że kształt działko ewidencyjnej nr [...] jest odmienny, aniżeli wskazuje strona.
W skardze do Sądu na decyzję DO ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła strona naruszenie prawa procesowego:
- art. 6 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) wyrażające się w naruszeniu zasad praworządności i prawdy obiektywnej przez oparcie decyzji na błędnie ustalonym faktycznym w zakresie określenia obszaru do przyznania jednolitej płatności obszarowej działki ewidencyjnej nr [...], przy użyciu narzędzi nieprawidłowo weryfikujących zgodność obszaru zadeklarowanego – ortofotomapa oraz pomiary wykonane przez pracownika ARiMR bez udziału skarżącego – z pominięciem udokumentowanego co do prawa własności i niespornego od lat areału deklarowanego, a następnie kwalifikowanego do dopłat, skutkiem czego w sposób nieuprawniony zmniejszeniu uległ obsar MKO;
- niezasadnym przyjęciu waloru ortofotomapy z 17 czerwca 2021 r. jako precyzyjnego źródła dowodowego w zakresie prawidłowości określenia MKO, mimo że zawarte tam odczyty nie uwzględniają rzeczywistej topografii terenu z uwzględnieniem skar i stopnia nachylenia terenu;
Naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu art. 10 k.p.a. przez zaniechanie wykonania czynności weryfikacyjnych na gruncie z udziałem skarżącego w celu prawidłowego określenia obszaru właściwego do wypłaty środków.
W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że jest właścicielem działki nr [...] położnej w J., że działka jest użytkowana w deklarowanym kształcie od czasów II wojny światowej. Granica działki przebiega wzdłuż skarpy u góry do rowu znajdującego w dole działki, stanowiącego pas gruntu wzdłuż rowu melioracyjnego. Skarpa wraz z pasem gruntu oddziela działkę nr [...] od działki nr [...] stanowiącej własność zmarłej Z. M., po której do tej pory nie przeprowadzono postępowania spadkowego. Spadkobiercy ww. w wyniku bezprawnych prac rolniczych dokonali zaorania pasa gruntu przy skarpie, co nie pozostało bez wpływu na proces weryfikacji obszaru zadeklarowanego. Zaznaczyła strona, że organ nie zweryfikował działek na miejscu i nie uwzględnił ukształtowania terenu. Strona zadeklarowała obszar, na którym uprawia kukurydzę i który zawsze deklarowała.
W odpowiedzi na skargę DO ARIMR nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja DOR ARiMR oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR nie naruszają prawa.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zmniejszenia przez organ obszaru uprawniającego stronę do płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie).
Strona zadeklarowała do płatności działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] i [...], organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego stwierdził, że strona wadliwie zadeklarowała powierzchnię w granicach działki nr [...] podając obszar [...] ha, podczas gdy część powierzchni zadeklarowanej przez stronę ([...] ha) znajduje się w granicach sąsiadujących działek nr [...],[...] i [...], a tych działek strona we wniosku nie zadeklarowała. Organ wykluczył z płatności ww. [...] ha.
W zaistniałym sporze Sąd jako zasadne ocenił stanowisko organów.
Prawidłowo wskazał organ na przepisy wyznaczające zasady przyznawania płatności i prawidłowo je zastosował. Ramy prawne w sprawie wyznaczają następujące przepisy unijne i krajowe: - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013), - rozporządzenie nr 1306/2013, - rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31, dalej: rozporządzenie nr 809/2014), - rozporządzenie nr 640/2014; - ustawa o płatnościach.
W ocenie Sądu organ prawidłowo wyjaśnił kwestie związane z ustaleniem maksymalnego obszaru kwalifikowalnego, zasad działania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz obowiązki organów w zakresie dokonywania kontroli.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). A zgodnie z ust. 2 ww. system ma zastosowanie m.in. do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013.
Na podstawie art. 68 ust. 1 System zintegrowany obejmuje następujące elementy:
a) skomputeryzowaną bazę danych;
b) system identyfikacji działek rolnych;
c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności;
d) wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność;
e) zintegrowany system kontroli;
f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego beneficjenta wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, który składa wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.
Art. 72 ww. rozporządzenia przewiduje m.in., że każdego roku beneficjent wsparcia składa wniosek o płatności. Przy czym zgodnie z ust. 3 Państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku, a także materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów.
Powyższe koresponduje z motywem 14 i 15 rozporządzenia nr 809/2014 oraz art. 17 ww. rozporządzenia, które przewidują, że ponieważ to beneficjenci pozostają odpowiedzialni za złożenie prawidłowego wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, w stosownych przypadkach, powinni oni dokonać koniecznych poprawek i zmian w z góry ustalonym formularzu (motyw 14). A według motywu 15 w przypadku wniosku o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia obszarowego - beneficjentowi udostępnia się z góry ustalony formularz w formacie elektronicznym oraz odpowiednie materiały graficzne za pośrednictwem oprogramowania opartego na systemie informacji geograficznej (GIS) (zwany dalej "formularzem geoprzestrzennego wniosku o przyznanie pomocy"). Formularze geoprzestrzennego wniosku o przyznanie pomocy przyczynią się do zapobiegania błędom popełnianym przez beneficjentów podczas zgłaszania powierzchni użytków rolnych oraz sprawią, że administracyjne kontrole krzyżowe będą bardziej skuteczne. Ponadto dokładniejsze informacje przestrzenne przekazane za pomocą formularzy geoprzestrzennego wniosku o przyznanie pomocy będą dostarczać bardziej wiarygodnych danych do celów monitorowania i oceny.
A jak stanowi ust. 4 art. 17 w z góry ustalonych formularzach przekazanych beneficjentowi określa się maksymalny kwalifikujący się obszar na działkę referencyjną zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 oraz obszar zatwierdzony w poprzednim roku według działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub obszarowych środków rozwoju obszarów wiejskich.
Materiały graficzne dostarczone beneficjentowi zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 wskazują granice oraz unikalną identyfikację działek referencyjnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, oraz granice działek rolnych zatwierdzonych w roku poprzednim, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej. Od roku składania wniosków 2016 materiały te wskazują również rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych zatwierdzonych w roku poprzednim.
A ust. 5 art. 17 stanowi, że Beneficjent jednoznacznie identyfikuje i zgłasza powierzchnię każdej działki rolnej oraz, w stosownych przypadkach, rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych.
Jednocześnie na państwie członkowskim spoczywa obowiązek zapewnienia należytego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli w zakresie przyznawania pomocy, na co składają się również obowiązki związane z aktualizacją danych w systemie LPIS.
Art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit.a rozporządzenia nr 640/2014, stanowi że
1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.
2. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:
a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;
LPIS-GIS stanowi element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, którego poszczególne elementy mają na celu bardziej skuteczne zarządzanie i kontrolę (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 października 2014 r. w sprawie C-273/13P Rzeczpospolita Polska przeciwko Komisji Europejskiej, ECLI:EU:C:2014:2295, pkt 47 i nast.).
Dalej wyjaśnić należy, że zasadniczą formą kontroli dokonywanej przez organ w związku z oceną uprawnień do płatności jest kontrola administracyjna.
Wynika to z ukształtowania systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w ww. przepisach stanowiących ramy prawne sprawy tj. m.in. z art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013; motywu 1, 2, 25, 26, 40 i art. 24, art. 40 rozporządzenia nr 809/2014.
Zgodnie z art. 74 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu. Z kolei art. 75 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje, że płatności nie dokonuje się przed zakończeniem weryfikacji warunków kwalifikowalności dokonywanej na podstawie art. 74. A zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Zwraca Sąd uwagę na ust. 4 art. 24 ww. rozporządzenia, który stanowi, że Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja satelitarnych lub lotniczych ortoobrazów lub innych odpowiednich dowodów, w tym dowodów przedstawionych przez beneficjenta na wniosek właściwego organu, nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub, w stosownych przypadkach, właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu.
Istotne znaczenie mają również przepisy art. 28 i art. 29 rozporządzenia nr 809/2014 oraz motyw 26, który przewiduje, że Należy wyjaśnić, że jeżeli przeprowadzana jest fotointerpretacja, na przykład podczas kontroli na miejscu lub w ramach aktualizacji systemu identyfikacji działek rolnych, i nie wskazuje ona na jednoznaczne wyniki, należy przeprowadzić kontrole w terenie.
Art. 28 normuje kontrole administracyjne i wprost wskazuje, że pozwalają one na automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych niezgodności. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu Kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:
a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;
b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;
c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;
d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
A art. 29 ust. 1 lit. c) stanowi, że W stosownych przypadkach, kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe: c) zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich;
Do celów akapitu pierwszego lit. c), w przypadku gdy system zintegrowany przewiduje formularze geoprzestrzennego wniosku o przyznanie pomocy, kontrole krzyżowe są przeprowadzane na podstawie przecięcia przestrzennego zdigitalizowanej powierzchni deklarowanej z danymi w systemie identyfikacji działek rolnych. Ponadto kontrole krzyżowe przeprowadza się w celu zapobiegania podwójnemu ubieganiu się o pomoc dla tego samego obszaru.
Z powołanych przepisów, wbrew zarzutom skargi wynika, że organ ustalając stan faktyczny sprawy – w tym prawidłowość zadeklarowanego obszaru w granicach działki ewidencyjnej nr [...], skorzystał z właściwych narzędzi. Ustalenia powierzchni kwalifikowanych dokonano w oparciu o System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni oraz kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Jak wskazał organ system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, która jest zasilana z kilku źródeł danych, dzięki czemu granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych. Ortofotomapy są aktualizowane w cyklu 3-letnim (dorocznie wymianie podlega ok. 1/3 działek ewidencyjnych). Prawidłowo wyjaśnił organ, że ortofotomapa pozwala jednoznacznie identyfikować mierzone obiekty, a pomiar przeprowadzony na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie. Ortofotomapa jest kartometrycznym, tonalnym obrazem terenu powstałym w wyniku przetworzenia zdjęcia lotniczego na obraz, odpowiadający rzutowi ortogonalnemu na powierzchnię odniesienia, przedstawiony w odpowiednim odwzorowaniu i kroju arkuszowym, uzupełniony informacjami kreskowymi, nazwami, symbolami, siatką i opisem współrzędnych oraz informacjami pozaramkowymi.
W sprawie organ posłużył się ortofotomapą z 1 kwietnia 2019 r. oraz aktualną mapą z Ewidencji Gruntów i Budynków otrzymaną ze Starostwa Powiatowego w Z.. Ponadto organ przeanalizował również ortofotomapy z 9 września 2021 r. W sprawie została również przeprowadzona dodatkowa analiza powierzchni MKO w dniu 5 stycznia 2022 r. Dokonując ustaleń organ uwzględnił również przedłożone przez stronę dowody z map z 1976 r. oraz 2021 r.
Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania wyniku ustaleń organu, że deklarowane przez stronę granice użytkowania działki rolnej [...] wykraczają poza granice działki ewidencyjnej nr [...], a obszar zgłoszonej działki nakłada się wzdłuż granicy północno-wschodniej na działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], które nie zostały zgłoszone we wniosku do płatności. Tym samym zasadnie organ stwierdził, że maksymalny kwalifikowany obszar do płatności na 2021 r. wynosi [...] ha.
Jako uzasadnioną ocenia Sąd argumentację organu odnośnie zasad przeprowadzania kontroli. Wbrew zarzutom skargi organ nie ma obowiązku przeprowadzania kontroli na miejscu.
Organ nie ma obowiązku każdorazowego przeprowadzania kontroli na miejscu, jeżeli nie ma wątpliwości co do danych pomiarowych, którymi dysponuje na podstawie systemu LPIS (jego aktualizacji). Jak wynika z art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014 inspekcja w terenie jest uzasadniona wówczas gdy posiadane dane nie dostarczają wyników satysfakcjonujących organ.
Na taki sposób ukształtowania kontroli w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli wskazał TSUE w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-485/12 Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, ECLI:EU:C:2014:250, w którym stwierdził, że: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 972/2007 z dnia 20 sierpnia 2007 r., należy interpretować w ten sposób, że jeżeli automatyczne kontrole krzyżowe mające na celu zweryfikowanie kwalifikowalności do pomocy działek zadeklarowanych we wniosku rolnika o płatność jednolitą są ze względu na aktualizację systemu identyfikacji działek rolnych uzupełniane weryfikacją na podstawie nowych zdjęć lotniczych prowadzącą do stwierdzenia nieprawidłowości w deklaracji tegoż rolnika, to właściwy organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia inspekcji terenowej, lecz dysponuje, zgodnie z art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia, uprawnieniami dyskrecjonalnymi w odniesieniu do środków, które w konsekwencji należy przyjąć. W szczególności organ ten nie może być zobowiązany do przeprowadzenia pomiaru na terenie danych działek, jeżeli nie ma on wątpliwości co do danych pomiarowych, które zaczerpnął z dostępnych mu zdjęć lotniczych.
Wyrok zachowuje aktualność na gruncie omówionych przepisów rozporządzeń nr 1306/2013, nr 809/2014, nr 640/2014.
W niniejszej sprawie organ uwzględnił dane z LPIS, jak również dokonał analizy wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów oraz wątpliwości. A przedłożone przez stronę mapy nie podważają danych pomiarowych przyjętych przez organ na podstawie systemu LPIS oraz jego aktualizacji. Tym samym nie było podstaw do przeprowadzenia kontroli w terenie.
W sprawie nie doszło również do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania. Organ wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, co znalazło uzasadnienie w treści wydanej decyzji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.