III SA/Wr 340/19

III SA/Wr 340/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-11-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Tomasz Świetlikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 274/20 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1312
art. 18 ust. 4
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie: sędzia WSA Anetta Chołuj sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2019 r. (nr [...]); II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym - Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w. W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) ARiMR w T., w przedmiocie przyznania A. O. (dalej: strona/skarżąca) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Jako podstawę prawną decyzji podał - m.in. - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.) i art. 24 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm. - dalej: ustawa o płatnościach).
Z akt sprawy wynika, że 13 czerwca 2018 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2018. Ubiegała się o jednolitą płatność obszarową (dalej: JPO), płatność za zazielenienie i płatność redystrybucyjną do łącznej powierzchni 265,39 ha.
Po rozpatrzeniu wniosku, Kierownik BP wydał decyzję, w której przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, tj. JPO, płatność za zazielenienie i płatność redystrybucyjną, w pomniejszonej wysokości (do obszaru 158,33 ha), ze względu na wykluczenie z płatności 10 działek o łącznej powierzchni 107,06 ha. Powodem wykluczenia był fakt, że strona nie posiadała do tych działek (znajdujących się w rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa /dalej także: ZWRSP/) tytułu prawnego na dzień 31 maja 2018 r., tj. nie spełniła wymogu z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach.
Od decyzji Kierownika BP strona złożyła odwołanie. Wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej nieprzyznania płatności i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie płatności (ew. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji). Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - wydając skarżoną decyzję - Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP. Na wstępie, organ odwoławczy przywołał ramy prawne sprawy. Dostrzegł, że
- zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach - płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP przysługuje rolnikowi, który - na dzień 31 maja danego roku - ma do tej działki tytuł prawny. Zaznaczył, że - w myśl § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.), w przypadku,
o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy, rolnik we wniosku składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do działki wchodzącej w skład ZWRSP, do której ubiega się o płatności. Odnosząc te regulacje do ustalonego - jego zdaniem wyczerpująco - stanu faktycznego sprawy, Dyrektor OR stwierdził, że skoro sporne działki wchodzą w skład ZWRSP a strona nie posiada - w odniesieniu do nich - tytułu prawnego (wygaśnięcie umowy ich dzierżawy potwierdził prawomocnym wyrokiem z [...] lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w W.), to nie przysługują jej do tych działek płatności bezpośrednie. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że brak jest podstaw prawnych, aby domagać się od rolnika potwierdzenia istnienia tytułu prawnego, bowiem z przepisów prawa wspólnotowego wynika, że przesłanką do otrzymania płatności jest jedynie fakt posiadania i dysponowania gruntami. Wyłożył, że treść art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku gruntów państwowych, rolnik - poza spełnieniem wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 1 pkt 2 warunku posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja roku, w którym ubiega się on o płatność - musi legitymować się również - w w/w dacie - tytułem prawnym do nich. Zauważył, że wymóg ten nie narusza prawa unijnego, co potwierdzają wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) we Wrocławiu z 24 maja 2018 r. (III SA/Wr 23/18) i 18 lipca 2018 r. (III SA/Wr 65/18). Podkreślił, że wymóg posiadania tytułu prawnego, potwierdzającego oświadczenie wnioskodawcy o użytkowaniu gruntów rolnych, na których prowadzi on działalność rolniczą, w celu zapobieżenia bezprawnemu korzystaniu z terenów innych podmiotów, został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) za odpowiadający wymogom zasady proporcjonalności (wyrok z 24 czerwca 2010 r., w sprawie C-375/08 - Luigi Pontini i in.). Odwołał się także do wyroku WSA w Poznaniu z 5 maja 2018 r. (III SA/Po 245/18), którego stanowisko podzielił NSA w wyroku z 7 lutego 2019 r. (I GSK 3032/18). W ocenie Dyrektora OR, przepis art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach trzeba interpretować ściśle. Mianowicie - co do zasady - dla uzyskania płatności wystarczające jest samo posiadanie przez rolnika zadeklarowanej do płatności działki. Jednakże warunek ten nie jest wystarczający w przypadku działek wchodzących w skład ZWRSP, względem których rolnik musi się legitymować tytułem prawnym, przez który należy rozumieć zawartą umowę dzierżawy, użytkowania wieczystego, użyczenia lub inną umowę, na podstawie której rolnik korzysta z gruntu, albo umowę lub decyzję, na podstawie której działka została przekazana rolnikowi w trwały zarząd. Posiadanie na dzień 31 maja danego roku tytułu prawnego do gruntów zgłoszonych do płatności, jest zatem warunkiem koniecznym przyznania płatności do gruntów wchodzących w skład ZWRSP. Zdaniem Dyrektora OR, za nietrafne uznać należy stanowisko strony, jakoby wprowadzenie wymogu legitymowania się przez użytkownika gruntu wchodzącego
w skład ZWRSP tytułem prawnym do tegoż gruntu winno być uznane za warunek naruszający przepisy unijne, regulujące systemy wsparcia dla rolników. W jego opinii, argumentem przemawiającym za tym, że wymóg wynikający z art. 18 ust. 4 ustawy
o płatnościach nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania, zasady konkurencji
i zasady proporcjonalności są zapisy art. 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.L.312.1 - dalej: rozporządzenie nr 2988/95) i art. 72 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia
2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej (Dz.U.UE.L.2013.347.549 - dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), zgodnie z którymi państwom członkowskim został pozostawiony pewien zakres swobodnego uznania
w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od beneficjentów płatności. Korzystając z zakresu swobodnego uznania, państwa członkowskie powinny zatem uwzględnić cele przepisów unijnych dotyczących pomocy, przestrzegać ogólnych zasad prawa unijnego, w szczególności zasady proporcjonalności. Dyrektor OR wyraził stanowisko, że konsekwencją zróżnicowanego charakteru własności publicznej i prywatnej jest dopuszczalność - w granicach wynikających
z odmienności między nimi - odmiennego uregulowania zasad zarządzania majątkiem państwowym, w tym gospodarowania nieruchomościami rolnymi, od rozwiązań ogólnych, mających zastosowanie do pozostałych uczestników obrotu. Nie chodzi jednak wówczas o obniżanie poziomu ochrony własności prywatnej względem publicznej, ale raczej o takie wyważenie norm, zasad i wartości konstytucyjnych, aby zapewnić efektywność wykorzystania oraz ochrony własności publicznej z punktu widzenia celu, jakiemu ma ona służyć. Według Dyrektora OR, w Polsce koniecznym stało się przyjęcie rozwiązań uniemożliwiających przyznawanie dopłat do użytkowanej - bez tytułu prawnego - ziemi państwowej. Wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego, potwierdzającego oświadczenie wnioskodawcy o użytkowaniu gruntów rolny, na których prowadzi on działalność rolniczą, w celu zapobiegania bezprawnego korzystania z terenów innych podmiotów, został uznany przez TSUE za odpowiadający wymogom zasady proporcjonalności (zob. powołany już wyrok TSUE z 24 czerwca 2010 w sprawie
C-375/08 - Luigi Pontini i in.). Odnosząc się do pisma pełnomocnika strony z 22 maja 2019 r. oraz wydanego
w sprawie strony (nieprawomocnego; dotyczącego płatności bezpośrednich na 2017 r.) wyroku WSA we Wrocławiu z 30 kwietnia 2019 r. (III SA/Wr 33/19), Dyrektor OR stwierdził, że nie akceptuje zawartych w nim twierdzeń Sądu, jakoby przewidziany w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach wymóg naruszał przepisy unijne, regulujące systemy wsparcia dla rolników. Informował, że od wyroku tego wniósł skargę kasacyjną. Jako chybione, ocenił Dyrektor OR zarzuty naruszenia przez Kierownika BP regulacji art. 7, art. 7a i art. 77 K.p.a. Zważył, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających, że na dzień 31 maja 2018 r. posiadała wymagany przepisami prawa tytuł prawny do zadeklarowanych przez siebie do płatności działek. Podsumowując, Dyrektor OR uznał skarżoną odwołaniem decyzję za wydaną zgodnie z prawem.
W skardze, skarżąca zaskarżyła w/w decyzję w całości. Zarzuciła naruszenie:
I) przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, przez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten ewidentnie
i rażąco narusza ogólne zasady prawa wspólnotowego, w tym zasadę równości, proporcjonalności i konkurencji, a także - wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP -zasadę równości wobec prawa, przez całkowicie nieuzasadnione i niedopuszczalne
w demokratycznym państwie prawnym:
a) zróżnicowanie pozycji podmiotów gospodarujących na gruntach prywatnych oraz na gruntach wchodzących w skład ZWRSP skutkujące ewidentnie gorszą sytuacją rolników gospodarujących na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa;
b) zróżnicowanie ochrony prawa własności wyłącznie na podstawie kryterium podmiotowego (podział na własność prywatną i państwową);
a ponadto w sytuacji, gdy wobec wprowadzenia w art. 18 ust 4 ustawy o płatnościach wymogu legitymowania się przez użytkownika gruntu wchodzącego w skład ZWRSP tytułem prawnym do gruntu, a następnie żądania jego przedstawienia jako warunku koniecznego przyznania płatności, jest on ewidentnie sprzeczny z przepisami unijnymi, regulującymi systemy wsparcia dla rolników i skutkuje naruszeniem: art. 9, art. 21 ust. 1b, art. 32 ust 2-6, art. 36 ust. 2 i 5 oraz art. 39 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (dalej: rozporządzenie nr 1307/2013), przy jednoczesnym nieuwzględnieniu wartości i celów rozporządzenia ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników wynikających z pkt: 3, 5, 10, 29, 30, 33, 38, 46 oraz 61 Preambuły rozporządzenia nr 1307/2013,
z których to przepisów i punktów Preambuły wynika bezsprzecznie, że:
a) prawo własności, obowiązywanie umowy dzierżawy lub posiadanie innego tytułu prawnego do działek zawartych we wniosku nie jest przesłanką do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
b) przesłanką wystarczającą i konieczną do otrzymania płatności jest posiadanie przez rolnika kwalifikujących się hektarów a nawet tylko pozostawanie gruntów w dyspozycji rolnika;
c) celem prawodawcy unijnego jest jak najszersze objęcie zakresem wsparcia rolników, którzy faktycznie gospodarują na gruntach rolnych;
d) Państwo Członkowskie nie jest uprawnione do ustalania dodatkowych kryteriów, od których uzależnia przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ponieważ:
- uprawnienia do przyjmowania określonych aktów regulujących treść zgłoszenia
i wymogi w zakresie aktywacji uprawnień do płatności oraz uprawnienia do ustanawiania przepisów dotyczących kwalifikowalności należą do Komisji Europejskiej;
- interpretacja przepisów rozporządzenia nr 1307/2013 w taki sposób, że uzależnia się przyznanie płatności od spełnienia przez beneficjenta dodatkowych kryteriów, jest sprzeczna z celem i założeniem prawodawcy unijnego, zgodnie z którym wsparciem obejmuje się rolników faktycznie uprawiających grunty kwalifikujące się do płatności;
e) prawodawca unijny, który w przypadku zamiaru dokonania wyłączenia pewnych kategorii gruntów z płatności, dokonuje tego wprost w samym tekście rozporządzenia nr 1307/2013, nie pozbawił jednak możliwości otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do gruntów, w odniesieniu do których rolnik nie posiada tytułu prawnego;
II) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1 oraz art. 8 § 1 i 2 K.p.a., przez:
1) oparcie zaskarżonego orzeczenia o wyroki:
a) WSA we Wrocławiu z 24 maja 2018 r. (III SA/Wr 23/18), w sytuacji, gdy
w omawianym zakresie zmieniła się linia orzecznicza tego Sądu, na co WSA wyraźnie wskazał w wyroku z 30 kwietnia 2019 r. (III SA/Wr 33/19) a z obecnego stanowiska Sądu wynika, że przepis art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach jest niezgodny z ogólnymi zasadami prawa unijnego oraz że - jako dyskryminujący - winien on zostawać pomijany przy wydawaniu decyzji w przedmiocie przyznania płatności w stosunku do gruntów wchodzących w skład ZWRSP;
b) WSA w Poznaniu (wyrok z 5 lipca 2018 r., III SA/Po 254/18) i NSA (wyrok z 7 lutego 2019 r., I GSK 3032/18), w sytuacji, gdy Sądy te w istocie w ogóle nie zbadały kwestii zgodności art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach z przepisami i zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego, w tym - w szczególności - zasadami równości, proporcjonalności
i konkurencji, a nadto poprzestały w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć jedynie na przywołaniu argumentacji zawartej w samym uzasadnieniu do projektu ustawy
o płatnościach z 9 marca 2016 r., przy całkowitym pominięciu najistotniejszych kwestii wynikających z przepisów rozporządzenia nr 1307/2013 oraz orzecznictwa TSUE
i zasad ogólnych prawa wspólnotowego;
2) nieuzasadnione pominięcie istotnej i w całości prawidłowej argumentacji co do niezgodności art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach z zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego, zawartej w wyroku III SA/Wr 33/19 i bezzasadne całkowite zaniechanie zaakceptowania i odstąpienie od zastosowania wskazań tego Sądu wyrażonych w tym wyroku, w sytuacji, kiedy stan faktyczny i prawny sprawy, będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd w sprawie zakończonej tym wyrokiem, jest tożsamy ze stanem faktycznym i prawnym tej sprawy a nadto występuje tożsamość co do stron i przedmiotu sporu obu tych postępowań;
3) całkowicie bezzasadne i niezgodne z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego
i zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego: proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania zaniechanie odstąpienia od dotychczasowej - błędnej - praktyki organów administracji odmawiania przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów wchodzących w skład ZWRSP, co do których wnioskujący nie posiada tytułu prawnego, w sytuacji, gdy zachodziły ku temu uzasadnione podstawy prawne, w tym - przede wszystkim - z uwagi na:
- zmianę linii orzeczniczej w tym przedmiocie;
- jednoznaczny wynik literalnej, systemowej i funkcjonalnej wykładni przepisów rozporządzenia nr 1307/2013, z którym to wynikiem w oczywistej sprzeczności pozostaje zarówno treść art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, jak i treść zaskarżonej decyzji;
4) bezpodstawne odstąpienie od zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji, gdy zachodziły ku temu uzasadnione podstawy;
III) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
a to art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1 oraz art. 8 § 1 i 2 K.p.a., przez wydanie naruszającej prawo decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzję organu
I instancji oraz zaniechanie jej uchylenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez przyznanie w całości wszystkich wnioskowanych płatności, w sytuacji, gdy - wydając skarżoną odwołaniem decyzję - organ I instancji rażąco naruszył:
a) art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, przez naruszenie zasady praworządności i zaniechanie działania organu I instancji na podstawie przepisów prawa, poprzez nie zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 1307/2013, przy jednoczesnej bezzasadnej odmowie kierowania się przy wydaniu decyzji zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania a w konsekwencji nie przyznanie w całości płatności do wszystkich wnioskowanych działek, podczas gdy - zgodnie przepisami prawa wspólnotowego - skarżącej bezsprzecznie one przysługiwały a z zasady pierwszeństwa wynika, że prawo wspólnotowe ma wartość nadrzędną nad prawem krajowym Państw Członkowskich, które nie są uprawnione do stosowania przepisu krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym; b) art. 7a K.p.a., przez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wszelkich zaistniałych
w sprawie wątpliwości na niekorzyść strony, podczas gdy przedmiotem postępowania było ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia a w sprawie pozostawały istotne wątpliwości co do treści i dopuszczalności stosowania normy prawnej;
c) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i 6 K.p.a., przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w sytuacji, gdy:
- z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że za podstawę jej wydania i odmowy przyznania w całości wnioskowanych płatności przyjęto orzeczenie WSA z 24 maja 2018 r. (III SA/Wr 23/18), podczas gdy we wskazanym zakresie zmieniła się linia orzecznicza tego Sądu, na co wyraźnie wskazał on w wyroku z 30 kwietnia 2019 r.
(III SA/Wr 33/19);
- przed Sądem Okręgowym w W., w sprawie o sygn. [...], prowadzona jest obecnie sprawa o wydanie nieruchomości, co jednoznacznie wskazuje na to, że skarżąca nadal posiada i faktycznie użytkuje grunty rolne objęte wnioskiem
o przyznanie płatności na rok 2018, co - przy spełnieniu wszelkich przewidzianych prawem unijnym warunków do ich otrzymania - skutkować winno ich przyznaniem
w całości do wszystkich wnioskowanych gruntów. Tak stawiając zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów. Skarżąca szeroko uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie. Skarżąca ustosunkowała się do w/w odpowiedzi w piśmie procesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu administracji wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta narusza bowiem przepisy prawa materialnego
i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W identycznym stanie prawnym i niemal tożsamym stanie faktycznym (także
w sprawie ze skargi strony, dotyczącej płatności na rok 2017 r.), tutejszy Sąd orzekł
w nieprawomocnym (zaskarżonym przez organ do NSA) wyroku z 30 kwietnia 2019 r. (III SA/Wr 33/19). Rozstrzygnięcie i uzasadnienie tego wyroku Sąd podtrzymuje również
i w tej sprawie (dotyczącej tożsamych płatności za rok kolejny, tj. 2018). Sąd uznał, że w wydanych w sprawie decyzjach nieprawidłowo pozbawiono skarżącą części wnioskowanych przez nią płatności na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach. Warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2018 r. reguluje ustawa o płatnościach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności oraz
2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących
w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (DZ. Urz. UE L 347 z 20.12.20013 r. str. 549, z późn. zm.), wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach stanowi, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponadto, w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach przewidziano, że płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP przysługuje rolnikowi, który - na dzień 31 maja danego roku - ma do tej działki tytuł prawny. Zagadnienie uzależnienia przez ustawodawcę krajowego przyznania płatności od posiadania przez rolnika - na dzień 31 maja danego roku - tytułu prawnego do gruntu wchodzącego w skład ZWRSP było przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Poglądy akceptujące wprowadzenie takiego wymogu w ustawodawstwie krajowym, tj. zarówno w ustawie o płatnościach (art. 18 ust. 4), jak i w ustawie z dnia 20 lutego
2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 ze zm. /art. 20 ust. 4/), zostały wyrażone m.in. w powołanych przez organ w decyzji orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym tutejszego Sądu. Sąd w składzie obecnym podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd odwołujący się do wyroku TSUE z 24 czerwca 2010 r.
(w sprawie C-375/08 Luigi Pontini i in.) jedynie w części wskazującej, że Państwom Członkowskim został pozostawiony pewien zakres swobodnego uznania w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od beneficjentów płatności. Odmienne stanowisko zajmuje natomiast Sąd w zakresie spełnienia przez przepisy krajowe kolejnego warunku, do jakiego odwołuje się w/w wyrok TSUE, tj. zachowania ogólnych zasad prawa wspólnotowego, w szczególności zasady proporcjonalności oraz równego traktowania. Jak bowiem orzekł w tym wyroku TSUE - mimo braku wymogu dysponowania tytułem prawnym w przepisach wspólnotowych - przepisy wspólnotowe nie sprzeciwiają się wprowadzeniu przez państwa członkowskie na mocy przepisów krajowych obowiązku przedstawienia takiego tytułu, pod warunkiem (podkreślenie Sądu) uwzględniania celów przepisów wspólnotowych i przestrzegania ogólnych zasad prawa wspólnotowego, w szczególności zasady proporcjonalności.
W ocenie Sądu, w odniesieniu do płatności takich, jak w sprawie - w świetle obowiązujących przepisów - zasadne jest stwierdzenie, że Państwa Członkowskie mają swobodę uznania co do dokumentów i dowodów wymaganych od beneficjentów płatności.
Rozporządzenie nr 1307/2013 nie reguluje, czy ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich musi posiadać tytuł prawny do gruntów. W rozporządzeniu tym zasadniczo mowa jest o posiadaniu i prowadzeniu na gruntach działalności rolniczej. Rozporządzenie - zarówno w definicjach pojęć (rolnik, gospodarstwo rolne, działalność rolnicza, hektar kwalifikowany...), jak i w poszczególnych przepisach - nie odwołuje się do tytułu prawnego do gruntu, jako kryterium, od którego uzależnione są uprawnienia, czy obowiązki związane z płatnościami. Przepisy w/w rozporządzenia nie uzależniają tym samym przyznania płatności bezpośrednich od przedstawienia ważnego tytułu prawnego, potwierdzającego prawo wnioskodawcy do użytkowania gruntów będących przedmiotem wniosku o płatności. Jednak przy ocenie, czy wprowadzenie wymogu ważnego tytułu prawnego (na dzień 31 maja danego roku), jako kryterium ubiegania się płatność, trzeba uwzględnić pozostałe uregulowania dotyczące systemu wsparcia dla rolników. Jak wskazano w pkt 58 wyroku C-375/08, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa wspólnotowego należy brać pod uwagę nie tylko ich brzmienie, lecz także kontekst oraz cele uregulowania, którego stanowią one część (wyroki: z 1 marca 2007 r., w sprawie C-34/05 Schouten, Zb.Orz. s. I-1687, pkt 25; z 24 maja 2007 r., w sprawie C-45/05 Maatschap Schonewille-Prins, Zb.Orz.
s. I-3997, pkt 30). Z rozporządzenia nr 1306/2013 wynika, że (motyw 39, 43):
(39) W celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, Państwa Członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane. Państwa Członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95. W przypadkach naruszenia sektorowego prawodawstwa rolnego, gdy na mocy unijnych aktów prawnych nie zostały ustanowione szczegółowe przepisy dotyczące kar administracyjnych, Państwa Członkowskie powinny nakładać kary krajowe, które winny być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne.
(43) Państwo Członkowskie powinno ustanowić i prowadzić zintegrowany system zarządzania i kontroli ("zintegrowany system") w odniesieniu do niektórych płatności przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013 oraz w rozporządzeniu (UE) nr 1305/2013; aby poprawić skuteczność i monitorowanie wsparcia unijnego, państwa członkowskie należy upoważnić do korzystania ze zintegrowanego systemu
w odniesieniu do innych systemów wsparcia unijnego. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95: "Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków
w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści". W świetle zapisów art. 8 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia i art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 przyjąć trzeba, że Państwom Członkowskim został pozostawiony pewien zakres swobodnego uznania w odniesieniu do dokumentów
i dowodów wymaganych od beneficjentów płatności. Z przepisów wynika także, że Państwa Członkowskie korzystają z zakresu swobodnego uznania przy wdrażaniu systemów oraz wyborze środków krajowych, które uznają za konieczne dla skutecznego zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom oraz karania za nie. W tym miejscu można zatem stwierdzić, że samo wprowadzenie w ustawie
o płatnościach wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu nie stanowi - jako takie -przekroczenia kompetencji przez ustawodawcę krajowego. Jednakże, co - zdaniem Sądu - w tej sprawie ma zasadnicze znaczenie przy ocenie wprowadzonego w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach wymogu, korzystając
z przyznanej im swobody, Państwa Członkowskie (w tym Polska) powinny uwzględnić jednak cele przepisów unijnych dotyczących pomocy, przestrzegać ogólnych zasad prawa unijnego, w szczególności zasady proporcjonalności. Wniosek taki można wyprowadzić z powoływanego już wyroku TSUE (w sprawie C-375/08 Luigi Pontini i in.). Zdaniem TSUE - w ramach tego swobodnego uznania - Państwa Członkowskie mogą szczegółowo określić dowody, jakie należy przedstawić dla uzasadnienia wniosku
o przyznanie pomocy, odwołując się - w szczególności - do zwyczajów panujących
w rolnictwie na ich obszarze, w odniesieniu do korzystania i użytkowania obszarów przeznaczonych pod uprawę roślin paszowych oraz do tytułów prawnych, jakie są przedstawiane odnośnie do takiego korzystania. TSUE przypomniał jednak, że w/w zakres swobodnego uznania podlega pewnym ograniczeniom. Podniósł, że Państwa Członkowskie są zobowiązane do korzystania
z przyznanych im kompetencji wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria. Winny także przywiązywać należną wagę do zasady równego traktowania oraz unikać zakłócenia rynku i konkurencji. Według TSUE, wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego stanowi - co do zasady - takie obiektywne kryterium. Do sądu krajowego należy jednak zbadanie, czy odnosi się on do wszystkich zainteresowanych wnioskodawców znajdujących się w porównywalnej sytuacji (podkreślenie tut. Sądu). W konsekwencji, w opinii TSUE, korzystając z zakresu swobodnego uznania,
w odniesieniu do dowodów wymaganych jako uzasadnienie wniosku o przyznanie pomocy, szczególnie jeżeli chodzi o możliwość zobowiązania wnioskodawcy do przedstawienia ważnego tytułu prawnego, potwierdzającego jego prawo do użytkowania obszarów rolnych będących przedmiotem wniosku, Państwa Członkowskie powinny uwzględniać cele przepisów wspólnotowych dotyczących pomocy oraz przestrzegać ogólnych zasad prawa wspólnotowego, w szczególności zasady proporcjonalności. Zgodnie z orzeczeniem TSUE, powyższa zasada, która wymaga, aby środki wprowadzone na mocy przepisu były właściwe dla osiągnięcia zakładanego celu i nie wykraczały poza to, co niezbędne dla jego realizacji, winna być przestrzegana zarówno przez prawodawcę wspólnotowego, jak i ustawodawców i sądy krajowe, które stosują prawo wspólnotowe (wyrok z 17 stycznia 2008 r., w sprawach połączonych C-37/06 i C-58/06 Viamex Agrar Handel). W konsekwencji, zasada ta powinna być przestrzegana przez właściwe władze krajowe. Jak wynika z pkt 75 w/w wyroku, przepisy wspólnotowe dotyczące ZSZiK, ochrony interesów finansowych Wspólnoty i finansowanie WPR, wymagają ustanowienia odpowiednich środków krajowych, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie ZSZiK oraz rzeczywistą realizację i prawidłowe wykonanie systemów pomocy finansowanych przez Wspólnotę. Założenia te są uwzględniane przez przepisy właściwe w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, które - jak wynika z pkt 56 wyroku - mają na celu zapobieganie nieuczciwemu korzystaniu z terenów innych podmiotów w celu obejścia przepisów wspólnotowych dotyczących wspomnianych systemów. TSUE zastrzegł, że to do sądu krajowego należy jednak zbadanie, czy
- w przypadku sprawy będącej przedmiotem postępowania przed tym sądem - zasada proporcjonalności była przestrzegana. Dokonując oceny sprawy pod kątem dochowania w/w zasad, Sąd uznał, że wprowadzony wymóg tytułu prawnego do gruntów wchodzących w skład ZWRSP narusza wspólnotową zasadę równego traktowania, zasadę konkurencji i zasadę proporcjonalności. Przede wszystkim jednak, przyjęty wymóg tytułu prawnego nie realizuje celu, jakim jest zapobieganie (eliminacja) nadużyć w korzystaniu z płatności,
w sposób gwarantujący równość traktowania wszystkich wnioskodawców. W uzasadnieniu do projektu ustawy (Sejm VIII kadencji, druk 274, dostępny
w bazie LEX) wskazano, że przepisy rozporządzenia 1307/2013 nie regulują, czy ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich musi posiadać tytuł prawny do gruntów. Stwierdzono jednak, że: "Stwarza to pole do nadużyć (tworzenia sztucznych warunków) polegających na tym, że o płatności bezpośrednie do określonych gruntów ubiegają się podmioty, które bezprawnie weszły w ich posiadanie lub posiadają je bez tytułu prawnego wbrew woli podmiotu, do którego te grunty należą. Przypadki takie zdarzają się w praktyce, co budzi społeczny sprzeciw, zwłaszcza, gdy zasadniczym celem takiego działania jest uzyskanie wsparcia w postaci płatności bezpośrednich,
a nie prowadzenie działalności rolniczej na danym gruncie. Należy przy tym podkreślić, że - ze względu na częste przypadki nieuregulowanego stanu prawnego ziemi rolnej będącej w obrocie prywatnym - projektowane rozwiązanie nie może mieć uniwersalnego zastosowania, tzn. obejmować wszystkich gruntów. Rolnik faktycznie prowadzący działalność rolniczą na danym gruncie często nie może potwierdzić posiadanego do tego gruntu prawa żadnym dokumentem. Wynika to z powszechnej praktyki zawierania przez rolników ustnych umów dzierżawy gruntów, a także
z nieuregulowanych, często przez wiele lat, spraw spadkowych. Natomiast w przypadku ziemi rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stan prawny gruntów jest uregulowany: właścicielem jest Skarb Państwa, a dzierżawca wskazany jest w umowie zawieranej wyłącznie w formie pisemnej. Konieczność wykonania przepisów Unii Europejskiej w celu przeciwdziałania tworzeniu sztucznych warunków,
z uwagi na wskazane wyżej różnice, wręcz wymaga odmiennych regulacji w odniesieniu do gruntów rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Odniesienie projektowanych regulacji do wszystkich gruntów rolnych mogłoby wywołać niezgodny z przepisami Unii Europejskiej skutek polegający na wyeliminowaniu możliwości uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów, na których rolnik faktycznie prowadzi działalność rolniczą, ale nie może wykazać tytułu prawnego do tego gruntu. Wobec tego wprowadzenie projektowanych rozwiązań nie godzi w zasadę równego traktowania oraz nie ma charakteru dyskryminującego". Zdaniem Sądu, zacytowane uzasadnienie projektu ustawy racjonalnie nie wyjaśnia, w jaki sposób zachowana zostaje zasada równego traktowania i brak charakteru dyskryminującego w okolicznościach, kiedy podmioty, których sytuacja - jako wnioskodawców - jest jednakowa, tzn. nie posiadają oni tytułu prawnego do gruntu ale użytkują ziemię i w stosunku do jednego z nich ustawodawca - dla możliwości uzyskania płatności - domaga się określonego dokumentu a w stosunku do drugiego nie. Nie podaje ono także przyczyn, dla których bardziej - niż grunty niepaństwowe - chronione mają być grunty państwowe (wchodzące w skład ZWRSP). Przecież
o płatności bezpośrednie mogą ubiegać się także podmioty, które bezprawnie weszły
w posiadanie gruntów niepaństwowych lub posiadają je bez tytułu prawnego wbrew woli podmiotu, do którego te grunty należą. Przypadki takie zdarzają się w praktyce. Wobec tego, wprowadzenie rozwiązań faworyzujących grunty państwowe godzi w zasadę równego traktowania oraz ma charakter dyskryminujący. Zasada równego traktowania wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane odmiennie, chyba że traktowanie takie jest obiektywnie uzasadnione. Poszanowanie zasady niedyskryminacji wymaga natomiast, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w sposób odmienny a sytuacje odmienne nie były traktowane
w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (wyrok
z 30 marca 2006 r. w sprawach połączonych C-87/03 i C-100/03 Hiszpania przeciwko Radzie, Zb.Orz. str. I-2915, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo). Sąd nie znajduje uzasadnienia dla różnicowania sytuacji podmiotów ubiegających się o płatności, z uwagi na kryterium charakteru ziemi (gruntów), tzn. prywatna, państwowa. Takim uzasadnieniem nie jest wskazywany cel, tj. walka
z nadużyciami. Zdaniem Sądu, brak tytułu prawnego rodzi takie samo ryzyko nadużycia po stronie osób posiadających ziemię z zasobów prywatnych, jak i ZWRSP. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że nadużycia (ich dominująca skala) występują wyłącznie po stronie podmiotów użytkujących ziemię państwową bez posiadania ważnego tytułu prawnego. Nadużycia i nieprawidłowości występują bowiem niezależnie od charakteru posiadania ziemi. O płatności bezpośrednie mogą ubiegać się także podmioty, które bezprawnie weszły w posiadanie gruntów niepaństwowych lub posiadają je bez tytułu prawnego wbrew woli podmiotu, do którego te grunty należą i wbrew celowi wynikającemu z przepisów unijnych. Przypadki takie zdarzają się w praktyce. Podkreślić trzeba, że kwestia braku tytułu do gruntu, prowadząca w efekcie do nadużycia, czy nieuczciwego korzystania z gruntów, winna być odnoszona wyłącznie
w odniesieniu do naruszenia przepisów unijnych. Przy ocenie zasadności wprowadzenia w przepisach krajowych dodatkowych wymogów odnośnie uzyskania płatności, bierze się pod uwagę realizację celów i przepisów unijnych. Natomiast kwestie związane z dochowaniem innych przepisów i celów krajowych (np. prawa cywilnego, ochrona gruntów państwowych), w kontekście realizacji celów przepisów unijnych, nie mają znaczenia. Okoliczność, że w przypadku gruntów państwowych znany jest właściciel i że istnieje wymóg umowy pisemnej, nie wyklucza sytuacji, że osoba, która takiego tytułu prawnego nie ma, mimo to jednak ziemię użytkuje w zgodzie z celami unijnymi. Jako nieprzekonującą - w kontekście zachowania zasady równego traktowania -ocenia Sąd argumentację, że podmioty prywatne mają często nieuregulowaną sytuację prawną i nałożenie na nie wymogu legitymowania się tytułem prawnym uniemożliwiłoby im korzystanie z płatności. Jak pokazuje praktyka (i rozpoznawana sprawa), kwestia nieuregulowanej sytuacji prawnej dotyczy również ziemi wchodzącej w skład ZWRSP. Polemizując
z uzasadnieniem do projektu ustawy, trzeba zaakcentować, że nie można wykluczyć sytuacji, że podmiot faktycznie prowadzący działalność rolniczą na gruntach wchodzących w skład ZWRSP i wnioskujący o płatności także może nie być w stanie okazać aktualnego tytułu prawnego do tychże gruntów np. obowiązującej umowy dzierżawy, z uwagi na toczony spór sądowy co do ważności (terminu obowiązywania) takiej umowy. Ponadto Agencja Nieruchomości Rolnych (obecnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) - posiadająca odpowiednie rejestry i narzędzia - ma (winna mieć) realne możliwości przeciwdziałania praktykom samowolnego zajmowania gruntów rolnych i zgłaszania ich do płatności przez osoby nieuprawnione. Te możliwości są zapewne zdecydowanie większe niż możliwości podmiotów niepaństwowych, odnośnie gruntów których nie wprowadzono analogicznych rozwiązań jak w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach. W opinii Sądu, samowolne naruszenie posiadania nie może prowadzić do uzyskania jakichkolwiek korzyści ale takowe korzystanie dotyczy także gruntów wchodzących w skład podmiotów (osób) innych niż państwowe. I bez znaczenia - według Sądu - pozostają tutaj, z uwagi na publiczny charakter zastosowanych
w sprawie przepisów, regulacje Kodeksu cywilnego, często powoływane w tożsamych sporach (art. 345, art. 224 i nast.). Sąd w składzie orzekającym uznał zatem, że wprowadzenie wymogu legitymowania się przez użytkownika gruntu wchodzącego w skład ZWRSP tytułem prawnym do tego gruntu winno być uznane za warunek naruszający przepisy unijne, regulujące systemy wsparcia dla rolników. Wprowadzenie takiego wymogu stanowi nadmierne "uprzywilejowanie" takich gruntów i narusza wspólnotową zasadę równego traktowania, zasadę konkurencji i zasadę proporcjonalności. Regulacja krajowa powoduje bowiem odmienne traktowanie rolników użytkujących ziemię z ZWRSP nie dysponujących tytułem prawnym do gruntu względem rolników użytkujących inne grunty także bez tytułu prawnego, co stawia pierwszą grupę w sytuacji gorszej. Powyższe prowadzi także do sytuacji, że pierwsza grupa znajduje się w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej wobec ich konkurentów. Takiej odmienności traktowania nie uzasadnia powoływany cel - walka z nadużyciami, ponieważ ryzyko nadużyć występuje w przypadku obu grup podmiotów. Nie uzasadnia jej także specyfika i praktyki krajowe, ponieważ sytuacja prawna w jakiej znajdują się podmioty z obu grup może być w jednakowym stopniu wywołana działaniami
i praktykami, na które nie mają oni wpływu (brak ważnego tytułu prawnego do gruntu
z ZWRSP nie jest wyłączną winą/zaniechaniem osoby użytkującej ten grunt). W opinii Sądu, wymóg taki nie wpisuje się również w zasadę proporcjonalności. Realizacja celu - walka z nadużyciami w dziedzinie płatności, poprzez wprowadzenie przepisów dotyczących wyłącznie pewnej grupy podmiotów w praktyce powoduje skutki nieproporcjonalne do zamierzonego celu. W ocenie Sądu, ustawodawca krajowy nie wykazał, że niezbędną przesłanką przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład ZWRSP jest posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów. W konsekwencji powyższego, należało odmówić stosowania art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, jako naruszającego w/w - ogólne - zasady prawa wspólnotowego. Dyrektor OR błędnie zastosował zatem w sprawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zasadne tym samym okazały się zarzuty skargi. Wyrokując w sprawie, Sąd w składzie orzekającym dostrzega, że wyrażone
w tym wyroku stanowisko (tożsame ze stanowiskiem tutejszego Sądu zawartym
w wyrokach III SA/Wr 33/19 z 30 kwietnia 2019 r. i III SA/Wr 95/19 z 29 maja 2019 r.) jest odmienne wobec ukształtowanej linii orzeczniczej, także dotychczasowych orzeczeń WSA we Wrocławiu. Biorąc wzgląd na omówione naruszenia prawa, których dopuściły się orzekające w sprawie organy administracji, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - uchylił obie wydane w sprawie decyzje. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205
§ 2 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji winny odmówić stosowania w sprawie art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach.
-----------------------
17