III SA/Wr 339/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-02-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyrada gminyradnyochrona danych osobowychrozwiązanie stosunku pracyochrona stosunku pracyprawo pracyuchwałakontrola sądowawsa

WSA we Wrocławiu stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady Miasta Lubań odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, uznając, że rada nie wykazała związku między naruszeniem obowiązków pracowniczych a wykonywaniem mandatu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Komendanta Straży Miejskiej na uchwałę Rady Miasta Lubań, która odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, zatrudnionym jako strażnik. Podstawą wniosku pracodawcy było naruszenie ochrony danych osobowych przez radnego. Sąd stwierdził niezgodność uchwały z prawem, wskazując, że rada nie wykazała, iż przyczyny rozwiązania stosunku pracy były związane z wykonywaniem mandatu radnego, co jest warunkiem odmowy zgody zgodnie z art. 25 ust. 2 u.s.g. Rada błędnie oceniła zasadność zarzutów pracodawcy, zamiast skupić się na związku przyczynowo-skutkowym między naruszeniem obowiązków a mandatem.

Sprawa dotyczyła skargi Komendanta Straży Miejskiej w L. na uchwałę Rady Miasta Lubań z dnia 19 stycznia 2022 r., którą rada odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym K. J., zatrudnionym na stanowisku Strażnika Straży Miejskiej. Pracodawca jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę wskazał ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym naruszenie ochrony danych osobowych poprzez wykonanie zdjęć dokumentów służbowych prywatnym telefonem komórkowym. Rada Miasta Lubań, odmawiając zgody, powołała się na swoje sukcesy zawodowe radnego i uznała, że zarzuty pracodawcy nie znajdują potwierdzenia w kwalifikacji czynu jako podstawy do rozwiązania umowy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, rada może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu. W tej sprawie rada nie wykazała takiego związku, ograniczając się do oceny zasadności zarzutów pracodawcy, co nie leży w jej kompetencjach. Sąd uznał, że rada nie ustosunkowała się do przedstawionych przez pracodawcę okoliczności i nie wykazała, aby zachodziły podstawy do odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z powodu zdarzeń związanych z wykonywaniem mandatu. Sąd oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej dotyczące dokumentów powstałych po wydaniu uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rada gminy może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W przypadku naruszeń obowiązków pracowniczych niezwiązanych z mandatem, rada nie może odmówić zgody, a jej uchwała w tym zakresie jest niezgodna z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rada gminy nie wykazała związku między naruszeniem obowiązków pracowniczych przez radnego (naruszenie ochrony danych osobowych) a wykonywaniem przez niego mandatu radnego. Rada błędnie oceniła zasadność zarzutów pracodawcy, zamiast skupić się na tym, czy przyczyny rozwiązania stosunku pracy były związane z mandatem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_niezgodność_z_prawem

Przepisy (17)

Główne

u.s.g. art. 25 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Celem jest zapewnienie radnemu swobody w sprawowaniu mandatu, a nie tworzenie szczególnych przywilejów w zakresie trwałości stosunku pracy.

Pomocnicze

u.s.g. art. 94 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie albo są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem.

u.s.g. art. 94 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

u.p.s. art. 7 § 4

Ustawa o pracownikach samorządowych

Określa podstawy rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem samorządowym.

u.p.s. art. 43 § 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

Dotyczy rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem samorządowym.

k.p. art. 30 § 1

Kodeks pracy

Określa zasady rozwiązania umowy o pracę.

k.p. art. 52 § 1

Kodeks pracy

Określa przypadki rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

u.o.d.o. art. 107 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

Dotyczy odpowiedzialności za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych.

u.o.d.o. art. 107 § 2

Ustawa o ochronie danych osobowych

Dotyczy odpowiedzialności za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych.

Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości art. 54

Dotyczy ochrony danych osobowych w kontekście zapobiegania i zwalczania przestępczości.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Dotyczy odpowiedzialności za przestępstwa.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Miasta Lubań nie została należycie umotywowana, co uniemożliwia kontrolę. Rada Miasta Lubań odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, podczas gdy podstawą rozwiązania nie są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego. Rada nie wykazała związku przyczynowo-skutkowego między naruszeniem obowiązków pracowniczych przez radnego a jego zadaniami związanymi z pełnieniem mandatu radnego.

Godne uwagi sformułowania

ustawa zapewnia pracownikom, będącym radnymi, szczególną ochronę, której celem jest zapewnienie radnemu swobody w wykonywaniu mandatu przepis ten nie służy tworzeniu szczególnych przywilejów w zakresie trwałości stosunku pracy radnego należy wyraźnie oddzielić sferę interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu pochodzącego z wyborów powszechnych i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, od sfery interesów pracowniczych radnego - pracownika Rada nie jest władna do rozstrzygania sporów z zakresu prawa pracy i do oceny (pod tym kątem) okoliczności uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący

Katarzyna Borońska

członek

Aneta Brzezińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, gdy przyczyny leżą poza wykonywaniem mandatu. Podkreślenie roli sądu administracyjnego w kontroli uchwał rady gminy w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji radnego zatrudnionego w samorządzie, gdzie istnieje konflikt między obowiązkami pracowniczymi a mandatem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między ochroną pracowniczą a wykonywaniem mandatu radnego, co jest częstym problemem w samorządach. Wyjaśnia, kiedy rada może odmówić zgody na zwolnienie radnego, a kiedy jej działanie jest niezgodne z prawem.

Czy radny może być zwolniony za naruszenie ochrony danych? Sąd wyjaśnia, kiedy rada musi bronić pracownika.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 339/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 21 poz 123
art. 25 ust. 2
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Aneta Brzezińska (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Komendanta Straży Miejskiej w L. na uchwałę Gminy Miejskiej Lubań z dnia 19 stycznia 2022 r. Nr LI/318/2022 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy I. stwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem; II. zasądza od Rady Miasta Lubań na rzecz strony skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą z 19 stycznia 2022 r. (nr LI/318/2022) Rada Miasta Lubań (dalej: rada) odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym Rady Miasta Lubań K. J. (dalej: radny). Materialnoprawną podstawę uchwały stanowił art. 25 ust. 2 ustawy z 26 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 142, poz. 123), dalej: u.s.g. W uzasadnieniu uchwały Rada podniosła, że 14 stycznia 2022 r. do Rady Miasta Lubań wpłynął wniosek Komendanta Straży Miejskiej w Lubaniu (dalej: strona skarżąca) o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. We wniosku podniesiono, że pracodawca na podstawie art. 7 pkt 4 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U z 2019 r., poz. 1782), dalej: u.p.s. i art. 30 § 1 pkt 3 oraz art. 52 § 1 pkt 1 ustawy 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1320) zamierza z dniem 20 stycznia 2022 r. rozwiązać z radnym, bez zachowania okresu wypowiedzenia umowę o pracę zawartą 31 grudnia 1997 r., na czas nieokreślony, na stanowisku Strażnika Straży Miejskiej. Rada podniosła, że pracodawca jako przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę wskazał ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym obowiązków pracownika samorządowego, gdyż w trakcie trwania umowy o pracę, 23 grudnia 2021 r. radny dopuścił się naruszenia ochrony danych osobowych polegających na wykonaniu prywatnym telefonem komórkowym zdjęć dokumentów służbowych zgromadzonych w Książce wydarzeń za okres od 29 września 2020 r. do 20 stycznia 2021 r. oraz w Teczce do podpisu, w której znajduje się dokumentacja oczekująca na dekretację, notatki służbowe strażników – zawierające dane osobowe klientów podmiotu publicznego w postaci nazwisk i imion, adresów zamieszkania lub pobytów, numerów telefonów, numerów tablic samochodowych, marek samochodów, próśb o interwencję. W dniu 3 stycznia 2022 r. naruszenie danych osobowych zostało zgłoszone do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w Warszawie. Rada przywołała również (szczegółowo) dalszą argumentację wniosku (str. 3-5 uzasadnienia uchwały).
Reasumując Rada wskazała, że przeanalizowała zarzuty zawarte we wniosku i wysłuchała radnego podczas obrad sesji w dniu 19 stycznia 2022 r., który oświadczył, że zawsze sumiennie wykonywał obowiązki radnego, czuwając nad praworządnością, dbając o dobro obywatela, natomiast wykonując pracę Strażnika Miejskiego kierował się zasadami czuwania nad praworządnością obywateli. W ocenie Rady zarzuty wobec radnego tj. ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, w tym obowiązków pracownika samorządowego poprzez naruszenie ochrony danych osobowych nie znajdują potwierdzenia w zakwalifikowaniu tego czynu do rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w zw. z 43 § 1 u.p.s. Rada odniosła się do sukcesów zawodowych radnego na stanowisku Strażnika Straży Miejskiej w Lubaniu, uznając, iż przedstawione jej uzasadnienie do uchwały oparte o wniosek pracodawcy nie potwierdza przedstawionych przez niego zarzutów. Rada podkreśliła, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu została dokonana przez pryzmat wszelkich znanych Radzie okoliczności. Nadto Rada nie przekroczyła swoich uprawnień w sytuacji gdy rozstrzya wszelkie wątpliwości i trudności na korzyść radnego – pracownika w wyjaśnieniu motów, jakimi kieruje się wnioskujący pracodawca, o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku z radnym.
Od niniejszej uchwały Komendant Straży Miejskiej w Lubaniu wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze.zm.), gdyż zaskarżona uchwała Rady Miasta Lubań nie została należycie umotywowana, a w konsekwencji nie poddaje się kontroli ani nadzorowi, co jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz zasadą zaufania do państwa;
2) art. 25 ust. 2 u.s.g., gdyż:
a) uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę motywów, którymi kierowała się Rada Miasta Lubań odmawiając zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, w szczególności uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie wskazuje faktów, które Rada uznała za decydujące dla odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, a także przyczyn, dla których inne okoliczności stanu faktycznego nie zostały uznane za istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym lub jej odmowy;
b) Rada Miasta Lubań odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, podczas gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego i nie zachodzą żadne inne okoliczności uzasadniające odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
Dlatego też, strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały lub (ewentualnie) o stwierdzenie, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie, na zasadzie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów uzupełniających z dokumentów:
1) wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu IV Wydział Pracy z 28 lipca 2022 r. w sprawie o sygn. akt IV P 11/22 wraz z uzasadnieniem;
2) wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. akt VII Pa 48/22 wraz z uzasadnieniem na okoliczność, że powództwo K. J. o przywrócenie do pracy w Straży Miejskiej w Lubaniu na uprzednio zajmowanym stanowisku zostało w całości oddalone oraz na okoliczność, że podstawa rozwiązania przez Straż Miejską w Lubaniu z K. J. umowy o pracę na czas nieokreślony bez wypowiedzenia z winy pracownika jest rzeczywista, konkretna i prawdziwa;
3) wyroku Sądu [...] w [...] z [...] r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, na okoliczność, że M. L. został uniewinniony od popełnienia czynu polegającego na tym, że będąc Zastępcą Komendanta Straży Miejskiej w Lubaniu, działającym w imieniu pracodawcy na podstawie pełnomocnictwa udzielonego 25 listopada 2021 r. w sprawach z zakresu prawa pracy, w dniu 1 lutego 2022 r. rozwiązał z K. J. umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, będącym jednocześnie radnym Rady Miasta Lubań, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy, gdyż tego rozwiązania stosunku pracy dokonał bez zgody Rady Miasta Lubań, tj. czyn z art. 281 § 1 pkt 3 k.p. w zw. z art. 25 ust. 2 u.s.g, art. 7 pkt 7 u.p.s. oraz na okoliczność, że pomiędzy naruszeniem obowiązków pracowniczych przez K. J., a jego zadaniami związanymi z pełnieniem funkcji radnego nie istniał żaden związek przyczynowo-skutkowy;
4) zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w Lubaniu z 5 września 2023 r. (sygn. akt 4327-O.Ds 1106.2023) na okoliczność wszczęcia śledztwa postanowieniem z 5 września 2023 r. w sprawie zaistniałego 23 grudnia 2021 r. w siedzibie Straży Miejskiej w Lubaniu w objętym monitoringiem pomieszczeniu nr [...], gdzie znajduje się stanowisko dyżurnego i operatora monitoringu miejskiego, celowego i świadomego dopuszczenia się przez ustalonego ówczesnego pracownika, tj. starszego inspektora Straży Miejskiej w Lubaniu naruszenia ochrony danych osobowych w ten sposób, że wbrew przepisom ustawy, wbrew przyjętemu na siebie zobowiązaniu z 20 stycznia 2015 r. oraz przyjętemu do wiadomości i ścisłego przestrzegania zakresu czynności pracownika samorządowego - strażnika Straży Miejskiej w Lubaniu z 1 czerwca 2015 r., wykonał zdjęcia swoim prywatnym telefonem komórkowym, bezprawnie utrwalił i przetworzył informację zawartą na stronie 149 i 150 Książki wydarzeń z okresu 29 września 2020 r. – 20 stycznia 2021 r., jak również w ten sam sposób bezprawnie utrwalił i przetworzył dokumenty służbowe zawarte w Teczce do podpisu, choć do ich przetwarzania nie był uprawniony, a ich przetwarzanie było niedopuszczalne, tj. o przestępstwo z art. 107 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych i art. 54 ustawy z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz.U. z 2023 poz. 1206) w zw. z art. 11 § 2 k.k.
W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie, która odbywała się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu 28 lutego 2024 r. strona skarżąca zawnioskowała (dodatkowo) o przeprowadzenie dowodu z dokumentów (wniosku o wydanie prezentu, protokołu ze spotkania z 1 września 2022 r.) na okoliczność, że K. J. dopuszcza się zmiany składanych wyjaśnień. K. J. oświadczył, że nie wyraża zgody na dopuszczenie dowodów z dokumentów.
Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, oddalić wnioski dowodowe, gdyż nie są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1364, dalej: p.p.s.a.), zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Stosownie zaś do art. 94 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 559 z późn. zm.), dalej: u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (art. 94 ust. 2 u.s.g.).
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 25 ust. 2 u.s.g. Przepis ten stanowi, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Z powołanego przepisu wynika, że ustawa zapewnia pracownikom, będącym radnymi, szczególną ochronę, której celem jest zapewnienie radnemu swobody w wykonywaniu mandatu. Jednocześnie jednak podkreśla się w orzecznictwie, że przepis ten nie służy tworzeniu szczególnych przywilejów w zakresie trwałości stosunku pracy radnego (por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 24 listopada 1992 r., sygn. I PZP 55/92, OSNC 1993 r., nr 7-8, poz. 116).
Celem ograniczenia zagwarantowanego w art. 25 ust. 2 u.s.g. jest ochrona ważnego interesu publicznego w postaci zapewnienia jak największej niezależności w sprawowaniu funkcji radnego. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zwraca uwagę, że należy wyraźnie oddzielić sferę interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu pochodzącego z wyborów powszechnych i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, od sfery interesów pracowniczych radnego - pracownika. Dlatego bezwzględna odmowa wyrażenia przez radę zgody na rozwiązanie stosunku pracy może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy są wyłącznie zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Innymi słowy przyjmuję się, że ochrona radnego ustanowiona została wyłącznie na użytek sytuacji, gdy pracodawca zamierza rozwiązać z nim stosunek pracy z przyczyn związanych z wykonywaniem mandatu i wówczas ustawodawca nakazuje radzie odmówienia zgody na rozwiązanie stosunku pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16, z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 659/17, z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 923/18, z 30 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1714/18, z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4632/21, z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4443/21).
W każdym przypadku niewyrażenia zgody przez radę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym należy wykazać, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu, determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Z przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. wynika zatem, że motywy pracodawcy ww. zakresie, zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym, muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z powodu zdarzeń związanych z wykonywaniem przez radnego mandatu. Motywy, jakimi kierowała się rada, powinny wynikać z uzasadnienia uchwały. Uchwała rady gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie może być bowiem podjęta w sposób abstrahujący od motywów podanych przez pracodawcę, jak również winna ona być uzasadniona w sensie obiektywnie weryfikowalnych argumentów, jak również mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy.
W wyroku z 7 czerwca 2018 r. (II OSK 923/18) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 25 ust. 2 u.s.g. powinien być wykładany w ten sposób, że rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawa rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W związku z tym rada gminy jest uprawniona do oceny zasadności podstaw rozwiązania z radnym stosunku pracy w takim zakresie, w jakim jest konieczny do wykazania, że podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, zaś rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie spełnia ww. wymagań.
Z pisma Straży Miejskiej w Lubaniu z 14 stycznia 2022 r. wynika, że jako przyczynę odwołania radnego wskazano naruszanie podstawowych obowiązków pracowniczych, a w tym obowiązków pracownika samorządowego, gdyż (jak podano) w trakcie trwania umowy o pracę, w dniu 23 grudnia 2021 r. radny dopuścił się naruszenia ochrony danych osobowych polegających na wykonaniu prywatnym telefonem komórkowym zdjęć dokumentów służbowych zgromadzonych w Książce wydarzeń za okres od 29 września 2020 r. do 20 stycznia 2021 r. oraz Teczce do podpisu, w której znajduje się dokumentacja oczekująca na dekretację, notatki służbowe strażników – zawierające dane osobowe klientów podmiotu publicznego w postaci nazwisk i imion, adresów zamieszkania lub pobytów, numerów telefonów, numerów tablic samochodowych, marek samochodów, próśb o interwencję. Naruszenie ochrony danych osobowych zostało 3 stycznia 2022 r. zgłoszone do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w Warszawie. Jednakże w treści zaskarżonej uchwały, Rada Miasta Lubań tak de facto ograniczyła się do przywołania znacznej części treści wniosku z 14 stycznia 2022 r., bez dokonania własnej analizy przedstawionego stanu faktycznego, zmierzającej do ustalenia, czy podane przez pracodawcę przyczyny rozwiązania stosunku pracy z radnym są związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego, czy też nie. Rada, podejmując zaskarżoną uchwałę nie ustosunkowała się bowiem do wskazanych w piśmie Komendanta Straży Miejskiej okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie umowy o pracę z radnym i nie wykazała, aby zachodziły podstawy do udzielenia radnemu szczególnej ochrony, wynikającej z art. 25 ust. 2 u.s.g. Innymi słowy Rada nie wykazała, aby pomiędzy naruszeniem obowiązków pracowniczych przez K. J. (zatrudnionego na stanowisku Strażnika Straży Miejskiej), a jego zadaniami związanymi z wykonywaniem mandatu radnego, istniał związek przyczynowo – skutkowy, umożliwiający Radzie odmowę wyrażenia zgodny na rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 25 ust. 2 u.s.g.
Rada wskazała natomiast, że w jej ocenie "zarzuty wobec radnego tj. ciężkiego naruszenie obowiązków pracowniczych, w tym obowiązków pracownika samorządowego poprzez naruszenie ochrony danych osobowych nie znajdują potwierdzenia w zakwalifikowaniu tego czynu do rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w zw. z 43 § 1 u.p.s.". Podczas gdy Rada nie jest władna do rozstrzygania sporów z zakresu prawa pracy i do oceny (pod tym kątem) okoliczności uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy (do czego w zasadzie zmierza powyższe stwierdzenie Rady Miasta Lubań). Są to bowiem kompetencje sądu pracy, przed którym to radny, jak każdy inny pracownik, może wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione.
Do kompetencji Rady należała natomiast ocena, czy podane przyczyny rozwiązania z radnym stosunku pracy są związane (czy też nie są związane) z wykonywaniem przez niego mandatu radnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4632/21, z 26 września 2018 r., sygn. II OSK 2196/17, z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16), której to w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zabrakło. Za taką ocenę nie może bowiem, zdaniem Sądu, uchodzić stwierdzenie Rady, że odniosła się ona "do sukcesów zawodowych radnego na stanowisku Strażnika Straży Miejskiej w Lubaniu, uznając, iż przedstawione Radzie uzasadnienie do uchwały oparte o wniosek pracodawcy nie potwierdza przedstawionych przez niego zarzutów"
W świetle przedstawionych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona uchwała, została podjęta z istotnym naruszeniem art. 25 ust. 2 u.s.g.
Końcowo podkreślenia wymaga, że kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 p.p.s.a. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta przebiega na trzech płaszczyznach: oceny zgodności rozstrzygnięcia lub działania z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury, respektowania reguł kompetencji. Dlatego też, ocenie Sądu przy badaniu zaskarżonej uchwały – dokonanej wg. powyższych zasad – nie mogły podlegać (i nie podlegały) okoliczności wskazane przez radnego na rozprawie, a związane z istniejącym konfliktem (i jego przyczyną) pomiędzy nim, a stroną skarżącą.
Odnosząc się natomiast do wniosków strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (podniesionych w skardze i na rozprawie) wskazać należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku uchwały (ostatecznej decyzji), nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po jej wydaniu (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r., II OSK 2100/16, LEX nr 2358606), a do takich właśnie zdarzeń (późniejszych), odnosiły się przedłożone Sądowi dokumenty. Dlatego, też Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a - uznając materiał dowodowy za wystarczający, a przedstawione dokumenty za dowody, które nie były niezbędne do stwierdzenia istotnych okoliczności w sprawie - oddalił wnioski dowodowe. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w protokole rozprawy.
Z tych względów i na podstawie art. 147 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g. Sąd stwierdził niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem (pkt I sentencji). Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. (pkt II sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI