III SA/Wr 336/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpoczęła się od wniosku Fundacji B. we W. o wszczęcie postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji celowej udzielonej Fundacji H. przez Powiat Wrocławski, zarzucając jej wydatkowanie niezgodnie z przeznaczeniem. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, ale po zażaleniu SKO uchyliło to postanowienie. Następnie Starosta umorzył postępowanie, uznając, że Fundacja H. prawidłowo wykonała zadanie. SKO utrzymało decyzję Starosty w mocy, podzielając jego stanowisko. Fundacja B. wniosła skargę do WSA, która została uwzględniona, a zaskarżona decyzja uchylona. Skargę kasacyjną wniosła Fundacja H., a NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwe uzasadnienie i brak oceny dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchyliło decyzje organów obu instancji, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku uzasadnienia przez organy administracji przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony (interes społeczny i cele statutowe). Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 i 153 p.p.s.a., jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, ale nie oceną stanu faktycznego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego na prawach strony oraz obowiązek organów administracji do przedstawienia tych przesłanek w uzasadnieniu rozstrzygnięć.
Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania z urzędu na wniosek organizacji społecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organizacja społeczna, która zainicjowała postępowanie administracyjne o zwrot dotacji celowej, ma legitymację do udziału w tym postępowaniu na prawach strony, jeśli organ nie wydał odrębnego postanowienia o jej dopuszczeniu, a jedynie wszczął postępowanie z urzędu i doręczył jej pisma?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli żądanie organizacji społecznej zostało uznane za uzasadnione ze względu na cele statutowe i interes społeczny, a postępowanie zostało wszczęte z urzędu, organizacja nabywa legitymację do udziału w postępowaniu na prawach strony bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia.
Uzasadnienie
Wszczęcie postępowania z urzędu na wniosek organizacji społecznej, która wykazała interes społeczny i cele statutowe, skutkuje nabyciem przez nią statusu strony. Brak odrębnego postanowienia o dopuszczeniu nie wyklucza legitymacji, jednakże organy administracji powinny uzasadnić przesłanki dopuszczenia w swoich rozstrzygnięciach.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu dotacji celowej, w tym zebrały i oceniły materiał dowodowy, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących sposobu wydatkowania środków i możliwości posługiwania się zastępstwem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku organy administracji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie, co skutkowało uchyleniem ich decyzji.
Uzasadnienie
WSA uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na istotne naruszenia proceduralne, w tym brak należytego uzasadnienia dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania oraz potencjalne braki w materiale dowodowym, które uniemożliwiły sądowi weryfikację prawidłowości rozstrzygnięć.
Czy sposób wydatkowania dotacji celowej przez organizację pozarządową na realizację zadania publicznego, polegającego na prowadzeniu punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, był zgodny z przeznaczeniem, uwzględniając możliwość posługiwania się zastępstwem innych prawników?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została ostatecznie rozstrzygnięta przez WSA w obecnym wyroku, który skupił się na naruszeniach proceduralnych, ale organy administracji uznały wydatkowanie za prawidłowe.
Uzasadnienie
Organy administracji uznały, że sposób wydatkowania dotacji był zgodny z umową i ofertą, która przewidywała możliwość zastępstwa, a także z przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. WSA nie ocenił tej kwestii merytorycznie z powodu wadliwości postępowania.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione ze względu na cele statutowe i interes społeczny, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie służy zażalenie.
k.p.a. art. 31 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania z urzędu na żądanie organizacji społecznej oznacza uzyskanie przez nią legitymacji do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony.
u.n.p.p. art. 6 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej
Dotyczy finansowania zadań polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym możliwości posługiwania się zastępstwem.
u.n.p.p. art. 11 § ust. 7
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej
Dotyczy możliwości posługiwania się zastępstwem przez osoby udzielające nieodpłatnej pomocy prawnej.
ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej
Dotyczy przeznaczenia dotacji na finansowanie zadań polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu NSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
u.f.p. art. 252
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 60
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 61
Ustawa o finansach publicznych
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu.
k.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w szczególności brak uzasadnienia dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania na prawach strony. • Wady uzasadnienia poprzedniego wyroku WSA, które uniemożliwiły kontrolę NSA.
Godne uwagi sformułowania
Wszczęcie postępowania na żądanie organizacji społecznej na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. uzależnione jest od spełnienia przesłanek wskazanych w ostatnim zdaniu art. 31 § 1 k.p.a. • Uznanie żądania organizacji społecznej za uzasadnione i wszczęcie w związku z tym żądaniem postępowania z urzędu oznacza uzyskanie przez organizację społeczną legitymacji na podstawie art. 31 § 2 i 3 k.p.a. do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia. • Weryfikacja, czy organizacja zasadnie została dopuszczona do postępowania, może nastąpić także na etapie rozpoznawania odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu, do udziału w którym dopuszczono organizację społeczną.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący sprawozdawca
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
członek
Kamila Paszowska-Wojnar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego na prawach strony oraz obowiązek organów administracji do przedstawienia tych przesłanek w uzasadnieniu rozstrzygnięć."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania z urzędu na wniosek organizacji społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowania administracyjnego i znaczenie prawidłowego uzasadnienia decyzji, szczególnie w kontekście udziału organizacji społecznych. Wieloletnia batalia sądowa dodaje jej dramatyzmu.
“Kiedy organizacja społeczna wchodzi do gry: kluczowe znaczenie uzasadnienia decyzji w postępowaniu administracyjnym.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.