III SA/Wr 329/21

III SA/Wr 329/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Ciołek, asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Protokolant specjalista Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi P. S.A. w restrukturyzacji na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 marca 2021 r., nr BP.501.2161.2020.0993.DL1.1435 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 1.037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z (...) marca 2021 r., nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) października 2020 r. nr (...) o nałożeniu na P. S. A. w restrukturyzacji (dalej jako: "strona skarżąca", "strona") kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł. za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego.
Jak wynika z akt sprawy, w wyniku kontroli drogowej autobusu marki Autosan o nr rej. (...), przeprowadzonej (...) września 2020 r. w miejscowości Sz. (Sz. (...)) stwierdzono, że kontrolowanym pojazdem kierowca Z. S. wykonywał krajowy transport drogowy osób (dzieci ze szkoły) w imieniu strony skarżącej z miejscowości Sz. do miejscowości K. oraz R. (nie przekraczającej 50 km). Podczas kontroli kierowca okazał wypis z zezwolenia nr (...) na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielonego przez stronę skarżącą. Nie przedstawił natomiast dokumentu potwierdzającego wykonywanie przewozu regularnego na powyższej trasie. Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr (...) z dnia (...) września 2020 r., podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji we wskazanej na wstępie decyzji z (...) października 2020 r., którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 3 000 zł w związku ze stwierdzeniem następujących naruszeń przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) – dalej: u.t.d.:
1) z lp. 9.2 załącznika nr 3 do ww. ustawy – "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd" – z tytułu czego łączna kara wynosi 2 000 zł;
2) z lp.6.1.5 zał. nr 3 do ww. ustawy : "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie" – z tytułu czego łączna kara wynosi 1 000 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wydanej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez: naruszenie art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 10 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego: art. 4 pkt 7) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140; dalej: "u.t.d."), art. 13 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 PE i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 31d ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1412) oraz art. 92a, art. 92b i art. 92c u.t.d. W uzasadnieniu odwołania strona wyjaśniła m.in., że kurs był realizowany jako przewóz regularny na podstawie posiadanego przez przewoźnika zezwolenia nr (...), wydanego przez Wójta Gminy Kłodzko na realizację linii S. – Sz. – Sz.1. Strona wskazała, że skoro na trasach regularnych do 50 km drogi przebiegu przewoźnik nie jest zobowiązany stosować tachografu w pojeździe, to tym bardziej nie jest zobligowany do dokonywania jego przeglądów. Dalej wskazano, ze pojazd w dniu (...) sierpnia 2020 r. przeszedł badanie techniczne w stacji diagnostycznej i nie stwierdzono wówczas żadnych usterek. Zatem otarcie przewodu hamulcowego musiało nastąpić po tym przeglądzie, a stan przewozu nie stanowił zagrożenia (usterka nie była niebezpieczna). Ponadto strona podniosła, że z uwagi na problemy w przedsiębiorstwie związane z restrukturyzacją i brakami kadrowymi, zastosowanie winien znaleźć przepis art. 92c u.t.d.
Skarżoną obecnie decyzją GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie organ przytoczył przepisy u.t.d., które miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci: protokołu kontroli drogowej, dokumentacji fotograficznej, kserokopii wykresówki, że strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w dniu (...) września 2020 r. podczas kontroli drogowej autobusu. Kontrolowanym pojazdem kierowca wykonywał krajowy okazjonalny transport drogowy osób w imieniu przedsiębiorcy P. S.A. Podczas kontroli inspektorzy dokonali oględzin pojazdu w trakcie których ustalili, że w pojeździe zamontowany był tachograf analogowy, który zgodnie z wklejką umieszczoną w kabinie przeszedł ostatnie badanie kontrolne w dniu (...) maja 2018 r. Organ odwoławczy wskazał, że tachografy użytkowane w pojazdach muszą przechodzić badania techniczne co 2 lata, liczone od ostatniego badania technicznego. Oznacza to, że kolejne badanie techniczne tachografu zainstalowanego w powyższym pojeździe powinno być przeprowadzone przed upływem dwóch lat liczonych od dnia (...) maja 2018 r. czyli najpóźniej w dniu (...) maja 2020 r. Wskazano, że brak ważnego przeglądu tachografu w dniu (...) września 2020 r. oznacza, że strona wykonywała przewóz pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli. Kolejno organ wskazał, że odwołujący przesłał kopię wypisu zezwolenia numer (...), wydanego przez Wójta Gminy Kłodzko. Organ twierdzi, że strona skarżąca nie udowodniła, że w dniu (...) września 2020 r. wykonywała przewóz regularny. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do kwestii nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną (przetarcie poszycia przewodu hamulcowego oraz stalowej osnowy). Stwierdzono, że ustaleń w tym przedmiocie dokonano na podstawie protokołu kontroli drogowej, dokumentacji fotograficznej oraz dokumentów przewozowych. Organ podniósł, że zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym, kontrolowany pojazd przeszedł przegląd techniczny w dniu (...) marca 2020 r., a więc od dnia przeglądu do dnia kontroli minęło prawie 6 miesięcy, w trakcie których pojazd był eksploatowany. Biorąc pod uwagę stan pojazdu oraz charakter przewozu (przewóz dzieci) ujawnione naruszenie zdaniem organu stanowiło istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Organ wskazał, ze ujawnionej usterce strona mogła zapobiec poprzez dokładne sprawdzenie stanu pojazdu każdego dnia przed rozpoczęciem jazdy i zobowiązanie do tego kierowcy pojazdu. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało prowadzone zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., prawidłowo ustalono stan faktyczny i oceniono zebrany materiał dowodowy. Organ podkreślił również, że w trakcie prowadzonego postępowania strona skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i miała zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu, gdyż zawiadomienie o wszczęciu z dnia (...) września 2020 r. zostało jej wysłane i następnie na skutek nie podjęcia korespondencji zostało uznane za doręczone w drodze fikcji doręczenia w dniu (...) września 2020 r.
W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej, zgodnie z normami przepisanymi, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 92a, art. 92b i art. 92c u.t.d. poprzez ich niezastosowanie, tj. przyjęcie przez organ, że w sprawie nie zachodzą okoliczności egzoneracyjne w postaci braku wpływu skarżącej na powstanie naruszeń, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego w sprawie nakazuje ich zastosowanie.
- art. 4 pkt 7 u.t.d. poprzez uznanie, że przewóz szkolny w dniu (...) września 2020 r., podczas którego doszło do kontroli, nie był przewozem regularnym zgodnie z definicją publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 1983 oraz 2018 r. poz. 2244);
- art. 13 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 PE i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 31d ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1412) poprzez przyjęcie, że w pojazdach przeznaczonych do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu nie przekracza 50 km przewoźnik jest obowiązany stosować tachograf w pojeździe.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie:
- art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 10 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie -wskazano, że strona nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów - czym organ naruszył prawo strony do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Strona przedstawiła swoje stanowisko, rozwijając powyższe zarzuty w treści uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d. oraz załącznika nr 3 do tej ustawy (lp. 6.1.5, lp. 9.2.). Ustawa o transporcie drogowym określa między innymi zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, (art. 1 ust. 1 i 2 u.t.d.).
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu (...) września 2020 r. ok. godz. 14:45 zatrzymano do kontroli na parkingu przy szkole podstawowej w Sz. autobus marki Autosan o nr rej.(...). Kierowca pojazdu wyjaśnił, że kontrolowanym autobusem wykonywany był przewóz dzieci szkolnych ze szkoły podstawowej w Sz. do miejscowości K. oraz R. (odwóz dzieci do domów po zajęciach szkolnych). Kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób, wobec czego ustalono, iż przewóz ma charakter okazjonalny, a w konsekwencji wymierzono karę pieniężną w kwocie 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Ponadto wymierzono karę pieniężną w kwocie 2000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę niebezpieczną (przetarcie poszycia przewodu hamulcowego oraz stalowej osnowy).
Przechodząc zatem do oceny legalności omawianej decyzji wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z treścią lp.6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie, kara wynosi 1 000 zł. Jak stanowi natomiast lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd, kara wynosi 2 000 zł.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii związanych z nałożeniem kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany przeglądowi, Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 22 lit. h u.t.d. użyte w ustawie określenia "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014. Jak stanowi przepis art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata.
Z kolei stosownie do treści art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. użyte w ustawie określenia "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" oznaczają także obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej jako: rozporządzenie nr 561/2006). W myśl art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006. Zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt a rozporządzenia nr 561/2006, nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km.
Na wstępie należy zatem wyjaśnić pojęcie przewozu regularnego oraz przewozu okazjonalnego. Kwestia, czy przedmiotowy przewóz miał charakter regularny, czy też okazjonalny, była bowiem w sprawie sporna.
Stosownie do art. 4 pkt 7 u.t.d., przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 8).
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Natomiast jak zauważył NSA w wyroku z 20 września 2007r. sygn. I OSK 1361/06 (dostępnym w bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), z uwagi na fakt, że definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w ustawie o transporcie drogowym, jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uznać należy, że w celu wykładni tego pojęcia można posłużyć się posiłkowo przesłankami zawartymi w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu autokarami i autobusami oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarami i autobusami, który określa, że usługi okazjonalne są to usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym specjalnych usług regularnych, oraz które w szczególności charakteryzują się faktem przewożenia grupy pasażerów zebranej z inicjatywy klienta lub samego przewoźnika. Sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Wyrok WSA w Białymstoku z 22.06.2022 r., II SA/Bk 267/22, CBOSA).
W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dla uznania przewozu za regularny, nie jest konieczne wykazanie spełnienia wszystkich przesłanek (w dosłownym rozumieniu) zamieszczonych w art. 4 pkt 7 u.t.d. Podstawowymi dwiema cechami charakteryzującymi przewóz regularny jest regularność tego przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów), z wyłączeniem innych osób (wyroku NSA z 19 kwietnia 2013 r. sygn. I GSK 165/12, CBOSA). Przy ustalaniu, czy zachodzi "regularność przewozów" należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerom. Chodzi tu o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu, jeżeli zaś tenże schemat zakłada element zmienności, elastyczności co do godzin przejazdu oraz tras (przystanków) uwarunkowanych pewnymi czynnikami, przykładowo - porą roku, sezonowością, zwiększonym lub zmniejszonym zapotrzebowaniem na przewóz etc., to fakt ten sam w sobie nie wyklucza regularnego charakteru przewozu.
Przechodząc do oceny prawnej zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że, ogólnie rzecz biorąc, zadaniem organu w postępowaniu administracyjnym jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a następnie właściwa subsumpcja opisanych ustaleń faktycznych do obowiązującego stanu prawnego. W niniejszej sprawie organ powinien zatem w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić, z jakim rodzajem przewozu mamy do czynienia, gdyż okoliczność ta warunkuje możliwość nałożenia na stronę kary pieniężnej za niedokonanie przeglądu tachografu. Słusznie wskazuje bowiem strona w odwołaniu, że przewoźnik wykonujący przewóz regularny, nie będąc zobowiązanym do stosowania tachografu w pojeździe, tym bardziej nie jest zobligowany do dokonywania jego przeglądów. Organ, wymierzając karę pieniężną, przyjął, że strona skarżąca kontrolowanym pojazdem wykonywała przejazd okazjonalny. Jednak należy zauważyć, że uzasadnienie organu II instancji w tym zakresie nie jest spójne i jego treść budzi wątpliwości co do prawidłowości ustaleń oraz oceny organu. Mianowicie, na stronie 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazał (cyt.): "strona w odwołaniu twierdzi, że wykonywany przez nią w dniu (...) września 2020 r. przewóz autobusem marki Autosan o nr rej. (...) był przewozem regularnym. Na potwierdzenie swoich wyjaśnień odwołujący przesłał kopię wypisu zezwolenia nr (...) wydany przez Wójta Gminy Kłodzko. Tak więc należy stwierdzić, że strona nie udowodniła, że w dniu (...) września 2020 r. wykonywała przewóz regularny na trasie do 50 km. Przewóz osób na trasie do 50 km bez stosownego zezwolenia nie świadczy, że strona wykonuje przewóz regularny, a jedynie przewóz okazjonalny jak to stwierdzili kontrolujący w dniu kontroli". Zatem z jednej strony organ w uzasadnieniu wskazuje, że strona skarżąca nie udowodniła, iż w dniu (...) września 2020 r. wykonywała przewóz regularny na trasie do 50 km, z drugiej zaś strony organ powołuje się na fakt przedłożenia do odwołania kopii wypisu zezwolenia nr (...), wydanego przez Wójta Gminy Kłodzko, dotyczącego – jak twierdzi strona w odwołaniu - właśnie przewozów regularnych. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, strona skarżąca w odwołaniu powołała się na zezwolenie nr (...) wydane przez Wójta Gminy Kłodzko na realizację przewozów regularnych na linii S. – Sz. – Sz.1. Sąd zauważa jednocześnie, że w aktach administracyjnych brak jest wspomnianego zezwolenia czy też jego kopii. Nie sposób jednak pominąć, że organ w uzasadnieniu sam twierdzi, że strona skarżąca przedłożyła (przesłała) jego kopię, co oznaczałoby, że organ nią dysponuje. Poczynione w oparciu o fakt posiadania kopii tego zezwolenia wnioski organu są również zaskakujące i niezrozumiałe. Organ twierdzi bowiem, że strona nie udowodniła, że w dniu (...) września 2020 r. wykonywała przewóz regularny na trasie do 50 km, gdyż sam przewóz osób na takiej trasie bez stosownego zezwolenia nie świadczy o tym, że mamy do czynienia z przewozem regularnym. Stwierdzenie to sugeruje z kolei, że strona nie posiada omawianego zezwolenia, choć wcześniej organ potwierdził, że jego kopia została do organu przesłana.
Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych działań w powyższym zakresie pozwala organowi na zajęcie prawidłowego stanowiska w sprawie, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym według standardów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc poczynione uwagi do realiów niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., dotyczących podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zaznaczenia wymaga także, że w myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, składające się w szczególności ze wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc musi w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Organ uzasadniając swoją decyzję powinien mieć bowiem na uwadze konieczność realizacji zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty podniesione przez stronę, a w szczególności te, które mają istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, muszą zostać rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane, co odzwierciedlać powinna wyraźnie treść uzasadnienia. Uzasadnienie, jako integralna część orzeczenia administracyjnego w myśl art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. ma istotne znaczenie nie tylko formalne, ale również i merytoryczne. Celem tego elementu decyzji jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego rozstrzygnięcia, oraz wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi administracyjnemu kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. (Wyrok WSA w Gdańsku z 22.02.2022 r., I SA/Gd 1434/21, CBOSA)
Mając to na uwadze, trzeba stwierdzić, że argumentacja organu, dotycząca uznania, że strona skarżąca dokonywała przewozu okazjonalnego, a nie regularnego, jest niespójna i lakoniczna. Organ w tej kwestii odniósł się tylko do aspektu przedłożenia zezwolenia na realizację przewozów (w dodatku przytaczając sprzeczne uzasadnienie w tym zakresie), pomijając kwestię ustalenia regularności tego przewozu oraz, czy strona skarżąca przewozi określoną kategorię osób (pasażerów). W ocenie Sądu, przy braku stosownego zezwolenia na dokonywanie przewozów regularnych przez stronę, w niniejszej sprawie organ mógłby oprzeć ustalenia stanu faktycznego na treści protokołu kontroli drogowej, który został podpisany przez kierowcę bez uwag, mając jednocześnie na względzie, że strona - mimo skutecznego skierowania do niej zawiadomienia o wszczęciu postępowania z wezwaniem do złożenia popartych dowodami wyjaśnień - nie przedłożyła dowodów na potwierdzenie okoliczności odmiennych niż ustalone przez organ na podstawie protokołu kontroli. Jednak sytuacja przedstawia się inaczej, jeśli strona przedkłada zezwolenie na dokonywanie przewozów regularnych i twierdzi, że przedmiotowy przewóz miał właśnie taki charakter. Wówczas przyjęcie przez organ tezy o okazjonalnym charakterze przewozu, bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy, czy przedstawiciela strony, jest stanowczo przedwczesne i nie może być uznane za prawidłowe.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu organ bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przyjął, że kontrolowany przejazd to przejazd okazjonalny, a w konsekwencji błędnie zastosował w niniejszej sprawie powołany już wcześniej art. 3 pkt a rozporządzenia nr 561/2006, a w konsekwencji również art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do kwestii nałożenia kary pieniężnej w związku z wykonywaniem przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę niebezpieczną, należy zauważyć, że w wyniku organoleptycznej kontroli stanu technicznego pojazdu, popartej dokumentacją fotograficzną, organ stwierdził, na podstawie lp.9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., następującą usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną: uszkodzony przewód hamulcowy koła prawego osi przedniej (przetarcie poszycia przewodu oraz stalowej osłony). W niniejszej sprawie, mając na uwadze przebieg autobusu, jego wiek oraz charakter wykonywanej pracy (przewóz dzieci), należy podzielić stanowisko organu, iż powyższa usterka stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Nie sposób też nie zgodzić się z organem, że ujawnionej usterce strona skarżąca mogła zapobiec poprzez dokładne sprawdzenie stanu technicznego pojazdu, zobowiązując kierowcę do dokładnej kontroli pojazdu każdego dnia przed rozpoczęciem jazdy. Trzeba też podkreślić, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zarówno o nieistnieniu omawianej usterki (strona twierdziła, że doszło wyłącznie do otarcia, nie zaś przetarcia przewodu hamulcowego), jak i o braku podstaw do kwalifikowania jej jako niebezpiecznej. Samo sformułowanie przez stronę twierdzeń o dokonanym miesiąc wcześniej przeglądzie, który – jak podniosła strona - nie wykazał omawianej usterki, absolutnie nie może być uznane za wystarczające. Ponadto, biorąc pod uwagę, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna), pozwalał na wyciągniecie wniosków dokonanych przez organ w tej mierze, to na stronie spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności przeciwnych. Jak już wyżej wskazano, strona nie przedstawiła żadnych dowodów na podnoszone okoliczności, ograniczając się wyłącznie do własnych twierdzeń. Sąd doszedł zatem do przekonania, że strona skutecznie nie zakwestionowała ustaleń organu w zakresie omawianego naruszenia.
Sąd zgadza się również z oceną organu, zgodnie z którą w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie ulega wątpliwości, że ciężar wykazania okoliczności, o których mowa w powyższym przepisie, spoczywa na stronie postępowania (tak m.in. powołany przez organ wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 278/18, CBOSA). Strona w istocie nie przedstawiła w tej mierze żadnych dowodów, ograniczyła się jedynie do wskazania w sposób lakoniczny problemów związanych z restrukturyzacją i brakami kadrowymi, co samo w sobie nie może uzasadniać zastosowania omawianego przepisu.
Końcowo trzeba podkreślić, że – wbrew zarzutom strony – w sprawie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia (...) września 2020 r. zostało wysłane stronie na adres wskazany w KRS. Na skutek nie podjęcia korespondencji zawiadomienie zostało uznane za prawidłowo doręczone w drodze fikcji doręczenia w dniu (...) września 2020 r. (art. 44 § 4 k.p.a.). Trzeba też zauważyć, że w treści zawiadomienia zostało zawarte wezwanie skierowane do strony do złożenia w ciągu 7 dni od otrzymania omawianego pisma, wszechstronnych i popartych dowodami wyjaśnień okoliczności wskazanych w protokole kontroli, w tym okoliczności i dowodów wskazujących, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszeń lub naruszenia nastąpiły na skutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Dalej podano, że niezastosowanie się w określonym terminie do wezwania spowoduje, że organ podejmie rozstrzygnięcie w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy. Wskazano też na możliwość udostępnienia stronie akt administracyjnych. Do zawiadomienia załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię protokołu kontroli drogowej z dnia (...) września 2020 r. Z uwagi na to, że powyższe zawiadomienie oraz znajdujące się w treści pisma wezwanie zostało stronie skutecznie doręczone oraz mając na względzie jego treść, nie sposób uznać, że strona nie miała możliwości zgłaszania w sprawie dowodów i przedstawiania swojego stanowiska.
W ponownym postępowaniu organ będzie zobligowany do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie charakteru przewozu (regularny czy okazjonalny), przede wszystkim z uwzględnieniem treści zezwolenia numer (...), wydanego przez Wójta Gminy Kłodzko, którego kopii – mimo powołania się na jego treść w uzasadnieniu decyzji – brak jest w przesłanych Sądowi aktach administracyjnych. Dopiero prawidłowo poczynione ustalenia w tej mierze będą mogły stanowić punkt wyjścia do ewentualnego zastosowania w sprawie przepisów dotyczących kary pieniężnej za naruszenie określone w lp.6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.