III SA/Wr 326/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzje odmawiające wymiany zagranicznego prawa jazdy, uznając, że dokument spełnia wymogi Konwencji Wiedeńskiej.
Skarżący R. O. złożył wniosek o wymianę zagranicznego prawa jazdy na polskie. Organy obu instancji odmówiły, uznając, że dokument nie spełnia wymogów Konwencji Genewskiej i Wiedeńskiej z uwagi na brak francuskiego napisu. WSA we Wrocławiu uchylił te decyzje, stwierdzając, że prawo jazdy wydane w państwie będącym stroną Konwencji Wiedeńskiej, sporządzone w języku narodowym, jest ważne na mocy art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji, co zwalnia z obowiązku zdawania egzaminu teoretycznego.
Sprawa dotyczyła wniosku R. O. o wymianę zagranicznego prawa jazdy na polski odpowiednik. Starosta Dzierżoniowski oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu odmówiły wymiany, argumentując, że przedłożone prawo jazdy wydane w C. nie odpowiada wzorowi określonymu w załączniku nr 9 do Konwencji Genewskiej oraz załączniku nr 6 do Konwencji Wiedeńskiej, ponieważ brakowało na nim napisu w języku francuskim. Skarżący podnosił, że C. jest stroną obu konwencji, a jego prawo jazdy jest zgodne z ich wymogami, zwłaszcza po zmianach w Konwencji Wiedeńskiej z 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 41 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej, umawiające się Strony uznają każde krajowe prawo jazdy sporządzone w ich języku narodowym lub z dołączonym uwierzytelnionym przekładem, jako uprawniające na ich terytoriach. Sąd wskazał, że wykładnia organów, która wymagała spełnienia wymogów z załącznika nr 6 do Konwencji Wiedeńskiej, ignorowała możliwość uznania prawa jazdy na podstawie art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji, który stanowi samodzielną podstawę uznania. Ponieważ prawo jazdy skarżącego było sporządzone w języku narodowym państwa będącego stroną Konwencji Wiedeńskiej, sąd uznał, że spełnia ono wymogi do wymiany bez konieczności zdawania egzaminu teoretycznego. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie prawo jazdy powinno zostać wymienione bez konieczności zdawania egzaminu teoretycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji Wiedeńskiej stanowi samodzielną podstawę uznania krajowego prawa jazdy, jeśli jest ono sporządzone w języku narodowym państwa wydającego. Wymóg posiadania napisu w języku francuskim z załącznika nr 6 do Konwencji Wiedeńskiej nie jest obligatoryjny, jeśli prawo jazdy spełnia warunki z art. 41 ust. 1 lit. a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
u.k.p. art. 14 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może otrzymać polskie prawo jazdy, jeśli dokument jest określony w konwencjach o ruchu drogowym (Genewskiej lub Wiedeńskiej). W takim przypadku nie jest wymagane zdawanie części teoretycznej egzaminu.
Konwencja o ruchu drogowym art. 41 § 1
Umawiające się Strony uznają każde krajowe prawo jazdy sporządzone w ich języku narodowym lub z dołączonym uwierzytelnionym przekładem, a także prawo jazdy zgodne z załącznikiem 6 do konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach.
Pomocnicze
u.k.p. art. 4 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Określa rodzaje dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, w tym krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy określone w Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu.
Konwencja o ruchu drogowym § Załącznik 6
Określa wzór krajowego prawa jazdy, w tym wymóg posiadania napisu w języku francuskim, który może być powtórzony w innych językach.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa art. 4 § 1
Dotyczy wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo jazdy wydane przez państwo będące stroną Konwencji Wiedeńskiej, sporządzone w języku narodowym, jest ważne na mocy art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji, co zwalnia z obowiązku zdawania egzaminu teoretycznego. Wykładnia organów, która wymagała spełnienia wymogów z załącznika nr 6 do Konwencji Wiedeńskiej (w tym napisu w języku francuskim), była błędna, ponieważ ignorowała samodzielną podstawę uznania z art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji.
Odrzucone argumenty
Prawo jazdy wydane w C. nie spełnia wymogów Konwencji Genewskiej i Wiedeńskiej z uwagi na brak napisu w języku francuskim.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy art. 41 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej przewiduje wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy" dyrektywa interpretacyjna znana jako zakaz wykładni per non est
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący sprawozdawca
Anetta Chołuj
sędzia
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiany zagranicznych praw jazdy na polskie, w szczególności w kontekście Konwencji Wiedeńskiej i zasady wzajemnego uznawania dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało wydane przez państwo będące stroną Konwencji Wiedeńskiej i jest sporządzone w języku narodowym tego państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu wymiany prawa jazdy, który może dotyczyć wielu osób. Wyjaśnia złożone kwestie interpretacji międzynarodowych konwencji i ich stosowania w polskim prawie.
“Zagraniczne prawo jazdy do wymiany? Sąd wyjaśnia, kiedy egzamin teoretyczny nie jest potrzebny!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 326/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj Anna Kuczyńska-Szczytkowska Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 231 art. 4 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 28 czerwca 2024 r. nr SKO 4162/66/2024 w przedmiocie odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Dzierżoniowskiego z dnia 21 maja 2024 r. nr KT.5431.1573.13.2.2024.3; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi R. O. (dalej skarżący, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) z 28 czerwca 2024 r, nr SKO 4162/66/2024, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Dzierżoniowskiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 21 maja 2024r. nr KT.5431.1573.13.24.2024.3 o odmowie wymiany [...] dokumentu prawa jazdy na polski odpowiednik. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia skarżonej decyzji, w dniu 9 kwietnia 2024 r. skarżący złożył do Starosty wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą (C.) wraz z wymaganymi załącznikami: wyraźną, aktualną i kolorową fotografią o wymiarach 3,5 * 4,5 cm kserokopią posiadanego [...] prawa jazdy o numerze [...] wraz z tłumaczeniem na język polski, sporządzonym przez tłumacza przysięgłego, opłatą za dokument prawa jazdy w wysokości 100 zł. Pismem z dnia 14 maja 2024r. Konsul C. w Polsce w odpowiedzi na pismo Starosty z dnia 18 kwietnia 2024r. potwierdził autentyczność prawa jazdy kat. B wystawionego na nazwisko R. O., wydanego w dniu 10 stycznia 2020r. Wskazaną na wstępie decyzją z 21 maja 2024 r. organ I instancji odmówił wymiany [...] prawa jazdy na polski odpowiednik w uzasadnieniu wskazując, że dołączone do wniosku o wymianę prawa jazdy, [...] prawo jazdy nie odpowiada wzorowi prawa jazdy określonemu w załączniku nr 9 konwencji o ruchu drogowym podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321, 322 i 324) – dalej: Konwencji Genewskiej, albowiem brak jest na nim wyrazów [...] jak też wyróżnika w [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie podnosząc, że jest obywatelem polskim i musi automatycznie wymienić [...] prawo jazdy na dokument polski po 6 miesiącach. Ponieważ C. jest stroną Konwencji Genewskiej , to wymiana taka powinna mieć miejsce bez konieczności zdawania egzaminu teoretycznego, jeżeli prawo jazdy jest zgodne ze wzorem zawartym w Konwencji Wiedeńskiej lub jego treść jest zgodna z wymogami Konwencji Wiedeńskiej i Genewskiej. C. respektuje przepisy obu konwencji i wymienia obywatelom Polski prawo jazdy na ich podstawie, bez obowiązku zdawania egzaminów teoretycznych. Kolegium nie uwzględniło odwołania i skarżoną obecnie decyzją utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 14 ust.1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.) – dalej: u.k.p., osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 a) i b) u.k.p., dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest m.in. wydane za granicą międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321, 322 i 324) oraz krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44). Mając na względzie, iż C. jest stroną Konwencji Genewskiej o ruchu drogowym z 1968r., co oznacza, że dokument prawa jazdy wydany przez organy tego kraju, jest dokumentem stwierdzającym uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie w nim określonym-elementem rozstrzygającym w tej sprawie jest to, czy ten dokument odpowiada wzorowi określonemu w Konwencji, a konkretnie w Załączniki 6, a więc czy tak jak stanowi art.14 ust.1 u.k.p. [...] prawo jazdy przedstawione organowi I instancji do wymiany na polski dokument prawa jazdy jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art.4 ust.1 pkt 2 lit. a i b. Z lektury w/w Konwencji wynika, że Konwencja Genewska z 1968r. zawiera wzór prawa jazdy o określonych jego wymiarach, kolorze różowym, który musi [...], który może być powtórzony w innych językach". Nie ulega natomiast wątpliwości, że na przedłożonym dokumencie [...] prawa jazdy nie ma napisu w języku [...], jest natomiast napis [...], co zostało przetłumaczone na język polski jako "Prawo jazdy C.". Zawarte w Załączniki 6 pkt 2 określenie, że na krajowym dokumencie prawa jazdy "musi" być napis [...] bez możliwości zastąpienia tego napisu innym, np. krajowym napisem odpowiadającym znaczeniu tego napisu, oznacza, że strony Konwencji nie przewidzieli odstępstwa od ustalonego wzorca. Tym samym należy uznać w konsekwencji, mając na względzie treść art.14 ust.1 u.k.p., że warunkiem wymiany [...] dokumentu prawa jazdy, stwierdzającego uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami kat. B jest uzyskanie pozytywnego wyniku części teoretycznej egzaminu państwowego. Jednocześnie zdaniem Kolegium wyróżnik-owal zawierający symbol kraju wydającego prawo jazdy, nie jest istotnym elementem wzorca prawa jazdy określonym w Konwencjach o ruchu drogowym. Wskazują na to przepisy rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.2016.231.). W skardze na powyższą decyzję Kolegium strona wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego decyzje te naruszają przepisy u.k.p. oraz Konwencji Wiedeńskiej i Konwencji Genewskiej poprzez nich niewłaściwe zastosowanie. Odnosząc się do twierdzenia organów, iż przedstawiony dokument jest niezgodny z załącznikiem nr 9 do Konwencji Genewskiej z uwagi na brak napisu [...] skarżący uważa, że brak tego napisu jest bez znaczenia, został on bowiem powtórzony w innym uznanym języku. Gdyby wymagany był zarówno napis w języku f[...], jak i krajowym, to nawet dokumenty prawa jazdy Rzeczypospolitej Polskiej nie spełniałyby wymogów ww. Konwencji. Dodatkowo zauważył, że w Konwencji znajdują się jako załączniki grafiki strony wewnętrznej i zewnętrznej wzoru prawa jazdy i na żadnej z tych grafik nie znajduje się napis w języku [...]. Ponadto wymiana prawa jazdy byłaby możliwa na mocy przepisów konwencji wiedeńskiej. W 2011 r. dokonano zmian w konwencji wiedeńskiej, zgodnie z którymi prawo jazdy strony odwołującej jest zgodne z załącznikiem nr 6 po nowelizacji. Z posiadanej przez stronę wiedzy, Polska nie wnosiła zastrzeżeń/sprzeciwu do poczynionych zmian, a zatem organy polskie powinny te zmiany respektować. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami a także załącznika nr 6 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu w dniu 8 listopada 1968 r., w roku 2011 dokonano zmian w Konwencji Wiedeńskiej, zgodnie z którymi prawo jazdy strony skarżącej jest zgodne z zał. nr 6 konwencji po zmianach nie musi zawierać napisu w języku [...], a jedynie na przedniej stronie prawa jazdy winien znajdywać się napis "Prawo Jazdy" w języku ojczystym kraju, w którym wydano prawo jazdy, a także nazwa i/lub wyróżniający symbol kraju, który wydał prawo jazdy. Prawo jazdy skarżącego posiada wymagany napis w języku [...]. Z ostrożności skarżący podniósł, że jeśli kraj, który wydał prawo jazdy jest sygnatariuszem Konwencji Genewskiej lub Wiedeńskiej, wówczas kierowca nie musi zdawać teoretycznej części egzaminu na prawo jazdy. W takiej sytuacji organ winien wezwać skarżącego do przedstawienia pozytywnego wyniku z praktycznego egzaminu na prawo jazdy, bez konieczności zdawania egzaminu teoretycznego. Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację i stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) — dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Biorąc pod uwagę zakres kontroli, jaką sprawuje wojewódzki sąd administracyjny stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, bowiem organy obu instancji nie dokonały prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. 2016, poz. 231). Dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami wymienione zostały art. 4 ust. 1 u.k.p. Z treści powyższego przepisu wynika, że dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest: 1/ wydane w kraju : a/ prawo jazdy, b/ pozwolenie wojskowe, c/ międzynarodowe prawo jazdy; 2/ wydane za granicą: a) międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322), b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44), c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.k.p.); 3/ zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczypospolita Polska . Wymienione w treści powyższego przepisu dokumenty to mimo, iż wystawiane są w różnych państwach, potwierdzają zatem posiadanie na obszarze RP uprawnień do kierowania pojazdami określonej w nich kategorii. Warunki wymiany ważnego zagranicznego prawa jazdy na prawo jazdy polskie zostały natomiast określone w art. 14 ust. 1 u.k.p. Jak stanowi ten przepis, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W świetle zatem tego przepisu, warunkiem wymiany ważnego krajowego prawa jazdy wydanego za granicą na dokument polski bez konieczności spełnienia dodatkowego warunku w postaci złożenia z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego egzaminu oraz przedstawienia uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu jest by było to ważne prawo jazdy, określone konwencjami o ruchu drogowym - Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322), oraz w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44) – dalej: Konwencja Wiedeńska. W rozpoznawanej sprawie skarżący, co jest niesporne, legitymuje się dokumentem stwierdzającym jego uprawnienia do kierowania pojazdami, wydanym przez właściwy organ C. W tym miejscu zauważyć należy, że organ I instancji wskazuje, iż z uwagi na to, że C. jest stroną Konwencji Genewskiej, podstawowe znaczenie należy przypisać spełnieniu przez ww. dokument wymogów wynikających z załącznika 9 do Konwencji Genewskiej (dotyczącym pozwolenia na prowadzenie pojazdów samochodowych). Zgodnie z tym przepisem "Pozwolenie będzie wystawione w języku lub językach przepisanych przez ustawodawstwo Państwa, które je wydaje (ust. 1). Tytuł dokumentu będzie wypisany w języku lub językach przewidzianych w uwadze 1 i powtórzony w przekładzie [...] (ust.2). Ponadto powołuje się na wymogi wynikające z załącznika nr 6 do Konwencji Wiedeńskiej. Organ odwoławczy, wskazując, że C. jest krajem, który podpisał Konwencję Wiedeńską, wymóg zaopatrzenia prawa jazdy w powyższy napis w języku [...] wywodzi waśnie z brzmienia załącznika nr 6 do Konwencji Wiedeńskiej, a gdzie w pkt 2 postanowiono " Prawo jazdy drukuje się w języku lub w językach przewidzianych przez organ władzy, który je wydaje lub który został upoważniony do jego wydawania; jednakże musi ono mieć napis w języku [...], który może być powtórzony w innych językach". Brak francuskiego napisu powyższej treści na dokumencie krajowego prawa jazdy przedstawionego przez skarżącego nie pozwala, zdaniem organów, na uznanie go za dokument określony w konwencjach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b u.k.p. Zdaniem Sądu powyższy pogląd nie jest trafny, bowiem pomija treść art. 41 ust.1 Konwencji Wiedeńskiej. Zgodnie z tym przepisem, traktującym o ważności prawa jazdy, umawiające się Strony uznają: a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład; b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 4 września 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 372/20 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOiSA), iż przy rozpatrywaniu sprawy należy zatem mieć na uwadze, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami realizują założenia konwencji wiedeńskiej, m.in. art. 41, z którego wynika wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy" przez państwa będące stroną konwencji, stanowiąc wywiązanie się z przyjętych przez Państwo Polskie zobowiązań międzynarodowych. Pojęcie "prawo jazdy", jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2017 r. sygn. I OSK 1686/15 (LEX nr 2258297), występuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, oznacza ono uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Po drugie, używane jest ono na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie przez jego posiadacza uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii. Przywołany art. 41 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej przewiduje wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy". W konsekwencji tego należy przyjąć, że w sytuacji, w której dokumenty prawa jazdy wystawiane są w różnych państwach będących stronami tej konwencji, mamy do czynienia z tym samym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Regulacje dotyczące zasad posługiwania się prawem jazdy uzyskanym w innym państwie, zawarte w art. 14 polskiej ustawy oraz w art. 41 Konwencji opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa - sygnatariuszy wskazanych w przepisach u.k.p. konwencji o ruchu drogowym. Jak przyjmuje orzecznictwo sądów administracyjnych, "prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko wydanego w Polsce i przez polskie organy, ale również - krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji Wiedeńskiej" (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Op 41/14, Lex nr 1467922). Analiza art. 41 ust. 1 lit a i b Konwencji Wiedeńskiej prowadzi przy tym do wniosku, że warunki uznania prawa jazdy przewidziane w tych przepisach mają charakter niezależny od siebie – a zatem ważnym prawem jazdy będzie zarówno dokument krajowy zgodny z postanowieniami załącznika nr 6 do konwencji wiedeńskiej (pkt b art. 41 ust. 1), jak i każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład (pkt a). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z 27 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2702/20, a które to stanowisko Sąd w niniejszej sprawie przyjmuje za swoje, świadczy o tym użycie zaimka "każde" w obu ww. przepisach, określających jakie prawa jazdy podlegają wzajemnemu uznaniu na terytorium Umawiających się Stron. W przypadku gdyby wymogi te we wszystkich przypadkach musiały być spełnione łącznie, zabieg taki byłby zbędny i niezrozumiały, gdyż w takiej sytuacji uznaniu nie mogłoby podlegać "każde" prawo jazdy określone w jednej jednostce redakcyjnej przepisu, skoro dodatkowo musiałby jeszcze każdorazowo zostać spełniony wymóg określony w drugiej jednostce redakcyjnej przepisu. Nadto, do takiego wniosku prowadzi również fakt, że w polskiej wersji językowej Konwencji Wiedeńskiej jednostki redakcyjne art. 41 ust. 1 lit. a i b oddzielone są średnikiem, podczas gdy litery b i c tego przepisu oddzielone są spójnikiem "oraz" zaś litera c od dalszej części przepisu oddzielona jest przecinkiem. Średnik podobnie jak przecinek pełni w zdaniu funkcję rozdzielającą, przy czym rozdziela wyłącznie części równorzędne pod względem logicznym i składniowym (J. Podracki, A. Gałązka, Słownik interpunkcyjny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002 r., s. 30). W tej sytuacji należy przyjąć, że tego rodzaju konstrukcja art. 41 ust. 1 konwencji wiedeńskiej jest zabiegiem celowym i świadczy o samodzielnym charakterze przesłanek z lit. a i b tego przepisu. Ponadto należy zauważyć, że wykładnia proponowana przez organy w niniejszej sprawie prowadziłaby do pozbawienia przepisu art. 41 ust 1 lit. a Konwencji Wiedeńskiej jakiegokolwiek znaczenia normatywnego. Przepis ten staje się bowiem zbędny w przypadku przyjęcia, że warunkiem uznania krajowego prawa jazdy za określone w konwencji wiedeńskiej jest w każdym przypadku – stosownie do art. 41 ust. 1 lit. b tej konwencji – spełnienie wymagań określonych w załączniku nr 6 do konwencji wiedeńskiej. Jedynym wymogiem przewidzianym przez art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji Wiedeńskiej jest bowiem, aby krajowe prawo jazdy sporządzone zostało w języku narodowym Umawiającej się Strony, podczas gdy załącznik nr 6 do konwencji – do którego odwołuje się art. 41 ust. 1 lit. b tej konwencji – powtarza ten warunek, ale ponadto zawiera szereg dodatkowych wymagań, które musi spełniać dokument prawa jazdy, a których przepis art. 41 ust. 1 lit. a konwencji nie przewiduje. Tym samym, przyjęcie wykładni zaproponowanej przez skarżącego kasacyjnie prowadzi de facto do "skonsumowania" przepisu art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji Wiedeńskiej przez przepis art. 41 ust. 1 lit. b tej konwencji. Takiej wykładni sprzeciwia się jednak dyrektywa interpretacyjna znana jako zakaz wykładni per non est i uznawana za jedną z najbardziej podstawowych dyrektyw wykładni. Zgodnie ze wskazaną dyrektywą nie powinno się ustalać znaczenia reguły w taki sposób, aby pewne jej części były traktowane jako zbędne (zob. M. Zirk-Sadowski [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.) System prawa administracyjnego, Tom 4, Wyładnia w prawie administracyjnym. C.H. Beck, Warszawa 2015 r., s. 220-221). W świetle powyższej reguły, zabieg polegający na pozbawieniu znaczenia normatywnego art. 41 ust. 1 lit. a Konwencji Wiedeńskiej jest niedopuszczalny w sytuacji, gdy możliwa jest taka wykładnia, która pozwala na zachowanie znaczenia normatywnego tego przepisu, tym bardziej – co trzeba podkreślić – w sytuacji gdy wykładnia naruszająca zakaz per non est prowadzi ponadto do ograniczenia uprawnień strony. W rozpoznawanej sprawie, skoro prawo jazdy, o którego wymianę wnioskował skarżący, wydane zostało przez organ państwa sygnatariusza Konwencji Wiedeńskiej, a dokument ten sporządzono w języku narodowym – [...] to był to dokument prawa jazdy, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 pkt a) konwencji wiedeńskiej tj. dokument wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. W takiej sytuacji dodatkowy wymóg wskazany w tym przepisie, złożenia z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienia uwierzytelnionego tłumaczenia dokumentu nie powinien dotyczyć skarżącego. Zauważyć można – na co zwracał uwagę skarżący w treści skargi – że treść załącznika nr 6 do konwencji wiedeńskiej uległa zmianie w ten sposób, że wzór krajowego prawa jazdy nie zawiera obecnie obligatoryjnego napisu [...], jednak powyższe zmiany wciąż nie zostały przez Rzeczypospolitą Polską ratyfikowane i nie stanowią w związku z tym obowiązujących norm prawnych. Tym niemniej w świetle poczynionych wyżej wywodów pozostaje to bez wpływu na sytuację prawną skarżącego. W brzmieniu przepisów tej konwencji, zarówno przed jak i po dokonanej w 2011 r. zmianie, strona spełniała bowiem warunki uzasadniające wymianę prawa jazdy bez konieczności złożenia z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego. W ocenie Sądu organy naruszyły zatem przepis art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.k.p. w związku z art. 41 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej, który przewiduje wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy". W konsekwencji bezpodstawnie odmówiły też skarżącemu wymiany wydanego w C. prawa jazdy, opierając się wyłącznie na treści załącznika nr 6 do konwencji wiedeńskiej. Art. 14 ust. 1 u.k.p. określa uprawnienie strony do otrzymania, po spełnieniu przesłanek wskazanych w tym przepisie, polskiego odpowiednika posiadanego przez nią prawa jazdy wydanego w innym kraju. Decyzja wydawana na podstawie tego przepisu nie jest decyzją uznaniową. O ile więc strona spełni wymienione w tym przepisie przesłanki do uzyskania polskiego odpowiednika posiadanego ważnego krajowego prawa jazdy wydanego za granicą, to organ ma obowiązek wydania decyzji pozytywnej dla strony. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzają ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI