III SA/Wr 320/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-12-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi wewnętrzneorganizacja ruchukontrola sądowawłaściwość sąduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidrogi publicznezarządzanie ruchem

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na akt Wójta Gminy Dobroszyce dotyczący zatwierdzenia organizacji ruchu na drodze wewnętrznej, uznając, że takie działania nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Skarżący zakwestionował akt Wójta Gminy Dobroszyce zatwierdzający organizację ruchu na drodze wewnętrznej, argumentując naruszenie dostępu do jego nieruchomości i pozbawienie drogi statusu drogi publicznej. Sąd administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, stwierdzając, że zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a jedynie przejawem uprawnień właścicielskich.

Sprawa dotyczyła skargi D. W. na akt Wójta Gminy Dobroszyce zatwierdzający projekt stałej organizacji ruchu na drodze wewnętrznej. Skarżący twierdził, że wprowadzone oznakowanie, w tym zakaz ruchu dla pojazdów o masie powyżej 3,5 tony, uniemożliwiło mu dostęp do jego działki i naruszyło przepisy dotyczące dróg publicznych. Podnosił również zarzuty dotyczące niewłaściwej wykładni przepisów wykonawczych i przejęcia kompetencji starosty. Sąd administracyjny we Wrocławiu, po analizie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o drogach publicznych, uznał, że droga, której dotyczyła sprawa, jest drogą wewnętrzną, a nie drogą publiczną. Sąd podkreślił, że zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej przez podmiot zarządzający tą drogą nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej podlegającego kontroli sądu administracyjnego, lecz jest przejawem realizacji uprawnień właścicielskich. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej podlegającego kontroli sądu administracyjnego, a jest przejawem realizacji uprawnień właścicielskich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że droga jest wewnętrzna, a jej właściciel (gmina) działa w ramach uprawnień cywilnoprawnych, a nie administracyjnoprawnych, wydając akt zatwierdzający organizację ruchu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 10 § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 10 § 7

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 10 § 10a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem art. 3 § 1a

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony akt narusza przepisy dotyczące dróg publicznych. Droga stanowi drogę publiczną. Organ naruszył przepisy wykonawcze i przejął kompetencje starosty.

Godne uwagi sformułowania

zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej jest przejawem realizacji uprawnień właścicielskich drogi wewnętrzne są wyłączone z kategorii dróg gminnych

Skład orzekający

Aneta Brzezińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sądy administracyjne nie kontrolują aktów zatwierdzających organizację ruchu na drogach wewnętrznych, które są traktowane jako akty o charakterze cywilnoprawnym i właścicielskim."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy droga jest jednoznacznie drogą wewnętrzną, a nie drogą publiczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu dostępu do nieruchomości i zarządzania ruchem na drogach, które nie są drogami publicznymi, a rozstrzygnięcie jasno określa granice kognicji sądów administracyjnych.

Droga wewnętrzna czy publiczna? Kiedy sąd administracyjny odmówi kontroli decyzji o organizacji ruchu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 320/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-12-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 1 i  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na akt Wójta Gminy Dobroszyce z 14 lipca 2023 r., nr ZP.7230.4.22.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchy w zakresie oznakowania drogi wewnętrznej na działce nr 421 w miejscowości Dobrzeń, Gmina Dobroszyce. postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 16 sierpnia 2023 r. D. W. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł skargę na akt Wójta Gminy D(1) z 14 lipca 2023 r. (nr ZP.7230.4.22.2023) w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchy w zakresie oznakowania drogi wewnętrznej na działce nr [...] w miejscowości D., Gmina D(1).
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze zlokalizowanej na działce nr [...], poprzez wprowadzenie zakazu ruchu pojazdów na drodze gminnej stanowiącej działkę nr [...], z wyłączeniem pojazdów obsługujących oczyszczalnię ścieków i tereny rekreacyjne, i w rzeczywistości "zalegalizowanie" znaków pionowych C-13/16, B-33 i T-0 w zakresie oznakowania drogi gminnej znakami C-13/16, B-33 i T-0, spowodowało pozbawienie skarżącego dostępu do drogi publicznej (drogi gminnej), ale także uniemożliwiło mu dojazd do stanowiącej jego własność działki nr [...]. Działania Wójta Gminy D(1) doprowadziły też do pozbawienia drogi przymiotu drogi publicznej, tym samym naruszają one art. 1 ustawy o drogach publicznych. Pełnomocnik podkreślił, że droga ta stanowiła i nadal stanowi jedyny dojazd do oczyszczalni ścieków, gdzie dojeżdżają najczęściej samochody ciężarowe (beczki asenizacyjne), których masa całkowita przekracza w sposób znaczący 3,5 tony.
Dalej pełnomocnik wskazał, że zaskarżony akt narusza prawidłową wykładnię rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (w szczególności treść § 8 ust. 7 ww. rozporządzenia), gdyż w akcie tym nie określono nawet daty wprowadzenia organizacji ruchu, a do posadowienia znaków pionowych C-13/16, B-33 i T-0 doszło przed jego wydaniem. W projekcie wskazano: "Nie dotyczy". Takie działanie organu narusza treść ww. przepisu rozporządzenia, zgodnie z którym organ zarządzający ruchem albo podmiot zarządzający drogą wewnętrzną określa termin, w którym powinna zostać wprowadzona zatwierdzona organizacja ruchu.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, Wójt Gminy D(1) naruszył również art. 10 ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, przejmując w rzeczywistości kompetencje Starosty Powiatu Oleśnickiego, jako organu zarządzającego ruchem na drogach publicznych - w tym przypadku na drodze gminnej stanowiącej działkę nr [...].
Końcowo pełnomocnik podniósł, że zgodnie z treścią decyzji z 21 lutego 2008 r. o warunkach zabudowy działka stanowiąca własność skarżącego, miała zapewniony dostęp do drogi publicznej (drogi gminnej). Do ewentualnej zmiany kategorii drogi na drogę wewnętrzną, teoretycznie mogłoby dojść po przyjęciu stosownej uchwały przez organ stanowiący Gminy - czyli Radę Gminy. Jednakże taka uchwała nigdy nie została podjęta, albowiem art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, stanowiący podstawę do zmiany kategorii drogi, wskazuje jednoznacznie, że pozbawienie drogi jego czasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Jednakże takowa droga musi być zaliczona do innej kategorii drogi publicznej - tymczasem droga wewnętrzna nie jest drogą publiczną. Zatem, nawet gdyby miało teoretycznie dojść do zmiany kategorii drogi posadowionej na działce nr [...], to zmiana ta nie mogła powodować utraty przez drogę publiczną (tu gminną) dotychczasowego statutu i powstania nowej kategorii drogi będącej drogą wewnętrzną. Pozbawienie drogi publicznej kategorii drogi gminnej, z jednoczesnym "ustanowieniem" jej drogą wewnętrzną nie znajduje zatem oparcia w obowiązujących przepisach (wyrok NSA z 20 lutego 2013 r. sygn. I OSK).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a
Na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik organu w piśmie z 23 listopada 2023 r. wskazał, że "w stosunku do drogi położonej na działce nr [...], obręb D., w miejscowości D., Gmina D(1) nie została podjęta przez Radę Gminy D(1) uchwała, z której wynikałoby, że droga ta zaliczona została do kategorii dróg publicznych".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu , zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a), oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem niniejszej skargi jest akt Wójta Gminy D(1) z 14 lipca 2023 r. (nr ZP.7230.4.22.2023) w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchy w zakresie oznakowania drogi wewnętrznej na działce nr [...] w miejscowości D., Gmina D(1).
Zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu określa ustawa z 20 czerwca1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), dalej p.r.d. Przepis art. 10 ust. 3-6 tej ustawy wskazuje jakie organy zarządzają ruchem na poszczególnych rodzajach dróg publicznych, przez które należy rozumieć drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne (art. 10 ust. 9 p.r.d. w zw. z art. 2 ust. 1pkt 1-4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 645, dalej: u.d.p.).
Jednocześnie z art. 10 ust. 7 p.r.d. wynika, iż zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami (art. 10 ust. 7 p.r.d.). Podmioty zarządzające drogami, o których mowa w ust. 7 (wewnętrznymi – przyp. Sądu), ustalając organizację ruchu na tych drogach stosują znaki i sygnały drogowe oraz zasady ich umieszczania wynikające z ustawy i jej przepisów wykonawczych. Koszt oznakowania drogi wewnętrznej ponosi podmiot zarządzający drogą (art. 10 ust. 10a p.r.d.). Stosownie do art. 8 ust. 1 u.d.p. w. zw. z art. 2 pkt 1b p.r.d. drogami wewnętrznymi są: drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg.
Szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem określa akt wykonawczy do ustawy Prawo o ruchu drogowym - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r. poz. 784 ). W § 3 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia określono, iż organ zarządzający ruchem w szczególności zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu. Jak wskazuje § 3 ust 1a pkt 3, taki sam obowiązek spoczywa na podmiocie zarządzającym drogą wewnętrzną. Podkreślić trzeba jednak, iż w świetle art. 1 ust. 1 pkt 2 p.r.d. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia, zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego przez podmiot zarządzający ruchem na drodze wewnętrznej jest wymagane jedynie w sytuacji gdy na drodze tej ustanowiono "strefę ruchu" lub "strefę zamieszkania". W pozostałych wypadkach podmiot zarządzający ruchem na drodze wewnętrznej ustalając organizację ruchu zobligowany jest jedynie do stosowania znaków i sygnałów drogowych oraz zasady ich umieszczania wynikające z ustawy oraz aktów wykonawczych (art. 10 ust. 1a p.r.d.). Naruszenie tego obowiązku wiąże się z odpowiedzialnością karną, o której mowa w art. 85a Kodeksu wykroczeń. Oznacza to, iż w sytuacji braku ustanowienia "strefy zamieszkania" oraz "strefy ruchu" na podmiocie zarządzającym ruchem na drodze wewnętrznej nie ciąży m.in. obowiązek zatwierdzenia sporządzonego projektu organizacji ruchu (por. J. Hasiewicz "System zarządzania ruchem na drogach w Polsce" wyd. C.H.Beck 2016 opubl. w Systemie Informacji Prawnej "Legalis").
Na gruncie rozpatrywanej sprawy rozważenia zatem wymaga, czy zatwierdzenie organizacji ruchu na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu przez podmiot, o którym mowa w art. 10 ust. 7 p.r.d., podlega kontroli sądu administracyjnego, czy też nie.
W tym miejscu zaakcentowania wymaga, że z odpowiedzi na skargę i z akt sprawy, w tym z pisma organu z 23 listopada 2023 r. nie wynika, aby droga położona na działce [...] w miejscowości D. została zaliczona do którejkolwiek z kategorii dróg publicznych. W stosunku do drogi położonej na działce nr [...], obręb D., w miejscowości D., Gmina D(1) nie została podjęta przez Radę Gminy D(1), z której wynikałoby, że droga ta zaliczona została do kategorii dróg publicznych (pismo organu z 23 listopada 2023 r.). Jest to zatem drga wewnętrzna, stanowiąca własność Gminy D(1) (również: informacja z rejestru gruntów z 18 września 2023 r.).
W ocenie pełnomocnika skarżącego status drogi położonej na działce [...] w miejscowości D. – jako drogi publicznej – wynika natomiast z okoliczności, że droga ta należy do Gminy i jako taka jest drogą publiczną, a wówczas zmiana tego stanu wymaga uprzedniej uchwały Rady Gminy. Z takim twierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić. O zaliczeniu drogi do kategorii drogi publicznej decyduje bowiem rada gminy w drodze uchwały (art. 7 ust. 2 u.d.p.). Z akt sprawy nie wynika natomiast (co już zostało przez Sąd zasygnalizowane), aby Rada Gminy D(1) podjęła taką uchwałę w zakresie (spornej) drogi położonej na działce [...] w miejscowości D.. Nie można jednak zapominać o tym, że dla skutecznego podjęcia takiej uchwały niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, że istniejąca droga nie należy do pozostałej kategorii dróg (tj. dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych) oraz, że zaliczenie tej drogi w poczet drogi gminnej nie zostało wyłączone na mocy ustawowej - art. 7 ust. 1 in fine. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 u.d.p., do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Drogi wewnętrzne nie mają bowiem statusu drogi publicznej, a nadanie im takiego charakteru przebiega w innym trybie aniżeli przewidziany w ustawie o drogach publicznych. Drogi wewnętrzne różni od dróg publicznych ich status własnościowy. Z art. 2a oraz art. 8 ust. 2 i 3 u.d.p. wynika, że w odróżnieniu od dróg publicznych, właścicielem drogi wewnętrznej oprócz podmiotu publicznoprawnego - Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, może być również osoba prywatna. Oznacza to, że drogi wewnętrzne nie są kategorią wewnętrznie jednolitą i ocena możliwości korzystania z dróg wewnętrznych w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej musi być dokonywana in casu. Drogi wewnętrzne mogą mieć różny charakter i w związku z tym mogą się też znacznie różnić w zakresie dostępności (wyrok WSA w Gdańsku z 17 stycznia 2018 r., II SA/Gd 756/17, LEX 2439401). Dlatego też – co wymaga zaakcentowania Sądu - samo władztwo Gminy (a zatem okoliczność z której w ocenie pełnomocnika strony wynika status drogi) nad drogą nie przesądza o charakterze tej drogi. O tym, czy dana droga jest drogą publiczną, stanowią względy techniczne i prawne, przy czym brak jednego z tych elementów powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych (wyrok NSA z 20 października 2000 r., III SA 1432/99, LEX 47974). Jak wynika z powyżej cytowanego art. 7 ust. 1 u.d.p. do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Wyraźnie zatem na podstawie tego przepisu drogi wewnętrzne są wyłączone z kategorii dróg gminnych.
Zważywszy na powyższe uregulowania statusu drogi nie można domniemywać również z treści wskazanej przez pełnomocnika skarżącego decyzji o warunkach zabudowy z 21 lutego 2008 r. Zresztą z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy D(1) (kolejną) decyzją z 8 sierpnia 2023 r. (nr BP-I.6730.118.2023) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego (...) na działce o nr [...] obręb D., Gmina D(1) min. z powodu braku dostępu do drogi publicznej.
W tym miejscu podnieść nadto należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmioosobowym podjął w dniu 26 czerwca 2014 r. uchwałę o sygn. akt I OPS 14/13, w której stwierdził, iż zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (...), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (...), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...). W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał, iż zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego na drogach publicznych należy do materii publicznoprawnej, nie następuje w drodze decyzji, postanowienia ani aktu prawa miejscowego, nadto ma charakter władczy. Zatwierdzenie organizacji ruchu (na drogach publicznych) ma charakter ogólny i abstrakcyjny, tworzy nową sytuację prawną podmiotów korzystających z dróg i czyni to generalnie - na zasadzie powszechności dostępu do tych dróg. Nie jest także czynnością jednorazową i stanowi swoistą działalność organu samorządu terytorialnego, która podlega kontroli sądów administracyjnych. Niemniej jednak podkreślenia- wymaga, co jest wyjątkowo istotne dla sprawy, iż rozważania NSA odnosiły się - jedynie do organizacji ruchu na drogach publicznych - przez organy wskazane w art. 10 ust. 4, 5, 6 p.r.d.
Dlatego też – w ocenie Sądu – zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego przez podmiot zarządzający ruchem na drodze wewnętrznej (ar. 10 ust. 7 p.r.d.) nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Przede wszystkim akt ten nie jest podejmowany przez organ administracji publicznej, lecz podmiot zarządzający ruchem, którym może być m.in. osoba fizyczna, spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa, czy jak ma to miejsce w niniejszym przypadku, gmina w odniesieniu do drogi, która pozostaje w jej zasobach, a nie została zakwalifikowana do dróg publicznych. Ponadto, co należy również podnieść, w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że określenie zasad ruchu po drodze wewnętrznej nie stanowi działalności z zakresu administracji publicznej, a ma charakter właścicielski i cywilnoprawny. Drogi wewnętrzne w przeciwieństwie do dróg publiczny nie są, co do zasady, powszechnie dostępne (art. 1 ustawy o drogach publicznych). To ich właściciel decyduje, kto i w jakim zakresie może korzystać z drogi wewnętrznej. Zgoda właściciela drogi na korzystanie z drogi wewnętrznej może zostać wyrażona przez każde zachowanie, które w sposób dostateczny ujawnia wolę tej osoby (art. 60 k.c.). Właściciel może dać wyraźnie do zrozumienia, że korzystanie z jego drogi wewnętrznej jest dopuszczalne, jednakże wyłącznie w sposób przez niego wskazany (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Rzeszowie z 24 września 2014 r. o sygn. akt II SAB/RZ 55/14, postanowienie Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Olsztynie z 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Ol 1155/15 oraz W. Maciejko i P. Zborniak w "Ustawa o drogach publicznych. Komentarz", wyd. LexisNexis 2010 r. – komentarz do art. 8).
Tym samym czynności lub akty pojmowane przez podmioty zarządzające ruchem na drodze wewnętrznej, w tym organy realizujące uprawnienia właścicielskie jednostek samorządu terytorialnego, nie mogą zostać zatem zaliczone do aktów, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Są one przejawem realizacji uprawnień właścicielskich i nie stanowią działania z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić przy tym należy, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej nie rozciąga się na każdą działalność organów administracji publicznej. Kognicja sądów administracyjnych dotyczy wyłącznie takich sporów pomiędzy określonym podmiotem, a organem administracji publicznej, które powstały na gruncie stosunków administracyjnoprawnych. Sądy administracyjne badają wyłącznie tę sferę aktywności administracji publicznej, w jakiej została ona upoważniona do władczego i jednostronnego kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów w stosunku do niej zewnętrznych i jej niepodporządkowanych. Spory pomiędzy organami administracji publicznej a innymi podmiotami, nawet wówczas, gdy dotyczą praw i obowiązków powstałych na gruncie określonego stosunku prawnego, lecz nie charakteryzującego się nadrzędnością organów administracyjnych wyrażającą się we władczym kształtowaniu tych praw i obowiązków, nie są sporami o charakterze administracyjnoprawnym. Dotyczy to w szczególności sporów powstałych na gruncie prawa cywilnego, gdzie w razie konfliktu o wzajemnych prawach i obowiązkach stron stosunku cywilnoprawnego, w sposób władczy rozstrzyga sąd powszechny. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak bowiem Sąd powyżej już wskazał, organizacja ruchu na drogach wewnętrznych, nie należy do sfery działań podejmowanych przez administrację publiczną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI