III SA/Wr 313/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzję o odmowie umorzenia opłat dodatkowych za parkowanie, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco przesłanki interesu publicznego.
Skarżąca wniosła o umorzenie opłat dodatkowych za parkowanie w łącznej kwocie 1980 zł, argumentując, że zapomniała przedłużyć roczny abonament z powodu sytuacji osobistych. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, wskazując na brak wykazania ważnego interesu zobowiązanego oraz niewystarczające uzasadnienie interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności brak wyczerpującego zbadania przesłanki interesu publicznego w kontekście zasady zaufania obywatela do państwa.
Sprawa dotyczyła skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o odmowie umorzenia opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie w łącznej kwocie 1.980 zł. Skarżąca, mieszkanka Wrocławia z wieloletnim stażem wykupywania abonamentu parkingowego, wniosła o umorzenie opłat, tłumacząc, że z powodu sytuacji osobistych i urlopu zapomniała przedłużyć ważność abonamentu w okresie od lipca do września 2023 r. Podkreślała, że zawsze posiadała ważny abonament i nie było to celowe działanie. Organy administracji odmówiły umorzenia, argumentując, że skarżąca nie wykazała ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego, a także nie przedstawiła dowodów na swoją sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały wystarczająco przesłanki interesu publicznego, ograniczając się do ogólnych definicji i nie odnosząc ich do konkretnych argumentów skarżącej, w tym zasady zaufania obywatela do państwa. Sąd podkreślił, że analiza powinna uwzględniać całokształt okoliczności, a nie tylko sytuację finansową strony. W związku z naruszeniem przepisów proceduralnych, w tym zasady przekonywania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zbadały wystarczająco przesłanki interesu publicznego w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i zasady zaufania obywatela do państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ograniczyły się do ogólnych definicji interesu publicznego, nie analizując go w powiązaniu z argumentami skarżącej, takimi jak długoletnie opłacanie abonamentu i sytuacja osobista. Brak wyczerpującej analizy narusza zasady postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.f.p. art. 64 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Umorzenie należności publicznoprawnych w całości jest możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
u.d.p. art. 13f § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Reguluje pobieranie opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania.
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Obowiązek ponoszenia opłat za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania.
u.f.p. art. 60 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za postój stanowi niepodatkową należność budżetową.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zbadały wystarczająco przesłanki interesu publicznego w kontekście konkretnych okoliczności sprawy. Analiza interesu publicznego powinna uwzględniać szersze wartości konstytucyjne i społeczne, a nie tylko sytuację finansową strony. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady przekonywania i wymogów uzasadnienia decyzji.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie wykazała ważnego interesu zobowiązanego, ponieważ zapomnienie o przedłużeniu abonamentu nie jest zdarzeniem losowym uniemożliwiającym zapłatę. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na swoją sytuację materialną, co uniemożliwiło ocenę jej możliwości płatniczych. Miasto nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnych miejsc parkingowych dla wszystkich mieszkańców.
Godne uwagi sformułowania
Zaskarżoną decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia [...] o odmowie umorzenia opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie. W jej ocenie, wystarczyłaby krótka informacja za szybą, a ten temat w ciągu kilku godzin byłby definitywnie załatwiony. Wskazała, że od 10 lat corocznie kupuje abonament parkingowy. Z przyczyn osobistych nie dopełniła tego obowiązku w terminie i w okresie od dnia 17 lipca 2023 r. do dnia 5 września 2023 r. wystawiono jej 11 mandatów. Sąd stwierdza, biorąc pod uwagę przywołane zapatrywanie oraz treść art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., że brak jest podstaw prawnych do zawężania wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu finansowego i oceny zdolności płatniczych strony postępowania do uiszczenia należności. Zabrakło tym samym szczegółowej analizy okoliczności powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kontekście interesu publicznego, z którego wynika konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć.
Skład orzekający
Magdalena Jankowska-Szostak
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
członek
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności publicznoprawnych, w szczególności znaczenia interesu publicznego i zasady zaufania obywatela do państwa w kontekście uznania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat za parkowanie, ale zasady interpretacji klauzul generalnych mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak sądy interpretują pojęcie interesu publicznego w kontekście codziennych sytuacji obywateli.
“Czy zapomnienie o przedłużeniu abonamentu parkingowego usprawiedliwia umorzenie opłat? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1980 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 313/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-11-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/ Kamila Paszowska-Wojnar Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych Hasła tematyczne Finanse publiczne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1270 art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2024 r. nr SKO 4021.17.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr 104/WIM/2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2024 r. (nr SKO 4021.17.2024) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania D. Z. (dalej: skarżąca, strona), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji) z dnia 2 kwietnia 2024 r. (Nr 104/WIM/2024) o odmowie umorzenia opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie w łącznej kwocie 1.980 zł, objętych zawiadomieniami o numerach: [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonych z wykorzystaniem systemu automatycznej kontroli wnoszenia opłat w dniach: 19, 20, 31 lipca 2023 r., 1, 9, 10, 16, 17, 21, 22, 23 sierpnia 2023 r. stwierdzono, że samochód o numerze rejestracyjnym [...] był zaparkowany na ul. [...] bez uiszczonej opłaty za postój w strefie płatnego parkowania. O fakcie tym powiadomiono skarżącą zawiadomieniami z 18 września 2023 r. o nr: [...] i [...], z 22 września 2023 r. o nr [...], z 26 września 2023 r. o nr [...], z 29 września 2023 r. o nr [...] z 2 października o nr [...], z 4 października o nr [...] i [...], z 5 października 2023 r. o nr [...], z 6 października o nr [...] i [...]. Pismami z: 28 września 2023 r., 6 października 2023 r. i 12 października 2023 r. skarżąca wniosła o udzielenie jej ulgi w postaci umorzenia opłat dodatkowych w łącznej kwocie 1.980 zł, wynikających z zawiadomień o ww. numerach, wystawionych w Zarządzie Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu. Wskazała, że jest właścicielką lokalu przy ul. [...], w którym jest zameldowana. Podkreśliła, że od wielu lat parkuje przy ul. [...] i od samego początku wykupuje roczny abonament na parkowanie w tej strefie Wrocławia. Zawsze ma wyłożony za szybą identyfikator, który pozwala na parkowanie w tej strefie. Gdyby osoba sprawdzająca była nastawiona nie tylko na wystawianie mandatów zwróciłaby uwagę, że identyfikator stracił ważność. W jej ocenie, wystarczyłaby krótka informacja za szybą, a ten temat w ciągu kilku godzin byłby definitywnie załatwiony. Do chwili obecnej nie było takiej sytuacji, aby na czas nie opłaciła abonamentu. Zdarzyło się to pierwszy raz, było wynikiem różnych niezależnych sytuacji, które spowodowały, że termin kolejnej opłaty nie został dotrzymany. Dodała, że brak opłaty nie był celowy. Zauważyła, że przysyłanie zawiadomień po prawie dwóch miesiącach jest działaniem mocno spóźnionym i jednostronnym, które w żaden sposób nie pozwoliło jej na szybką reakcję w powyższym temacie. Uważa, że jako mieszkaniec tej części Wrocławia, jest niesłusznie karana za niedopatrzenie, karą niewspółmiernie wysoką o jej uchybienia. Wskazała, że liczy na zdroworozsądkowe i pozytywne podejście do tematu, umorzenie opłat, jak też potraktowanie jej, jako obywatela, który ma prawo do pomyłek, ale również ma możliwość ich usunięcia. Podała, że kolejny abonament został wykupiony w dniu 5 września 2023 r. Organ I instancji wezwał skarżącą do przedstawienia i uzupełnienia informacji, dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej wraz z dowodami, pouczając jednocześnie, że w przypadku nieprzedstawienia ww. informacji, organ rozpatrzy złożony wniosek w oparciu o już przedłożone dokumenty. W odpowiedzi skarżąca podkreśliła, że od 2014 r. wykupuje coroczny abonament parkingowy dla mieszkańców Wrocławia. W roku 2023 umknął jej termin płatności i abonament zakupiła dopiero po powrocie do Wrocławia, w dniu 5 września 2023 r. Skarżąca dołączyła kserokopie zawiadomień o opłacie dodatkowej oraz kserokopie złożonych wniosków w sprawie umorzenia naliczonych opłat dodatkowych. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2024 r. organ I instancji, działając m.in. na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm., dalej: u.f.p.), odmówił skarżącej udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia opłat dodatkowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie mógł zbadać sytuacji finansowej strony, albowiem nie przedłożyła ona w tym zakresie żadnych informacji. Nie może więc stwierdzić czy występuje okoliczność tak złej sytuacji ekonomicznej, która powodowałby, że zapłata zobowiązania mogłaby zagrozić egzystencji strony. W ocenie organu, zobowiązanie będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia powstało w następstwie zachowania użytkownika pojazdu, który poprzez swoje zaniechanie doprowadził do powstania zobowiązania. Definitywne zrezygnowanie przez organ z należności musi opierać się na wyjątkowych okolicznościach, niezależnych od zobowiązanego. Odnosząc się do przesłanki interesu publicznego, organ I instancji wskazał, że za udzieleniem ulgi może przemawiać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, a także okoliczności, w których zapłata zobowiązania spowodowałaby konieczność sięgania przez stronę do środków pomocy państwa, gdyby nie była w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb materialnych. Ostatecznie organ I instancji stwierdził, że nie było podstaw do uznania, że wystąpiły przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi. W odwołaniu skarżąca wskazała, że od 10 lat corocznie kupuje abonament parkingowy. Z przyczyn osobistych nie dopełniła tego obowiązku w terminie i w okresie od dnia 17 lipca 2023 r. do dnia 5 września 2023 r. wystawiono jej 11 mandatów, z których każdy powinna zapłacić w ciągu tygodnia, albowiem potem ich kwota ulega zwiększeniu. Zarzuciła, że nie otrzymała informacji w momencie zdarzenia, co było zadaniem prostym z uwagi na informatyzację. Podkreśliła, że z pewnością istnieje w systemie, jako mieszkaniec, który od 10 lat cyklicznie kupuje abonament. Podniosła jeszcze raz, że doszło do nieświadomego popełnienia błędu i nie powinna być karana. Wskazała na nieostrość pojęcia ważnego interesu zobowiązanego i że każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie. Podkreśliła, że jej dochody nie mają znaczenia. Chodzi o to, że do Urzędu zwróciła się jako mieszkaniec Wrocławia, została potraktowana lekceważąco i niesprawiedliwie. Zaskarżoną decyzją z 29 maja 2024 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wskazało, że przedmiotem postępowania w sprawie o umorzenie zaległości są należności z tytułu opłat dodatkowych za parkowanie w strefie płatnego parkowania, wynikające z art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645 ze zm., dalej: u.d.p.). Należności te mieszczą się w art. 60 pkt 7 u.f.p. Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym; b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. SKO wskazało, że skarżąca nie skonkretyzowała, jakie powody osobiste uniemożliwiły jej wykupienie abonamentu i nie przedstawiła żadnych dowodów na te okoliczności. Wyjaśnienie natomiast, że strona zapomniała o obowiązku wykupu opłaty, może być uznane za wiarygodne, ale nie wypełnia to przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Zdaniem SKO, dla strony, która od 10 lat wykupuje abonament, konieczność jego zakupu nie powinna stanowić zaskoczenia. Nie zasługiwała też, w ocenie SKO, na uwzględnienie podnoszona przez skarżącą okoliczność, że miasto nie zapewnia każdemu bezpłatnych miejsc parkingowych. Kolegium wskazało, że w sprawie sytuacja finansowa strony nie została przez organ zbadana, albowiem nie przedłożyła ona, mimo wezwania, żadnych informacji w tym zakresie. Dlatego SKO doszło do wniosku, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie mogą być podstawą do umorzenia zobowiązania. Kolegium wskazało, że zbadało wniosek skarżącej także pod kątem interesu publicznego rozumianego jako ulga mająca znaczenie dla dobra zbiorowości, takich jak zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, zachowanie miejsc pracy, czy też wynikających z konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa. Dodatkowo, jak zauważyło SKO, zbadano sprawę pod kątem innej wykładni tego przepisu, jako formy pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich okoliczności. Zapłata opłaty jest obojętna dla celów wspólnych. Konkludując SKO podkreśliło, że organ I instancji mógł skorzystać z uznania administracyjnego i nawet w przypadku uznania wystąpienia przesłanki ważnego interesu publicznego nie był zobligowany do udzielenia ulgi. W skardze do Sądu skarżąca podkreśliła, że z powodów osobistych i od niej niezależnych nie kupiła abonamentu parkingowego w okresie urlopowym od 17 lipca 2023 r. do 24 sierpnia 2023 r. Dodała, że od 10 lat kupował roczny abonament parkingowy, jako mieszkanka kamienicy przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie skarżąca zauważyła, że urzędy nie informowały jej przed wystawieniem mandatów, że upłynął termin ważności abonamentu. Mimo złożenia wniosku o umorzenie nie była informowana na jakim etapie jest jej sprawa i czy w ogóle jest rozpatrywana. Dodatkowo skarżąca złożyła wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem w toku badania legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Kontroli Sądu została poddana decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia nieuiszczonych opłat za parkowanie w łącznej wysokości 1.980 zł. Problematykę opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie takiej opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za postój w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Użycie słowa "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. Stwierdzenie okoliczności faktycznej polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego – obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości. Opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. (por. wyroki NSA: z 29 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2116/19, z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1345/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Należy również podkreślić, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności organ działa w ramach uznania administracyjnego. Skoro umorzenie w trybie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. opłaty dodatkowej oparte jest na uznaniu administracyjnym, to do organu administracyjnego należy ostatecznie wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy (konsekwencji prawnych), w określonym stanie prawnym i faktycznym. Decydując na zasadzie uznania administracyjnego, organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny decydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego i słusznego interesu publicznego. Z woli ustawodawcy sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu obejmuje ocenę przestrzegania przez organy procedury normowanej przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość oceny, w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości publicznoprawnej. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznego rozstrzygania o umorzeniu należności. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. W art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. ustawodawca wskazał dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych: ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Konkretyzacja tych pojęć jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Pojęcia te stanowią klauzule generalne. Cechą immamentną klauzul generalnych jest to, że odsyłają do ocen. W orzecznictwie sądów wyrażany jest pogląd, który Sąd podziela, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną zobowiązanego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w konsekwencji, czy spłata zaległości, o umorzenie której wnosi zobowiązany, nie nastąpi kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb zobowiązanego i jego rodziny. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyroki WSA: w Opolu z 28 lipca 2021 r., sygn. I SA/Op 248/21, w Warszawie z 13 lutego 2019 r., sygn. V SA/Wa 630/18, CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi także wątpliwości, że interpretując ustawowy termin "interes publiczny" należy uwzględnić zasady konstytucyjne, w tym m.in. zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji). Sąd stwierdza, biorąc pod uwagę przywołane zapatrywanie oraz treść art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., że brak jest podstaw prawnych do zawężania wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu finansowego i oceny zdolności płatniczych strony postępowania do uiszczenia należności. Ustawodawca bowiem tego rodzaju ograniczenia nie wprowadził do hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Tym samym, przy ustalaniu wystąpienia wymienionych przesłanek prawnych uprawniających do umorzenia w konkretnej sprawie, w szczególności przesłanki interesu publicznego, organ nie może pominąć ogólnych racji wyższego rzędu, obiektywnie istniejących, co oznacza, że powinien respektować chronione konstytucyjnie wartości, mieszczące się w standardach demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 22 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 267/15). W rozpatrywanej sprawie, badając istnienie komentowanych przesłanek, organ rozpatrzył przypadek skarżącej, ale odnosząc go głównie do jej sytuacji materialnej. W konsekwencji nieotrzymania informacji o sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, a ponadto wskutek niewyjaśnienia przez skarżącą, jakie względy osobiste i niezależne od niej spowodowały nieopłacenie kolejnego abonamentu, organy obu instancji w kontekście ważnego interesu strony przyjęły, że nie było możliwości stwierdzenia, czy zachodzą ustawowe przesłanki udzielenia ulgi. Odnośnie przesłanki interesu publicznego SKO zawarło w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ogólne sformułowania definiujące interes publiczny, jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze przestrzeganie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, nie analizując wystarczająco tych treści w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, na które wskazywała skarżąca. Zabrakło tym samym szczegółowej analizy okoliczności powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kontekście interesu publicznego, z którego wynika konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazywała, że pozostawiła pojazd w miejscu swojego stałego zamieszkania, gdzie od lat parkuje i opłaca/wykupuje abonament. Dodatkowa opłata jest następstwem opóźnienia strony w "przedłużeniu" abonamentu w okresie urlopowym. Istotne jest przy tym, że strona wykupiła abonament na kolejny okres, od 5 września 2023 r., a zatem jeszcze przed skierowaniem do niej zawiadomień o nieuiszczeniu opłaty. Strona wskazała, że za szybą samochodu umieszczona była roczna opłata abonamentowa, która utraciła ważność. Zestawienie treści zarzutów skarżącej z argumentacją organów skłania zatem do konstatacji, że nie rozpatrzono wyczerpująco w zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu I instancji twierdzeń skarżącej w celu zbadania, czy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje przesłanka interesu publicznego, umożliwiająca w ramach uznania administracyjnego umorzenie zaległości podatkowej. Zdaniem Sądu analiza taka powinna odnosić się do konkretnych argumentów podnoszonych przez skarżącą, a nie tylko odwoływać się do ogólnych twierdzeń i przyjmowanego sposobu rozumienia interesu publicznego. Podkreślić trzeba, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia zasad procedowania, w tym określonych w art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany będzie uwzględnić stanowisko Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI