III SA/Wr 312/19Uchylenie kosztów postępowania egzekucyjnego WSA 11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę strony "A" we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 4.932,75 zł. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny okazało się bezskuteczne. Wierzyciel, kwestionując obciążenie kosztami, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który stwierdził niezgodność przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6, art. 64 § 8 u.p.e.a.) z Konstytucją RP, w szczególności w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych oraz braku możliwości ich obniżenia w przypadku umorzenia postępowania. Organy administracji publicznej, mimo wskazań TK, utrzymały w mocy postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami, argumentując, że przepisy nie zostały zmienione przez ustawodawcę. Sąd administracyjny uznał jednak, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i organy były zobowiązane je uwzględnić. Sąd podkreślił, że TK zanegował całkowite zerwanie związku między świadczeniem czynności organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za nie opłat. W ocenie Sądu, organy nie wykazały związku między wysokością naliczonych opłat a stopniem skomplikowania i czasochłonnością podejmowanych czynności egzekucyjnych, co czyniło ich rozstrzygnięcia wadliwymi. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przez organy administracji obowiązku uwzględniania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w przypadku braku nowelizacji przepisów, a także kwestia adekwatności kosztów postępowania egzekucyjnego do faktycznie podjętych czynności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zmian legislacyjnych po wyroku TK i może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy przepisy zostały już znowelizowane zgodnie z wytycznymi TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli przepisy określające wysokość tych kosztów zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, a ustawodawca nie dokonał ich nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w sposób nieadekwatny do faktycznych czynności organu i z pominięciem wytycznych Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli przepisy nie zostały jeszcze zmienione przez ustawodawcę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i organy są zobowiązane je uwzględniać. TK stwierdził niezgodność przepisów u.p.e.a. dotyczących wysokości opłat egzekucyjnych z Konstytucją RP, wskazując na brak związku między wysokością opłat a nakładem pracy organu. Organy nie wykazały takiego związku w rozpatrywanej sprawie, co czyni ich rozstrzygnięcia wadliwymi.
Jaka jest moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w przypadku braku nowelizacji przepisów przez ustawodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, że organy stosujące prawo są zobowiązane do ich uwzględniania, nawet jeśli ustawodawca nie dokonał jeszcze stosownych zmian legislacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, podkreślając, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją, organy stosujące prawo powinny kierować się stanowiskiem TK, a nie ślepo stosować niekonstytucyjne przepisy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo pocztowe
Ustawa - Prawo pocztowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego nastąpiło wbrew stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał sporne przepisy za niezgodne z Konstytucją. • Organy egzekucyjne nie wykazały związku między wysokością naliczonych opłat a faktycznymi czynnościami organu egzekucyjnego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na naruszeniu przepisów u.p.e.a. w związku z art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie wytycznych z wyroku TK SK 31/14.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że mimo wyroku TK, organy mogą stosować przepisy, które nie zostały jeszcze zmienione przez ustawodawcę. • Argument organu, że TK nie przesądził, jak należy stosować normy uznane za niekonstytucyjne do czasu ich zmiany przez prawodawcę.
Godne uwagi sformułowania
organy rozstrzygające o wysokości kosztów egzekucyjnych zobowiązane były uwzględnić stanowisko TK. • TK jednoznacznie zanegował dopuszczalność całkowitego zerwania związku między świadczeniem czynności organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tychże czynności opłat. • w takich sytuacjach, opłaty te nie są formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną.
Skład orzekający
Barbara Ciołek
sędzia
Anna Moskała
sędzia
Magdalena Jankowska-Szostak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy administracji obowiązku uwzględniania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w przypadku braku nowelizacji przepisów, a także kwestia adekwatności kosztów postępowania egzekucyjnego do faktycznie podjętych czynności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zmian legislacyjnych po wyroku TK i może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy przepisy zostały już znowelizowane zgodnie z wytycznymi TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między ślepym stosowaniem przepisów a koniecznością uwzględniania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, co jest ważnym zagadnieniem dla praktyków prawa.
“Czy organy mogą ignorować wyroki Trybunału Konstytucyjnego? Sąd administracyjny odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 72 741,92 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.