III SA/Wr 305/05

III SA/Wr 305/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Maciej Guziński
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 15  ust. 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Krystyna Anna Stec Sędziowie: Sędzia WSA - Maciej Guziński Asesor WSA – Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 04 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Wojewody D. z dnia 16 maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 maja 2005 r. o nr [...] Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – przywołanej w dalszych wywodach jako Kpa), utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Miasta K. z dnia 22 kwietnia 2005 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie Z. G. z pobytu stałego w K. przy ul. S. [...].
Organ odwoławczy opisując stan faktyczny sprawy, wskazał iż w dniu 14 kwietnia 2005 r. Z. G. wystąpił do Burmistrza Miasta K. z wnioskiem o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego toczącego się postępowania w sprawie jego wymeldowania ze względu na toczącą się sprawę w Sądzie Rejonowym w K. Wydziale Cywilnym przeciwko R. F. o ustanowienie służebności osobistej na rzecz Z. G.
Burmistrz Miasta K. ww. postanowieniem odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania uznając, iż wynik postępowania prowadzonego przez Sąd nie będzie miał wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bowiem nie ma wpływu na ocenę czy spełnione zostały przesłanki do wymeldowania decyzją administracyjną.
Na powyższe postanowienie Z. G. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie, wskazując iż sprawa o ustanowienie służebności nie zakończyła się jeszcze, bowiem złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. z 1 marca 2005 r. o sygn. akt I C 345/04 oddalającego jego powództwo.
Wojewoda D. nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, utrzymał je w mocy. Podniósł, że okoliczność toczącego się postępowania przez sądem powszechnym w sprawie ustanowienia służebności nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, tym samym nie dotyczy sytuacji gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego jest uzależnione od wcześniejszego rozstrzygnięcia materialno – prawnego przez inny organ lub sąd.
Jak wywodził organ odwoławczy wniosek o zawieszenie postępowania Z. G. złożył po ogłoszeniu wyroku Sądu Rejonowego w K., którym oddalono pozew o ustanowienie służebności osobistej w przedmiotowym lokalu, a przed złożeniem przez niego apelacji od tego orzeczenia. Zdaniem organu należy przyjąć, że wynik toczącego się postępowania nie ma wpływu na ocenę faktu opuszczenia spornego lokalu przez Z. G. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego organ wywodził, iż nie każde rozstrzygnięcie sądu stanowi kwestię prejudycjalną w sprawie o wymeldowanie. Wszczęcie postępowania sądowego o ustanowienie służebności osobistej i orzeczenie w tej sprawie nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w sprawie o wymeldowanie, co oznacza, iż nie ma podstawy prawnej do obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od toczącego się równolegle postępowania posesoryjnego. O treści rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty decyduje stan faktyczny i prawny w momencie wydawania decyzji, co nie stanowi przeszkody do ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o ustanowienie służebności osobistej, jeżeli rozstrzygnięcie w nim zawarte odmiennie uregulują prawo do zamieszkania w lokalu.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Z. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając organom nie uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie jego wymeldowania. Skarżący nie precyzując zarzutów przeciwko postanowieniu w sprawie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania, obszernie opisuje sytuację związaną z niezamieszkiwaniem w spornym lokalu. Wskazuje, iż nigdy nie prezentował woli trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego, nie mają zatem wobec niego zastosowanie przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. utrata uprawnienia do przebywania w lokalu oraz trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącego działania Sądu Rejonowego w K., Burmistrza oraz R. F. wskazują na powiązania i układy pomiędzy tymi podmiotami i ich działanie nie jest przypadkowe.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Oceniając zaskarżone postanowienie, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż nie narusza ono prawa w stopniu powodującym jego uchylenie.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – przywołanej w dalszych wywodach skrótowo jako Kpa), który stanowi podstawę odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego zostały wyczerpująco określone w art. 97 § 1 Kpa. Nie można przy interpretacji tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę (vide wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt II GSK 27/05, LEX nr 180423).
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania, jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.
Wobec podnoszonej przez skarżącego w skardze kwestii posiadania uprawnień należy zauważyć, iż z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, usunięty został wymóg wykazywania przy zameldowaniu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Na skutek bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, wobec niezgodności tego przepisu z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle tego wyroku zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw.
Wobec powyższych rozważań trudno uznać za zagadnienie wstępne – sprawę zawisłą przed Sądem Rejonowym w Kłodzku w przedmiocie ustanowienia służebności osobistej w lokalu będącym własnością R. F. na rzecz Z. G. Służebność jako ograniczone prawo rzeczowe związane jest ściśle z uprawnieniami do przebywania w lokalu. Jednak jak wyżej wskazano, w sprawie o wymeldowanie kwestia uprawnień do lokalu nie stanowi, w świetle zmiany przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przesłanki, którą należy rozważyć przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w kwestii wymeldowania. Tym samym w obowiązującym stanie prawnym, wynik postępowania prowadzonego przez sąd powszechny nie będzie miał wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bowiem nie ma wpływu na ocenę, czy spełnione zostały przesłanki do wymeldowania decyzją administracyjną.
W tym miejscu należy zauważyć, że zakończone postępowania w sprawach Z. G. o naruszenie posiadania i uniemożliwienie przebywania w lokalu oraz o wstąpienie w stosunek najmu, wyczerpały zakres rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej w rozpatrywanej sprawie i obligowały organ do podjęcia zawieszonego wcześniej postępowania o wymeldowanie. W ocenie Sądu toczące się zatem postępowanie apelacyjne w sprawie o ustanowienie służebności, związane jest jedynie z roszczeniem majątkowym, natomiast nie należy do działań zmierzających do obrony praw do przebywania w lokalu.
Z powołanych względów – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzeczono jak w sentencji.