III SA/WR 304/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o tachografach, uznając, że organy nie wykazały, iż doszło do ingerencji w urządzenie, a jedynie do braku rejestracji danych.
Spółka została ukarana karą pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, polegające na nierejestrowaniu aktywności kierowcy w określonych dniach. Organy administracji uznały to za niewłaściwą obsługę lub odłączenie tachografu. Spółka argumentowała, że przejazdy miały charakter serwisowy i nie podlegały rejestracji. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały ingerencji w działanie tachografu, a jedynie brak rejestracji danych, co nie jest objęte wskazanym przepisem.
Sprawa dotyczyła skargi A. sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na nierejestrowaniu przez kierowcę aktywności w tachografie w dniach 24, 25, 26, 28, 29, 30 i 31 marca 2022 r. Organy uznały to za niewłaściwą obsługę lub odłączenie tachografu (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.). Spółka twierdziła, że przejazdy te miały charakter serwisowy i odbywały się podczas konserwacji pojazdu, a kierowca nie uczestniczył w nich. Przedstawiła faktury zakupu części. Organy obu instancji uznały te argumenty za niewystarczające i nie znalazły podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. (okoliczności wyłączające odpowiedzialność). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że naruszenie polegające na nierejestrowaniu danych przez tachograf, bez ingerencji w jego działanie, nie jest objęte pozycją lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., która dotyczy ingerencji w samo urządzenie. Sąd wskazał, że takie przypadki powinny być rozpatrywane w kontekście innych pozycji, np. lp. 6.3.5. lub 6.3.19. (nieprawidłowe stosowanie karty kierowcy). Ponadto, Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że w spornych okresach spółka wykonywała przewóz drogowy w rozumieniu przepisów, a jedynie brak rejestracji danych. Organy przerzuciły ciężar dowodu na stronę, co było niezgodne z przepisami k.p.a. (art. 7, 77, 80). Sąd zasądził od GITD na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie polegające na nierejestrowaniu danych przez tachograf, bez ingerencji w jego działanie, nie jest objęte pozycją lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., która dotyczy ingerencji w samo urządzenie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że tytuł działu 6.2 załącznika nr 3 do u.t.d. ('Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf') oraz przypisanie lp. 6.2.1. do grupy naruszeń dotyczących ingerencji w urządzenie, wykluczają kwalifikację braku rejestracji danych jako naruszenia z tej pozycji, jeśli nie towarzyszy temu ingerencja w tachograf.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 4 § 22
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
rozporządzenie nr 165/2014 art. 32 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
rozporządzenie nr 165/2014 art. 33 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
rozporządzenie nr 165/2014 art. 34 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
rozporządzenie nr 561/2006
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.d. art. 92b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § 6a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
rozporządzenie UE 2020/1054
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006
rozporządzenie nr 2016/403
Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały ingerencji w działanie tachografu, a jedynie brak rejestracji danych. Naruszenie polegające na braku rejestracji danych nie jest objęte lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, przerzucając ciężar dowodu na stronę.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu tachografu. Uznanie przez organy, że przedstawione przez spółkę faktury zakupu części nie potwierdzają wystąpienia awarii.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf musi wynikać z działania strony z tego typu naruszeniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie zaś w przypadku bezczynności, czyli braku jakiegokolwiek działania organy w rzeczywistości przerzuciły na nią ciężar dowodu, choć nie były do tego uprawnione
Skład orzekający
Andrzej Nikiforów
przewodniczący
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Kamila Paszowska-Wojnar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia związane z tachografami, w szczególności rozróżnienie między ingerencją w urządzenie a brakiem rejestracji danych, a także zasady postępowania dowodowego w sprawach o nałożenie kar pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących tachografów i załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne, ale kluczowe różnice w interpretacji przepisów dotyczących tachografów, co jest częstym problemem w branży transportowej. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji.
“Czy brak rejestracji danych w tachografie to to samo co ingerencja w urządzenie? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 304/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-04-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-09-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Nikiforów /przewodniczący/ Dominik Dymitruk /sprawozdawca/ Kamila Paszowska-Wojnar Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2201 art. 92a, art. 92c Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 lipca 2023 r., nr BP.500.35.2023.1181.DL1430284 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2023 r., nr WI.8140.9386.2022.I0010.32 II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) z dnia 6 lipca 2023 r. (nr BP.500.35.2023.1181.DL1.430284) utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszej instancji, WITD) z dnia 16 stycznia 2023 r. (nr WI.8140.9386.2022.I0010.32) o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, 5, 6 i 7, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., dalej jako: u.t.d.), lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 i art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014, str. 1, dalej jako: rozporządzenie nr 165/2014) oraz art. 1 i art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy administracyjnej wynika, że w dniu 25 października 2022 r. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę w przedsiębiorstwie spółki w zakresie przestrzeganie obowiązków i warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 lit. a-u u.t.d., obejmującą okres od 21 października 2021 r. do dnia 21 października 2022 r. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole z dnia 10 listopada 2022 r., który umocowany przedstawiciel spółki podpisał bez zastrzeżeń. Na podstawie analizy danych cyfrowych na karcie kierowcy oraz w pamięci urządzenia rejestrującego stwierdzono, że kierujący pojazdem o nr rej. [...] wykonywał przewozy drogowe nie rejestrując na karcie kierowcy aktywności w poszczególnych godzinach w dniach: 24, 25, 26, 28, 29, 30 i 31 marca 2022 r. W okresach tych kierowca wykonywał przewozy drogowe, wskazując w tachografie cyfrowym zainstalowanym w pojeździe funkcję OUT, jednocześnie ujawniając na swoje karcie kierowcy, przez wpisy manualne, inne aktywności, zazwyczaj "odpoczynek". W następstwie stwierdzonego naruszenia, organ pierwszej instancji, pismem z dnia 10 listopada 2022 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, informując stronę o możliwości wykazania okoliczności wyłączających odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 92c u.t.d., wyznaczając jednocześnie 7-dniowy termin na przedstawienia stosownych wyjaśnień. W odpowiedzi, pismem z dnia 25 listopada 2022 r., spółka argumentowała, że przejazdy w stwierdzonych przez organ terminach miały charakter serwisowy oaz odbywały się w trakcie konserwacji pojazdu, w których nie uczestniczył kierowca zatrudniony przez stronę. Na tę okoliczność spółka przedstawiła faktury z dnia: 26, 28 i 31 marca 2022 r., dokumentujące zakup części do kontrolowanego pojazdu. WITD, decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r., nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł w związku ze stwierdzonym naruszeniem opisanym w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegającym na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującym nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Organ pierwszej instancji, powołując się na ustalenia dokonane w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie, stwierdził zaistnienie podstaw do nałożenia kary pieniężnej na spółkę, uznając jednocześnie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 92c ust. 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność skarżącej za stwierdzone naruszenie. Wskazując na sposób interpretacji powołanego przepisu i podkreślając konieczność wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych, organ pierwszej instancji stwierdził, że spółka nie przedstawiła dowodu potwierdzającego fakt prowadzenia pojazdu w warunkach wyłączających obowiązek stosowania się do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 102, str. 1 z późn. zm., dalej jako: rozporządzenie nr 561/2006). Wskazał także, że przejazdy te odbywały się m.in. w godzinach nocnych, co wyklucza korzystanie z pojazdu przez serwis Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, GITD, zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2023 r., utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację WITD zawartą w decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r. odnośnie do naruszenia określonego w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Wskazał, że spółka w toku postępowania nie wyjaśniła okoliczności wykonywania wielu rzekomych przejazdów serwisowych w różnych godzinach i porach dnia, a także zwrócił uwagę, iż w okresie od dnia 24 do 31 marca 2023 r. strona, oprócz przejazdów związanych z serwisem i naprawą, naprzemiennie wykonywała zarejestrowane w pamięci tachografu przewozy drogowe z zalogowaną karta kierowcy. GITD argumentował również, że okazane przez spółkę faktury zakupu części, w odniesieniu do całego materiału dowodowego, nie potwierdzają wystąpienia awarii w ustalonych przez organ pierwszej instancji terminach. Podobnie jak organ pierwszej instancji, organ odwoławczy nie znalazł więc podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W skardze na tę decyzję, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na sformułowaniu względem kierowcy zastrzeżeń co do dokonywanych przejazdów bez wystarczających ku temu dowodów, a także nie uznanie faktur za zakup części, co doprowadziło do dowolnej interpretacji organów w zakresie tak stwierdzenia braku usterek w pojeździe, jak i godzin, w których do nich doszło. Spółka zarzuciła również nieuwzględnienie przejazdów z wyłączeniem stosowania przepisów o czasie i pracy kierowcy (funkcja OUT w tachografie). W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć w części z innych względów niż w niej podane. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy obu instancji dopuściły się przede wszystkim naruszenia przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącą w związku ze stwierdzonymi, podczas kontroli w przedsiębiorstwie, naruszeniami obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikającymi z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d., tj. z rozporządzenia nr 561/2006 i nr 165/2014. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Podkreślić należy – na co słusznie zwróciły uwagę organy orzekające – że w sprawie niniejszej nie znajdzie zastosowania art. 92b u.t.d., który dotyczy jedynie przypadków naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, a zatem przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, ingerencją w jego działanie, w tym również niezarejestrowaniem za jego pomocą aktywności kierowcy, mogą być rozpatrywane jedynie w kontekście art. 92c u.t.d. Stosownie więc do treści art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przechodząc do oceny materialnoprawnych podstaw zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z którym ustawodawca wiąże odpowiedzialność prawną podmiotu wykonującego ten przewóz, dotyczy m.in. tych z nich, które określone zostały w rozporządzeniu nr 165/2014 (art. 4 pkt 22 lit. h u.t.d.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. W myśl natomiast art. 33 ust. 3 powołanego rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Stosownie do art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. W sprawie stwierdzone naruszenie słusznie zostało uznane przez organy orzekające jako odpowiadające dyspozycji art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. Jednakże, wykonywanie przewozu bez włożonej karty kierowcy nie może być kwalifikowane do naruszeń lp. 6.2 załącznika nr 3 do u.t.d., a tym bardziej do lp. 6.2.1., które wymaga co do zasady ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Wskazać przede wszystkim należy, że ustawodawca, w załączniku nr 3 w I.p. 6.2. umieścił naruszenia, które zatytułował "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf". W zakresie ww. naruszeń zostały umieszczone dwie pozycje o lp. 6.2.1. i 6.2.2., w tym Ip. 6.2.1. obejmuje przypisane stronie skarżącej przez organy naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Podkreślić należy, że naruszenie polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf musi wynikać z działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Zatem z tego typu naruszeniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie zaś w przypadku bezczynności, czyli braku jakiegokolwiek działania ze strony kierowcy lub innej osoby. Ingerencja w prawidłowość działania tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf oznacza zatem oddziaływanie na to urządzenie, a nie brak jakiegokolwiek działania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek taki wypływa z treści tytułu działu opisującego naruszenia objęte Ip. 6.2. załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 289/20 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym względzie Sąd wskazuje, że rubryka nr 4 załącznika nr 3 do u.t.d. zawiera numer grupy naruszeń zawartych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U.UE.L.2016.74.8, dalej: rozporządzenie nr 2016/403). Naruszenie opisane w lp. 6.2.1. przyporządkowane zostało do grupy nr 2.8, która według załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403 odnosi się do naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, a więc dotyczących właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu. Biorąc natomiast pod uwagę, że naruszenie to zostało umieszczone w grupie 6.2 dotyczącej naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf, nie sposób było przyjać, aby dokonana przez organy obu instancji kwalifikacja stwierdzonych uchybień spółki była prawidłowa. Tym bardziej, że w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, w I.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie mogą mieścić się te wszystkie działania, które prowadzą do rejestrowania niepełnych danych związanych z aktywnością kierowcy, ale tylko takie, które mają miejsce w związku z ingerencją w samo urządzenie potwierdzające dane. Skoro jednak w niniejszym postępowaniu stwierdzono, że kierowca wykonywał przewozy bez włożonej karty kierowcy (przy włączonej funkcji OUT w urządzeniu rejestrującym), to należało rozważyć możliwość zastosowania lp. 6.3. załącznika nr 3 do u.t.d., która nosi tytuł "Naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu". W zakresie ww. naruszeń zostały umieszczone m.in. pozycje o lp. 6.3.5., która obejmuje naruszenie polegające na "niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mająca wpływ na rejestrację danych" i wskazuje numer 2.14 BPN oraz lp. 6.3.19., która stanowi o "niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14" i wskazuje numer 2.13 BPN. Podkreślić należy, że organy orzekające w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie mają swobody w kwalifikowaniu stwierdzonych naruszeń, bowiem skuteczne i jednolite egzekwowanie przepisów ma służyć osiągnięciu celów rozporządzenia nr 561/2006 (motyw 3 i 27), a kary z tytułu naruszeń tego rozporządzenia muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące - motyw 26 (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 722/20 oraz 17 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 297/22; w Opolu z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 56/22; w Kielcach z 30 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 23/23). W dalszej kolejności Sąd podkreśla, że przytoczone wyżej normy prawa materialnego, tak w zakresie opisu naruszeń powodujących odpowiedzialność prawną przewoźnika, jak również wyłączających tą odpowiedzialność, wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyznaczają więc zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Oceniając postępowanie organów obu instancji w niniejszej sprawie, należy wskazać, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Ponadto, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i na tej podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W niniejszej sprawie oznaczało to obowiązek takiego procedowania, które jednoznacznie potwierdzi fakty pozwalające na przyjęcie, że zostały spełniona znamiona, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. i brak jest okoliczności wyłączających odpowiedzialność strony (art. 92c ust. 1 u.t.d.). Tymczasem oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że – po pierwsze – organy, dokonując ustaleń co do okoliczności popełniania stwierdzonego naruszenia, w żaden sposób nie potwierdziły, aby w badanym okresie (w daniach i godzinach wzmiankowanych przez organy) spółka wykonywała przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 6a u.t.d., tj. transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006, który podlegał rejestracji w urządzeniu oraz na karcie kierowcy. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że do stwierdzenia naruszenia doszło nie w wyniku kontroli drogowej, lecz kontroli w przedsiębiorstwie, a ponadto przy jednoznacznym stanowisku strony co do okoliczności dokonywanych w badanym okresie przewozów, uznając je za niepodlegające rejestracji w urządzeniu. Aby zatem móc przyjąć, że doszło do naruszenia wskazanego w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., bądź – jak wskazał Sąd – lp. 6.3.5. czy lp. 6.3.19., koniecznym było poczynienie ustaleń co do charakteru wykonywanych w badanym okresie przewozów, czego bez wątpienia zabrakło w kontrolowanym postępowaniu. Sąd zwraca również uwagę, że choć przedstawione przez spółkę dowody zgłoszone dla uwolnienia się od odpowiedzialności zostały przekazane organowi pierwszej instancji w następstwie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, w którym przytoczył on m.in. treść art. 92c u.t.d., wzywając jednocześnie do złożenia wyjaśnień na okoliczność stwierdzonego uchybienia, to jednak – biorąc pod uwagę charakter naruszenia – służyć one powinny nie ocenie zaistnienia podstaw do wyłączenia odpowiedzialności spółki, lecz stwierdzeniu, czy do naruszenia przepisów u.t.d. w ogóle doszło, a zatem – jaki był charakter przejazdów niepodlegających rejestracji na karcie kierowcy. W tej sytuacji, uznając zaoferowane przez stronę dowody i wyjaśnienia za niewystarczające, organy w rzeczywistości przerzuciły na nią ciężar dowodu, choć nie były do tego uprawnione. Te bowiem okoliczności stanowić powinny główny przedmiot badania w toku postępowania, a nie jedynie oceny pod kątem możliwości skorzystania z art. 92c ust. 1 u.t.d. Tym samym organy dopuściły się także naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI